Wyrok I C 217/12 ./t

--- STRONA 1 --- Sygn akt: I C 217/12 ./t,F; .1’ '92:’’=';"§S_ _I‘{'<_l WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sqd Okrggowy w Gliwicach I Wydziai Cywilny W sldadzie FIBSYQPUJQCYITII Przewodniczqcy: SSO Barbara Przybylska Protokolanti protokolantsqdowy Aleksandra Strumiiowska po rozpoznaniu w dniu 1O kwietnia 2013 roku w Gliwicach sprawy z powédztwa ~ ? przecwvko 0 ochronvg débr osobistych 1. oddala powédztwog Dnia 10 kwietnia 2013 roku 2. zasqdza od powoda na rzecz pozwanej kwoteg 360 (trzysta szeéédziesiqt) ziotych tytu+ern zwrotu kosztéw procesu. Sygn. akt: I C 21'/112 ,/ípår-; ._`“ '?fi.:“-l='-I~"~§Ć_ _.vo WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Okręgowy W Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Przybylska Protokolantż protokolant sądowy Aleksandra Strumiłowska po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 roku w Gliwicach sprawy z powództwa › d przeciwko 0 ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; Dnia 10 kwietnia 2013 roku 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztow procesu. --- STRONA 2 --- Sygn.a1<1l C217fl2 U7.as£ldnienic I’0\w'>d —wniésl w pozwie pr7.cciwk0 _ 0 ochronq jego clébr osobistych puprzez:  nakazanic pozwanej zanicchania postawy prczcntowanej p1'zeZ1)0z\va11q, polegajqccj na milczeniu, 11ic|‘eag0wa11iL1 lub odnlowic \\~}~"l§011y\\»"z1x1iz1 jej obowiaglkéw (za co pozwzIna otrzymujc wy11agr0dze11ie), sl<0rel0wanych z prawami powoda jako uzytkownika lokalu i innych pomicszczefi, gwa1'ant0\vanycl1 umowa najmu i kodeksem <:y\vilnym  11al<z1zanie p07.wancj natychmiastowego reagowania w przypadku zgloszeniajej faktu xvystapiellia awarii w cclu jej usunicgcia  zasqcizeruia od p0‘/;wa11ej na rzecz powoda zad0ééuc7.ynicnia za straly nielnatcrialne w \\=ys0l<0§ci 10 000z%  zobowiqzmlia pozwanej do przepr0sZeniz~1 powoda w formic piscmnej za unicmozliwicnic mu przlwidlowego korzyslallia z pomieszczcnia g0spodarc7.eg0. W uzasadnicniu podah Ze na podstawie umowy Z 23.02.2001 1'. jest mxjclncq lokalu mieszl<alncg0 oraz pomieszczefl p1'z_vnaleZnycl1. Pozwana 7.ob0\\'iqzz~1k1 siq utrzyxnaé \w’\\.' lokalc W nale?.ytyn1 stanic. Na skutck wadliwego usuwania liéci Z dachu doszlo do us7.k0dze11ia ])OkI'§,’Ci£l dachowcgo, przez ktérc Woda deszczowa ZE1]€\~\'21 komérkq g0sp0dz1rcza_ powoda. Pozwana nic reagowala na intcrwencje powoda w tej sprawic, czego skutkiem bylo nzlruszcnie débr osobistycll powoda w postaci zmuszania go do wykonywania czynnoéci, ktérych W normalnych okolicznoéciach by nic wyk0ny\\~'z1L poéwiqcania czasu, ulraly zaufania do pozwanej. Pozwana wniosla 0 oddalenic: p0w()dz1wa zarzucajqc, Ze powéd nic wykazal, i2 W ogéle d0sz%0 do zagroicnia lub 11arus7.eniajeg0 istnicjqcycll débr osobistych oraz by rzekomc naruszcnic spowodowane bylo hczprawnyln 7.ach0waniem pozwanej. Powéd nie wskaza}, l<té1"e konkretnie dobra osobiste mialyby byé naruszone, a ,,jcg0 canny czas” czy ,,zaufanic do pozwanej" nic s1a110wiqdc'>br osobistych w ujQciu cywilistycznym. Zarzucila 11icwykaza11ic zawinioncgo zachowania pozwanej, szkody nicmaterialnej ijcj wysokoéci 0ra7. zwiqzku p1‘7.yczy110\\“ego pomicgdzy Zacl10wanicm |)0z\vz111ej a sikodq. Podniosla nadlo, Zc p0dcj1n0wa{a stosowne czynnoéci. zgodnc 7, decyzjami W spélnoly Micszkaniowej. Sqd ustalil: Powédjesl 11ajc1ncq lokalu mieszkalncgo na podstawie umowy najmu, zawartej 2 pozwanq w 20011". Na pO(1Sl£lWiC tej umowy jest uprawniony do korzystania z komérki gospodarczcj oraz boksu na su'ycl1u, zaé pozwana obowiqzanajesl do zapewnienia \\»'l21:?§ciweg0 slunu lokalu. W kwictniu 20121‘. powéd zglosil pozwanej fakt nieudolncgo prowacl7.cnia prac polcgaj ac}'cl1 11:1 usuwaniu liéci z dachu. W sierpniu 2012 zawiadomil pozwanq 0 uszl<0d7.cniach (przccickach) dachu. Nie otrzymal odpowiedzi. P0 ponowieniu zgloszenia we wrzeéniu 2012 p0i11[701‘m0\va110 go, 7e nie ma Funduszy na rcmont dachu. W Zwiqzku 2 prreciekzlmi powéd mbezpicczai lzcczy 7.najdujqcc si<;; w komfurce, podstawial wiadra i usuwal wodq. Okolicznoéci powyzszc sqd ustalil na podstawic niczakwesti0n0wa11ych twicrtlzcfi powoda. Bczsporna by%a okolicznoéé, Ze strony lqczyla1 umowa najmu, lmklaclajqca na strony wzaj<:1m1e pralwa i ob0wiq2l<i zwiqzanc 7. ut1'zy111a111ie1n 10kdlLl. Sygn. akt 1 C 2l7„fl2 l_.l7.asadnienic Powótl _wniósł w pozwie pi'zceiwko _ o ochronę jego dóbr osobistych poprzez: - nakazanie pozwanej zaniechania postawy prezentowanej przez pozwaną, polegającej na milczeniu, nicreagowaniu lub odmowie \yyl‹o11y'\\='¿iiii¿1 jej obowiązków (za co pozwana otrzymuje wyiiagi-odzeiiie), skorelowanych z prawami powoda jako użytkownika lokalu i innych pomieszczeń, gwarantowanych umowa najmu i kodeksem cywilnym - nakazanie pozwanej natychmiastowego reagowania w przypadku zgłoszeniajej faktu wystąpiettia awarii w celu jej usunięcia - zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda zadośótic'/..y'nienia za straty niematerialne w wysokości 10 000zł - zobowiązania pozwanej do przeproszenia powoda w formie pisemnej za uniemozliwienie mu prawidłowego korzystania z pomieszczenia gospodarczego. W uzasadnieniu podał, ze na podstawie umowy z 23.02.2001 r. _jest najemcą lokalu mieszkalnego oraz pomieszczeń przynaleznych. Pozwana zobowiazała sie utrzymać \\fr'\-×.-' lokale w należytym stanie. Na skutek wadliwego usuwania liści z dachu doszło do uszkodzenia pokrycia daehowego, przez które woda deszczowa zalewa komórke gospodarczą powoda. Pozwana nie reagowała na interwencje powoda w tej sprawie, czego skutkiem było naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci zmuszania go do wykonywania czynności, których w normalnych okolicznościach by nie wykonywał, poświecania czasu, utraty zaufania do pozwanej. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa zarzucając, ze powód nie wykazał. iż w ogóle doszło do zagrożenia lub naruszeniajego istniejących dóbr osobistych oraz by rzekomo naruszenie spowodowane było bezprawnym zachowaniem pozwanej. Powód nie wskazał, które konkretnie dobra osobiste miałyby być naruszone, a „jego cenny czas” czy „zaufanie do pozwanej" nie stanowią dóbr osobistych w ujęciu cywilistycznym. Zarzuciła niewykazanie zawinionego zachowania pozwanej, szkody niematerialncj ijcj wysokości oraz zwiazku przyezynowego pomiędzy zachowaniem pozwanej a szkoda. Podniosła nadto, że podejmowała stosowne czynności. zgodne 7, clecyzjami Wspólnoty Mieszkaniowej. Sąd ustalił: Powódjest najemeą lokalu mieszkalnego na podstawie umowy najmu, zawartej z pozwaną w 20011". Na podstawie tej umowy jest uprawniony do korzystania z komórki gospodarczej oraz boksu na strychu, zaś pozwana obowiązana jest do zapewnienia właściwego stanu lokalu. W kwietniu 2012r. powód zgłosił pozwanej fakt nieudolnego prowadzenia prac polegających na ttstiwaniu liści z dachu. W sierpniu 2012 zawiadomił pozwaną o uszkodzeniaeh (przeeiekach) dachu. Nie otrzymał odpowiedzi. Po ponowieniu zgłoszenia wc wrześniu 2012 poinformowano go, ze nie ma funduszy na remont dachu. W związku z przeciekami powód zabezpieezał rzeczy znajdujące się w komórce, podstawial wiadra i usuwał wodę. Okoliczności powyższe sad ustalił na podstawie niezakwestionowanych twierdzeń powoda. Bezsporna była okoliczność, ze strony łączyła umowa najmu, nakładająca na strony wzajemne prawa i obowiązki związane z utrzymaniem lokalu. --- STRONA 3 --- Said oddalil wnioski dowoclowe slron jako Zi)Q(il1€ dla rozslrzygniocia. Okolicznoéci hc7.sporne byvly \vysta1‘czz1_}qcc dla occny prawnej Zqdafi pozwu, a l<0nsel<wcncji zbodnc bylo prowadzcnie postqpowania dowodowcgo . Sqd zwazyl: Powod domagal sig ochrony dobr osobistych ol<rcs';lonycl1_jak0 Zmuszanic go do okreéloncgo zzichowzmia, stratq czasu, zaufanie do p()ZW'E1l16j_, ldom to jcgo zdaniem LUt$|.di)" naruszoiic przez pozwanq. Podstawq faktycznq Zqclania stanowilo nienalezyie wykonanie przez niq zobowiqzania wyiiikzijapego '2 zawartcj umowy najmu. Biorqo pod uwagq jcdnoznacznc sfo1"mu1owanic i treéé Zqdafi powoda nalc7f.y rozputrzeé jc w oparciu o przepis art. 24 k.c., ktory stanowi, Zc tcn czyjc dobro osobislc zostaje zagroionc cudzym LlZiZ1ri'€iI1it3111 mozc iqdaé zaniechania lego dzialania, chybz1 Ze nic jest ono bczpraw11e. W razie dokonanego naruszenia moze on takze Zqdaé aieby osoba, ktora dopuéciia sig naruszcnia, dopclnila czynnoéci potr7.ebnycl1 do usuniqcia jego skutkow, w szczcgolnoéci azeby zloiyla oéwiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowicdnicj formic. Na zasadach przewidzianych W kodcksie 111020 on rc'>wnie2 Zqdaé Zadoééuczynienia pienisginego lub zapiaty odpowiednicj sumy picniqinej na wslwzany cc] spoleczny. Jczeli wskutck naruszenia dobra osobistcgo zoslaia wyrzqclzona szkoda majqtkowa poszkodowany moie Zqdaé jej naprawienia no zasadach ogolnych. Zzrdanic zaplaty zadoééuczynienia za straty niematerizllne podlega rezimowi art. 448 kc, zgodnie 2 1<t('>rym W razie naruszenia dobra osobistego sqd moze przyznaé temu, czyjc dobro osobistc zostalo naruszonc, oclpo\\*iecir1iq sumo tyluiem zadoééliczyiiiellia pienicginego za doznanq krzywdcg. Stosownie do trcéci art. 23 k.c. dobra osobiste cziowieka jak w szczcgolnoéci: zdrowic. wolnoéé, czeéé. swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek. tajemnica korespondcncji. nielykalnoéé mieszkania, two1"cz0s'é naukowa, a1‘tystyczna._ wynalazcza i racjo11ali7.atorska pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niczaleznie od ochrony przewidziaiiej w innych przezpisach. Katalog dobr osobistych podlegajqcych ochronie, wskazany w tym przepisic nic jest wymcrpujqcy. Zgodnic 2 utrwzilonym orzeczniclwem dobrcm osobislym jcst wartoéé iinmanentnie ziqczona '2 istotq czloxvieczeiistwzi oraz naturq czlowicka, stala i niezaleina od jego woli. W tym kontczkécic wskazywane przez powoda niedogodnoéci okreélonc jako dobra osobistc nie liiieszczq sic; w zukresic szcroko interpretowancgo katalogu dobr osobistych. W szczegolnoéci nic mo7.na do nich zaliczyé straty czasu czy koniccziioéci dokonywania okrcélonych czynnoéci dla zapobicienia szkodzic, majqcych konkrctny wymiar materialny. Takic zaufanie do gminy (jcgo utrala) jako okrcélonc subieklywne nastawienie psychicznc nic stanowi przyrodzonego czlowiekowi dobra osobistcgo (por. wyrok SA w Warszawie z 20.06.2012 I AC21 1389/11) JLI7. 2 tego wzglodu brak podstaw do przyznania ochrony lak okreélonycih dobr. Niczaleznie od powyzszego roszczenia powoda nic mogly byé uw7.glQdnione z lego wzglcgdu, 76 ich 71rodlen1 i podstawzr faktycznq byla umowa najmu zawz11'tz1 pomicgdzy stronami. Powolanc W pozwie okolicznoéci dotyczq ewidcntnic nienalezylcgo wywiqzaiiia sio przez pOZWE1I1?i|_Z LlI1"lO\V)’, bezspornym bylo przy tym, ze strony wiqzal stosunek umowny, z ktorcgo wywodzq siq; wzzijcinnc prawa i obowiqzl<i. Sąd oddalił wnioski dowodowe stron jako zbędne dla rozstrzygnięcia. Okoliczności bezsporne byly wystarczające dla oceny prawnej żądań pozwu, a konsekwencji zbędne było prowadzenie postępowania dowodowego _ Sąd zważył: Powód domagał się ochrony dóbr osobistych określonych jako zmuszanie go do określonego zachowania, stratę czasu, zaufanie do pozwanej, które tojcgo zdaniem zostaly naruszone przez pozwaną. Podstawę taktyczna żądania stanowiło nienależyte wykonanie przez nią zobowiązania wynikającego z zawartej umowy najmu. Biorąc pod uwagę jednoznaczne sformułowanie i treść żądań powoda nalezy rozpatrzeć je w oparciu o przepis art. 24 k.c., który stanowi, że ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego dzialania, chyba że niejest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także zadać ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on równiez żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za straty niematerialne podlega reżimowi art. 448 kc, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszonc, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Stosownie do treści art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka jak w szczególności: zdrowie. wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek. tajemnica korespondencji. nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna._ wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych podlegających ochronie, wskazany w tym przepisie nie jest wyczerpujący. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem dobrem osobistym jest wartość immanentnie złączona z istotą człowieczeństwa oraz naturą człowieka, stała i niezależna od jego woli. W tym kontekście wskazywane przez powoda niedogodności określone _jako dobra osobiste nie mieszczą się w zakresie szeroko interpretowancgo katalogu dóbr osobistych. W szczególności nie można do nich zaliczyć straty czasu czy konieczności dokonywania określonych czynności dla zapobieżenia szkodzić, mających konkretny wymiar materialny. Takze zaufanie do gminy (jego utrata) jako określone subiektywne nastawienie psychiczne nie stanowi przyrodzonego człowiekowi dobra osobistego (por. wyrok SA w Warszawie z 20.06.2012 l ACa 1389/l l) .luz z tego względu brak podstaw do przyznania ochrony tak określonych dóbr. Niezależnie od powyższego roszczenia powoda nie mogły być uwzględnione z tego względu, że ich źródłem i podstawą faktyczną byla umowa najmu zawarta pomiędzy stronami. Powołane w pozwie okoliczności dotyczą ewidentnie nienależytego wywiązania się przez pozwaną z tnnowy, bczspornym bylo przy tym, ze strony wiązal stosunek umowny, z którego wywodzą się wzajemne prawa i obowiązki. --- STRONA 4 --- E“*e1"1tL|a]i1a ochrona pmw wyiiikajapycli Z umowy podlega regulom ()i(l‘€SiOl1}’I'I1 w art. 471 i nast. kc i opiera sit; na odpo\vicdzialnoéci kontraktowej. a iicgatywnc odczucia \vynikajqcc z 11ic\vykonania lub nienalczytego w_vl<onania umow_v rodzié nlogai dla strony umowy konkrotne roszczcnia wy11il<ajqce z niewykonania umowy, nie zaé 7 art. 23 i 24 kc. W przypadku ochrony dobr osobistychjcst to bowiem odpowiedzialnoé.é dcrliktowz1_. co wynika przcdc wszystkim ze znaczcnia bezpraxvnoéci w ujqciu przopisu art. 24 kc. Jest to hezp1';1\\=no§<': OiJiCi('()'\\'Il£1 z\\'iq;4ana z I1£il'l.lSZCl1iC1l1 dobr osobistych inncgo podmiotu. gdzie zakaz ingerencji dotyczy wszystkicli, albowiem prawa podmiotowc sq praweuni bezwzglegdnymi skutccznymi crga omnes, niezalc7.ny1ni od indywidualnic uksztaltowanej umownie sfcry prawncj. Bczprawnoéé 7.£lS przy odpowiedzialnoéci kont1'al<towej jest bezp1"a\vnoécizr1'elat§~*\\=11qpolegajqca_na sprzecznoéci dziaiania lub zaniechania z postanowicniami umowy. W zul<resie zadoééuczynienia wynika to takzc Z samcgo uinicszczenia przepisu art. 448 kc W Ksigdzc trzeciej Tytui VI kc — Czyny niedozwolone. Podstawak O(ipO\\'i€Ci7.i£1il1OSCi za naruszcnie dobr osobistych mozc byé zatem tylko czyn niedozwolony, a nic nievtykonanie umowy. (vide G. Bienick w: Komentarz do kodcksu cywilnego, ksioga trzcciu, 7.obowiqzania, tom 1, LexisNexis_, Wydanie 8, str.503. A. Szpunar. Zadoééuczynienic za szkodq majqtl<owq, Byclgoszcz 1999, s.75_. wyrok SN z 15.04.1996 r.. ll PR 102/66, wyrok SA w Warszawie Z 8.0920091". VI ACa 201/09). Poglqd, Ze niewykonanic lub tcZ nienalezyte wykonanie zobowiqzariia umowncgo nic stzinowi podstawy do konstruowania roszczcfi z tytulu ochrony dobr osobistych i domagania naprawicnizi szkody niemajqtkowej jest ugruntowany w orzccznictwie i litcraturzc. Podstawq takich roszczeii mogq stanowié przepisy obowizrzujztcego prawa, a te nic przewidujq dochodzcnia w trybic kontraktowym ochrony dobr osobistych (Z. Maslowski, WI Komentarz do k., t. II, Warszawa 1972,s.1 102). Podsumowujqc nic mozna zgodzié sic; zc stanowiskiem powoda co do tego, ie ewcntualne zanicchanic pozwanej, polegajqce no nicprawidlowym zabezpieczeniu dachu, W cfekcic ostatccznym doprowadziio do naruszcnia jego dobr osobistych (por. wyrok SA w Gdaiisku 2 29. I 2.20001‘ I ACa 910/00), a co za tym idzic — brak podstaw do udzielenia ochrony na podstawie art. 23 i 24 kc. Majqc powyzsze na wzglqdzie sqd powodztwo ocldalit, o kosztach orzckajqc na p0dStEtWit3 art 98 kpc. Ewentualna ochrona praw wynikających z umowy podlega regulom określonym w art. 471 i nast. kc i opiera się na odpowiedzialności kontraktowej_, a negatywne odczucia wynikające z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy rodzić mogą dla strony' umowy konkretne roszczenia wynikające z niewykonania umowy, nie zaś z art. 23 i 24 kc. W przypadku ochrony dóbr osobistychjest to bowiem odpowiedzialność deliktowa. co wynika przede wszystkim ze znaczenia bezprawności w ujęciu przepisu art. 24 kc. Jest to bezprawność obicktywna związana z naruszeniem dóbr osobistych innego podmiotu, gdzie zakaz ingerencji dotyczy wszystkich, albowiem prawa podmiotowe są prawami bezwzględnymi skutecznymi erga omnes, niezależnymi od indywidualnie ukształtowanej umownie sfery prawnej. Bezprawność zaś przy odpowiedzialności kontraktowej jest bezprawnością relatywną polegającą na sprzeczności działania lub zaniechania z postanowieniami umowy. W zakresie zadośćuczynienia wynika to takze z samego umieszczenia przepisu art. 448 kc w Księdze trzeciej Tytuł VI kc - Czyny niedozwolone. Podstawą odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych może być zatem tylko czyn níedozwolony, a nie niewykonanie umowy. (vide G. Bieniek w: Komentarz do kodeksu cywilnego, księga trzecia, Zobowiągzaiiia, tom 1, LexisNexis, Wydanie 8, str.503, A. Szpunar. Zadośóuczynienic za szkodę majątkową. Bydgoszcz 1999, 5.75, wyrok SN z 15.04.1996 r., Il PR 102/66, wyrok SA w Warszawie z 8.09.2009r. VI ACa 201/09). Pogląd, że niewykonanie lub też nienależyte wykonanie zobowiązania umownego nie stanowi podstawy do konstruowania roszczeń z tytułu ochrony dóbr osobistych i domagania naprawienia szkody niemajątkowej jest ugruntowany w orzecznictwie i literaturze. Podstawę takich roszczeń mogą stanowić przepisy obowiązującego prawa, a te nie przewidują dochodzenia w trybie kontraktowym ochrony dóbr osobistych (Z. Masłowski, wz Komentarz do k., t. Il, Warszawa 1972,s.1102). Podsumowując nie można zgodzić się ze stanowiskiem powoda co do tego, ze ewentualne zaniechanie pozwanej, polegające na nieprawidłowym zabezpieczeniu dachu, w efekcie ostatecznym doprowadziło do naruszenia jego dóbr osobistych (por. wyrok SA w Gdańsku z 29. l 2.2000r I ACa 910/00), a co za tym idzie - brak podstaw do udzielenia ochrony na podstawie art. 23 i 24 kc. Mając powyższe na względzie sąd powództwo oddalił, o kosztach orzckająe na podstawie art 98 kpe.