§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
odmowy wszczęcia postępowania z dnia 8 października 201 Or.; zmienia także punkt II i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 2400 zł oraz zasądza

Postanowienie I C 225/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wy

odmowy wszczęcia postępowania z dnia 8 października 201 Or.; zmienia także punkt II i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 2400 zł oraz zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwot

Teza / krótkie omówienie

odmowy wszczęcia postępowania z dnia 8 października 201 Or.; zmienia także punkt II i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 2400 zł oraz zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwot

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 225/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Beata Hetmańczyk Protokolant: sekr. sądowy Michał Klosa po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. w Opolu sprawy z powództwa R. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w B. , Zakładowi Karnemu w K., Zakładowi Karnemu nr 2 w S., Prokuraturze Okręgowej w Opolu - reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od powoda R. B. na rzecz Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w B. , Zakładu Karnego w K., Zakładu Karnego nr 2 w S., Prokuratury Okręgowej w Opolu - reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa kwotę 2.760 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; III. poleca kasie tut. Sądu wypłatę na rzecz r.pr. M. K. kwoty 2.760 zł plus VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu. Prawomocne na dzień 26 czerwca 2012 r. SSO Beata Hetmańczyk Na oryginale właściwy podpis Sygn. akt I A Ca 521/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2012 r. --- STRONA 2 --- Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Beata Wolfke - Kobzar Sędziowie: SSA Ewa Głowacka SSA Małgorzata Lamparska (spr.) Protokolant: Justyna Łupkowska po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa R. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w B. , Zakładowi Karnemu w K., Zakładowi Karnemu nr 2 w S., Prokuraturze Okręgowej w Opolu - reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt l C 225/11 1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie l o tyle tylko, że nakazuje Dyrektorowi Zakładu Karnego w B., aby w piśmie skierowanym do powoda R. B. na adres ul. (...), (...)-(...) Ś. przeprosił powoda za naruszenie tajemnicy jego korespondencji skierowanej do Prokuratury Rejonowej w Brzegu z dnia 25 czerwca 2009r. oraz skierowanej przez Prokuraturę Okręgową w Świdnicy z dnia 29 lipca 2009r. do powoda, natomiast Dyrektorowi Zakładu Karnego w K. nakazuje, aby w piśmie skierowanym do powoda R. B. na adres ul. (...), (...)-(...) Ś. przeprosił powoda za naruszenie tajemnicy jego korespondencji skierowanej do powoda z Komendy Powiatowej Policji w B. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z dnia 8 października 201 Or.; zmienia także punkt II i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej zwrot kosztów procesu w kwocie 2400 zł oraz zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 360 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego; zmienia punkt III i obniża zasądzoną tam kwotę na rzecz radcy prawnego M. K. do kwoty 2400 zł wraz z należnym podatkiem od towarów i usług; 2. dalej idącą apelację oddala; 3. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 1800 zł kosztów postępowania apelacyjnego; 4. zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda 270 zł kosztów zastępstwa procesowego; 5. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Opolu na rzecz radcy prawnego M. K. 1800 zł oraz należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy Sygn. akt I C 225/11 --- STRONA 3 --- POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Opolu, Wydział I Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Beata Hetmańczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. w Opolu na posiedzeniu niejawnym w sprawie z powództwa R. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w B. , Zakładowi Karnemu w K., Zakładowi Karnemu nr 2 w S., Prokuraturze Okręgowej w Opolu - reprezentowanemu przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o ochronę dóbr osobistych i zapłatę wniosku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o nadanie klauzuli wykonalności postanawia: 1. nadać klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 14 lutego 2012 r. w sprawie o sygn. akt I C 225/11 - w zakresie pkt. II - na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa; 2. nadać klauzulę wykonalności wyrokowi Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 521/12 - w zakresie pkt.3 - na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Na oryginale właściwy podpis Za zgodność: Sygn. akt IC 225/11 UZASADNIENIE Powód R. B. pozwem wniesionym dnia 7.07.2010r. skierowanym przeciwko pozwanemu Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w B. domagał się zasądzenia na jego rzecz kwoty 20.000 zł wraz odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych tj. tajemnicy korespondencji. W pozwie powód wskazuje jako pozwanego Dyrektora Zakładu Karnego w B. i wychowawcę - Panią Funkcjonariusz Zakładu Karnego. W kolejnym piśmie z dnia 4 sierpnia 2010r. skierowanym do niniejszej sprawy powód domaga się zasądzenia od pozwanej Prokurator Prokuratury Rejonowej Agnieszki Milko-Sokołowskiej zadośćuczynienia w kwocie 15.000 zł za cierpienia moralne i utratę zaufania do rzetelności prowadzony spraw przez Prokuraturę Rejonową w Brzegu. --- STRONA 4 --- W uzasadnieniu powód obszernie opisuje swoje rzekome cierpienia psychiczne wywołane przez zachowanie pozwanej, która naruszyła godność powoda oraz praworządność, model demokratycznego państwa prawa i utrwaliła u powoda negatywny stosunek do prokuratury. Powód wnosi o przeprowadzenie dowodów z akt sprawi Ds. 2147/09 i II Kp 462/0 > 9, dowodu z przesłuchania pozwanego i dowodu z jego więziennej książeczki zdrowia. Powód wnosi również o połączenie sprawy przeciwko pani Prokurator ze sprawą, w której wniósł wyżej opisany pozew. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 3 sierpnia 2010 r. (wszyte na dalszej stronie akt i skierowane również do przedmiotowej sprawy, vide sygn. akt) powód informuje o bezprawnym naruszeniu tajemnicy korespondencji (pisma z Prokuratury Okręgowej w Opolu) przez funkcjonariusza Służby Więziennej. W kolejnym piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2010r. (znowu skierowanym, do sygn. niniejszej sprawy) powód wskazuje, że pozwanym jest Skarb Państwa - Prokuratura Rejonową w Brzegu i prokuratorzy Agnieszka Mulko- Sokołowska i Rafał Jaroch. Powód wnosi o zasądzenie od pozwanych solidarnie 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia za cierpienia moralne i psychiczne powoda spowodowane nieprzestrzeganiem praworządności, prześladowaniami i dyskryminacją powoda przez pozwanych. Powód wskazuje, że w sprawie o sygn. 1 Ds. 1147/09 Prokuratura umorzyła śledztwo, natomiast postanowienie w tym przedmiocie zostało uchylone przez Sąd (sygn. II Kp 462/09). Następnie w sprawie o sygn. 1 Ds. 2147/09 Prokuratura wydała postanowienie o umorzeniu śledztwa. W ocenie powoda w sprawie tej nie przeprowadzono w ogóle postępowania dowodowego, dlatego też działanie pozwanych jest bezprawne i wywołało u powoda krzywdę już przez samo zapoznanie się przez niego z aktami sprawy. W kolejnym piśmie z dnia 12 grudnia 2010r. powód wskazuje, iż pozwanym jest Skarb Państwa - Prokuratura Rejonowa w Brzegu, Prokuratura Rejonowa w Kluczborku, Zakład Karny w K., Zakład Karny w S.. Powód domaga się zasądzenia od Skarbu Państwa - pozwanych solidarnie kwoty 40.000 zł za naruszenie jego dóbr osobistych przez rozmyślne stworzenie warunków, które doprowadziły do złamania tajemnicy korespondencji urzędowej, co spowodowało u powoda cierpienia psychiczne i moralne. W uzasadnieniu powód wskazuje, że powodowie przekazywali korespondencję powoda w takich warunkach, które pozwalały na zapoznanie się z nią osobom niepowołanym, jednak nie wskazuje on żadnych konkretnych faktów z tym związanych. Pisze też, że jest szykanowany i jest w nim wywoływane poczucie zagrożenia. Powód wskazuje (k.73v-74) na 5 czynów, w których miało w jego ocenie dojść do bezprawnego otwarcia korespondencji. Powód wnosi o zwolnienie go od opłaty od pozwu (k. 74v) i przyznanie pomocy prawnej z urzędu (k. 75) oraz przeprowadzenie dowodu z akt 1 Ds. 1200/10 Prokuratury Rejonowej w Strzelcach Opolskich i 1 Ds. 1036/10 Prokuratury Rejonowej w Kluczborku. W odpowiedzi na pozew (karta akt 47) pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu podniósł, że zarzut naruszenia korespondencji był przedmiotem postępowania skargowego, które wykazało, że funkcjonariuszka M. A. omyłkowo otworzyła list powoda adresowany do Prokuratury Rejonowej w Brzegu i dopiero potem zorientowała się że list nie został wysłany z powodu braku znaczka. Funkcjonariuszka wyjaśniła sytuację powodowi, który nie składał zastrzeżeń i wysłał list pod wskazany adres. Ustalenia dokonane w ramach postępowania skargowego zostały zweryfikowane przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w O., który także nie stwierdził nieprawidłowości w działaniach administracji pozwanego Zakładu Karnego w B.. Pozwany podkreślił, że z uwagi na ogrom korespondencji przychodzącej do osadzonych jak i przez nich wysyłanej – otwarcie koperty było wynikiem ludzkiej omyłki, a nie próbą pozyskania informacji. Pozwany podkreślił ponadto, że powód podczas pobytu w pozwanym Zakładzie angażował niezliczoną ilość instytucji w rozpatrywanie licznych skarg, w tym oczywiście nieuzasadnionych. We wszystkich pismach wyrażał dezaprobatę wobec całego systemu penitencjarnego, pisał o rzekomych prowokacjach, próbach zastraszania i manipulacji, jednakże nie wskazywał żadnych konkretnych dowodów na poparcie swoich zarzutów. Powód nie miał żadnych realnych podstaw do obawy i własne bezpieczeństwo czy życie, a działania funkcjonariuszy nie stanowiły w żadnym przypadku naruszenia prawa. Wykonywanie względem --- STRONA 5 --- powoda kary pozbawienia wolności odbywało się z poszanowaniem jego praw i godności, a także w ramach określonych procedur stosowanych w odniesieniu do osób skazanych. Ponadto z uwagi na trudności adaptacyjne i konfliktową postawę osadzonego, powód był pod stałym, wzmożonym nadzorem psychologiczno – wychowawczym. Pozwany podkreślił, że oceniając obiektywnie, dobra osobiste powoda nie zostały naruszone, a działania pozwanego nie były bezprawne. Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011r. sygn. akt IC 408/10 Sąd Okręgowy w Opolu oddalił powództwo. (karta akt 83) Na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia 13 stycznia 2011r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia sygn. akt IACa 370/11 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Okręgowemu w Opolu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. (karta akt 162-171) W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I Instancji przede wszystkim rozpozna znajdujący się na k 75 wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wyjaśniając uprzednio czy pismo powoda jest rozszerzeniem powództwa w tej sprawie, czy też nowym pozwem. Po uzyskaniu tej informacji zobowiąże powoda do wskazania czy jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu dotyczy rozszerzonego powództwa, czy też nowego pozwu nadając bieg nowej sprawie, jeżeli taki był zamiar powoda. Zobowiąże powoda do sprecyzowania żądań pozwu, wskazania kto jest stroną pozwaną i jakie są okoliczności faktyczne uzasadniające jego żądanie, jak i zażąda sprecyzowania samego żądania. Ponadto Sąd I Instancji ponownie rozpoznający sprawę winien mieć na rozwadze także treść art. 212 k.p.c., i w drodze informacyjnego przesłuchania powoda ustalić jakie okoliczności są w sprawie sporne, a także udzielić powodowi stosownym pouczeń. Informacyjne przesłuchanie powoda wydaje się konieczne, o ile nie będzie korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, z uwagi na jego zauważalną nieporadność w procesie i nieumiejętność zajęcia stanowiska w sprawie. Dopiero zatem po ustaleniu stron procesu, okoliczności uzasadniających żądanie pozwu, żądań pozwu, Sąd ponownie rozpoznający sprawę, wyda postanowienie dowodowe dotyczące wszystkich zgłoszonych w sprawie wniosków dowodowych i orzeknie w sprawie w zakresie zgłoszonego i sprecyzowanego powództwa. W piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2011r. (karta akt 221-224) pełnomocnik powoda sprecyzował żądanie , jak również przeciwko komu jest ono skierowane wskazując jako pozwanych: Skarb Państwa - Prokuratora Okręgowego w Opolu, Skarb Państwa – Zakład Karny nr 2 w S. Op., Skarb Państwa –Zakład Karny w B., Skarb Państwa – Zakład Karny w K.. Podał również, iż powód domaga się od pozwanych solidarnie kwoty 40.000 zł zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do tajemnicy korespondencji oraz z tytułu cierpień, jakich doznał w wyniku szykanowania w związku z wskazywaniem nieprawidłowości w działaniu Służby Więziennej oraz w związku z brakiem reakcji ze strony Prokuratury Rejonowej w Brzegu na zawiadomienia o bezprawnym otwieraniu korespondencji powoda i doprowadzenia przez Prokuraturę Rejonową w Brzegu i K. do zapoznania się przez osoby niepowołane, tj. funkcjonariuszy Służby Więziennej. Nadto powód domaga się przeprosin o wskazanej przez siebie treści. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód odbywa karę pozbawienia wolności od dnia 6.07.2006r. za przestępstwa z art. 276, 278, 279 oraz 64 §1 kk. Przewidywany koniec kary przypadał na dzień 6.07.2013 r, jednakże pod koniec trwania procesu i w dacie wyrokowania powód przebywał już na wolności. (okoliczność bezsporna) Funkcjonariuszka M. A., zatrudniona w pozwanym Zakładzie Karnym w B., w dniu 1.07.2009r. odebrała korespondencję zwykłą przychodzącą do skazanych z półki przypisanej do (...) oddz. III znajdującej się w gabinecie działu ewidencji, a następnie dokonała jej kontroli. Wśród listów przychodzących znajdował się list powoda adresowany do Prokuratury Rejonowej w Brzegu. Funkcjonariuszka otworzyła ten list przez przypadek i wówczas --- STRONA 6 --- zorientowała się, że list nie został wysłany z powodu braku znaczka pocztowego. Funkcjonariuszka udała się do powoda i poinformowała go o tej sytuacji. Powód nie wnosił żadnych zastrzeżeń, nie zgłosił sprawy jej przełożonemu. Nie przeczytała treści tego listu. Następnego dnia po naklejeniu znaczka list został przesłany zgodnie z adresem. Dowód: notatka służbowa k. 51 Powód w dniu 1.07.2009r. nie wnosił żadnych skarg do administracji pozwanego Zakładu. Dowód: notatka służbowa k. 55 Wskutek skargi powoda z dnia 2.07.2009r. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w O. ustalił, że przyczyną otwarcia przesyłki był brak znaczka pocztowego, a nie „żądza pozyskania informacji”. Przesyłka została zwrócona do nadawcy z powodu braku znaków opłaty pocztowej i list został doręczony do przesyłek przychodzących, co doprowadziło do przeoczenia i nieporozumienia. Powód został przeproszony za zaistniałą sytuację. Inspektorat uznał również za nieuzasadniony zgłoszony zarzut zagrożenia bezpieczeństwa osobistego, uznając je za subiektywną ocenę rzeczywistości więziennej. Wszystkie decyzje dotyczące zakwaterowania były podejmowane z uwzględnieniem wiedzy o obawach powoda. Powód został również pouczony o niedopuszczalności i odpowiedzialności dyscyplinarnej za odmowę spożywania posiłków celem wymuszenia określonej decyzji lub postępowania. Dowód: pismo Inspektoratu k. 52 W zakresie prowadzonych przez Prokuraturę Rejonową w Brzegu postępowań dotyczących zawiadomienia R. B. o przestępstwie z art. 267 § l kk tj. nielegalnego uzyskania informacji poprzez otwarcie listu postępowanie w tej sprawie zostało zainicjowane pismem R. B. z dnia 30 czerwca 2009r. Zawiadamiający został przesłuchany na ww. okoliczności i wskazał, że przebywając w Zakładzie Karnym w B. w dniu 25 czerwca 2009r. nadał urzędowe pismo, które po umieszczeniu w kopercie zakleił taśmą samoprzylepną. W dniu 29 czerwca 2009r. przyszedł do niego oddziałowy i wychowawczyni, którzy poinformowali go, że pismo omyłkowo zostało otwarte. Według zawiadamiającego nastąpiło to jednak nie omyłkowo, lecz z uwagi na „żądzę informacji" ze strony personelu Zakładu Karnego. Po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego, postanowieniem z dnia 20 września 2009r. odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie. W wyniku zażalenia R. B. oraz jego pełnomocnika, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Brzegu z dnia 4 grudnia 2009r. wskazana decyzja została uchylona i w dniu 21 grudnia 2009r. wszczęto w sprawie dochodzenie w kierunku przestępstwa wskazanego na wstępie. Po przeprowadzeniu czynności procesowych wskazanych przez Sąd postępowanie w dniu 30 grudnia 2009r. umorzono. Postanowieniem z dnia 16 marca 2010r. Sąd Rejonowy w Brzegu nie uwzględnił zażaleń R. B. i jego pełnomocnika. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu wynika, iż Sąd przychylił się do zeznań osoby, która otwarła pismo o braku jakiegokolwiek zamiaru zapoznania się z korespondencją, a dokonała otwarcia koperty machinalnie, pośród wielu innych listów do otwarcia, których była zobowiązana. Powyższe orzeczenie R. B. wielokrotnie kwestionował domagając się podjęcia prawomocnie umorzonego postępowania. Dowód: akta prokuratorskie 1 Ds. 2147/09 i akta Sądu Rejonowego w Brzegu o sygn. akt II Kp 462/09 Powód ujawnia objawy zaburzeń urojeniowych, ksobnych, odnoszących. Pozostawał pod opieką wychowawczą, lekarską oraz psychologiczną, miał stałą możliwość korzystania z ich pomocy. Został objęty „Przedsięwzięciami --- STRONA 7 --- zapobiegającymi próbom i samoagresjom osadzonych” w pozwanym Zakładzie. Jest również objęty wzmożoną obserwacją i ochroną. Dla zapewnienia powodowi bezpieczeństwa osobistego, był on wielokrotnie transportowany do innych jednostek. Wielokrotnie również zmieniano osadzenie, skład cel mieszkalnych oraz oddziałów – z powodów często niepotwierdzonych informacji o zagrożeniu. U powoda nie stwierdzono objawów zaburzeń psychotycznych i depresyjnych. Rozpoznano osobowość nieprawidłową, dyssocjalną oraz na reakcję adaptacyjną związaną z sytuacją. Powód wykazuje tendencje do racjonalizowania, manipulacji, słabo korzysta z doświadczeń i unika odpowiedzialności. Domaga się uprzywilejowanego traktowania, troski, opieki, miłości. Powód wykazuje częściowy krytycyzm wobec rozpoznanych treści urojeniowych. Stwierdzone nastawienie urojeniowe, ksobne nie zmienia się pomimo zmiany składu celi mieszkalnej lub oddziału mieszkalnego. Powód wielokrotnie werbalizował poczucie zagrożenia, które nie zostało potwierdzone w jego relacjach ani w obserwacjach funkcjonariuszy oraz innych skazanych. Powód widzi zagrożenie i wyczuwa „pewien spisek i oddziaływanie” nawet w towarzystwie specjalnie wybranych, spokojnych i wycofanych skazanych. Wielokrotnie sygnalizował z tego powodu złe samopoczucie, myśli rezygnacyjne i osłabienie. Powód jest silnie skoncentrowany na sobie i swoich doznaniach. Stan zdrowia powoda w czasie przebywania w ZK w B. i S. po dacie zdarzenia nie uległ zmianie. Dowód: konsultacja psychologiczna k. 53 -54, 271, dokumentacja lekarska z ZK Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód domaga się od pozwanych solidarnie kwoty 40.000 zł zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do tajemnicy korespondencji oraz z tytułu cierpień, jakich doznał w wyniku szykanowania w związku z wskazywaniem nieprawidłowości w działaniu Służby Więziennej oraz w związku z brakiem reakcji ze strony Prokuratury Rejonowej w Brzegu na zawiadomienia o bezprawnym otwieraniu korespondencji powoda i doprowadzenia przez Prokuraturę Rejonową w Brzegu i K. do zapoznania się przez osoby niepowołane, tj. funkcjonariuszy Służby Więziennej. Nadto powód domaga się przeprosin o wskazanej przez siebie treści. Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody majątkowe i niemajątkowe została kompleksowo uregulowana w przepisach art. 417 kc , 445 kc i 448 kc i uzależniona jest od wystąpienia łącznie następujących przesłanek: szkody, niezgodnego z prawem działania lub zaniechania funkcjonariuszy oraz związku przyczynowego pomiędzy szkodą i tymi działaniami. Zgodnie z art. 24 §1 kc ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z powołanego art. 24 §1 kc wynika jednoznacznie, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym. Ustawodawca w art.24 §1 kc wprowadził zasadę domniemania bezprawności i że to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Na żądającym ochrony ciąży jedynie dowód, że dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone. Działanie nie jest jednak bezprawne, chociażby zagrażało dobru osobistemu lub nawet je naruszało, --- STRONA 8 --- przede wszystkim wówczas, gdy jest oparte na obowiązującym przepisie prawa albo stanowi wykonywanie prawa podmiotowego (por. wyrok SN z dn. 24.01.2000 III CKN 553/98). Odnosząc się zatem do roszczenia powoda w ocenie Sądu w żaden sposób nie wykazał on zgodnie z regułą wynikającą z art. 6 kc w z 232 kpc, by pozwani jakimkolwiek działaniem naruszyli jego dobra osobiste a ciężar dowodu w tym zakresie obciążał powoda, tak jak pozwanego obciążał obowiązek wykazania, iż jego działanie nie było bezprawne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie, że przez przypadek funkcjonariuszka, w toku innych czynności objętych zakresem jej obowiązków, otworzyła korespondencję tj. kopertę adresowaną z Prokuratury Rejonowej w Brzegu do powoda. Gdy tylko zorientowała się o tej omyłce odniosła przesyłkę powodowi przepraszając Go za zaistniałą sytuację i zdarzenie i tłumacząc również w postępowaniu wyjaśniającym wszczętym na skutek skargi powoda jak do tego doszło. Postępowanie wszczęte na skutek zawiadomienia powoda o popełnienie przestępstwa zostało umorzone, a postanowienie o umorzeniu zostało podtrzymane przez Sąd Rejonowy w Brzegu. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż wbrew twierdzeniom powoda postępowanie karne zostało przeprowadzone rzetelnie, nadto poddane instancyjnej kontroli Sądu i nie wykazało, aby na którymkolwiek etapie doszło do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda, ani by działania funkcjonariuszki nacechowane były złą wolą. Nie zostało również wykazane aby w jakikolwiek inny sposób zawinionym działaniem jakiegokolwiek podmiotu wyszczególnionego przez powoda jako pozwany dopuścił się bezprawnego działania wobec powoda i to działania które doprowadziłoby do naruszenia jego dóbr osobistych. Wbrew twierdzeniom powoda z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika iż naruszenia te miały charakter systematyczny i związane były z korespondencją dotyczącą nieprawidłowości po stronie pozwanych. Powód nie przedstawił bowiem dowodów na o by w związku ze swoją działalnością podlegał prześladowaniom ze strony Funkcjonariuszy Służby Więziennej we wszystkich zakładach karnych w jakich przebywał. Powód w piśmie procesowym z dnia 31 sierpnia 2011r. (karta akt 221-224) powoływał się wprawdzie na naruszenia dóbr osobistych powoda ze strony jednostek organizacyjnych prokuratury tj, Prokuratury Rejonowej w Brzegu, Prokuratury Rejonowej w Kluczborku polegały na kierowaniu pism na adres Zakładu Karnego, ewentualnie adres Dyrektora Zakładu Karnego, w którym powód przebywał, zamiast bezpośrednio do powoda na adres pobytu w Zakładzie Karnym podając jednocześnie, iż pismo dostarczy powód osobiście po jego odnalezieniu, co jednak nie nastąpiło. Same twierdzenia w tym zakresie nie mogą stanowić wiarygodnego materiału dowodowego. Co więcej z dołączonej przez pozwanego opinii psychologicznej powoda wynika, że jest on osobą konfliktową, podejrzliwą i dopatruje się działań spiskowych, na temat których snuje liczne urojenia. Powód ujawnia objawy zaburzeń urojeniowych, ksobnych, odnoszących. Z tych względów jest pod opieką wychowawczą, lekarską oraz psychologiczną, ma stałą możliwość korzystania z ich pomocy. Został ponadto objęty specjalnym programem oraz znajduje się pod wzmożoną. Natomiast działanie funkcjonariuszki M. A. jakkolwiek nieprawidłowe to jednak nie miało ono na celu naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci naruszenia tajemnicy korespondencji i było jedynie wynikiem omyłki która mogła się zdarzyć każdemu człowiekowi. Nie stanowiło to zatem zamierzonego, ukierunkowanego działania funkcjonariuszki zmierzającego do naruszenia dóbr osobistych powoda, jak również nie może być traktowane jako bezprawne i zawinione działanie na etapie doręczania korespondencji powodowi przez Zakład Karny. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż wystąpiło po stronie pozwanego zachowanie bezprawne, z którym to można wiązać odpowiedzialność cywilną. Mając powyższe na uwadze, Sąd na zasadzie powołanych przepisów orzekł jak w sentencji. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda wobec jego nieusprawiedliwionej nieobecności na rozprawie w dniu 9 stycznia 2012 r. Wezwania kierowane do powoda na adres, który wskazał opuszczając ZK nie były podejmowane, również jego pełnomocnik nie pozostawał z nim w kontakcie. Oddalił także wniosek o przesłuchanie świadka M. A. i wniosek o sporządzenie opinii psychologicznej odnośnie powoda uznając, iż materiał dowodowy zgromadzony --- STRONA 9 --- w niniejszej sprawie jest wyczerpujący i pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu nie było powodu do ponownego zlecenia opinii biegłym gdyż dotychczasowe opinie znajdujące się w aktach niniejszej sprawy w sposób wyczerpujący , jasny i logiczny opisywały stan zdrowia powoda. Ponadto z dokumentacji lekarskiej dot. powoda nie wynika również aby stan zdrowia R. B. od daty zdarzenia tj. omyłkowego otwarcia korespondencji przez funkcjonariuszkę zaadresowanej do powoda uległ pogorszeniu . Powód po tym zdarzeniu nie inicjował także żadnego postępowania diagnostycznego, nie skarżył się również na żadne dolegliwości, o czym świadczy brak wpisów w dokumentacji lekarskiej. Rozstrzygniecie o kosztach uzasadnia art. 98 kpc.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny we Wrocławiu - Wydział#I C 225/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Opolu I Wy#art. 212 k.p.c.#art. 417 kc#art. 24 §1 kc#art.24 §1 kc#art. 6 kc#art. 98 kpc.