Wyrok I C 22/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Legni

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 22/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 października 2013 r. Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Wiesława Baryła –Jankułowska Protokolant:Małgorzata Wierzbicka po rozpoznaniu w dniu 22 października 2013 roku w Legnicy sprawy z powództwa T. T. przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę I. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powódki T. T. kwotę 90.000 złotych (dziewięćdziesiąt tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 30 sierpnia 2012r.; II. dalej idące powództwo oddala; III. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 3597 złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania; IV. nakazuje stronie pozwanej, aby uiściła na rzecz Skarbu Państwa ( kasa Sądu Okręgowego w Legnicy) kwotę 3750 złotych tytułem części opłaty sądowej od której powódka była zwolniona; V. nie obciąża powódki kosztami postępowania od oddalonego powództwa. Sygn. akt I C 22/13 UZASADNIENIE Powódka T. T. żądała zasądzenia od strony pozwanej (...) SA w W. kwoty 120.000 złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 30 sierpnia 2012r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania w kwocie 7200 złotych. W uzasadnieniu podała, że w dniu 24 czerwca 2005r. w miejscowości M. kierujący samochodem osobowym marki N. (...) o nr rej. (...) M. S. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że przekroczył dopuszczalną prędkość jazdy i nie zachował należytej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania samochodu osobowego marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...), zderzył się z tym samochodem dokonującym skrętu w lewo skutkiem czego w wyniku doznanych wielonarządowych obrażeń ciała kierujący samochodem marki F. (...) M. T.- ojciec powódki zmarł po przewiezieniu go do szpitala. Sprawca zdarzenia wyrokiem Sądu Rejonowego w Głogowie II Wydział Karny z dnia 27 czerwca 2006r. sygn. akt II K 28/06 został uznany winnym popełnienia czynu z art. 177 --- STRONA 2 --- § 2 kk i skazany na karę dwóch lat pozbawienia wolności warunkowo zawieszonej na okres próby 3 lat. Pojazd sprawcy wypadku w dacie zdarzenia posiadał obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w towarzystwie ubezpieczeniowym pozwanego. (...) SA w L. działające w imieniu powódki pismem z dnia 21 sierpnia 2012r. wniosło do (...) SA w W. o przyznanie na rzecz powódki kwoty 120.000 złotych tytułem zadośćuczynienia. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2012r, strona pozwana odmówiła wypłaty zadośćuczynienia uzasadniając brakiem podstawy prawnej dla zgłoszonego roszczenia. Formułując swoje żądanie powódka powołała się na liczne orzecznictwo Sądu Najwyższego, w tym uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010r. III CZP 76/10, w której Sąd Najwyższy podkreślił, że w prawidłowo funkcjonującej rodzinie szczególna więź między jej członkami zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie prawnej przewidzianej w art. 24 § 1 k.c. Spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. IV CK 307/2009/. Dodanie art. 446 § 4 k.c nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz dokonanie zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Wprowadzenie art. 446 § 4 do kodeksu cywilnego nie powinno być rozumiane w ten sposób, że w dotychczasowym stanie prawnym art. 448 k.c nie mógł stanowić podstawy przyznania zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Przepis ten ułatwia dochodzenie zadośćuczynienia, gdyż możliwe jest jego uzyskanie bez potrzeby wykazywania jakichkolwiek innych poza w nim wymienionych przesłanek W uzasadnieniu pozwu powódka powołała także inne orzeczenia Sądu Najwyższego wskazując, że pogląd w judykaturze został już ugruntowany / wyrok SN z dnia 14 stycznia 2010r. sygn. akt IV CK 307/09, uchwała z dnia 13 lipca 2011 sygn. akt III CZP 32/2011/ i że sąd może przyznać najbliższemu członkowi rodziny zmarłego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 § 1 k.c także wtedy, gdy śmierć nastąpiła przed dniem 03 sierpnia 2008r. wskutek uszkodzenia ciała, bądź wywołania rozstroju zdrowia. Powódka podała w uzasadnieniu pozwu, że więź łącząca ją z ojcem była niezwykle silna ojciec był dla niej autorytetem, mogła liczyć na jego pomoc i wsparcie, czuła się kochana i akceptowana, miała poczucie bezpieczeństwa. Po śmierci taty czuła się osamotniona, pozostawiona sama sobie, gorsza od innych. Ból sprawiała jej myśl, że jej koleżanki mają ojców, są szczęśliwe, a ona nie. Czuła się samotna, nikt nie był w stanie jej pomóc, ani zastąpić jej taty.Do dzisiaj nie może pogodzić się z jego śmiercią. Strona pozwana (...) SA w W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 7200 złotych plus kosztów pełnomocnictwa. W uzasadnieniu podała, że co do zasady pozwany ponosi odpowiedzialność za skutki zdarzenia z dnia 24 czerwca 2005r. W tym dniu zginął ojciec powódki M. T.. Kierujący pojazdem marki N. (...) o nr rej. (...) M. S. ubezpieczony był w dniu zdarzenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej kierowców u pozwanego. Strona pozwana zakwestionowała podstawę prawną żądania powódki zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c. Podniosła, że powódka nie była uczestnikiem tego wypadku, poszkodowanym był M. T.. Odszkodowanie z tytułu czynu niedozwolonego przysługuje poszkodowanemu. Kwestia odpowiedzialności sprawcy została uregulowana w art. 445 § 1 k.c. Szkody niemajątkowe z tytułu czynu niedozwolonego kompensowane są poszkodowanemu zgodnie z art. 445 § 1 k.c. Nie ze wszystkimi ujemnymi następstwami czynu niedozwolonego jakie wynikają w stosunku do osób trzecich ustawodawca wiąże obowiązek odpowiedzialności odszkodowawczej. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 446 k.c , który w sposób wyczerpujący reguluje roszczenia wynikające ze śmierci najbliższego członka rodziny. W chwili śmierci ojca powódki przepis ten nie przewidywał możliwości przyznania zadośćuczynienia osobie bliskiej poszkodowanemu za własną szkodę niemajątkową. Dopiero wprowadzenie art. 446 § 4 k.c przyznało najbliższym zmarłego – poszkodowanego prawo dochodzenia zadośćuczynienia za własną krzywdę niemajątkową. Przepis ten jednak reguluje stosunki prawne powstałe po dacie 03 sierpnia 2008r. W związku z tym, że śmierć ojca powódki miała miejsce przed tą datą przepis ten nie mógł stanowić podstawy prawnej roszczeń powódki. W okresie poprzedzającym nowelizację nie było możliwości dochodzenia na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 § 1 k.c zadośćuczynienia pieniężnego za śmierć osoby bliskiej przed dniem 03 sierpnia 2008r. Strona pozwana podniosła także, że roszczenie przewidziane w art. 448 k.c jest fakultatywne i nie samo zerwanie więzi rodzinnej podlegać może ochronie, a jedynie jego negatywne skutki dla danej osoby. Strona pozwana zarzuciła również, że dochodzona przez powódkę kwota 120.000 złotych tytułem --- STRONA 3 --- zadośćuczynienia jest znacznie zawyżona, tym bardziej, że powódka w maju 2007r. otrzymała kwotę 30.000 złotych tytułem odszkodowania oraz dodatkowo kwotę 10.000 złotych w listopadzie 2008r. w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w Głogowie. Wówczas pozwany i Sąd brali pod uwagę także te okoliczności, które podniesione zostały w przedmiotowej sprawie. Chociaż roszczenie o odszkodowanie wynikało z innej podstawy prawnej, to przy ocenie jego wysokości brano pod uwagę osamotnienie, brak ojcowskiej rady, brak wsparcia, nadzoru, pomocy, fakt wychowywania po 13 roku życia bez ojca. Sąd ustalił co następuje: W dniu 24 czerwca 2005r. zmarł po przewiezieniu do szpitala ojciec powódki M. T. na skutek wielonarządowych obrażeń doznanych w wyniku najechania na samochód F. (...), którym kierował przez samochód N. (...) o nr rej. (...) którym kierował M. S.. Sprawca wypadku naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że przekroczył dopuszczalną prędkość jazdy i nie zachował należytej ostrożności podczas manewru wyprzedzania doprowadzając do zderzenia z samochodem marki F. (...) kierowanym przez ojca powódki .Powódka w chwili śmierci ojca miała trzynaście lat, z tatą była bardzo emocjonalnie związana. Rano złożyła mu życzenia z okazji „dnia ojca”, który był poprzedniego dnia, ale tato jej był tego dnia w pracy na drugiej zmianie. W dniu tragicznej śmierci jej taty powódka ukończyła szkołę podstawową , tato przyjechał po nią do szkoły. Powódka nie chciała wracać w tym dniu samochodem z ojcem, postanowiła wrócić do domu z koleżankami autobusem. Gdy wysiadła z autobusu zobaczyła przed domem karetkę pogotowia, która zabierała do szpitala jej tatę. Po kilku godzinach dowiedziała się o śmierci taty. Powódka z rodzicami mieszkała w domu rodzinnym rodziców jej taty z jego rodzicami. Mama powódki przed wypadkiem męża nie pracowała, zajmowała się prowadzeniem domu i wychowywaniem córki. M. T. był monterem instalacji centralnego ogrzewania i instalacji wodno – kanalizacyjnych i utrzymywał rodzinę. Tato powódki poświęcał jej dużo czasu. Starał się, żeby powódka mogła wyjeżdżać na kolonie i obozy. Po śmierci taty powódka miała problemy w nauce, nie chciała chodzić do szkoły, zamknęła się w sobie. Aktualnie studiuje zaocznie na II roku pedagogikę opiekuńczo – wychowawczą. Pracuje w księgarni na umowę zlecenie za wynagrodzeniem 1000 złotych. Za studia płaci 350 złotych miesięcznie. Mieszkając w jednym domu z rodzicami swojego taty opiekuje się nimi i prowadzi ich dom. Dowód : zeznania powódki Sprawca wypadku M. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 27 czerwca 2006r. sygn. akt II K 28/06 został uznany za winnego tego , że w dniu 24 czerwca 2005r. w miejscowości M. naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, iż kierując samochodem osobowym marki N. (...) o numerze rej. (...) przekroczył dopuszczalną prędkość jazdy, a następnie nie zachował należytej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania samochodu osobowego marki F. (...) o nr rej. (...) zderzył się z tym samochodem dokonującym właśnie manewru skrętu w lewo, skutkiem czego w wyniku doznanych wielonarządowych obrażeń ciała kierujący samochodem F. (...) M. T. zmarł po przewiezieniu go do szpitala i za to na podstawie art. 177 § 2 kk Sąd wymierzył mu karę dwóch lat pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby lat trzech, karę grzywny w liczbie 40 stawek dziennych. Sąd orzekł także karę zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres lat dwóch. Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 27 czerwca 2006r. sygn. akt II K 28/06 w aktach szkodowych nr (...) Kierujący pojazdem marki N. (...) o nr rej. (...) M. S. ubezpieczony był w dniu zdarzenia w zakresie odpowiedzialności cywilnej kierowców u pozwanego ./ niesporne/ Strona pozwana przyznała powódce w dniu 09 maja 2006r kwotę 30.000 zł tytułem stosownego odszkodowania. Dalszą kwotę 10.000 złotych tytułem odszkodowania oraz skapitalizowaną rentę w kwocie 5400 złotych i rentę w kwocie po 200 złotych miesięcznie poczynając od listopada 2008r. zasądził na rzecz powódki Sąd Rejonowy w Głogowie wyrokiem z dnia 07 listopada 2008r sygn. akt I C 195/08. --- STRONA 4 --- Dowód : wyrok Sądu Rejonowego w Głogowie z dnia 07 listopada 2008r. w aktach szkodowych nr (...) W dniu 21 sierpnia 2012r. powódka za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpiła do (...) Zakładu (...) w B. o przyznanie jej kwoty 120.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku ze śmiercią M. T. na podstawie art. 448 kc w związku z art. 24 k.c. Strona pozwana pismem z dnia 29 sierpnia 2012r. odmówiła powódce przyznania zadośćuczynienia w związku z brakiem podstawy prawnej Dowód : akta szkodowe nr (...) Śmierć ojca wywołała u powódki zaburzenia emocjonalne typu reakcji adaptacyjnej – następstwo po przebytej traumie. Poczucie braku bezpieczeństwa ze względu na brak opieki ze strony ojca, poczucie się kimś gorszym przy porównywaniu się z rówieśnikami miały wpływ na funkcjonowanie społeczne, powódka zaczęła się izolować od rówieśników, towarzyszył jej strach przed nowymi kontaktami interpersonalnymi . Zaburzenia, które wystąpiły u powódki po śmierci jej ojca nie wymagały i nie wymagają terapii psychologicznej, czy leczenia psychiatrycznego. Proces żałoby po bliskiej osobie jest indywidualną sprawą jednostki, która mobilizuje swoje zasoby mechanizmów obronnych na uporanie się z traumą. Przeżyte emocje spowodowały u powódki uszczerbek na zdrowiu psychicznym bez uszkodzenia CUN 2 %. Dowód : opinia biegłej E. M. k. 63-64 Sąd zważył co następuje : Powództwo zdaniem sądu uzasadnione jest co zasady. Bezspornym w sprawie jest, że sprawcę wypadku M. S. w dacie zdarzenia łączyła ważna umowa ubezpieczenia z (...) SA . Zgodnie z art. 822 § 1 k.c przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Powódka na skutek działania sprawcy wypadku doznała szkody polegającej na utracie ojca. Szkoda powódki jest szkodą niemajątkową, krzywdą, która podlega naprawieniu przez zasądzenie na jej rzecz odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Ponieważ szkoda powstała na skutek działania kierującego pojazdem, za szkodę tę na podstawie zawartej umowy ubezpieczenia odpowiada zakład ubezpieczeń , którego odpowiedzialność w takim wypadku ma charakter akcesoryjny i jest powiązana z odpowiedzialnością sprawcy wypadku komunikacyjnego. Zdaniem sądu nie można podzielić zarzutów strony pozwanej co do braku podstawy materialnoprawnej do uwzględnienia żądania. Judykatura i doktryna zgodnie prezentują stanowisko, iż najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 03 sierpnia 2008r. / uchwała SN III CZP 76/10 z dnia 22 października 2010r./. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że katalog dóbr osobistych określony w art. 23 k.c. ma charakter otwarty i trudno byłoby znaleźć argumenty sprzeciwiające się zaliczeniu do tego katalogu także więzi rodzinnych. Więzi rodzinne stanowią fundament prawidłowego funkcjonowania rodziny i podlegają ochronie prawnej / art. 18 i 71 Konstytucji RP, art. 23 k.r.o /. Sąd Najwyższy argumentował, że skoro dobrem osobistym w rozumieniu art. 23 k.c. jest kult pamięci osoby zmarłej – to może nim być także więź między osobami żyjącymi. Zdaniem Sądu Najwyższego dodanie art. 446 § 4 k.c nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu, lecz jest również dokonaniem zmiany w ogólnej regule wynikającej z art. 448 k.c przez zawężenie kręgu osób uprawnionych do zadośćuczynienia. Gdyby nie wprowadzono art. 446 § 4 k.c. argumentował Sąd Najwyższy roszczenia tego mógłby dochodzić każdy, a nie tylko najbliższy członek rodziny. Stanowisko swoje wyrażone w powyższej uchwale Sąd Najwyższy podtrzymał również w wyroku z dnia 25 maja 2011r. sygn. akt I CSK 621/10. Zdaniem Sądu błędne jest stanowisko strony pozwanej, iż skoro ustawodawca zdecydował o potrzebie wprowadzenia do kodeksu cywilnego nowej regulacji prawnej tj. art. 446 § 4 k.c. to należy uznać – przyjmując racjonalne działanie ustawodawcy, że zaszła --- STRONA 5 --- potrzeba uzupełnienia luki prawnej w związku z czym nie było podstaw prawnych do zasądzenia zadośćuczynienia za śmierć osoby najbliższej w stanie prawnym sprzed 03 sierpnia 2008r. Stanowisko to nie znajduje uzasadnienia zarówno w obowiązujących przepisach prawa, jak i w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego, że dodanie art. 446 § 4 k.c doprowadziło jedynie do zmiany w sposobie realizacji roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania i nie jest jedynie wyrazem woli ustawodawcy potwierdzenia dopuszczalności dochodzenia zadośćuczynienia na gruncie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie tego przepisu. Pogląd ten w judykaturze został utrwalony. Nie ulega wątpliwości , że po wprowadzeniu art. 446 § 4 k.c podstawę dochodzenia zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przed dniem 03 sierpnia 2008r. w następstwie naruszenia deliktem dobra osobistego w postaci szczególnej więzi rodzinnej łączącej stronę zainteresowaną ze zmarłym stanowi art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. Prawu polskiemu nie jest znany wyczerpujący katalog dóbr osobistych, a w świetle dorobku literatury i judykatury nie budzi wątpliwości pogląd, że podlegają ochronie dobra nie wymienione w art. 23 k.c. takie jak np. prawo do życia w rodzinie i więź emocjonalna istniejąca między członkami rodziny. Więź między małżonkami w prawidłowo funkcjonującej rodzinie zasługuje na status dobra osobistego podlegającego ochronie przewidzianej w art. 24 k.c., a spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych członków rodziny zmarłego i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Mając na uwadze , że w wyniku wypadku komunikacyjnego doszło do śmierci ojca powódki- w związku z tym , iż za działania sprawcy wypadku na podstawie zawartej z nim umowy ubezpieczenia odpowiada strona pozwana uzasadnionym było zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez nią krzywdę na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c. W doktrynie i orzecznictwie sądowym zostały wypracowane kryteria ustalania zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych / art. 23 i 24 k.c. w związku z art. 448 k.c./. Przy ocenie jaka suma jest w rozumieniu art. 448 k.c. odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem / krzywda /. Dla oceny tej nie jest bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobro osobiste. Sąd ma obowiązek przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia wziąć pod uwagę kompensacyjny charakter zadośćuczynienia. Oznacza to, że wysokość zadośćuczynienia nie może stanowić zapłaty symbolicznej, lecz musi przedstawiać ekonomicznie odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być odpowiednia w tym znaczeniu, że powinna być przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa / wyrok SN z 28.09.2001 sygn. III CKN 427/00 /. Sąd Najwyższy podkreśla także, że zadośćuczynienie powinno cechować się umiarkowaną wysokością stanowiąc, że zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia trafnie łączy wysokość zadośćuczynienia z wysokością stopy życiowej społeczeństwa, gdyż zarówno ocena, czy jest ono realne, jak i czy nie jest nadmierne pozostawać musi w związku z poziomem życia / wyrok SN z 10.03.2005r sygn. IV CSK 80/05/. Rola zadośćuczynienia polega na złagodzeniu skutków negatywnych doznań wynikających z doznanej krzywdy, dlatego jak wskazał Sąd Najwyższy oceniając zarówno możliwość zasądzenia jak i wysokość odpowiedniej sumy pieniężnej sąd musi wziąć pod uwagę kompensacyjny a nie represyjny charakter zadośćuczynienia / wyrok SN z 16.04.2002 sygn. V CKN 1010/00, wyrok SN z 11.10.2002r. sygn. I CKN 1032/00, wyrok SN z 27.09.2005 sygn. I CK 256/05. Nadto w wyroku z dnia 09. 02.2000 r. sygn. III CKN 582/98 Sąd Najwyższy wskazał, że odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia o której stanowi art. 445 § 1 k.c ma służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia. Dobro osobiste w postaci prawa do życia w rodzinie zasługuje na wzmożoną ochronę w porównaniu z innymi dobrami. Naruszenie tego dobra stanowi bowiem dalece większą dolegliwość psychiczną dla członka rodziny zmarłego, niż w przypadku innych dóbr ,a jej skutki rozciągają się na całe życie osób bliskich. Niewątpliwie śmierć ojca była traumatycznym przeżyciem dla powódki i stanowiła dla niej dotkliwą krzywdę. Nie wymaga szczególnego uzasadnienia jak wielką krzywdę dla trzynastoletniego dziecka, które było jedynym dzieckiem swojego ojca, bardzo emocjonalnie z nim związanym stanowi nagła jego strata. Był to szczególny dzień w życiu powódki, która ukończyła szkołę podstawową, otrzymała promocję do kolejnej klasy, nie chciała wracać po szkole do domu z tatą, który po nią przyjechał samochodem. Gdy wróciła autobusem dowiedziała się, że tato uległ wypadkowi i zabrała go karetka do szpitala, a po kilku godzinach usłyszała się, że tato nie przeżył wypadku i zmarł. Od tego momentu zmieniło się jej życie, straciła poczucie bezpieczeństwa, zamknęła się w sobie, --- STRONA 6 --- izolowała się od rówieśników, towarzyszył jej strach przed nowymi kontaktami interpersonalnymi. Z radosnego, beztroskiego dziecka stała się osobą doświadczoną przez życie. Nie mogła sobie pozwolić na studia stacjonarne o których marzyła. Aktualnie studiuje zaocznie i pracuje na umowę zlecenie. Zarabia 1000 złotych z czego za studia płaci 350 złotych miesięcznie i musi się jeszcze utrzymać. Do dzisiaj nie może pogodzić się ze śmiercią taty, odczuwa boleśnie, że nie miała dzieciństwa. W ocenie sądu żądanie przez powódkę zadośćuczynienia w kwocie 120.000 złotych jest wygórowane i nie zasługuje na akceptację. Sąd ustalając wysokość zadośćuczynienia w kwocie 90.000 złotych miał na uwadze nie tylko to, że finansowa rekompensata powinna służyć wyrównaniu krzywdy, jaką jest niewątpliwie gwałtowne zerwanie więzi pomiędzy powódką, a jej zmarłym ojcem, ale także i to, że przestępstwo jakiego dopuścił się sprawca wypadku komunikacyjnego, w którym w dniu 24 czerwca 2005r zginął ojciec powódki. jest nieumyślne, zaś naruszenie przez sprawcę zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym było umyślne, gdyż przekroczył on dozwoloną szybkość w terenie zabudowanym i nie zachował należytej ostrożności podczas wykonywania manewru wyprzedzania. W judykaturze nie jest wyrażany jednolity pogląd co do tego, od kiedy należne są odsetki od odszkodowania pieniężnego. Nurt orzecznictwa, że odsetki należą się od daty wyrokowania dotyczy tych sytuacji kiedy sąd ustala jego wysokość według cen z daty wyrokowania, co uzasadnia ich zasądzenie dopiero od tej daty. Jednakże, gdy szkoda niemajątkowa kompensowana zadośćuczynieniem istniała już w dacie wezwania do spełnienia świadczenia i w toku postępowania okaże się że istotnie należne ono było w określonej kwocie od tego dnia - odsetki powinny być zasądzone od upływu terminu do spełnienia świadczenia. Zarówno odszkodowanie jak i zadośćuczynienie za krzywdę stają się wymagalne po wezwaniu ubezpieczyciela przez poszkodowanego / pokrzywdzonego/ do spełnienia świadczenia odszkodowawczego / art. 455 § 1 k.c/ Od tej zatem chwili biegnie termin do odsetek za opóźnienie / wyrok SN z dnia 18 lutego 2010r. II CSK 434/09. Dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełnia świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne, także wtedy, gdy kwestionuje istnienie lub wysokość świadczenia / wyrok SN z dnia 17 maja 2000r. I CKN 302/00, LEX nr 52411/. Niewątpliwie zakres szkody niemajątkowej w dacie wezwania był znany, a żądanie co do wysokości uzasadnione. Jeżeli zasądzona kwota należała się powodom w dacie wezwania dłużnika do spełnienia świadczenia i odpowiadała już wtedy rozmiarowi szkody niemajątkowej ustalonej według mierników wówczas istniejących usprawiedliwione jest zasądzenie odsetek od chwili jego wymagalności. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2011r. / I CSK 243/10 jeżeli zobowiązany nie płaci zadośćuczynienia w terminie wynikającym z przepisu szczególnego lub w terminie ustalonym zgodnie z art. 455 in fine k.c uprawniony nie ma niewątpliwie możliwości czerpania korzyści z zadośćuczynienia jakie mu się należy już w tym terminie. Wyrok zasądzający zadośćuczynienie ma charakter deklaratywny. Jeżeli więc powód żąda od pozwanego zapłaty określonej tytułem zadośćuczynienia z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od określonego dnia, poprzedzającego dzień wyrokowania odsetki te powinny być zasądzone zgodnie z żądaniem pozwu o ile tylko w toku postępowania zostanie wykazane, że dochodzona suma rzeczywiście się powodowi należała tytułem zadośćuczynienia od wskazanego przez niego dnia. Powódka za pośrednictwem (...) SA w L. wystąpiła do (...) Zakładu (...) we W. z żądaniem wypłacenia zadośćuczynienia w kwocie 120.000 złotych na podstawie art. 448 k.c w związku z art. 24 k.c w dniu 21 sierpnia 2012 r., Strona pozwana w piśmie z 29 sierpnia 2012r. zakwestionowała zasadę swojej odpowiedzialności na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 k.c. i wskazała powódce drogę sądową. Mając powyższe na uwadze o odsetkach Sąd orzekł na zasadzie art. 481 § 1 k. przyjmując, że opóźnienie strony pozwanej w wypłacie powódce zadośćuczynienia trwa od 30 sierpnia 2012r. O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na zasadzie art. 100 kpc w związku z art. 113 uoks, § 6 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r.w sprawie opłat za czynności radców prawnych….. Dz. U Nr 163, poz. 1349 z późniejszymi zmianami/ przy uwzględnieniu, że powódka wygrała spór w 75%. Sprawa nie była skomplikowana pod względem prawnym, czy nietypowa, nie wymagała dużego nakładu pracy przez pełnomocnika powódki, a napisanie pozwu jest normalną czynnością wykonywaną przez pełnomocnika, dlatego brak było podstaw do przyznania pełnomocnikowi powódki podwójnej stawki minimalnego wynagrodzenia.