Postanowienie I C 224/10

--- STRONA 1 --- ' Sygn. akt I C 224/10 \J"1 »~§: *1’? 2Q?’ r * w~»i‘\ M \fi7\TIl()l( W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dma31“ Sqd olmggowy w Czgstochowie I W mzija 2012 roku ydzial Cywilny W nastQpuj qcym sidadzisz  Przewodniczqcyz  SSO Katarzyna Sidyk  _ Protokolant: l Aleksandra Blachowicz p0 rozpoznaniun W dniu 22 maja 2012 roku W Czegstochowie na rozprawie . sprawy Z powédztwa . przeciwko ' Skarbowi P ’ anstwa — Dy1‘elctorowi Aresztu $1ed Dyrektorowi Zakladu Kam czego  I = 68° D ' Dyrekt ' V , yrektorowl Zakladu Karnego 0r0W1 Zaldadu Kamego E, Dy1'ek_t0r0wi Zaklaflu Kamego i Dyrektorowi Aresztu fiedczegog ~ zastqpowan Generahlq Skarbu Pafistwa emu przez Prokuratoriq 0 zapiatq _ 1. powédztwo oddalag V 2. nie obpiaza powoda kosztami procesu, W tym kosztarni zastgpsiwa procesowego poniesionymi przezpozwanego Skarb Pafistwa  Prokuratorig Generalnq SkarbuPafis1:wa; V ‘Q "  3. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Sqdu Okrqgowego w Czqstochowie na rzecz adwokata . kwotq 8 856 2} (osiem tysiqcy osiemset piqédziesiag; sgeécf zlotych) tytulém zwrotu kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powqdowi z urzqdu. ' Sygn. akt I C 224/10 1-J'-f tę: *if sśšf 2 ' tsš\ e \ñ7\ÍIł()I( W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ A Dma31" sąd olqęgøwy w Częstochowie I W maja 2012 roku ydział Cywilny w następującym składzie: - Przewodniczący: ' SSO Katarzyna Sídyk - _ Protokolant: I Aleksandra Błachowicz po rozpoznaniu. w dniu 22 maja 2012 roku W Częstochowie na rozprawie _ sprawy z powództwa _ przeciwko ' Skarbowi P ' anstwa - Dy1'ekto1'owi Aresztu Śled Dyrektorowi Zakładu Kara Czego ' '- = 62° D ` Dyrekt ` V , yrektorowi Zakładu Karnego orowi Zakładu Karnego Š, Dyrektorowi Zakładu Karnego i Dyrektorowi Aresztu Śledczegoâ ¬ zastępowan Generalna Skarbu Państwa emu przez Prokuratorię o zapłatę _ 1. powództwo oddala; V 2. nie obciąża powoda kosztami procesu, W tym kosztami zastępstwa procesowego poniesionymi przezpozwanego Skarb Państwa - Prokuratoríę Generalna Skarbu Państwa; V ii “ _ 3. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego W Częstochowie na rzecz adwokata _ kwotę 8 856 zł (osiem tysięcy osíemset pięćdziesiąt sześc złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowž z urzędu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt IC 224110 I ' _ UZASADNIENIE “ Powéd W pozwie Z dnia 30 stycznia 2010r. (data Ziozenia W administracji Aresztu Sledczego 6 sprecyzowanym co do jednostek organizaoyjnych reprezemujqcych pozwanego W piémie z dnia 31 marca 2010r. (k. 12) i w ' piémie z dnia 11 sierpnia 20101". (k. 50), wniési 0 zasqdzelfie od Skarbu Pafistwa — Dyrektora Areszfil Sledczego Dyrektora Zak%ad11 Karnego , Dyrektora Zak1adu'K_arnego , Dyrektora Zakladu Karneg, Dyrektora Zakladu Karnegoi Dyrektora Aresztu filedczego kwoty 350 000 21 tytulem zadoééuozynienia. ' . W uzasadnieniu pozwu powod podal, i2 w latach od 2000r. do 2010r. odbywal kilka dhlgoletnich Wyrokow, we Wskazanych jednostkach penitencjarnych. Cele W tych jednostkach by%y przeiudnione, bez wcntylacji z malym przephrwem powletrza, bez oclpowiedniego oéwietlenia, a kqcik sanitamy by} tak skonstluowany, Ze uwlaczal intymnoéci powoda. Ponadto, cele byly zarobaczyvdono, wilgoé objawiala sio zagrzybieniem écian i sufitu. W ocenie powoda, takie Warunki naruszaiy jego prawa obywatelskie, niejeclnokrotnie godzfiy W godnoéé osobistac powoda, co uzasadniaroszozenie 0 zadoééuczynienie. Pozwany Skarb Pafistwa — Dyrektor Aresztu $1:zdczego , Dyrektor. Zakladu Karnegog Dyrektor Zakladu Karnego, Dyrektor Zakladu Karnego, Dyrektor Zakladu Kamego i Dyrektor Aresztu §ledczego;  zastqpowany przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa wxfiosl o oddalenie powédztwa i zasqdzenie nay rzecz pozwanego Skarbu Paflstwa kosztow postopowania wedlug norm przepisanych, W tym kosztow zastqpstwa procesowego na 12ecz Skarbu Pafistwa — Prolcuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. W odpowiedzi na pozew pozwany zarzucil, iz pomimo istnienia dornniernania bezprawnoéoi namszenia dobra. osobistego, ktére niewqtpliwie korzysfifle wplywa na sytuacjq . dowodowq powoda, to jednak cioiar wykazaniél, Ze. nastqpiio naruszenie dobra osobistego, zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c. spoczywa na powodzie. Tymczasem powod nie podjaj nawet préby uprawdopodobnienia ozy W ogéle jego dobra osobiste zostaly nanlszonc. Pozwany zarzucil, ii powéd nawet nie uprawdopodobnil, Ze zostala mu Wyrzqdzona przez Sygn. akt IC 224110 I ' _ UZASĄDNIENIE l Powód W pozwie z dnia 30 stycznia 2010r. (data złożenia w administracji Aresztu Śledczego Ê sprecyzowanym co do jednostek organizacyjnych reprezentujących pozwanego W piśmie z dnia 31 marca 2010r. (k. 12) i w ` piśmie z dnia 11 sierpnia 20101". (k. 50), wniósł 0 zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego Dyrektora Zakładu Karnego , Dyrektora Zakładu`K_arnego , Dyrektora Zakładu Karneg, Dyrektora Zakładu Karnegoi Dyrektora Aresztu Śledczego kwoty 350 000 zł tytułem zadośćuczynienia. I _ W uzasadnieniu pozwu powód podał, iz W latach od 2000r. do 2010r. odbywał kilka długoletnich wyroków, we wskazanych jednostkach penitencjarnych. Cele w tych jednostkach były przeludnione, bez wentylacji z małym przepływem powietrza, bez odpowiedniego oświetlenia, a kącik sanitarny był tak skonstruowany, że uwłaczał intymności powoda. Ponadto, cele były zarobaczyvdone, wilgoć objawiała sie zagrzybíeniem ścian i- sufitu. W ocenie' powoda, takie warunki naruszały jego prawa obywatelskie, niejednokrotnie godziły w godność osobistą powoda, co uzasadniaroszczenie o zadośćuczynienie. Pozwany Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego, Dyrektor. Zakładu Karnegoå Dyrektor Zakładu Karnego, Dyrektor Zakładu Karnego, Dyrektor Zakładu Karnego i Dyrektor Aresztu Śledczego; - zastępowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz pozwanego Skarbu Państwa kosztów postępowania według norm przepisanych, W tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W odpowiedzi na pozew pozwany zarzucił, iż pomimo istnienia domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego, które niewątpliwie korzystnie wpływa na sytuację . dowodową powoda, to jednak ciężar wykazania, ze nastąpiło naruszenie -dobra osobistego, zgodnie z art. 6 k.c. i art. 232 zd. 1 k.p.c. spoczywa na powodzie. Tymczasem powód nie podjął nawet próby uprawdopodobnienia czy W ogóle jego dobra osobiste zostaly naruszone. Pozwany zarzucił, iż powód nawet nie uprawdopodobnił, że została mu wyrządzona przez --- STRONA 3 --- pozwanego jakakolwiek krzywda. W ocenie pozwanego, zarzuty powoda. sq ogolnikowe. Pozwany Wskazal, it powod przebywai W Zakladzie Karnym W okresio od dnia 25 czerwca 1993r. do dnia 5 lipca 1993r., od dnia 21 sierpnia 1994r. do clnia 2 Wrzeénia 19Q4r., od dnia 22 sierpnia 19961". do dnia 13 listopada 199612, od dnia 18 grudnia. 1996r. do dnia 14 marca 1997r., od dnia24 czorwoa 19981‘. do dnia 21 stycznia l999r_., od dnia 181utego 2000r. do dnia 3 lutego 2001r. Nvatomiasvt w Zakladzie Karnym powod przebywal W okresie od dnia 14 marca 1997r. do dnia 6 maja 1997r., od dnia 21 stycznia 19991‘. do dnia 3 kwietnia 1999r. Z kolei W Zaldadzie Karnym_ powod byl osadzony W okresie od dnia 11 mama 2005r. do dnia 26 wrzeénia 2005r. W Zaldadzie Karnym powod przebywal od am 13 grudnia 2001r. do dnia 21 stycznia 2003r., od dnia 26 wrzeénia 2005r. do dnia 5 gmdnia 2005r. Pozwany podah iz powod nie przebywal W Areszoie Qedozymé. Natomiast W Areszcie §1'edozym W powéd by} osadzony W okresie od dnia 2 paidziernjka 20031". do dnia 7 styoznia 2004r., od dnia 11 maja 2004r. do dnia 16 Wrzeénia 2004r., od dnia 10 ma.1'ca 20061". do dnia 22 Iutego 2007r., od dnia 15 czerwoa 20071". do dnia 21 listopada 200'?'r., od dnia 23 lutego 20081‘. do dnia. dzisiejszego. W obszemej odpowiedzi na pozew pozwany przedstawil W sposob szczegolowy Wamnki bytowe powoda podczas jego pobytu W poszozegolnych zaldadach karnych i areszoie éledczym. Pozwany podlqfeélal, iz Wyposazenie oel mieszkalnych, W ktoxych przebywal powéd bylo prawidiowe, pomieszczenia byly prawidlowo Wentylowane i oéwiotlone, kqciki sa11ita1*ne Wydzielone W sposob zapewlliajqcy inty1n11o§c':. Powod rnial liczne mozliwoéoi uczestniczenia W zajooiaoh _ 1<u1tu1'a111ooéwdatowych, sportowych, obrzqdach religijnych, korzystania z biblioteki, éwietlic oraz miat zapevmionq _bezp1atneat opiekq .medycznq. Umieszczanie powoda na czas okreélony W warunkach, W ktorych powierzohnia Wceli na"jednq osobq Wynosila Ynmiej 11i2 3 mg, odbywalo siq W trybie obowiaczujalq/ch W danym okresie przepisow prawnych. Pozwany Skarb Pafistwa podniosl réwniez Zarzut przedawniefiia W zakresie, W jakim Wiqze siq Ono 2 Wa1'un1<an1i osadzenia powoda W jednostkach penitencjarnych W okresie powyzej 3 lat Wsteoz od <1&tyWWl1i§Si§nia,,,_, pozwu (k. 5870). 2 ~ Sgd usta[jL co nastggujez Powod przebywal W Zakiadzie Karnym wé W okresie od dnia 25 czerwca 1993r. do dnia 5 Iipoa 1993r., od dnia 21 sierpnia 19_94r. do dnia 2 Wrzeénia 19941:, od dnia 22 Sierpnia 1996r. do dnia 13 listopada1996r., od dnia 18 grudnia 199612 do pozwanego jakakolwiek krzywda. W ocenie pozwanego, zarzuty powoda są ogólnikowe. Pozwany wskazał, iż powód przebywał w Zakładzie Kamym w okresie od dnia 25 czerwca 1993r. do dnia 5 lipca 1993r., od dnia 21 sierpnia 1994r. do dnia 2 września 1934r., od dnia 22 sierpnia 1996r. do dnia 13 listopada 1996r., od dnia 18 grudnia 1996r. do dnia 14 marca 1997r., od dnia '24 czerwca 1998r. do dnia 21 stycznia 1999r., od dnia 18 lutego 2000r. do ania 3 1u±eg0 2001r. Natomiast W zakładzie karnym pewóa przebywał W okresie od dnia 14 marca 1997r. do dnia 6 maja 1997r., od dnia 21 stycznia 1999r. do dnia 3 kwietnia 1999r. Z kolei W Zakładzie Karnym_ powód był osadzony W okresie od dnia 11 marca 2005r. do dnia 26 września 2005r. W Zakładzie kamyzm powód przebywał od ania 18 grudnia 2001r. do aaa 21 Stycznia 2003r., od dnia 26 września 2005r. do dnia 5 grudnia 2005r. Pozwariy podał, iz powód nie przebywał w Areszcie Śledczymš. Natomiast w Areszcie Śledczym w powód był osadzony w okresie od dnia 2 października 2003r. do dnia 7 Stycznia 2004r., od dnia 11 maja 2004r. do dnia 16 września 2004r., od dnia 10 marca 20061: do dnia 22 lutego 2007r., od dnia 15 czerwca 20071". do dnia 21 listopada 2007r., od dnia 23 lutego 20081: do dnia dzisiejszego. W obszernej odpowiedzi na pozew pozwany przedstawił w sposób szczegółowy warunki bytowe powoda -podczas jego pobytu w poszczególnych zakładach karnych i areszcie- śledczym. Pozwany podlnfeślał, iż wyposażenie cel mieszkalnych, w których przebywał powód było prawidłowe, pomieszczenia były prawidłowo wentylowane i -oświetlone, kąciki sanitarne wydzielone W sposób zapewniający intymność. Powód miał liczne mozliwości uczestniczenia w zajęciach _ kulturalne-oświatowych, sportowych, obrzędach religijnych, korzystania z biblioteki, świetlic oraz miał zapewnioną _bezpłatną opiekę medyczną. Umieszczanie powoda na czas określony w warunkach, W których powierzchnia W-celi najedną osobę wynosiła 'mniej niż 3 mg, odbywało się w trybie obowiązujących W danym okresie przepisów prawnych. Pozwany Skarb Państwa podniósł również zarzut przedawnienia W zakresie, W jakim wiąże się ono Z warunkami osadzenia powoda W jednostkach penitencjarnych W okresie powyżej 3 lat wstecz od d&ty___W11í§$i§nią_____ pozwu (k. 58-70). g ~ Sąd usta[iL co następuje: Powód przebywał W Zakładzie Karnym WÊ W okresie od dnia 25 czerwca 1993r. do dnia 5 lipca 1993r., od dnia 21 sierpnia 19_94r. do dnia 2 września 199412, od dnia 22 sierpnia 1996r. do dnia 13 listopada' 1996r., od dnia 18 grudnia 1996r. do --- STRONA 4 --- duia. 14 marca 199'7r., od dnia 24 czerwca 1998r. do dnia 21 stycznia 1999r., od dnia 18 lutego 200012 dodnia 3 lutego 20011:. Za okres pobytu powoda W tej jednostce penitencjarnej brak jest danyoh dotyczqcych I‘0ZI1’116SZCZ61'li8 osadzonego. _ . _ Od poczqtku pobyw W Zakladzie Karnym W powod rnia1' zapewnione do wlasnego uzytkuz iézko, materac, posciel, dwa koce, pizame, laéki, ubranie skarbowe i odziez osobistq, miejsoe przy stole, taboret, miejsce W szafce na artyku1y spozywcze iartykuly higieniczne, érodki czystosci dla. siebie na swoje potrzeby. W kazdej celi tego Zakladu» znajduje sie kqcik sanitarny oddzielony na stale od celi W sposob umozIiWiaja5:y nieslqegpowane korzystanie. Kqciki sanitame saL oddzieloneplytal na Wysokoéé 1,80 m. W kqciku znajduje sie muszla klozetowa, umywalka, polka na érodki higieny, Iustro. Osadzeni W kaidej celi majq bieiapq zinmq wode. Kazdy osadzony raz na_ dwa tygodnie ma C101(O11)?WE1i1£1_ Wymiane poécieli na czystq, co tydziefi nastepuje Wymiana bielizny osobistej, raz na tydziefi jest ciepla kqpiel. A " Kazdy osadzony otrzymuje trzy posilki dziennie, W tym jeden gorapy. Przed kaidym wydaniem posilkow pracovmik siuzby zdrowia sprawdza .te posi1ki _pod Wzglqdem organoleptyczznym, smakowym, czy posilek jest sporzqdzony zgodnie z jad1ospisem, czy Wszystkie uzyte do jego przygotowania artykuly by1y swieie i zosta1"y podane przed uplywern terminu przydatnoéci ichdo spozycia. . _ . _ _ W kazdej celi znajdujq sie dwa lub trzy okna, ktére sq otwierane przez samych osadzonych, oproez ‘Lego jest wentylaeja grawitacyj 11a. Coroozne kontrole kominiarskie W pomieszczeniacll Zakladu Karnego W nie wykazaly nieprawidiowosci. . Za1'6Wno W okresie pobytu powoda jaki obecnie Zaklad Karny"W5, W zakresie utrzyma11ia W jednostce porzqdlcu i higieny, Wspolpracuje z finnq zeumetrznqg ~ Film is °PIfi°°W@1a PY°g'f@m zabezpieczania pomieszczefi Zakladu przed szkodnikami z “uwzglqdalieniem urzqdzefi monitoringowych. Minimum raz W miesiapu przyjeZd.Za p1'aco% firmy i sprawdza ozy detektory sq czyste. Ponadto, Zaldad kontrolowany jest przez Sanepid, p1'zynajmniejdWarazy w roku kontrolowane sq cele mieszkalne i‘ blok Zywieniowy. Dotychozas 1lie bylo zadnych uwag ze strony Sanepidu odnosnie stanu Zaldadu.  _ l Na oddzialaeh mieszkalnych Zakiadu byly i sq éwietlice, z kto1'ych korzystajq osadzeni i na ktorych sq rowniez organizowane zajecia lqaltuxalnooéwiatowe. §Wiet1ice sq Wyposazone W telewizory, sto1y doltenisa. Osadzeni mogq tam spedzaé czas zgodnie z Wyznaczonym grafilciem. W Zakiadzie Zawsze byi organizowany czas Wolny dla osadzonych, _organizoWan0 np. tumieje: 'pi1ki noinej, szachowe, tenisa stolowego, spotka11ia'z ciekawymi ludimi, dnia 14 marca 1997r., od dnia 24 czerwca 1998r. do dnia 21 Stycznia 1999r., od dnia 18 lutego 2000r. dodnia 3 lutego 2001:. Za okres pobytu powoda w tej jednostce penitencjarnej brak jest danych dotyczących rozmieszczenia osadzonego. _ .. _ Od początku pobytu w Zakładzie Karnym W powód miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, materac, pościel, dwa koce, pizamę, laćki-, ubranie skarbowe i odzież osobistą, miejsce przy stole, taboret, miejsce w szafce na artykuły spożywcze i"a1'tykuły higieniczne, środki czystości dla siebie na swoje potrzeby. W każdej celi tego Zakładu znajduje się kącik sanitarny oddzíelony na stałe od celi W sposób umożliwiający niesk1'ępowane korzystanie. Kąciki sanitame są oddzielone-płytą na wysokość 1,80 in. W kąciku znajduje się muszla klozetowa, umywalka, półka na środki higieny, lustro. Osadzeni w każdej celi mają bieżącą zimną wodę. Każdy osadzony raz na_ dwa tygodnie ma dokonywaną wymianę pościeli na czystą, co tydzień następuje wymiana bielizny osobistej, raz na tydzień jest ciepła kąpiel. _ " Każdy osadzony otrzymuje trzy posiłki dziennie, w tym jeden gorący. Przed każdym wydaniem posiłków pracownik służby zdrowia sprawdza .te posiłki _pod względem organoleptycznym, smakowym, czy posiłek jest sporządzony zgodnie z jadłospisem, czy wszystkie użyte do jego przygotowania artykuły były świeże i zostały podane przed upływem terminu przydatności ich ,do spożycia. . _ . _ _- W każdej celi znajdują się dwa lub trzy okna, które są otwierane przez samych osadzonych, oprócz tego jest wentylacja grawitacyj na. Coroczne kontrole kominiarskie W pomieszczeniach Zakładu Karnego w nie wykazały nieprawidłowości. _ Zarówno W okresie pobytu powoda jaki obecnie Zakład Karny'-wā, w zakresie utrzymania- W jednostce porządku i higieny, współpracuje z finną zewnętrzną: - Firma 'fa °Pffi°°WHła Pf°g'f@-IH zabezpieczania pomieszczeń Zakładu przed szkodnikami z “uwzględnieniem urządzeń monitoringowych. Minimum raz w miesiącu przyjeżdża pracom ñrmy i sprawdza czy detektory są czyste. Ponadto, Zakład kontrolowany jest przez Sanepid, p1'zynajmniej~~dwa-ra-zy" W roku kontrolowane są cele mieszkalne i blok żywieniowy. Dotychczas nie było zadnych _uwag ze strony Sanepidu odnośnie stanu Zakładu. - _ I Na oddziałach mieszkalnych Zakładu były i są świetlice, z których korzystają osadzeni i na których są równiez organizowane zajęcia kulturalne-oświatowe. Świetlice są wyposażone W telewizory, stoły do`._tenisa. Osadzeni mogą tam spędzać czas zgodnie z wyznaczonym grafikiem. W Zakładzie zawsze był organizowany czas wolny dla osadzonych, _organizowane np. turnieje: piłki nożnej, szachowe, tenisa stołowego, spotkania ' z ciekawymi ludźmi, --- STRONA 5 --- koncerty zespolow, objazdowe teatry. Zawsze byiy organizowane kursy dla. osadzonych, np. kurs kucharza, maiarza, palaoza CO, fryzjera. Osadzeni mogli 1;eZ kontynuowari I18.1l1(Q, jeieli zgiaszali takq oheé. W Zakiadzie jest biblioteka, z ktérej osadzeni mogq korzystaé I‘E;LZ W tygodniu, jest kaplica do poslug religijnych. W Iatqch, gdy powod przebywai: W Zalciadzie byla tam rowniez silownia, ktora zostala zlikwidowana W 20U1r_. lub 2002r. Osadzeni korzystajq z godzinnego spaceru W ciqgu dnia. W celach osadzeni najczesciej oglqdajq telewizje, grajq W karty, gry planszowe i telewizyjne oraz na konsoli play station, czytajq prase. W okresie pobytu powoda sam Zaldad kupowal prasq dla osadzonych, obecnie. osadzeni majq do niej dostqp W bibliotece lub mogq kupié W kantynie. Osadzeni majq" mozliwosé Widzenia sic; z bliskimi. ‘ ' . W latach 90tych W Zakladzie Karnym W nie bylo problemu przeludnienia. Problem ten zaczaj pojawiaé sie dopiero na przelomic lat 1999/2000. Przeludnienie ogolnie W calym Zakiadzie nie bylo jednak rownoznaczne z przeludnieniem W kazdej celi. Wymjkaio to Z doboru osadzonych. Osadzonyoh do eel naleialo dobieraé odpowiednio do ich kwaliiikacji ‘oiorqc pod uwage, np. stopiefi demoralizacji, podgrupe ldasyfikacyjnq. _ l /dowdtl: zezmmia swiadkagfi (lc 244Z46), zezmmia swiadka E <1; 246247)/ .  '  Powléd? Przebvwal w Zfldadzie Kamym W okresie od dnia 14 marca 1997r. do dnia 6 maja 1997r. i od dnia 21 styeznia 1999r. do dnia 3 kwietnia 1999r. _  . . Wskazany Zaldad Kamy W l997r. zostal Wyremontowany. Kazda cola zostala Wyposazona W kqcik sanitamy stanowiqcyWydzielone pomieszczenie zabudowane scianami, " co zapewnia zachowanie intymnosoi. W kazdym takim kqciku jest Wentylacja. Wyposazony jest on W umywalke Z bieiqcq Wodq. Nie bylo przypadkéw zarobaczywienia cel czy pojawiania sir; grzyba W celach. Kwestia przeludnienia nie dotyoiyla tego Zakladu Karnego. Sporadycznie mogly zdqrzyé sie przypadki, Ze byio Wiecej osadzonych niz pierwotnie miejsc, zasiedlano Wowczas inns pomieszczenia, np. swietlice i byla zachowywana1norma3~<m?na— jednq osobe. Kazdy osadzony W celi posiadal swoje iozko, taboret, szaflce, stolik, wiasne miejsce przy stole. Osadzonym Wydawane byly i sq materace, scierki; koce, rqczniki; ktore sq Wypra.ne'i nadajq sie do ufiytku. Skazanym Wyclawane sq rowniez zmiotki, szufelki, srodki chemicine do ezyszczenia sanitariatu i podlog celeni utrzymania czystosci W celi. W kaidej celi dziala Wentylacja oraz sq okna, ktére mozna otworzyé na zewnqtrz, oswietlenieljest I1_E1111IE11Z16 i sztuczne W postaci Zatéwek.  koncerty zespołów, objazdowe teatry. Zawsze były organizowane kursy dla osadzonych, np. kurs kucharza, malarza, palacza CO, fryzjera. Osadzeni mogli też kontynuować naukę, jeżeli zgłaszali taką chęć. W Zakładzie jest biblioteka, z której osadzeni mogą korzystać raz w tygodniu, jest kaplica do posług religijnych. W latach, gdy powód przebywał w Zakładzie była tam również siłownia, która została zlikwidowane w 2001r. lub 2002r. Osadzeni korzystają z godzinnego spaceru w ciągu dnia. W celach osadzeni najczęściej oglądają telewizję, grają W karty, gry planszowe í telewizyjne oraz na konsoli play station, czytają prasę. W okresie pobytu powoda sam Zakład kupował prasę dla osadzonych, obecnie.. osadzeni mają do niej dostęp W bibliotece lub mogą kupić w kantynie. Osadzeni mają" możliwość widzenia się z bliskimi. ` ' . W latach 90-tych W Zakładzie Karnym W nie było problemu przeludnienia. Problem ten zaczął pojawiać się dopiero na przełomie lat 1999/2000. Przeludnienie ogólnie w całym Zakładzie nie było jednak równoznaczne z przeludnieniem w kazdej celi. Wynikało to z doboru osadzonych. Osadzonych do cel należało dobierać odpowiednio do ich kwaliiikacji biorąc pod uwagę, np. stopień demoralizacji, podgrupę klasyfikacyjną. _ I /dowód: zeznania świadkaăfl (lc 244-246), zeznania Śvviadka Ê -az. 246-243/ _ - ` - P‹›¬‹~'‹f›dâ pfzebwał w zasadzie Kawa W okresie od dnia 14 marca 1997r. do dnia 6 maja 1997r. i od dnia 21 stycznia 1999r. do dnia 3 kwietnia 1999r. _ - _ _ Wskazany Zakład Karny W 1997r. został wyrernontowany. Każda cela została wyposażona W kącik sanitarny stanowiącywydzielone pomieszczenie zabudowane ścianami, ' co zapewnia zachowanie intymności. W każdym takim kącíku jest wentylacja. Wyposażony jest on W umywalkę z bieżącą wodą. Nie było przypadków zarobaczywienia cel czy pojawiania się grzyba vw celach. Kwestia przeludnienia nie dotyczyła tego Zakładu Karnego. Sporadycznie mogły zdarzyć się przypadki, że było więcej osadzonych niż pierwotnie miejsc, zasiedlano wówczas inne pomieszczenia, np. świetlice i była zachowywana‹nonna~-3‹‹‹-m?--na---- jedną osobę. Każdy osadzony W celi posiadał swoje łóżko, taboret, szatkę, stolik, własne miejsce przy stole. Osadzonym wydawane były i są materace, ścierki, koce, ręczniki, które są wypranei nadają się do użytku. Skazanym wydawane są również zmiotki, szufelki, środki chemiczne do czyszczenia sanitariatu i podłóg celem utrzymania czystości w celi. W każdej celi działa wentylacja oraz są okna, które można otworzyć na zewnątrz, oświetlenieljest naturalne i sztuczne w postaci żarówek. . --- STRONA 6 --- Zakiad Kamy podlega regularnym kontrolom przeprowadzanym przez praoowllikow Sanepidu. W czasie tych kontroli nie stwierdzano uohybieii. Przynajmniej raz na kwartai przeprowadzane sq zabiegi dezynsekcyjne oraz deriatyzaoyjne. Zaklad podlega regulariiyifo Wizytom sedziego penitencj arnego, W czasie ktorych nio stwierdzano uohybiefl. W Zakiadzie Kaniym W byiy OTg8I11ZOW&116 'przez Wychowawcow zajeoia kulturalnooswiatowe, resocjalizacyjne i sportowe. W Zakiadzie byla siiownia. Czegstotliwosé zajeé zalezaia od ilosci chetnych, by} W tym oelu opracowany grafik. Przynajmniej raz W tygodni chetni osadzeni mogli korzystaé z takich zaj Q6. W okresie "Ietnim byiy organizowane zajecia na swiezym poWie1;rzu.sNie byio ograniczefi W korzystaniu z tych zajqé, a jedynym ograniczeniem mogia byé ewentualnie kara dyscyplinama. Powod miai mozliwosé korzystanian z takieh zaj Q6 nawarunkach takich samych jak inni osadzeni. ' /do'w§;id: zeznania madzm 13s)/ ' Powodprzebywal W Zakiadzie Kamym Wgw okresie od dnia 11 marca 2005r. do dnia'26 Wrzesnia 20051"; Powod przebywai W tym Zakladzie na oddziale terapeutyoznym, W ktoiym Warunki bytoWe byiy bardzo dobre. Skazani majq tam stworzone Wanmki jak W oddziale typu poiotwartego, poniewai cele W porze dziennej sq otwarte. Osadzeni W okresie pobytu powoda mieli bezposredni dostep do boiska piikarslciego. W oddziqle terapeutyoznym jest tez zznaoznie Wiecej zajeé kulturaino — oswiatowych i sportowych nit W innyoh _odd_zia1ac11 mieszkahlyoh. W oddziale terapeutyczliyln bardzo rzadkie byiy przypadki, aby limit osadzonych byi przekroczony W stosunku do metrazu; W kazdej celi kqcik sanitarny jest oddzielony murowanq sciankq i zamykany drzwiami. W kazdej celi sq kratki Wentylacyjne, kt<'>Ie_.podlegajq sprawdzqniu przez praeownikow dziahl kwatermistrzowskiego. Dla skazanych o1'g2mizoWa11e sq roznego rodzaju zajcgcia kulturahziooswiatowe, typu: spotkania z ciekawymi ludimi, konkursy, przedstawienia teatraine, koncerty. Organizowane sq rowniez zajeoia sportowe, mecze koszykowki, siatkowki, piiki noznej. Przy oddziale terapeutycznym znajduje sio szklamia...i___og_rod.ki Warzywne, gdzie osadzeni mogq praoowaé i korzystaé ze zbiorow. Wszyscy osadzeni na oddziale terapeutycznym mieli staly dostep do psychologow, terapeutow, wyohowawcow. Na oddzia.1e'terapeutyo_znym stale by} dostepny stol do pingponga. W okresie pobytu powoda cele W tym oddziale byly otwarte W godzinach od 9.00 do 12.00 i od 13.00 do 15.00 i Wtedy powod mog1 swbbodnie przemieszozaé sie po oddziale, mial teZ W tym ozasie swobodny dostep do telefonu. ' . Zakład Karny podlega regularnym kontrolom przeprowadzanym przez pracowrdków Sanepidu. W czasie tych kontroli nie stwierdzano uchybień. Przynajmniej raz na kwartał przeprowadzane są zabiegi dezynsekcyjne oraz deratyzacyjne. Zakład podlega regirlarnym wizytom sędziego penitencj arnego, W czasie których nie stwierdzano uchybień. W Zakładzie Kariiym w były organizowane przez wychowawców zajęcia kulturalne-oświatowe, resocjalizacyjne i sportowe. W Zakładzie była siłownia. Częstotliwość zajęć zależała od ilości chętnych, był W tym celu opracowany grafik. Przynajmniej raz W tygodni chętni osadzeni mogli korzystać z takich zajęć. W okresie 'letnim były organizowane zajęcia na świeżym powietrzu. Nie było ograniczeń W korzystaniu z tych zajęć, a jedynym ograniczeniem mogła być ewentualnie kara dyscyplinama. Powód miał możliwość korzystania' z takich zajęć nawarunkach takich samych jak inni osadzeni. " /a0w¿‹z.- zeznania .a+›faa1‹a 138)/ ` Powódprzebywał W Zakładzie Kamym wgw okresie od dnia 11 marca 2005r. do dnia`26 września 200511 Powód przebywał w tym Zakładzie na oddziale terapeutycznym, W którym warunki bytowe były bardzo dobre. Skazani mają tam stworzone warunki jak w oddziale typu półotwartego, ponieważ cele W porze dziennej są otwarte. Osadzeni W okresie pobytu powoda mieli bezpośredni dostęp do boiska piłkarskiego. W oddziale terapeutyczriym jest też znacznie więcej zajęć kulturałno - oświatowych i sportowych niz W innych _oddziałach mieszkalnych. W oddziale terapeutycznym bardzo rzadkie były przypadki, aby limit osadzonych był przekroczony w_ stosunku do metrażu; W kazdej celi kącik sanitarny jest oddzielony murowana ścianką i zamykany drzwiami. -W każdej celi są kratki wentylacyjne, którepodlegają sprawdzaniu przez pracowników działu kwatermistrzowskiego. Dla skazanych o1'ganizowane są różnego rodzaju zajęcia kulturalne'-oświatowe, typu: spotkania z ciekawymi ludzmi, konkursy, przedstawienia teatralne, koncerty. Organizowane są również zajęcia sportowe, mecze koszykówki, siatkówki, piłki nożnej. Przy oddziale terapeutycznym znajduje się szklamia«««.i..._og.ródki. warzywne, gdzie .osadzeni mogą pracować i korzystać ze zbiorów. Wszyscy osadzeni na oddziale terapeutycznym mieli stały dostęp do psychologów, terapeutów, wychowawców. Na oddziale`terapeutyc_znym stale był dostępny stół do ping-ponga. W okresie pobytu powoda cele W tym oddziale były otwarte w godzinach od 9.00 do 12.00 i od 13.00 do 15.00 i wtedy powód mógł swobodnie przemieszczać się po oddziale, miał też w tym czasie swobodny dostęp do telefonu. ` . --- STRONA 7 --- Zakiad Kaniy W . nie dysponqje ewidencjq, Z ktorej Wynikaloby ile osob W konkretnym okresie przebywaio W celi.  /dowéd: zeznania svviadkaflc 18 ark! I Cps 32/1I)/ W Zqkladzie Karnym W powod przebywal W okresie od dnia 13 grudnia 2001r. do dnia 21 stycznia 20031‘. oraz od dnia 26 Wrzesnia 2005r. do dnia 5 grudnia 20051‘. Zak1ad Kamy W W latach 90tych przeszedi gruntowny remont, Wymieniona zostala cala instalecja, zaiozono nowe parkiety, zabudowano kqciki sanitame. W oelaoh kazdy osadzony mial swoje iozko, taboret, szafke, byi jeden duty std} i mniejsze stoiiki. Kazdy osadzonymiai scierki, recznik, pizame. Wydawane im byiy rowniez srodki ozystosci do mrzymywania higieny osobistej, papier toaletowy, a takze érodki do utzrzymywania porzqdku W celi, czyszczenia toalety, podiog. W celaoh _sq po dwie lampy jarzeniowe Wyposaione W 2 swietlowki. Ponadto, W kqciku sanitainym i nad umywalkq jest swiatio. Stan saigitarny pomieszczefl kontrolqje i kontrolowal Sanepid. Odbywaly sie kontrole kominjqrskie i Wizyty sedziego penitencjarnego. W okresie pobytu powoda W tym Zakladzie byio przeludnienie, ale nie Wieksze ni2 o jednq osobe, oo powodowalo koniecznosé dostawiania po jednym dodatkowym 1621411 W ce1i. Bylty to lozka pietrowe, Wojskowe, nie zmieiiiala sie Wieo powierzchnia podiogi. Dostawiano W  takim Wypadku teZ dodatkowo taboret. Kqciki sanitame W Zakladzie Kamym W sq W pelni zabudowane od podiogi do sufihl, Z dIZW13II11. Znajduje sie W nich kratka Wentylacyj na. Osadzeni majq caiodobowy dostep do ziijnnej Wody, a trzy razy W eiqgu dnia — do oieplej. Z iaini skazani korzystaii raz W tygodniu. W oelach stosowane jest Wentylaoja grawitacyjna oraz sq okna otwierane na zewnqtrz.  Osadzeni mieli do dyspozycji §Wiet1i0Q= mogli korzystaé z zajeé kulturalno ~ oswiatowyoh, sportowyoh. Funkcj onowaly kolka zainteresowaii i si1oW11ia.'W swietlicy raz na rniesiqc organizowano. spotkania zespolow teatralnych. Zajecia lculturalno — oéwiatowe byiy organizowane W6(1i'11g§ grafikow i odbywaly siedwa razy W tygodniu, koia zainteresowafi — raz W tygodniu. Osadzeni W celaoh mogli mieé telewizory, a ci co ich nie I‘II1.1Q11L14fIf1Og_1._14‘Y\f’ godzinach Wieczornych korzystaé ze swietlicy. W ozasie pobytu powoda dziaial W Zakladzie Klub Anonimowych Alkoholikow i Aktywizacji Zawodowej. W Zakiadzie bf/121 zapewniona mozliwosé korzystania z posing religijnych, jest tam kaplica, z ktorej mozna korzystaé bez ograniczefi. Ka2dego_:.dnia skazani mieli i majq prawo korzystaé ze spaceru co najnlniej przez 60 minut. W za1eZno;_s'ci od ilosoi zajeé skazany mogi byé poza celq nawet 4 godziny, oprocz tego skazani mogli chodzié do lekaizd, na spotkania Z Wyohowawoq, a W sobote i niedziele Zakład Karny W . nie dysponuje ewidencją, z której Wynikałoby 'ile osób' W konkretnym okresie przebywało W celi. - /aawaar.- zzzaazfa aafaakanz 18 aa I cza 32/;1)/ W Zakładzie Karnym W powód przebywał W okresie od dnia 13 grudnia 2001r. do dnia 21 stycznia 2003r. oraz od dnia 26 września 2005r. do dnia 5 grudnia 2005:. Zakład Kamy W W latach 90-tych przeszedł gruntowny remont, wymieniona została cała instalacja, założono nowe parkiety, zabudowane kąciki sanitarne. W celach każdy osadzony miał swoje łóżko, taboret, szafkę, był jeden duży stół i mniejsze stoliki. Kazdy osadzonyzmiał ścierki, ręcznik, piżamę. Wydawane im były również środki czystości- do utrzymywania higieny osobistej, papier toaletowy, a także środki do utrzymywania porządku W celi, czyszczenia toalety, podłóg. W celach _są po dwie lampy jarzeniowe wyposażone W 2 świetlówki. Ponadto, W kąciku sanitarnym i nad umywalka jest światło. Stan sanitarny pomieszczeń kontroluje i kontrolował Sanepid. Odbywaly się kontrole kominiarskie i Wizyty sędziego penitencjarnego. W okresie pobytu powoda W tym Zakładzie było przeiudnienie, ale nie większe niż o jedną osobę, co powodowało konieczność dostawiania po jednym dodatkowym łóżku W celi.- Były to łóżka piętrowe, wojskowe, nie zmieniała się więc powierzchnia podłogi. Dostawiano W- takim wypadku też dodatkowo taboret. Kąciki sanitarne W Zakładzie Karnym W są W pełni 'zabudowane od podłogi do su:l'it11, z drzwiami. Znajduje się W nich kratka Wentylacyj na. Osadzeni mają całodobowy dostęp do zimnej wody, a trzy razy W ciągu dnia - do ciepłej. Z łaźni skazani korzystaii raz W tygodniu. W celach stosowane jest wentylacja grawitacyjna oraz są okna otwierane na zewnątrz. - Osadzeni mieli do dyspozycji Ŝwietlißęz mogli korzystać z zajęć kulturalne - oświatowych, Sportowych. Funkcj onowały kółka zainteresowań i siłownia. "W świetlicy raz na miesiąc organizowane. spotkania zespołów teatralnych. Zajęcia kulturalne - oświatowe były organizowane wedltlgágtafików i odbywały siędwa razy W tygodniu, koła zainteresowań - .raz W tygodniu. Osadzeni w celach mogli mieć telewizory, a ci co ich nie mielijjijnioglijjjw godzinach wieczornych korzystać ze świetlicy. W czasie pobytu powoda działał W Zakładzie Klub Anonimowych Alkoholików i Aktywizacji Zawodowej. W Zakładzie była zapewniona możliwość korzystania z posług religijnych, jest tam kaplica, z której można korzystać bez ograniczeń. Każdego _:dnia skazani mieli i mają prawo korzystać ze_ spaceru co najmniej przez 60 minut. W zalezności od ilości zajęć skazany mógł być poza cele, nawet 4 godziny, oprócz tego skazani mogli chodzić do lekarza, na spotkania z wychowawcą, a w sobotę i niedzielę --- STRONA 8 --- '.1= _ M WZ§bi’eg‘i deratyzaoji i’ dezynsekcji prowadzone sq ‘W Areszciem S'M1_e4_<_i;_:_4z_y£_W "“*"""'ff""§'**; regularnie przez wyspecjalizowane frmy zewnqtrzne. Kazdego roku no terenio »\=..\==r... ;IN...\.Z.a1dadzié..k&Zd6g0. byl lekflrli p'i@1Qg11i&fi<fl Gd? lekarz $t$1Yi@_1;<1Z§!1...11Q££z;?;hQ__ konSu.1_tflcji ze specj alista, odbywaia. sie; ona poza Zaldadem Ka1nyf11.  _ Z uwdgi na odlegly okres czasu, W chwilj obecnej nie jest mozliwe _L1stale11ie, Wj81_{iCh ozelaoh mieszkalnyoh i z ldm powod przebywal podczas pobytu Wfw Zaldadzie. W ..[d0H2é¢i;.z@zfl,¢?11i¢1 iwiadlm 1920 M cps 29/My W . pfzebywal W Areszoie $1edozym W W okresaoh od dnia 2 paédziernika 2003:.’ do dnia 7 stycznia 2004r., od dnia 11 maja 20041: do clnia 16 Wrzeénia 2004r., od dnia 10 marca 2006r. do dnia 22 Iutego 2007r., od dnia 15 czerwoa 20071". do dnia 21 listopada 20071:, od dnia 23 Iutego 20081: do mama 20101‘. " Podczas pobytu w Areszcie powod“ mial zapewnione do wiasnego uzytkuz lézko, szaflco, taboret, miejsoe przy stole, materac,Wpoécie1. Powod otrzymywal teZ érodki higieny osobisxej; Ponadto,oe1aoh Aieéztu" ziiajddoiiialy siq féwniéi sptzqt i érodki ozystoéci niezbqdne do utrzymania porzqdku W celi. We Wszystkioh celach mieszkalnyoh Aresztu §1edczego W kqciki sanitame sq wydzielone, sq trzy rodzaje wygrodzefi, tj. W niektolych oelach kapil<i sq obmurowane w sposob kompletny od podlogi do sufitu z Hadycyjnyrni drzwiami, W innych sq Wykonane z konstrukoji mdf do Wysokoéci 2 In, bqdi sq Wyg1'odzo11e' konstmlccjq stalowq. wypelnionan plytami paidzierzowymi W sposob mnozliwiajqcy nieskrqpowane korzystanie. Osadzeni korzystajq kazdego dnia z jednej godziny opaceru, raz W tygodniu korzystejq Z Iazini  cieplej kapieli. W oolach mieszkalnych osadzeni row"nioz majq oieplzg WOdQ przez wyznaozone godziny, zwlaszcza W porach Wydawania posilkow oelem umozliwienia umycia naozyfi po posilku i toalety Wlasnej. . _  Kazda cola Wyposaiona jest W Wentylacjeg grawitaoyjnau posiada kratko Wentylacyjnq, ma otwierane okna, do ktorych osadzeni mzgiq dostegp, istnieje mozliwoéé swobodnego otwierania okien. Kazda cela jest wyposazona W sztuczne oéwietlenie o odpowiedniej mocy W postaoi oo najmniej dwéoh lamp. Powod posiadal tez larnpkg noona, W celach jest centralne ogrzewanie  kaloryfer. . I A:'rcsz"tL12§1odozego Wé sa.nitarna_ przep1:oWad2ona..p1;zez. Pafismvowq Inspekcjq Sanitarnq.,W czasied kontroli njc stwierdzono nieprawidlowoéci, W tym nie stwierdzono przypadkow zarobaczywiénia czy zagrzybienia. Areszt ponadto objqjy jest r_ogu_lamymi kontrolami i inspekcjami ze strony sqdziego penitencjarnego, Rzeczr1ikg_Praw Obywatelskich, Najwyzszej Izby Kontfoli. Protokoiy z tyoh kon1;ro1i_11ie smderdzajq uohybiefi Wskazanychwpozwie. " .  ' ‘  '.'-=- _ M WZabiegi deratyzacji i' dezynsekcji prowadzone są «W Areszcie_ Śl_e_‹_iç_Ąz_ył_w “'“*''''""ff'"'jj¿'*ą“ regularnie przez wyspecjalizowane firmy zewnętrzne. Każdego roku na terenie ››\=..\›=f.¬. ;il¿....Z.a.kładzie._każdeg0. był lßkflrfii p"i@1es11i&f1<fl- Gdy lekarz 3tSZ_.»it¿t<lZí=1ł__.1),otrz§ş11ę_,konsirltacji ze specj alistą, odbywała się ona poza Zakładem Karnym. - _ Z uwagi na odległy okres czasu, W chwili obecnej nie jest możliwe ustalenie, W jakich celach mieszkalnych i z kim powód przebywał podczas pobytu wfw Zakładzie. s s„zdawéz¿;.zęznanfa afade 19-20 alei Gps 29/W s _ przebywał w Areszcie Śledczym W W okresach od dnia 2 października 2003:. do dnia 7 stycznia 2004r., od dnia 11 maja 2004r. do dnia 16 września 2004r., od dnia 10 marca 2006r. do dnia 22 lutego 200712, od dnia 15 czerwca 2007r. do dnia 21 listopada 200712, od dnia 23 lutego 20081: do mama 2010r. " Podczas pobytu w Areszcie powód, miał zapewnione do własnego użytku: łóżko, szaflcę, taboret, miejsce przy stole, materac, pościel. Powód otrzymywał też środki higieny osobistej. Ponadto, celach Aresztu' z1iaj`dóiÃiały się również sprzęt i środki czystości niezbędne do utrzymania porządku W celi. We Wszystkich celach mieszkalnych Aresztu Śledczego W kąciki sanitarne są wydzielone, są trzy rodzaje wygrodzeń, tj. w niektórych celach ka,cil<i są obmurowane W sposób kompletny od podłogi do sufitu- z üadycyjnymi drzwiami, W innych są wykonane z konstrukcji mdf do wysokości 2 m, bądź są wygrodzone konstrukcją stalową. wypełnioną płytami pażdzierzowymi W sposób umożliwiający nieskrępowane- korzystanie. Osadzeni korzystają każdego dnia z jednej godziny spaceru, raz W tygodniu korzystają z łaźni - ciepłej kąpieli. W celach mieszkalnych osadzeni również mają ciepłą wodę przez wyznaczone godziny, zwłaszcza W porach _wydawania posiłków celem umożliwienia umycia naczyń po posiłku i toalety własnej. . _ ' Każda cela wyposażona jest W wentylację grawitacyjną, posiada kratkę wentylacyjna, ma otwierane okna, do których osadzeni mają dostęp, istnieje możliwość swobodnego otwierania okien. Każda cela jest Wyposażona W sztuczne oświetlenie o odpowiedniej mocy w postaci co najmniej dwóch lamp. Powód posiadał tez lampkę nocną. W celach jest centralne ogrzewanie - kaloryfer. . Ĺ Aresztu -P Śledczego WE sanitarna przeprowadzana "przez Państwowa, Inspekcje Sanitamą..W czasie kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości, W tym nie stwierdzono" przypadków zarobaczywienia czy zagrzybienia. Areszt ponadto objęty jest regularnynii kontrolami i inspekcjami ze strony sędziego penitencjarnego, Rzeczriika Praw Obywatelskich, Najwyższej Izby Kontroli. Protokoły z tych kontrolinie stwierdzają uchybień wskazanychwpozwie. " _ - ` “ - --- STRONA 9 --- ..OSfldZ6I1i.W ....Areszoio §Iedozym§__W _ ' mieli i majq mozliwoéé _ 2.. ...uozes1;11iczenia.W orgalqizowafiych W.AI€S2_IQi€‘ _Z_aj_Q.<_:i_a__c1_1_1{u11IL1ra1nooéwiatowyoh, korzystania ' =1..__._r_ z bihlioteki, gry Wtenisa stolowégo, uczestniozoluia W réznego rodzaju k_op____l£Lg§_g_o_11.__1E_’_o@d____________ Wygrai jeden z konkurséw szachowych. W kazdej oeli jest doprowadzona sieé radiowoziowa i _ te1eWizyjna..PoW6d posiadal W oeli ‘celewizor. Powod by} objoty indywidualnym programem oddzialywania, realizowaf obj QUE nim zadania, bral uclziak W programach readaptaoyjnyoh. Powod uczestniczyl W programie pt. ,,A.ktyWny na rynku pracy”. Byl to program reaiizowany " V We wspolpracy Z Osadzeni W czasie pobytu powoda i obeonie majq tez mozliwoéé korzystania z posing religijnych, uczestniczenia W naboZefistWach. Powod W Lokresie pobytu w Areszcie dledczym W nigdy nie zgiaszzd skarg zwiqzanyoh z Warunliami bytowymi panujapymi W jednostce, W szczegolnoéci jego przolildmiéiaiem czy sléladefiid osasowym W ¢;é1a¢1';, W ktA61yo1‘1‘ pfzobywai. Powod wiedzial o mozliwoéci zwraoania. sic; do dyrekcji, kierownikéw czy pracownikow samodziélnych, ' wychowawcow, ze Wszystkimi sprawami osobistyrni i bytowymi. Powod zgiaszai siq Wielokrotnio na taldo rozmowy i nie pod11osi1 W trakoie rozmow okolioznoéoi przedstawionych W pozwie._S1:Wierdza1, ii sklad celi mu odpowiada, atmosferq W celach okroélal jalco dobrq. Powod 'z%oZy1 toz do Dyrektora jednostki Wiele prosib, np. oWyrazenio .  zgody na dodatkowe Widzonie, paozko, o Wlasnq Iampkq do czytania, skarpoty, posiadanie W  ' celi Wiasnej poécieliitakq zgodqotrzjnnal.  '  Powod utrzynaywal kontakt z cz%onkami rodziny, ktorzy odwiedzali go W Areszcie. W _ P.9W§F1_ .¥1I!i%1_..¢10Si<z‘P £10 bflzplamfii Opifiki m@dY@Z11@i Pvwéd by! 1@<=Z011y W Areszcie neurologicznie i psyohiatlyoznie. Lekarz neurolog rozpoznal u powoda _padaczkQ i Wprowadzil leki przeciwpadaczkowe. Podozas leczenia psychiatlycznego rozpoznano u powoda‘zaburzenia osobowoéci na fle nastqpstw politoksykomanii (uzaleznienia od roznych érodkow odurzaj qcych). Od tego czasu prowadzone byio Ieczenje —fa1mako1og1'oz11e powoda. Powod czas Wolny spqdzal na wiasnych zajociach, czytal ksiqz1d~zvdaszcza o tematyce Mello, Paulo CoeLho, korzystai z zaj.q¢...1<uIt11ra]11o.....—i_ “"_"‘6'§Wié1foWyoh;"sportowych, gry w tenisa raz w tygodniu. Powod uczestniczyl w konkursach sportowych, historycznyoh. By} nagradzany czterokrotnie za .udzia1 W 1_<o'_11l~:_:_J.1"__s_2';g<':_]1_ organizowanych na:terenie Aresztu oraz za dbanie o iad i porzqdek W celi micszkahmj. Kilka razy korzystalZ ulg ze Wzglegdu na podtrzymanie Wiagzi emocj onalnej z rodzinq. Powod okresowo przebywal W Warunkach niezapevmienia mu 3 m2. Umieszczanie . . osadzonych na czas okreélony W Wmfiiflcach, W ktérych powierzchnia W celi na jednq osobo ..Osadzeni.....w. ...Areszcie Śledczym__Ĺ_w _ " mieli i mają możliwość _ ,.. ...uczestniczeniaw organizowanych w.Aresz_cie zajęciach_kulturalne-oświatowych, korzystania ' =1.-.,-,-.-.›'_' z biblioteki, gry wtenisa stołowego, uczestniczenia W różnego rodzaju k_onlíLir_s_a_c_lł.__P_o@d______“___ wygrał jeden z konkursów szachowych. W każdej celi jest doprowadzona sieć radiowęzłowai _ telewizyjna. _Powód posiadał W celi telewizor. Powód .był objęty indywidualnym programem oddziaływania, realizował, objęte nim zadania, brał udział W programach readaptacyjnych. Powód uczestniczył W programie pt. „Aktywny na rynku pracy”. Był to program realizowany " ' we współpracy zā Osadzeni W czasie pobytu powoda i obecnie mają też możliwość korzystania z posług religijnych, uczestniczenia w nabożeństwach. Powód w .okresie pobytu w Areszcie Śledczym w nigdy nie zgłaszał skarg związanych z warunkami bytowymi panującymi w jednostce, w szczególności jego przeludnilmiem czy składemi oisobiowyrn w celach, W których przebywał. Powód wiedział o możliwości zwracania się do dyrekcji, kierowników czy pracowników samodzielnych, ` wychowawców, ze wszystkimi sprawami osobistymi i bytowymi. Powód zgłaszał się wielokrotnie na takie rozmowy i nie podnosił- w trakcie rozmów okoliczności przedstawionych w pozwie._ Stwierdzał, iż skład celi mu odpowiada, atmosferę w celach określał jako dobrą. Powód 'złożył też do -Dyrektora jednostki wiele próśb, np. o-wyrażenie . ' zgody na dodatkowe widzenie, paczkę, o własną lampkę do czytania, skarpety, posiadanie w - " celi własnej pościeliitaką zgodę- otrzymał. . i - _Powód utrzymywał kontakt z członkami rodziny, którzy odwiedzalí go w Areszcie. W _ P_9W.Ćß'-1. .1_1I!_ít1ł_.._Cl0SI<ā1? 510 bßzpłamßi Olfiißkí medyßlllßi- POWÓÓ był 1@0Z011Y W Arßszßiß neurologicznie i psychiatrycznie. Lekarz neurolog rozpoznał u powoda _padaczkę i wprowadził leki przeciwpadaczkowe. Podczas leczenia psychiatrycznego rozpoznano u ...powoda-¬zabnrzenia osobowości na tle następstw politoksykomanii (uzależnienia od różnych środków odurzających). Od tego czasu prowadzone było leczenie ~fa1makologiczne powoda. Powód czas wolny spędzał na własnych zajęciach, czytał książkizwłaszcza o tematyce Mello, Paulo Coelho, korzystał z zajęó_-kult11ra1no.._..-í- `“_'"ö`światowych,"sportowych, gry W tenisa raz W tygodniu. Powód uczestniczył W konkursach sportowych, historycznych. Był nagradzany czterokrotnie za .udział w konlnnsach organizowanych na-terenie Aresztu oraz za dbanie o ład i porządek w celi mieszkahrej. Kilka razy korzystał-z ulg' ze względu na podtrzymanie więzi emocj onalnej z rodziną. Powód okresowo przebywał w warunkach niezapewnienia mu 3 mz. Umieszczanie . . osadzonych na czas określony W warunkach, W których powierzchnia w celi na jedną osobę --- STRONA 10 --- .¢ l'W|'.fi'.=.'L .WyI1osi1am11iej. mi, odbyWaio:siq W_11‘ybieart. 248§1 k.k.W., "na' podstawie zarzqdzeilia ,]3__y;r_o_!gto;__2_i, o.._czy1nby§‘i1rEo11noWany kaZdego,d1,1ia_:oboczego segdzia penitencjarny. ' ' Natomiast po 6 grudnia 2009r. powod neg, peWno nie przebywal okresie dhlZSZym nit 23 dni. Odbywalo sit; to W trybie okreélonym W przepisach art. 110§2a, §2b pkt 1 i 2, §2e k.k.W.'Dyrektor Zakladu Ka,rnego_wydaWa{ indyWidualnsg deoyzjq W tej kwestii, natomiast zgoda na pl'ZBd.i'L1Z6Ili6 pobytu W taldch Wamukach do 28 dni byla Wyrazana przez Sqdziego penitencjarnego na podsmwie zarzaglzenia. Przeludnienie Aresztu jako caloéci nie determinowaio przeiudnienia W kazdej oeli z uwagi na koniecznoéé uwzglcgdniienia mnogoéci kryteriow rozmieszczania. W okrosio pobytow ‘ poWoda W Areszcie dledczym W é zaludnienie tej jednostld ksztaitowalo sin; W réiny sposob, byiy, okresy gdy przeWyZszaio 100% pojemnoéci Aresztu, ale ted okrééy, “gdy 95¢"15££é1&a¢i5i<;'1'6fi‘%,‘£15." i na poozqtku 2004: Wynosilo 94,09% i 99,15%, W czerwcu 20041‘. zaludnienie Wynosiio 91,98%, W lipou 20091‘. — 97,05%, We Wrzeéniu 20091‘. — 100%, W marou 20101‘. — 99%. Powdd przebywai W celaoh, W ktorych powierzchnia p1*zypadajqoa na jednq osobq ksztaitowaia siq od 4,98 1112 do 2,16 mg. /dowéd: _zezmmia éwiadka (k. 185I88), zezmnia dwiadka (la 1 884 89), dame 0 zaludnieniu i powierzchni eel flc. J99, 200), odpisy ngardzqdzeri Dyrektom Aresztu Sledczégo w (k ‘Z02207), odpisy wykazciw pomieszczeri (Ia 208214), odpis a'ecyzjiDyrek10ra Aresztu §ledczeg0 z dnia 6 grudnia 20092". (la 215), odpis zarzqdzenia Segdziego pe1di{gf1ojorj'_z§,g:o__§_ dnfa 18 grudnia 2(_I‘O9r. flc, 216), odpis decyzji Dyrekrora Areszfu Sledczego Idnio 20 gmdnia 2009?. (k. 217), odpisy informacji kierowanych przez Dyrektora Aresztu Sdedczego w do Sqdu Okfqgowego HI Wydzial Penitencjarny (k 218225), za§wiadczem'e lekarskie z dnia 21 Zzpca 201Or. _ (k. 4]), projekty ocen okresowych (W akrach osobowych; kopie  w zaiqczeniu), Zeznania.p0w0da (k. 283285)/ “ . , Sgd zwag1, co nastgguje:  P0W<'1d sfonnukowal W pozwie pod adresem pozwanego Skarbu Pafistwa jako zasadniozy zarzut _dofjrozqcy przeluclnienia We Wskazanych jednostkaoh pcnitencjarnych, a ko11kretnie"zakwaterowania W Warunkach, W Ictorych na jednego =.*5._',;..=.;=._,,;:<,¢,=.», » _, ' ”' ' .‹ --w.-.=--.=.-= xsyr1osi.ła-1n11iej.. -mi,-. od-bywałoisię w_11*ybie.art. 248§1 -k.k.w.-, 'na' podstawie zarządzenia .D._yr_ektor_a, o.._czy1n.byłin'Eor1nowany każdego„d11ia_roboczego sędzia penítencjaifny. ` " -Natomiast po 6 grudnia 20091". powód ną pewno nie przebywał okresie dłuższym niż 28 dni. Odbywało się to W trybie określonym W przepisach" art. 110§2a, §2b pkt 1 i 2, §2e k.k.W.'Dyrektor Zakładu Karnegowydawał itldywidualną decyzję' W tej kwestii, natomiast zgoda na przedh1żenie pobytu W takich warunkach do 28 dni była Wyrażana przez Sędziego penitencjarnego na podstawie zarządzenia. Przeludnienie Aresztu jako całości nie determinowało przeludnienia W każdej celi z uwagi na konieczność uwzględnienia mnogości kryteriów rozmieszczania. W okresie pobytów ¿ powoda W Areszcie Śledczym W Ê zaludnienia tej jednostki kształtowało się W różny sposób, były, okresy gdy przewyższało 100% pojemności Aresztu, ale też okresy, "gdy nieMprzekraczałoM1'Ü0%,..npf i na początku 2004r wynosiło 94,09% i 99,15%, W czerwcu 2004r. zaludnienie wynosiło 91,98%, W lipcu 2009r. - 97,05%, We wrześniu 2009r. - 100%, W marcu 2010r. - 99%. Powód przebywał W celach, W których powierzchnia przypadaj ąca na jedną osobę kształtowała się od 4,98 n12 do 2,16 mz. /dowód: _zeznania świadka (k. 185-Í88), zeznania świadka (lc 188~189), dane o zaludnienia i powierzchni cel dc. 199, 200), odpisy zarządzeń Dyrektora Aresztu Śledczego w (lg 202-207), odpisy wykazów pomieszczeń (lc 208-214), odpis decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego z dnia 6 grudnia 20092". (lc 215), odpis zarządzenia Sędz-iego peniienc_jarnego__z_ dnia 18 grudnia 2009r. Ha 2,! 6), odpis decyzji _ Dyrektora Aresztu Śledczego .dnia 20 ,grudnia 2009r. (k. 217), odpisy informacji kierowanych przez Dyrektora Aresztu Śledczego w do Sądu Okręgowego III Wydział Penitencjarny (k 218-225), zaświadczenie lekarskie z dnia 21 lipca 20]-Or.--_ (lc. -4]), projekty ocen okresowych (W aktach osobowych' kopie - W załączeniu), zezrzania.powoda (k. 283-285)/ e . r Sąd zwagy'ł, co nastepuje: - POWÓÓ sfonnułował W ,pozwie pod adresem pozwariego .Skarbu Państwa jako zasadniczy zarzut _dotyczący przeludnienia we wskazanych -jednostkach penitencjarnych, a konkretnie -' 'zakwaterowania W warunkach, W których na jednego =-.±=._'.=..=.;=.-_,-„¿:<,-¿,=.= » _„ ' "` ' --- STRONA 11 --- __Q§§§1_2;Qi}§gQ_,___12IZ){11&1f1§:1l§,_._.pOWi€rZ»,C1T1i1i.3¢._. 1.1l1T1_i¢jS,Z.El .1_?_LiZ_ ,3 I112. Powod podnosii tez zarzuty bytowychW tych jednostkaoh, gkownie co do Wentylacji, oéwietlenja, 1da,ofl<6W sanitamych. ’ __ _ ___ ' Nalezy podkreélié, i2 dopiero po udowodllieniu przez powoda, Ze doszio do na._1'usze11ia jego dobr osobisfrych pozwany bylby zobowiagany do Wykazania braku bezprawnoéci tego nanlszenia jako przesianki zWah1ioj apej good odpowiedzialnoéci. Powod nie Wykazal jednak W toku procesu, aby W jego konlcremym przypadku,<doz.na1 jakiejé szkody (krzywdy) ze strony pozwanego. Zarzuty postawione przez powoda miaiy bardziej ogolny charakter, polegaly na generalizowaniu probiemow, bez Wskazania konkremych przykladow zdarzefi dotyczapych osoby powoda i negatj/Wnych ich skutkow dla samego powoda. ’ ' . . '1 Ndtomiast zob1‘J3iiy"inéi1;éfiéil’doW’odoW§i,"W‘tym sz¢zeg'61o'we Zeznania przesluohanyoh éwiadkow, pozwalajq na stwierdzenie,» it Warunki osadzenia powoda W poszozegolnych jedno stkach byly humanitarne i nie naruszaly~Ajego godnoéci osobistej. Podkreélié nalezy, ii W odniesieniu do Za1~dadu.Ka.mego W Zakladu Kamego Zokiadu Karnego Wowod nie Wykazal W ogéle, Ze przebywai W przeludnionyoh celaoh. . . _ . ' ' _ f Y Odnoénie natomiast Zakiadu Karnego W i Aresztu §1edczego W umieszczanie osad2o1_1ych~ na ozas okreélony W Wan111ka.ch, W 1<m1~y¢11 powierzohnia W oeli na jedna, osobq Wynosila rnniej nit 3 mg, odbywalo siq W trybie art. 248§1 '1(.k.W., na podstavvie zarzqdzenia Dyrektora, o czym by} i11formoWany_Sr.§dzia penitellcj arny. ._ _ _Natomiast przobywajap W,Areszcie filedczyrn W so 6 gmdllia 20091:. ._._.p0W€1d...na_._pevvno nie by} osadzony W taldch wanmkach W okresie dluzszym niz 28 dnj. Odbywalo siq to W t1'ybie'okreé1ony1'n W przepisach an. 110§2a, §2b pkt 1 i 2, §2e k.k.W. Dyrektor Zakladu Kamego Wydawai indywiduainq decyzjo W tej kwestii, natomiast zgoda na przedluzenie pobytu W takich Warunkach do 28 dni byla , Wyrazana ]4;;_r4z__e_,;__‘Sig_g__“__, "p6I1itBI1Cj8.I‘I16gO’I‘l& podstawie zarzqdzenia. I , I < ‘ M _ Przepis art. 248 k.k.W. uznany Wyrokiem Trybunaiu Konstytuoyjnego z dnia26 maja 2008r., "sygn. akt SK 25/07, za niezgodny z Konstymcjq RP utracii moc dopiero z d1:|iem'6 grudnia 2009r., a zatem nie mozna pozwanemu Skarbowi Pafistwa zarzucié naruszeniatego przepisu, czy bezprawnoéci z powodu postqpowania/W zgodzie z powyzszym urogLfloWa,n_.ic1;l;,__ __ albowiem do 6 grudnia 2009r. norma ta obowiagyvvaia W polskim p_orzqdI<u praWny1__n (nor. .' _,oşąçl_z,__Q1}ęgg_,___przy11af1§;1ł§;t____pOWifiÍZ_ClJi1i_čŁ___ 1_1l1f1_fl$jS__2_f=t _I_T_LÍŻ_ _3 1112. Powód' podnosił też zarzuty _bytowych-W tych jednostkach, głównie co do wentylacji, oświetlenia, kacilrów sanitarnych. J _ _ _ ___ ` Należy podkreślić, iż dopiero po udowodnieniu przez powoda, ze doszło do naruszenia jego dóbr osobistych pozwany byłby zobowiązany do wykazania braku bezprawności tego _naruszenia jako przesłanki zwalniaj ącej good odpowiedzialności. Powód nie wykazał jednak W toku procesu, aby W jego lconkretuym przypadku, doznał jakiejś szkody (krzywdy) ze strony pozwanego. Zarzuty postawione przez powoda mialy bardziej ogólny charakter, polegały na generalizowaniu problemów, bez wskazania konkretnych przykładów zdarzeń dotyczących osoby powoda i negatywnych ich skutków dla samego powoda. i ' _ -_ 'Ĺ Natomiast zebraiiyinateřiiałidow'odowy,"W`tym szczegółowe zeznania przesłuchanych świadków, pozwalają na -stwierdzenie; iż Warunki osadzenia powoda W poszczególnych jednostkach były humanitarne i nie nar-uszały»jego godności osobistej. Podkreślić nalezy, iż W odniesieniu do Zakładu _Karnego w Zakładu Karnego Zakładu Karnego wowód nie wykazał W ogóle, że przebywał W przeludnionych celach. _ _ _ _ ` -` _ _Ĺ Ü _Odnośnie natomiast Zakładu Karnego W i Aresztu Śledczego W umieszczanie osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 mz, odbywało się W trybie art. 248§l 'k.k.w., na podstawie zarządzenia Dyrektora, o czym był infonnowany _Sędzia penitencj amy. ._ _ _Natomiast przebywając w,Areszcie Śledczyru W şpo 6 grudnia 20091: _____powó_d__.na__ _pewno nie -był osadzony W takich warunkach. W okresie dłuższym niz 28 dni. Odbywało się to W trybie 'określonym W przepisach art. 110§2a, §2b pkt 1 i 2, §2e k.k.w. Dyrektor Zakładu Karnego wydawał indywidualną decyzję W tej kwestii, natomiast zgoda na przedłużenie pobytu W takich Warunkach do 28 dni była _ wyrażana prz__e_,z__iS¶g_g__„__, "pe11itencjarnego'na podstawie zarządzenia. I , Ĺ ‹ “ “ _ Przepis art. 248 k.k.w. uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia-_26 maja 2008r., sygn. akt SK 25/07, za niezgodny z Konstytucją RP utracił moc dopiero z dniem`6 grudnia 2009r., a zatem nie można pozwanemu Skarbowi Państwa zarzucić naruszenia' tego przepisu, czy bezprawności z powodu postepowania-fw zgodzie z powyższym uregL1lowa,n_.ien:t,__ __ albowiem do 6 grudnia 2009r. norma ta obowiązywała W polskim porządku prawnym (vor. _' --- STRONA 12 --- ,,.,.;l_.,......,.,._,."...,._...W:@k.mrryzmmzo...K0mzym¢y,mg0...2. dnia._26 maja. .2008r., SK 25/07, OTKA 2008/4/62, ,,._............___'Dz..LZ.RB..ZOOSZQ6/620).. 0. . .. __ W L 0 W , _ Uznanie, Ze samo stwiordzenie niekonstytucyjnosoi akfu 11o_r111atyW11ego jest :\.._._.:.=,.r..u:._am: ' Wystarczaja,oe do przypisania Skarbowi Pafistwa odpowiedzialnoéci za bezprawie 1_egalizacyjne, __a odroczenio Wej sciavwzycie 01'zeczo11ia.Tryb1mah1 nie ma zzadnego znaczenia, musialoby prowadzié do dysfunkcj onalnosci W dziakalnosci organow Palistwa. Z jednej strony z orzeczenia ~Tryb1ina1u Wynikaloby bowiem jednoznaczziie, Ze okreslony przepis pomimo ' jego sprzecznoéoi z ustawq, umowq 'miQdz'yi1arodoWa, lub Konstytuojq nadal oboWia,zuje. Organy pafistwa powhmy sic; W'iQC do niego, W czasie odroczenia utraty jego mocy oboWia,zuja,cej, stosowaé. Z drugiej strony gdyby przyjap, ze Skarb Pa1'1stWa ponosi odpowiedzialnoéé odsZkodoWa,woza( zwxdqzanq z obowiaczywaniem ‘takiego przepisu, Zaden _  racjo11"ah1ie"' dzia1ajo,cj1"o1"g&d' rfié powinieii ‘go"‘§i6§@wa@;""gdyz"1ia;r@za W ten sposéb Skarb Pafistwa, czyli siebie samego, na konieozznoéé ponoszenianieraz dotkliwej odpowiedziajnosci  odszkodowawczej. Jezeli WiQC Txybunal Konstytucyjny, biorqc pod uwagq Wszystlde chtonione Konstytuoja, Wartoéoi, deoydujesiq na utrzymanie W mocy ])I'Z6p_iS1.1 sprzecznego z ustawa," umowa, miodzynarodowac lob Konstymcjq, oznacza to, Z6 tak dingo jak on oboWia,zuj e, Zadnemu zaohowaniu, do ktérego ten przepis sir; odnosi, nio moina co do zasady, przypisao oeohy bezprawnoéci. P1owadzi to do Wniosku, Ze nie mozna uznaé W rozumieniu art. 77 ]{0I.1SiY1J.1Cj.ii art, 4111§1 1<.¢., aby dzialaniai organow Pailstwa, dla moms pirzopis tori W ' stanoWi podstawz3, byly niezgodne z ‘ prawém, a tym samyrn. pociqgaiy za soba, j__ _ _odp_oWia_=:dzia1no§o odszlcodowawczq Skarbu Pafistwa, rowniez W okresie gdy Trybunal odroozyi utratq jego mooy obowiqzuj qcej. @011: uchwahz Sqdu Najwyzszego z dnéia 7 gmdréia 2007:". z uzasadnieniem, "III CZP J25/07, LEXnr 322105). .. Niezaleznie od powyzszego, roszczenia poWoda odnoszagze sio W u u caioéci do pobytow Wvjednostkaoh penitencjarnych W okresie do 29 sggcznia 2007:.  sa, ' przcdawnionc. Powod twierdzil, Ze oprocz W/W jednostek przebywal W Areszcie Siedozym W  W 199'/‘r, czego pozwany nie‘ powvierdzil (pen 11*1°,<>rm.[email protected]>§i.@_1_1<__Zl.).'_ i"?""""""Nie2a1e'21iie" od powyzszego, roszczenie za ten okres rowniez ulogioby przedawnieniu. I Zigodniehz art. 2 ustawy z dnia o zmianie ustawy — 2 2 (Dz.U. z200"/‘r., nr 80, poz. 53 8) do roszczefi, o ktorych mowa W art. 1 (o napravdenie szkody ' Wyrzeidzonej czynem niedozwolonym), powstalych przed dniem Wojéoia W Zycieniniejszoj ustawy, a Wedlug przepiséw dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, __ stosuje sis; przopisy art. 4421 k.c. W niniejszej sprawie zatem bodzie Illifli zastosowanio art. _ 442§1 k.c.' W poprzeddiln brz1'm'eniu_ do okresu pobytu powoda W W/W jednostkach ' .,.¬..`i..¬.....„~__.___'___„¬____Wr@k____razzmzała._.K0mzyracy;'±œg0___±__ dnaza _ma;a_ _2008z›., sz 25/07, orz-A 2008/4/62, z-._.___,_________fDz._Lt_1n:'__2_aa8/na/620)._ _ _. __ __ o _ P i _ _ Uznanie, że samo stwierdzenie nielçonstytucyjności aktu norniatywnego jest '¦1_.._.,-,-:.¦=.-r.-.-u-¦.-_-msi; ` wystarczające- do przypisania Skarbowi Państwa odpowiedzialności za bezprawie 1_egaiizacyjne, __a _odroczerne wej śc'ia_w_ży_cie orzeczellia Trybunału nie ma żadnego znaczenia, musiałoby prowadzić do dysfunkcj onalności W działalności organów Państwa. Z jednej strony z orzeczenia Trybunału wynikałoby bowiem jednoznacznie, że określony przepis pomimo ' jego sprzeczności z ustawą, umową "międzynarodową lub Konstytucją nadal obowiązuje. -Organy państwa powinny się więc do niego, W czasie odroczenía 'utraty jego mocy obowiązującej, stosować. »Z drugiej strony gdyby przyjąć, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą związaną z obowiązywaniern takiego przepisu, żaden _ - racjon"a]nie'“ działający " organ" nie powinien jgo"śtosować,“igdyżhnaraża W ten sposób Skarb Państwa, czyli siebie samego, na konieczność ponoszenianieraz dotkiiwej odpowiedziainości - odszkodowawczej. Jeżeli więc _Trybunał Konstytucyjny, biorąc pod uwagę wszystkie chronione Konstytucją wartości, decyduje-się na utrzymanie w mocy przepisu sprzecznego z ustawą, umową międzynarodową lub Konstytucją, oznacza to, że tak długo jak on obowiązuje, żadnemu zachowaniu, do którego ten przepis się odnosi, nie można co do zasady, "przypisać cechy bezprawności. Prowadzi to do wniosku, że nie można uznać W rozurnieniu aa. 77 Konaymcjui i aa; 4171§1 az., aby‹1ziałan¿a"0rga1ów Paasvwa dla name przepis ma r I stanowi podstawę, były niezgodne z “ prawem, a tym samym pociągały za sobą ___ _ _odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa, równiez W okresie gdy Trybunał odroczył utratę jego mocy obowiązującej. @0r.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2007r. z uzasadnieniem, 'III CZP 125/07, LEXnr 322105). _. Niezależnie od powyższego, roszczenia powoda odnoszące się w I I całości do pobytów wjednostkach penitenejarnych W okresie do 29 s'g¿cznia 2007r. - są ` przedawnione. Powód twierdził, że oprócz W/W jednostek przebywał w Areszcie Siedczyrn W - W 199'/'r-„ czego pozwany nie potwierdził íoor- infonnaoia_1‹_-_Żl_)_„ T'í"""'""'Nieża1e'żānie' od powyższego, roszczenie za ten okres również uległoby przedawnieniu. I Zgodnienz art. 2 ustawy z dnia 0 zmianie ustawy - i i (Dz.U. z'2007r., nr 80, poz. 53 8) do roszczeń, o których mowa W art. 1 (o naprawienia szkody ' wyrządzonej czynern niedozwolonym), powstałych przed dniem wejścia w życie-niniejszej ustawy, a według- przepisów dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionycn, __ stosuje się' przepisy art. 442.1 k.c. W niniejszej sprawie zatem będzie miał zastosowanie art. _ 442§1 k.c." W poprzediiim brzmieniu. do okresu pobytu powoda w W/W jednostkach ' --- STRONA 13 --- .._.2.............1,.,.'.,,.,,,p,eni,toncja1n§zoh..do....9...sie11Jnia,._200.4r.,...a1bowien1...roszczenie powoda W'tej czoéoi byio jut _....._.._.. p1f_ze_d.d1_j.ion1 10. sierpi1ia_200_'I1".,.a_go_o1<ies od 10 siorpnia 20041‘. do 29 styoznia  . V I 20071". bodzie miat zastosowaxlie art. 442 __ __ ' " W myél __ art. 442§1 k.c. (W brzmieniu obowiqzujqcym do dnia 9 siorpnia 2007r.) roszczenic o napiawienie szkody W}’IZ,3,d.ZO116j czyn_em.niedozwo1onym ulega przedawniolliu z uplywem lat trzeoh od (111121, W ktorym poszkodowany dowiedzial sis; o szkodzie i o osobie .oboWiqza11ej do jcj naprawienia. Podobnie W myél art. 4421§1 k.c.; W brzmieniu oboWia,zuja,oym od dnia 10 sierpnia’ 200712, roszczenie o naprawienie szkody Wyrzagdzonej _ czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uptywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sing o szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia.  '_  Charakter roszozenia éwiadczy, ii 0 ewentualnej krzywdzie i osobie obowiaczanej do jcj n'a;piawi'ema poW6d"\NiédiiEi1 rfioitieiioie “zaistnienia poszozegolnych zdarzefi osddzenia W przoludnionych celach.  " Powodztwozostalco natomiast wytoczone W dniu 30 styoznia 2010r. (data ziozonia  pozwu W admiziistraoji Aresztu Sledczego k. 6). Roszczenia zWia,za.t1e z okrosami osadzonia do dnia. 29 styoznia 2007;. sa, zatem przedawniono. " _ _ Termin przedawnienia, o ktorym mowa, dotyozy Wszelkich roszczefi o naprawienie szkody W1/rzacdzonej czynem niedozwolonym, W tym te2 roszozofi n1aja,tkoWyc]1 o  naprawienie krzywdy 1'].16II1&j8,_'£i§0W¢j. Doikategorii roszczed, ktore ulegaja, przedawnieniu W  3 trybie art, 442 k.c. zalicza sin; tez roszozenia maja,tkoWe z art. 445 k.c. i art. 448 k.c. @2ar.;' _|___‘_I§o?1@§ft;‘_o;f; do K0dg?§s§t_CyWilnego, G. Bieniekvi in, K19. III, Zobowiqzania Tom I, Wyd. Praw. ' . 1996r.,sIr.346). . ~   " _ Nieprzedawnione roszczenie dotyczy. jedynie czoéci okfesu pobytu powoda W IHAreszoie.S1edozym W d dnia 30 stycznia 20071 l 1 ' ' ‘ Zeznania éwiadkow i é jak i zeznaiiia samogo 0 15'bi%?551i5i¢‘8”Li5j5,j’§d‘i5§i§ ijodstdvvji .1. 0015:5525@555, to Warunki odbywania kary _ __ _ _; _pi~z__e; poWoda W okresie byty przejawem ponizajapego traktowania, czyli n,a111s_z§11.iaib.r.__._..... nv , . ,w , ,0..,»> »<= _.\...._...._i.i,_... ., >. .. ,1 ,. ,,,.,,>, VP , , . . osob1styoh osadzonego bqdi naruszenia art. 3 Konwencji ~01 Ochronie P1'aW Czlowioka i ' "' Podstawowych Wolnoéci spotzqdzonej W Rzymie 4 listopada 1950:. (Dz.U. 1993r._, nr 61, . poz. 284 ze zm.), zgodnie z ktorym nikt nie mote byé poddany torturom ani 11i61L1d2l(i6111t1il113 : poniiajaccemu traktowaniu albo karaniu. it  A  2 __ ' Powod okrosowo przebywat W ;W’31'lJnk3Ch przeludnienia, ale W tym .. r pozwany udowodnit brak bezpravmosci po swojej stronie, Wykazujqo i2 osadzenie powoda w H _Wan1nkaoh, W ktorych p'oWierzch11ia przypadajqoa na osadzonego Wynosila 'poni_2oj"3"m2, .._¬z......._._...„..„'_„.,.,„p_eni_1;encjar'nych..do....9..-.sie1'pnia,._200.4r.,_..a1bowiern._.roszczenie powoda w'tej części było już _..._._¿__.. pr_ze_d_dn.ie-in 10. sierpnia 2(}0_7___r.,_ aza okres od 10 sierpnia 2004r. do 29 stycznia ' _ _ _ 20071: będzie miał zastosowanie art. 442 __ __ " " W myśl __ art. 442§1 k.c. (W brzmieniu obowiązującym do dnia 9 sierpnia 2007r.) roszczenie 0 naprawienie szkody wy1'ządZ0nej cZy11_em_niedozwo1onym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, W którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie .obowiązanej do jej naprawienia. Podobnie W myśl art. 4421§1 k.c.‹; W brzmieniu obowiązującym od dnia 10 sierpnia" 2007r., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej _ czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, W którym- poszkodowany dowiedział się o szkodzie í o osobie obowiązanej do jej naprawienia. -- '_ ' Charakter roszczenia świadczy, iż 0 ewentualnej krzywdzie i osobie obowiązanej do jej n'apräwi'e1aa p0wöa"v«iaa;žiāi n¿‹5±1ie1±ęie'za'is±11ienia psszszegaiaych zdarzeń osadzenia W przełudnionych celach. ' " Powództwozostało natomiast wytoczone W dniu 30 stycznia 2010r. (data złożenia - pozwu w adrninistracji Aresztu Śledczego k. 6). Roszczenia związane z okresami osadzenia do dnia 29 stycznia 2007r. są zatem przedawnione. ' _ _ Termin przedawnienia, o którym mowa, dotyczy wszelkich roszczeń 0 naprawienia szkody.. wyrządzonej czynem niedozwolonyin, W tym też roszczeń majątkowych o - naprawienia krzywdy niernajątkowej. Doikategorii roszczeń, które ulegają przedawnienia w - 3 .trybie art. 442 k.c. zalicza się też roszczenia majątkowe z art. 445 k.c. i art. 448 k.c. Qoor.: _______I§oneei'o“_orz ;io Kode?rstr_Cywilnego, G. Bienieki in., Ks. IH, Zobowiązania Tom I, Wyd. Praw. " _ 1996r.,'.s'ir.346). . « - . ' _ Nieprzedawnione roszczenie dotyczy jedynie części okresu pobytu powoda w "fA.reszcie..Śledczyn1 W-Śüd dnia 30 stycznia 2007r. I I ` ' ` Zeznania świadków i Ê jak i zeznania samego P rś'ori5i¿1i5íę`i`Łiàjå,j'¿a`¿}¿åi¿ Łędsawý ae i15±¿§åjęęią, ze wz-zmnia odbywała kary _ __ _ ___ _przez powoda w okresie były przejawem poniżającego traktowania, czyli n_a1'us_Zn12L_ÍêĘb_I___„________ -uv . . ,ę-‹ . .o'.._‹›› »‹=- _.\...._...._i.ż._.... ., ›. .. „ .. ..-...,›, .. . . _ . osobistych osadzonego bądź naruszenia art. 3 Konwencji -od Ochronie Praw Człowieka i ` 'Ĺ' Podstawowych Wolności sporządzonej _W Rzymie 4 listopada 1950r. (Dz.U. 1993r., nr 61, _ poz. 284 -ze zm.), zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkieniu lub : poniżającemu traktowaniu albo karaniu. M ' A ' - __ ' _Powód okresowo przebywał w zwarunkach przeludnienia, ale- W tym __ _ pozwany udowodnił brak- bezprawności po swojej stronie, wykazując iż osadzanie powoda w "_ _warunkach W. których powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła poni_żej"3"rn2, --- STRONA 14 --- _1..wodbytosie: zgodniezobowia,zuja,cyrr1i przepisami (iiajpierw: art.'248§1 k.k.W., a od 6 grudnia  _20_0_9r_.  a,1*t._¢1_10§2a, §2_b pkt 1 i 2, §2e k.k.W,). __ _ ' ' ' Traktowanie jest uznawane Za ,,nieludZ1§ie”,_jeZe1i miedzy innymi_1Jy1o____;opgie;;;9;1e,__,__W___ dokonywane z premedytaojq, stosowane przez Wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciagiy "ore; p0“’OdujB_bQdZ urazyv oie1esne,'ba,d2 giebokie fizyczne i~psych.iozne cierpienie, a' takie jest ,,poniZaja,ce”, gdy miaio takie nateienie, Ze spowodowaio u ofiar uczucie strachu, ' cierpienia i upokorzenia W stopniu bedapym W stanie je ponizyé. Aby traktowanie czy karanie " moima b 10 uznaé za ,,nie1udzkie” 11.11: ,, oni2a' ce”, cier ienie i u okorzenie z nimi zwi ane _ P musi W kazdym Wypadku Wylcraczaé daleko poza niezbedny element dolegliwosci, stopieii  . nieuniknionego cierpienia i upokorzenia, ktore pociqga. za soba, stosowanie zgodnych z prawem fonn traktowania lub, karania. @2021: wyrok Europejskiego Trybunaiu Praw " Cziouwiekau z dnia 6 kwz'ernia 20001:, nr 26772/95, LEX nr 76872; wyrok Europejskiego _ Trjkbunafu Praw Cziowieka z drtia 26paédziernika 2000r., nr 30210/96, LEX nr 42804,‘ wyrok _ Europejskiego Trybtmafu Praw Czfowieka z dnia 15 listopada 2001r., nr 25196/94, LEX nr 49822; wyrok Ettropejskiego Trybunalu Praw Czlowieka z dam 29 kwiemia 2003r., nr 38812/97, LEXHF 79498). _  Dokonujqc oceny, czy kara lub traktowanie jest ,,po11iZaja,oe” W rozumieniu art. 3 . _ _ Konwenoji, nalezy Wziagi pod uwage, czy W zamierzeniu ma ponizyé i upokorzyé dana, osobe  oraz ozy, Wodniesieniu do nastepstW, Wywario iiegatywny Wplyw na jej osobowosd W sposdb I sprzeezny z art. 3 Konwenoji (Ivor; wyrok Europejskiego Trybunalu Praw Czfowieka z dm'a_ ii7..?.I.*...I'€.ITKl..I'1;1!. ZQOIr.., ..nr..28524/.95., LEX nr 76215; wyrok ETPC z dnia 3 kwiemm 200]r., nr 27229/9.5, IEX???" 7621]). Wyjsciowe zalozenie dla okreslenia Wymaganego poziomu, na ktorym W€:1{'UI]1{1 " "'11W1QZ161'11a'I1iB naiuszajq przyrodzonej, niezbywalnej godnoé/oi ozlowieka, jest Wieo takie, _aby traktowanie cztowiekavpozbawionego Wolnosci nie bylo ponizajgoe i niehumaiiitqilie, a _ ograniozenia i dolegliwosci nie.przekracza.1y konieoznego rozmiaru W'ynfl<ajqcego z zadaii ,,,,Z,&$IQS,QWflnQg0 srodkaoraz nie przekraczaty oiezaiu.nieu1iiknionegoi oief15ii§1iiéaL"'iiieod1a,cznie Zwiqzanego z falcteiii uwiezienia. Na konkietne __ _ _ uwiezienia sldadajq sie roznie parametry i ocenianie ich 1a,cz.n.ie, okreslane jako ktumulatywne, jest stosowaiie W orieczeniach Sagiu Najwyiszego i sqdowiipowszechniych oroz Europej skiego Tiybunalu Praw Cztowieka. Nalezy przy tym f pamietaé, Ze przesiankq przyzznania zadoséuczyiiieiiia jest — zgodnie z art. 448 k.c. + dozna11ie' przez osadzonego icrzywdy; jej __ ustalenie i ocena rozmidru naiezy do sqdu orzekajqcego, uwzgledniajagzego Wszystkie okolicznoéoi konlcretnej sprawy. Z" ' ' _ .-..„..._.-...aodbyło-.síęÍ z-godnie---z--obowi-ązującyrni przepisami -(najpierw: art."248§-1 k.k.w., a "od 6 grudnia - --_---2009-r-_. - a1't-.--_-¿1_1-ܧ2a, §2_b pkt 1 i 2, §2e k.k.w,). __ _ ` " ' Traktowaníe jest uznawane za ,,nieludzkíe”,_jezeli między innymibyło____zap3ierzpnę,_______________ dokonywane z premedytacją, stosowane przez Wiele godzin bez przerwy, ma charakter ciągły __ oraz powodujebądź urazy, cie1esne,'bądź głębokie fizyczne ipsychiczne cierpienie, a" także jest „ponizające”, gdy miało takie natężenie, że spowodowało u ofiar uczucie strachu, " cierpienia i upokorzenia W stopniu będącym W stanie je poniżyć. Aby traktowanie czy karanie " można b ło uznać za „nieludzkie” lub ,, oníża` ce”, cier ienie i u okorzenie z nimi zwi ane _ P musi W każdym wypadku wykraczać daleko poza niezbędny element dolegliwości, stopień . _ nieuniknionego cierpienia i upokorzenía, które pociąga za sobą stosowanie zgodnych z prawem fonn traktowania lub karania. ánor.: wyrok Europejskiego Trybunału Praw " Człowieka" z dnia 6 kwietnia 2000r., nr 26772/95, LEX nr 76872,' wyrok Europejskiego _ Trybunału Praw Człowieka z dnia 26października 2000r., nr 3021 0/96, LEX nr 42804,' wyrok _ Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 15 listopada 2001r., nr 25196/94, LEX nr 49822; wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 29 kwietnia 2003r., nr 38812/97, LEX nr 79498). _ - Dokonując oceny, czy kara lub traktowanie jest „ponizające” W rozumieniu art. 3 _ _- _ Konwencji, należy wziąć. pod uwagę, czy W zamierzenia ma poniżyć i upokorzyć daną osobę ' oraz czy, W-odniesieniu do następstw, wywarło negatywny wpływ na jej osobowość w sposób J sprzeczny z art. 3 Konwencji Coor.: wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia if?..1f|.*...I`Ę.!ÍKł..I"f-If. 2001r.., ..nr..28524/95., LEX nr 76215; wyrok ETPC z dnia 3 k'/vieinia 2001r., nr 27229/9.5, ĹEXW" 76211). Wyjściowe założenie dla określenia wymaganego poziomu, na którym warunki ' -'uwłęzienia- nie naruszają przyrodzonej, niezbywalnej godności człowieka, jest więc takie, aby traktowanie człowiekapozbawionego wolności nie było ponizajgce i riiehtnnaiiitailie, a _ ograniczenia i dolegliwości nie przekraczały koniecznego rozmiaru wynikającego z zadań ___z_astos_oWanego środkaoraz nie przekraczały ciężarunieuniknionego--Å cieřpiëiiiamnieojćtłącznie związanego z falcteni uwięzienia. Na konkretne __ _ _ uwięzienia składają się różnie parametry i ocenianie ich łącznie, określane jako kumulatywne, jest stosowane W orzeczeniach Sądu Najwyższego i sądówipowszechnych oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Należy przy tym _' pamiętać, że przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest - zgodnie z art. 448 k.e. ¬ doznanie przez osadzonego krzywdy; jej __ ustalenie i ocena rozmiaru należy do sądu Orzekającego, uwzględniającego wszystkie okoliczności konkretnej sprawy. Ľ" " ' _ --- STRONA 15 --- ' " ” " """""“""""""””"'@0?‘l'I‘"tlZCILS°'fiZ1?t1€1?f€'U'C"hWfil]2"'SQdZl Nry'wyzsz"ego' '(_7s) z dnia 18paz’dz_z'erm'ka 2011 r., 111 " I'1"TQZP"25/;Z'1?,='11TWj7?ok"Sqd1l''NC1j13>y2szeg0'Z‘dnia‘2;?aidziemika 2007?. z uzasqdgtieniem, I1 CSK . 269/07, LEX nr 315849,‘ p0r.__tala'e wyroki Europejskiego Trjwburiafu Praw1Cz%ow.ieka.rz..di1ia_._.._........ . mr,1rca'2001r.,' nr 40907/98, LEX nr 76229; z dnia 29kwiefnia 2003r., 7'2?" 50390/99, LEX nr '.‘/79555,‘, z dnia 29.kwiemia .2003r., V nr 38812/97, LEXm"'79498; z dnia 22 paédziernika 200_9r., nr 17885/04, LEX nrM523324,' uzasadnienia postanowienia Sqdu Najwyészego z dnia 20 _ kwiemia 20J0r., I CSK 553/09», nie publ). ‘ ‘ 1 Przebywanie W celi o powierzclmi mniejszej 1112 minimum Wyzznaozone ustawowo moze 'stanoWié Wystarczajapa przeslanke stwierdzenia naruszenia débr osobistych osadzonego. Nie 0ZI1E1_(_3_Z£:1_ to jedi1ak,___‘ zawsze b_ezWzg1ednie_i 8.1l’[QI!1aWCZIl16 nalezv 1§vua1ifi1;oWa6_je_j,al(o 116_{1't.}SZ§1116 tyo1].__d(’;b§, bo LiWAZgiQ(1Il1‘O‘11‘(s1‘_‘.10_§1‘_(f‘1_I1fi_(_)g8L W konlcretziej Sp1'8Wi6 inne nistotne okolicznosci faktyczne. Ponadto, nie kaide na1'uszenie‘ dobr osobistyoh rodzi . prawo do zadania zadoséuczynieiiia na podstawie art. 448 1_<.c. . (Don : wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 19 paédziernika 201111, 11 CSK 721/10, LEX nr 1 1102655; post‘anowienie Sqdu Najwyz'szeg0_ z dnia 7grudnia 2011r., V CS1(_ 113/11, LEX nr . 1101690).  _ . s _ . O naruszeniu dobra "osobistego W postaci uehybienia godnoéei osadzonego W jednostoe periitenojarnej nie moina mdwié ' W przyjjadku pewnyeh uciqzliwosoi lub . niedogodnoéci, zWiaczanyeh z pobytem W takiej jednostoe, poiegajqcyoii np. na nizszej od ' 0.¢Z§?1<_i1:Y?1i1_§j_ jgllgosoi Warunkow sanitamyoh, alb.o_olctesowyin przebywaniu W oeli z mdekszq. olcreslona standardami 1iczba¢ osadzonych; nie powinno sie oozekiwaé Warunkow podobnych do domowych, ktore dla Wielu ludzi bywaja, bardzo trudue (np. W Wieloosobowyeh rodzinaeh zajmiij acych lokale socjalne czy mieszkania 0 nieduiym _ ;i;orsZy‘fii'f"do'stepie do 'medi6W, bezrobotnych, oséb zamieszlqijacych przytuliska), a nie z__ odhywania Zadnej kary. (p0r..' uzasadnienie postanoiivienia Sqdu Najwyziszego z dnia 20 grudnia 20] On, IV CSK 449/10, niepubl). ‘ 4 . . ' 1111 it pow: w je¢n@s:c@' penitencjmei rodzi pew ‘u¢i@z1iwqé¢i,i'1_i"*"' " ' liiedogodnoéci, tym nieniniej Wymaga podlqeél_e,11ia,.i2.przebywa11ie W grup.ie,..11ie Warunkach zaldadu karnego Iub aresztu stedczego, ale nawet W kilkuosobowyoh 1'o_dzi11aeh.. Wymusza Wspoidzialanie, Wzajemiie ustepstwa 1 konieoznosé uwzgledniania potrzeb imiyeh Iudzi, W tyrn Iiiejednokrotnie tez Zi10SZB1'].ifl pewnych ticiaczliwoéci Z. tym zwiaczanjfch.  _ . W uzasadnieniu postanowienja z dnia 4 sierpnia 2009r., sygn.  . _ pub1.), Sad Najwyzszy iwskazai natomiast, iz ,,Trud11_e warunki bytowe p0w0da__ przed  osadzeniem. w.§kaztg'Q na to, 2e éyéie w itsmlonych w ceZi_warunkach, nie mogfo prowadzié do  ' " " " """""'¬""""'“'""'Qr:'or;'I'"'uzas'adnieiżie' 'u'Ć`hWäły"'S_ądu Najwyższego' '(7.9) z dnia I 8 października 20,11 r., LH " f---"-"-'YĆŸZP-"25/;Z'1f;'11fwj7rok"Sądu'-'Najwyższego' Z`dnia`;2-października 2007r. z uzasadnieniem, H CSK _ 269/07, LEX nr 315849,* por.__tala'e wyroki Europejskiego Tryłnmału Praw1Człowieka.:z..dnia„._¬.._........ _ rnarca"200lr.,' nr 40907/98, LEX nr 76229; Z dnia 29-kwietnia 2003r., "nr 50390/99, LEX nr '_"Ż9555,'_ z dnia 29_kwieinia 2003r., _ nr 38812/92, LEX nr'79498; z dnia 22 października 2-00_9r., 'nr 17885/04, LEX nr„523324,' uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 _ kwietnia 2010r., I CSK 553/09, nie publ). “ “ Ą Przebywanie w celi 0 powierzchni mniejszej niż minimum wyznaczone ustawowo może stanowić wystarczającą przesłankę stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych osadzonego. _Nie oznac_za_ to jednak,___` zawsze b_ęzwzględnie_í ajitomatvcznie należy lçvtfalifilçowaćje jako naruszenie tyclj.__d('¿br, bo uwzględ11ione____być_niogą W konkretnej sprawie inne 'istotne okoliczności faktyczne. Ponadto, nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi . prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc. . (nor. .' wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 20] ir., II CSK 721/10, LEX nr - 1102655; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7.grudnia 201 Ir., V CSK 113/1 i, -LEX nr _ ii0i690). . _ _ t _ _ .O naruszeniu dobra " osobistego W postaci uchybienia godności "osadzonego w jednostce penitencjarnej" nie można mówić " w przypadku pewnych uciążliwości lub _ niedogodności, związanych z pobytem W takiej jednostce, polegających np. na niższej od ` 0_CZ§kĹYtai1_ęj_j_alş0ści warunków sanitalnych, alb_o_-_okr_e_s_owym przebywania W celi z wi_ę1<szą_ .określona standardami liczbą osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne (np. w Wieloosobowych rodzinach zajmujących lokale socjalne czy mieszkania o niedużym _ gorszyfn`f"do`stępíe do "mediów, bezrobotnych, osób zainíeszkujących przytuliska), a nie z__ _odbywania żadnej kary. (porn: uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 20] Or., IV CSK 449/10, nie publ.). ` Ą _ _ ` rrrr za pow W jednostce' penfimcjmej rodzi pewne ru°łer1iwqś‹:1fi_f--'--inne ' liiedogodności, tym níeniníej wymaga podlaeśl_e11í_a,_iż_p_rzebywa11íe W grup_`1_e_,__1"1ie warunkach zakładu karnego lub aresztu Śledczego, ale nawet W kilkuosobowych rodzinach... ozymoozo wspoiozioiooio, wzojoomo ootępawo 1 kooiooznośo owzglęooiooio poozoo iooyoh ludzi, W tym niejednokrotnie też znoszenia pewnych uciążliwości 2. tym związanych. - _ _ W uzasadnieniu postanowienia z dnia 4 sierpnia 2009r., sygn. - .. _ publ.), Sąd Najwyższy wskazał' natomiast, iż ,, Trudne warunki bytowe powoda __ przed - osadzeniern. wskazują na to, że życie w ustalonych W celi _warunkach, nie mogło prowadzić do - --- STRONA 16 --- Inamszenio godnodeipowoda wznaczqcym stopniu; Jedfi wigc uwzglegdnié, Ze zasqdzeme zadoééuezynienia na podstawie art. 448 k c., ma charakter fakultazfywny, to nie ismiaiy ' przesfvmkiprzyjecia Slwgi kawcyjnej do rvzpvznaflia (W)  ._ Powod nie‘ Wykazal, aby 'W'&1"LI.1'1ki W jednostkaoh penitencj arnych, a z_W1aszcza W— Sledozym W 2 W okresie nieprzedaW11ionym, spoWodoWa1y u niego jakies negatywne skutki W postaci szkodjr majatkowej czy krzywdy  niemaja,tkoWej, ani nie okreélil W pozwie takiej szkody czy krzywdy, nie podal na czym mialaby ona polegaé, nie hipotetycznie, ale W odniesieniu konkretnie do jego osoby. " Pozwany Wykazal, i2 Wyposaienie eel mieszkalnych, W ktorych przebywz11 powod  byio praWid1oWe, pomieszczenia praWid1oWo Wentylowane i oswietlone. Cele W3/posazone byiy W Weziy sanitame oddzielone od pozostaiej ezesci mieszkahiej W sposéb zapewriiajagzy intymnoéd oraz sprzety niezbedne do Zycia i praWid1oWego 1°u111<cjonoWania, W szozegdinosci _ zachowania porzadlcu i higie11y.PoWod mogt rozwijaé swoje zainteresowania W ramach zajeé kulturalno  oswiatowych, korzystaé z biblioteki, postug religijnych, bezplatnej opieki m<=dY<=Z11¢.i . " . . _ Bezspornym jest, i2 juz sam fakt pozbawienia Wolnoéei (izolaoji) mote poWodoWaé _ zte samopoczucie,.a.gresj e, przygnebienie czy nawet depresje lub 11]I18_ZE1b111‘Z6I]_1fl psyehiczne. W kazdym przypadku jednak uoiazliwosci zwiqzazle z izoiacja, sta11oWiq11ieuni1<.niony element __ cierpienia Wpisanego W pozbawienie WohioéciWyiiikajaoy Z charakteru tej kary.  . Jednoczeénie Z zebranego materialu dowodowego Wynika, 2e do1eg1_iWo_éo_i  ____psye_11iozl1*‘J,..I1a. ktdzie cierpiai poW6d (depresja) nie Wynikaly z przeludnienia W oelaeh, ale  byiy to zaburzenia. powstale na tle nastepstw politoksykomanii (uzaleznienia od roznyoh srodkow odurzajqcyeh). Tym niemniej, powéd mial zapewniond bezplamq opieke medyeznq . Wjednostkach penitenoj arnych, W ktorych przebywal. Zdrowie fizyczne i psyohiozne oraz samopoczucie powoda byly zatem odpowiednio zabezpieczone poprzez miedzy Zapevviaienie opieki lekarskiej, psychiatrycznej, neurologioznej i pomooy psycho1og_ioz1}ej_.______________ ,p,oW6d,sa,1n,tWierdzi1, it Iejczy sie na depresje od 2005r., a zatem nie..nio.g1.0_t0_tnieé.__i__ Zjego pobytem W okresie nieprzedawiiioiiym W Areszoie  Nalezy dodaé, iz jed11a,,z okolicznosci, ktora Wylacza bezprawnosé sprawcy '11&_1'l1SZ6]1i£1' dobra osobistego jest zgoda pokrzywdzonego." Z akt osobowych i ZE3ZIlaf1 __ dwiadkow wynika, iz powod nie .zg1asza1"W trakcie pobytu_ W jedidostligieh __ peiiitenejaniych uwag czy skarg pod adresem_sk1adu cel, kwestii zWia,za1iych... przeludnieniem. Z zeznaii swiadkdw Wynika ponadto, i2 powéd jest osoba, dobrze radzagza _ sobie _W Waruukach WiQZi611TlyCi'1', przystosowanaj. do realiow jednostek penitenojamyoh, 'naruszenia --godnośe-i-----powoda w--- znaczącym stopniu; Jeśfi więc uwzględnić, że zasądzeme ----zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k c., ma charakter fakuitatywny, to nie istniały ` przesłvmkžprzifjęcie Skargi kßweflyjnej de rvzpflznflflie (M) - __ Powód nie' wykazał, aby Warunki W jednostkach penitencj arnych, a zwłaszcza W- ___Śledczyn1 -w «~ W okresie nieprzedawnionym, spowodowały u niego jakieś negatywne skutki W postaci szkody majątkowej czy krzywdy - niemajątkowej, ani nie określił W pozwie takiej szkody czy krzywdy, nie podał na czym miałaby ona polegać, nie hipotetycznie, ale W odniesieniu konkretnie do jego osoby. " Pozwany wykazał, iż wyposazenie cel mieszkalnych, W których przebywał powód - było prawidłowe, pomieszczenia prawidłowo wentylowane i oświetlone. Cele wyposażone były W węzły sanitarne oddzielone od pozostałej części _mieszkalnej W sposób zapewniający intymność oraz sprzęty niezbędne do życia i prawidłowego funlācjonowania, W szczególności _ zachowania porządku i higieny.-Powód mógł rozwijać swoje zainteresowania w ramach zajęć kulturalne - oświatowych, korzystać z biblioteki, posług religijnych, bezpłatnej opieki medyßżnßj- _ ' . _ _ Bezspornym jest, iż już sam fakt pozbawienia wolności (izolacji) może powodować _ złe samopoczucie,_agresj ę, przygnębienie czy nawet depresję lub inne zaburzenia psychiczne. W każdym przypadku jednak uciążliwości związane z izolacją stanowią niellnikniony element __ cierpienia wpisanego W pozbawienie wo1ności.wy_nikający z charakteru tej kary. . _ Jednocześnie z zebranego materialu _dowodowego wynika, że dolegl_iwo_śc_i ' ____psyc_ł1iczL1Ü„._ na które cierpiał powód (depresja) nie wynikały z przelndnienia w celach, ale ' były to 'zaburzenia powstałe na tle następstw politoksykomanii (uzależnienia od różnych środków odurzających). Tym niemniej, powód miał zapewnioną bezpłatną opiekę medyczną . --W-jednostkach penitencj arnych, w których przebywał. Zdrowie fizyczne i psychiczne oraz samopoczucie powoda były zatem odpowiednio zabezpieczone poprzez miedzy zapewnienie opieki lekarskiej, psychiatrycznej, neurologicznej i pomocy psychol_og_icznej_¿______________ p„oWód„sa1n„twierdził, iż leczy się na depresję od 2005r., a zatem nie««n1o.gł«o_t0_tníeć.__í_- zjego pobytem W okresie nieprzedawnionyin W Areszcie - Nalezy dodać, iz jednąz okoliczności, która wyłącza bezprawność sprawcy 'naruszenia dobra osobistego jest zgoda pokrzywdzonego." Z akt osobowych i zeznań __ świadków Wynika, iz powód nie zgłaszałw trakcie pobytu W jednostlćęich __ penítencjarnych uwag czy skarg pod adresem ,składu cel, kwestii związanych... przelndnieniem. Z zeznań świadków wynika ponadto, iż powód jest osobą _dobrze radzącą _ sobie _w warunkach więziennych, przystosowana, do realiów jednostek penitencjarnych, --- STRONA 17 --- _ jjozbawienia Wolnosci, nie byt podyktowany np. niewiedzq uprawnionego __§_:_o__‘__c_i§_1__i1_j._{:.1§f._1_iW(_:»_st_:_i_ _Zfl3:j_QQQ,_.1T¢gtfi}L.i{OIIl11H.1.k0.V\1E1I11&.81Q.Z.fldIHiDiS1IflCj€{Zflkifldtl i korzystajapq z nieh, co pozwala na ..,st.Wierdze11ie,,.Ze W...przypad_1<u po.Woda,.b1fa_l§ zastrzeied do Warunkdw odbywania kaiy _ sp1'zeoiWu,'ani brakiem umiejetliosci zareagowaniaozy obawa przed skutkami Wyrazenia sprzeeiwu. (par...'te2.' wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 12.grudnia 2006r., .11 CSK 280/06, LEX nr 23281 7). V ' i Nalezy zwroeié uwage, Ze gdyby powod odczuwal szczegélne doiegliwosci zwiqzane 2 pobytami W jednostkach penitenojamych, to nieWa,tp1iWie utrwalilyby mu sie one W pamieci; Tymczasem, powdd W swoich szeznainiach nie byi W stanie podaé szczegélow zwiaczanych z pobytami W poszczegolnyeh jednostkach, co poérednio Wskazuje, i2 ewentualne ueiazliwoéci odczuwaile przez, powoda zwiqzane Z izolacjq nie przelcraczaiy natezenia Wynikajapego z charakteru sainej’kai“yij13oZ1javVieiii§.Wo11io§oi. 1'  . Reasumujao, W przypadku powoda e doszio do Wiekszego ograniczenia praw eziowieka i jego godnoéci, niz to Wynika Z zadafi oehronnyoh i eelu zastosowania srodka W postaci tymezasowego aresztowania i kary pozbawienia Wolnosci. Moina stwierdzié, Ze uciqzliwosei zwiazane z izolacjqw przypadku powoda nie przekraozaly Ilieulliknionego elementu oierpienia Wpisanego W pozbawienie Woinosoi. Nie ma Zatem podsta1W" doprzyjeoia, ;Ze Wanmki osadzenia powoda W poszczegohiyeh jednostkach byly 1].18i'11.1II131111I3l‘116 czy namszaiy jego godnosé osobistq. '  . Maj do powyzsze na uwadze, Sacd oddalii powodztwo W oalosoi. _ _ _ _ _ H ' _i§Ta podstaWie_a1't. k_.p_.o.,. Z ilaisytiiaoje l11&181'ifliI18dIJOVVOd8. Sacd nie oboiaiai go kosztami proeesu poniesionymi przez pozwanego. = ' . . ' .  O kosztach nieoptaconej pomocy prawnej orzeczono na postawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo. o adwokaturze (Dz.U. Z 2002r., nr 123, poz. 1058 ze 2:11.), §2 ust. 1 i3, §4 ust. 1 i 2," §6 pkt 7, §19, _§20 rozporzadzenia Ministra Sprawiediiwosci z dnia 28 Wrzeénia 2002r. W sprawie oplat za ozymioéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Paiistwa kosztow _ijie’op1aooi}ej_Boiii’o’oyjpiayviiej tidgielonej z tltzedo (Dz.U. z 2002r., 111' 163, p0z.._.l_?i€1§.,Z.§.Z1l11)i Na"ko's“zty"te skiada’ sie Wynagrodzenie pelnomocnika W kwocie 7 200 Z1 plus podatekmod toWar6W i ushigw kwooie 1656 21. Razem— 8 856 zi.   _ H _ _ _‘ __ _' _ pozbawienia wolności, nie był podyktowany np. niewiedzą uprawnionego __co___dp__możliw(_›_śt:_i_ _znaj_ącą,__1;eguły__komunikowania. się.z_adrni11istracją_ Zakładu i korzystającą z nich, co pozwala na ___s_t_wierdzenie,,_że w___przypad_ku po_woda,_brak zastrzeżeń do warunków odbywania kary _- Sprzeciwu, ani brakiem umiejętności zareagowaniaczy obawa przed skutkami wyrażenia sprzeciwu. (vor.-__"też.' wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12. grudnia 2006r., .II CSK 280/06, LEX nr 2328] 7). _ ' _ Należy zwrócić uwagę, że gdyby powód odczuwał szczególne dolegliwości związane z pobytami W jednostkach penitencjamych, to niewątpliwie utrwalíłyby mu się one W pamięci." Tymczasem, powód w swoich zeznaniach nie był W stanie podać szczegółów związanych z pobytami W poszczególnych jednostkach, co pośrednio wskazuje, iż ewentualne uciążliwości odczuwane przez powoda związane z izolacją nie przekraczały natężenia wyaikającegq z zhazaiaem samej'1<a±y'_p0zbawiëiāj'ā'wø1aóści. f' - _ Reasumując, W przypadku powoda e doszło do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowania środka w postaci tymczasowego aresztowania i kary pozbawienia wolności. Można stwierdzić, że uciążliwości związane z izolacjąw przypadku powoda nie przekraczały nieulliknionego elementu cierpienia wpisanego W pozbawienie wolności. Nie ma zatem podstaw doprzyjęcia, _że warunki osadzenia powoda W poszczególnych jednostkach były niehumanitarne czy namszały jego godność osobistą. ` ' _ Mając powyższe na uwadze, -Sąd oddalił powództwo W całości. _ _ _ _ _ __ ` _Na podstawie art. k_.p_.c.,. z nausytuację materialną powoda Sąd nie obcíążał go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego; = ` _ _ " . ' O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na postawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo. o adwokaturze (Dz.U. z 2002r., nr 123, poz. 1058 ze zm.), §2 ust. 1 i`3, §4 ust. 1 i2,' §6 pkt 7, §19, _§20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów _nie_opłaconej__porn_o_cy_ prawnej _udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002r., nr 163, poZ_._.l_Ĺ'¿ćl§__„Z__§;.Z1:L1i)_.í Na "ko`s`z'ty" te składa' się wynagrodzenie pełnomocnika W kwocie 7 200 zł plus podatekm od towarów i usługw kwocie 1656 zł. Razem- S 856 zł. - - _ __ _ _ _` __ _'