Wyrok I C 216/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Olsz

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 216/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2010 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie – Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Przemysław Jagosz Protokolant st. sekr. sąd. Maria Strzelecka po rozpoznaniu w dniu 11 października 2010 r., w O., na rozprawie, sprawy z powództwa M. R. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakład Karny w B. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zadośćuczynienie I. oddala powództwo, II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 216/10 UZASADNIENIE M. R. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w B. kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za przetrzymywanie go w tym zakładzie z osobami palącymi oraz kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia za przetrzymywanie go tam w celach zatłoczonych na powierzchni poniżej 3 m 2 na jednego skazanego. W uzasadnieniu wskazał, że tylko podczas pobytu w areszcie śledczym w O. umieszczono go w celi dla niepalących, zaś w całym okresie odbywania kary pozbawienia wolności umieszczono go w celach zatłoczonych z osobami palącymi. Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w B. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że: a) umieszczenie powoda w celach przeludnionych nastąpiło zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 248 § 1 kkw, b) z osobami palącymi powód był osadzony zgodnie ze składaną przez siebie deklaracją, c) roszczenie powoda jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, albowiem powód odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną w związku z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego, a naruszając ten porządek winien liczyć się z niedogodnościami wynikającymi z możliwości orzeczenia takiej kary, d) roszczenia powoda wynikające z działań funkcjonariuszy administracji więziennej podjętych przed 19-04-2007 r. są przedawnione wobec upływu 3-letniego terminu przedawnienia, gdyż pozew został opatrzony datą 19-04-2010 r., e) żądanie zadośćuczynienia nie ma oparcia w przepisie art. 448 Kc, gdyż ma on zastosowanie wyłącznie do sprawców naruszeń dóbr osobistych będących osobami fizycznymi. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 27-11-2004 r. powód w związku z tymczasowym aresztowaniem został umieszczony w areszcie śledczym w O., w celi dla osób niepalących. Od dnia 4-05-2006 r. do 6-03-2010 r. przebywał w Zakładzie Karnym w B., gdzie odbył karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie przestępczej i wprowadzania do obrotu narkotyków. Okresowo przebywał w celach, których powierzchnia w przeliczeniu na jednego skazanego nie przekraczała 3 m 2 . Z uwagi na brak dokumentacji brak jest danych szczegółowych dotyczących stanu osobowego cel, w których przebywał powód, do 31-12-2007 r. W późniejszym czasie powód był osadzony: a) w okresie od lutego do czerwca 2008 r. w celi nr 112 o pow. 49,7 m kw., gdzie okresowo przebywało 18 skazanych co daje 2,76 m kw. na skazanego, b) --- STRONA 3 --- w okresie czerwca-lipca 2008 r. w celi nr 116 o pow. 48,3 m kw., gdzie przez 20 dni przebywało 17 skazanych, co daje 2,84 m kw. na skazanego. Po 6-12-2009 r. do chwili zwolnienia (tj. 4 miesiące) powód umieszczony był w celi nr 49 o powierzchni 49,70 m 2 , w której przebywało od 13 do 16 skazanych, co oznacza, że powierzchnia przypadająca na jednego skazanego wynosiła od 3,82 do 3,1 m 2 . (bezsporne, zaświadczenie k. 4, informacja k. 62, wyjaśnienie i raporty k. 63-69, rozmieszczenie k. 67-68, informacja k. 69) W rozmowie przy przyjęciu do zakładu karnego w B. w dniu 4-05-2006 r. powód zadeklarował, że jest osobą palącą, podobne deklaracje złożył w kolejnych rozmowach towarzyszących zmianie oddziałów, w których miał odbywać karę w dniach 17-10-2006 r. oraz 1-07-2009 r. (notatki z rozmów k. 70-72) Sąd zważył, co następuje: W świetle poczynionych w sprawie ustaleń roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Co się tyczy roszczeń powoda wynikających z działań funkcjonariuszy administracji więziennej podjętych przed 19-04-2007 r., podzielić trzeba było zarzut, że są one przedawnione. Bezsporne było, że w okresie do 19-04-2007 r. w przedmiotowej jednostce penitencjarnej panowało tzw. przeludnienie i powód mógł przebywać w celach przeludnionych. Zgodnie z ówcześnie obowiązującymi art. 442 Kodeksu cywilnego (Kc) i następnie art. 442 1 Kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (w tym zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych opartego na art. 448 Kc w zw. z art. 24 Kc) ulegało przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ponieważ powód w Zakładzie Karnym w B. przebywał w okresie od 4-05-2006 r. można przyjąć, że o nieodpowiednich warunkach pobytu panujących do dnia 19-04-2007 r. oraz o tym, że odpowiedzialność za to ponosi prowadzącą tę jednostkę Skarb Państwa, dowiedział się najpóźniej z datą stwierdzenia, że warunki te nie odpowiadają prawu, a zatem na bieżąco. Obiektywnie rzecz ujmując, nic nie stało na przeszkodzie dochodzeniu związanych z tym roszczeń odszkodowawczych już w trakcie pobytu w zakładzie karnym, zaś wiedzę o tym powód mógł powziąć bez żadnych problemów i przy zachowaniu minimum staranności. Tym samym, w ocenie Sądu 3-letni termin przedawnienia roszczeń powoda za okres sprzed 19-04-2007 r. rozpoczynał swój bieg najpóźniej z tym dniem i upłynął z dniem 19-04-2010 r., podczas gdy pozew został wniesiony w dniu 21-04-2010 r. Oznacza to, że pozwany, zgodnie z art. 117 § 2 Kc mógł skutecznie uchylić się od zaspokojenia roszczeń powoda, a ponieważ z tego prawa skorzystał, podnosząc stosowny zarzut w odpowiedzi na pozew, skutkowało to koniecznością oddalenia powództwa w zakresie obejmującym warunki pobytu powoda w Zakładzie Karnym w B. w okresie przed 19-04-2007 r. W odniesieniu do okresu późniejszego, wprawdzie nie można zgodzić się z poglądem pozwanego, że możliwość dochodzenia zadośćuczynienia w oparciu o art. 448 Kc w związku z art. 24 Kc ma zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych, a to wobec utrwalonych poglądów judykatury, dopuszczających odpowiedzialność Skarbu Państwa z tego tytułu (por. wyrok SN z 2-10-2007 r. w sprawie II CSK 269/07, wyrok SN z 28-02-2007 w sprawie V CSK 431/06 – w bazie orzecznictwa LEX), niemniej, powód nie wykazał w żaden sposób, aby poza przeludnieniem pozwany w sposób bezprawny nie zapewnił odpowiednich warunków pobytu w związku z umieszczeniem go z osobami palącymi, a nadto nie wykazał, aby doznał jakiejkolwiek krzywdy w związku z panującym w zakładach karnych przeludnieniem lub przebywaniem z osobami palącymi. --- STRONA 4 --- Bezsporne było, że ciągu odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym w B. powód okresowo przebywał w celach, w których ze względu na liczbę osób osadzonych, nie została dochowana norma powierzchni wynikająca z obowiązującego do 6-12-2009 r. art. 248 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego (kkw). Dostrzec trzeba jednak, że: a) po tej dacie powód nie przebywał w celach przeludnionych, b) okresy, w których powód musiał znosić ponadnormatywne zagęszczenie pomieszczeń mieszkalnych nie były długie (okresowo od lutego do czerwca 2008 r. i 20 dni w okresie czerwca-lipca 2008 r.), c) norma powierzchni była przekroczona nieznacznie (2,76 m kw. i 2,84 m kw. na skazanego), d) pobyty w celach przeludnionych były przeplatane okresami, w których przeludnienie nie występowało, a w celi była nawet mniejsza liczba skazanych niż przewidziana pojemność. Mimo zatem, że pozwany nie wykazał żadnych specjalnych okoliczności, stanowiących podstawę umieszczenia powoda w warunkach naruszających normę art. 248 § 1 kkw, nie sposób uznać, aby jej naruszenie wywołało jakieś dotkliwe skutki, które dałoby się zakwalifikować jako wymagające zadośćuczynienia powodowi, czy to w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych, czy też w wyniku doznanego uszczerbku na zdrowiu. Żadnej z tych okoliczności powód zresztą nie wykazywał, zaś jedyne wnioski dowodowe, jakie złożył (o przesłuchanie świadków), miały dotyczyć stwierdzenia okoliczności niekwestionowanej, jaką był pobyt w celach z osobami palącymi (wobec czego zeznania te zostały pominięte). Zważywszy przy tym, że w świetle niezaprzeczonych i nie budzących wątpliwości zeznań świadka M. J. w okresie odbywania kary powód - poza normą powierzchni - miał zapewnione wszelkie inne warunki wymagane przepisami, w tym bezpłatny dostęp do dóbr kulturalnych, oświatowych, religijnych etc. (w ramach zajęć k-o, świetlicy, biblioteki, kaplicy, siłowni),a także dostęp do pracy i do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie często szerszym od osób przebywających na wolności, w ocenie Sądu trudno uznać, aby niedogodności, jakie dotknęły powoda przy okazji odbywania długoletniej kary pozbawienia wolności, wiążące się z okresowym przeludnieniem, miały charakter tortur lub niehumanitarnego traktowania w sposób prowadzący do naruszenia jego dóbr osobistych. Ocena ta jest tym bardziej zasadna, gdy uwzględnić, że odbywanie kary pozbawienia wolności siłą rzeczy wiąże się z ograniczeniami w sferze korzystania z wolności osobistej, zaś do jej orzeczenia dochodzi wskutek zawinionych i niezgodnych z powszechnie obowiązującym porządkiem zachowań osoby skazanej. Co się tyczy umieszczenia powoda z osobami palącymi podniesienia wymaga po pierwsze, że powód nie składał w tym zakresie żadnych skarg lub wniosków, a z osobami takimi był osadzony zgodnie ze składaną przez siebie deklaracją, w której przedstawiał się jako osoba paląca. Po drugie, sam fakt przebywania powoda z osobami palącymi, o ile osoby te nie paliły w jego obecności (a takich twierdzeń powód nie podnosił), w żaden sposób nie może zostać uznany za naruszający jakiekolwiek normy prawne lub społeczne i skutkujący jakimikolwiek dolegliwościami. Niezależnie od powyższych okoliczności, w ocenie Sądu zgodzić należało się z twierdzeniem pozwanego, że uczynienie zadość żądaniom pozwu naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego. Zasady te nie dopuszczają bowiem, aby sprawca przestępstwa czerpał w związku z jego popełnieniem bezpośrednie lub chociażby pośrednie korzyści materialne. Nie sposób w tym kontekście pominąć, że powód przebywał w zakładzie karnym w K. w związku z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności za ciężkie przestępstwa godzące w powszechne poczucie bezpieczeństwa – udział --- STRONA 5 --- w grupie przestępczej i wprowadzanie do obrotu tzw. narkotyków. Doznawane przez niego ograniczenia w korzystaniu z pełni praw i wolności obywatelskich zostały spowodowane zatem wskutek jego zachowań, naruszających normy społeczne w sposób rażący i powszechnie nieakceptowany. Zważywszy przy tym na zapewniane powodowi w okresie pobytu w zakładzie karnym bezpłatne wyżywienie, szeroki dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych (w tym specjalistycznych) i bezpłatnych zajęć kulturalnych i oświatowych, w porównaniu do ograniczonej ze względu na realia ekonomiczne dostępności tych świadczeń udzielanych nieodpłatnie dla osób pozostających na wolności, tudzież przy uwzględnieniu wysokości kompensat ustawowych dla ofiar przestępstw (nieprzekraczających 12.000 zł – por. ustawa z 7-07-2005 r. – Dz. U. nr 169, poz. 1415 ze zm.) i możliwych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, roszczenia powoda – osoby naruszającej porządek prawny – opiewające na kwotę 150.000 zł i dotyczące rzekomych naruszeń jego dóbr osobistych spowodowanych trudnymi warunkami odbywania kary, w sposób ewidentny pozostają w sprzeczności z powszechnie podzielanym poczuciem sprawiedliwości, zmierzając de facto do uzyskania korzyści materialnych z racji przejściowych dolegliwości związanych z koniecznością odbycia kary za popełnione przestępstwa. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe rozważania, z uwagi na przedawnienie części roszczeń, brak podstaw prawnych i faktycznych pozostałych żądań powoda, a nadto ich ewentualną sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, powództwo oddalono, o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach procesu, należnych pozwanemu z uwagi na nieuwzględnienie żądań powoda, orzeczono zgodnie z art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego (Kpc), art. 99 Kpc i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8-07-2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz po myśli § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28-09-2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). --- STRONA 6 --- Sygn. akt I C 216/10 UZASADNIENIE M. R. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w B. kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za przetrzymywanie go w tym zakładzie z osobami palącymi oraz kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia za przetrzymywanie go tam w celach zatłoczonych na powierzchni poniżej 3 m 2 na jednego skazanego. W uzasadnieniu wskazał, że tylko podczas pobytu w areszcie śledczym w O. umieszczono go w celi dla niepalących, zaś w całym okresie odbywania kary pozbawienia wolności umieszczono go w celach zatłoczonych z osobami palącymi. Pozwany Skarb Państwa – Zakład Karny w B. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zwrot kosztów procesu. W uzasadnieniu wskazał, że: a) umieszczenie powoda w celach przeludnionych nastąpiło zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 248 § 1 kkw, b) z osobami palącymi powód był osadzony zgodnie ze składaną przez siebie deklaracją, c) roszczenie powoda jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego, albowiem powód odbywał karę pozbawienia wolności orzeczoną w związku z naruszeniem obowiązującego porządku prawnego, a naruszając ten porządek winien liczyć się z niedogodnościami wynikającymi z możliwości orzeczenia takiej kary, d) roszczenia powoda wynikające z działań funkcjonariuszy administracji więziennej podjętych przed 19-04-2007 r. są przedawnione wobec upływu 3-letniego terminu przedawnienia, gdyż pozew został opatrzony datą 19-04-2010 r., e) żądanie zadośćuczynienia nie ma oparcia w przepisie art. 448 Kc, gdyż ma on zastosowanie wyłącznie do sprawców naruszeń dóbr osobistych będących osobami fizycznymi. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 27-11-2004 r. powód w związku z tymczasowym aresztowaniem został umieszczony w areszcie śledczym w O., w celi dla osób niepalących. Od dnia 4-05-2006 r. do 6-03-2010 r. przebywał w Zakładzie Karnym w B., gdzie odbył karę pozbawienia wolności orzeczoną za przestępstwa udziału w zorganizowanej grupie przestępczej i wprowadzania do obrotu narkotyków. Okresowo przebywał w celach, których powierzchnia w przeliczeniu na jednego skazanego nie przekraczała 3 m 2 . Z uwagi na brak dokumentacji brak jest danych szczegółowych dotyczących stanu osobowego cel, w których przebywał powód, do 31-12-2007 r. W późniejszym czasie powód był osadzony: a) w okresie od lutego do czerwca 2008 r. w celi nr 112 o pow. 49,7 m kw., gdzie okresowo przebywało 18 skazanych co daje 2,76 m kw. na skazanego, b) --- STRONA 7 --- w okresie czerwca-lipca 2008 r. w celi nr 116 o pow. 48,3 m kw., gdzie przez 20 dni przebywało 17 skazanych, co daje 2,84 m kw. na skazanego. Po 6-12-2009 r. do chwili zwolnienia (tj. 4 miesiące) powód umieszczony był w celi nr 49 o powierzchni 49,70 m 2 , w której przebywało od 13 do 16 skazanych, co oznacza, że powierzchnia przypadająca na jednego skazanego wynosiła od 3,82 do 3,1 m 2 . (bezsporne, zaświadczenie k. 4, informacja k. 62, wyjaśnienie i raporty k. 63-69, rozmieszczenie k. 67-68, informacja k. 69) W rozmowie przy przyjęciu do zakładu karnego w B. w dniu 4-05-2006 r. powód zadeklarował, że jest osobą palącą, podobne deklaracje złożył w kolejnych rozmowach towarzyszących zmianie oddziałów, w których miał odbywać karę w dniach 17-10-2006 r. oraz 1-07-2009 r. (notatki z rozmów k. 70-72) Sąd zważył, co następuje: W świetle poczynionych w sprawie ustaleń roszczenie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. Co się tyczy roszczeń powoda wynikających z działań funkcjonariuszy administracji więziennej podjętych przed 19-04-2007 r., podzielić trzeba było zarzut, że są one przedawnione. Bezsporne było, że w okresie do 19-04-2007 r. w przedmiotowej jednostce penitencjarnej panowało tzw. przeludnienie i powód mógł przebywać w celach przeludnionych. Zgodnie z ówcześnie obowiązującymi art. 442 Kodeksu cywilnego (Kc) i następnie art. 442 1 Kc roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (w tym zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych opartego na art. 448 Kc w zw. z art. 24 Kc) ulegało przedawnieniu z upływem lat 3 od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ponieważ powód w Zakładzie Karnym w B. przebywał w okresie od 4-05-2006 r. można przyjąć, że o nieodpowiednich warunkach pobytu panujących do dnia 19-04-2007 r. oraz o tym, że odpowiedzialność za to ponosi prowadzącą tę jednostkę Skarb Państwa, dowiedział się najpóźniej z datą stwierdzenia, że warunki te nie odpowiadają prawu, a zatem na bieżąco. Obiektywnie rzecz ujmując, nic nie stało na przeszkodzie dochodzeniu związanych z tym roszczeń odszkodowawczych już w trakcie pobytu w zakładzie karnym, zaś wiedzę o tym powód mógł powziąć bez żadnych problemów i przy zachowaniu minimum staranności. Tym samym, w ocenie Sądu 3-letni termin przedawnienia roszczeń powoda za okres sprzed 19-04-2007 r. rozpoczynał swój bieg najpóźniej z tym dniem i upłynął z dniem 19-04-2010 r., podczas gdy pozew został wniesiony w dniu 21-04-2010 r. Oznacza to, że pozwany, zgodnie z art. 117 § 2 Kc mógł skutecznie uchylić się od zaspokojenia roszczeń powoda, a ponieważ z tego prawa skorzystał, podnosząc stosowny zarzut w odpowiedzi na pozew, skutkowało to koniecznością oddalenia powództwa w zakresie obejmującym warunki pobytu powoda w Zakładzie Karnym w B. w okresie przed 19-04-2007 r. W odniesieniu do okresu późniejszego, wprawdzie nie można zgodzić się z poglądem pozwanego, że możliwość dochodzenia zadośćuczynienia w oparciu o art. 448 Kc w związku z art. 24 Kc ma zastosowanie wyłącznie do osób fizycznych, a to wobec utrwalonych poglądów judykatury, dopuszczających odpowiedzialność Skarbu Państwa z tego tytułu (por. wyrok SN z 2-10-2007 r. w sprawie II CSK 269/07, wyrok SN z 28-02-2007 w sprawie V CSK 431/06 – w bazie orzecznictwa LEX), niemniej, powód nie wykazał w żaden sposób, aby poza przeludnieniem pozwany w sposób bezprawny nie zapewnił odpowiednich warunków pobytu w związku z umieszczeniem go z osobami palącymi, a nadto nie wykazał, aby doznał jakiejkolwiek krzywdy w związku z panującym w zakładach karnych przeludnieniem lub przebywaniem z osobami palącymi. --- STRONA 8 --- Bezsporne było, że ciągu odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym w B. powód okresowo przebywał w celach, w których ze względu na liczbę osób osadzonych, nie została dochowana norma powierzchni wynikająca z obowiązującego do 6-12-2009 r. art. 248 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego (kkw). Dostrzec trzeba jednak, że: a) po tej dacie powód nie przebywał w celach przeludnionych, b) okresy, w których powód musiał znosić ponadnormatywne zagęszczenie pomieszczeń mieszkalnych nie były długie (okresowo od lutego do czerwca 2008 r. i 20 dni w okresie czerwca-lipca 2008 r.), c) norma powierzchni była przekroczona nieznacznie (2,76 m kw. i 2,84 m kw. na skazanego), d) pobyty w celach przeludnionych były przeplatane okresami, w których przeludnienie nie występowało, a w celi była nawet mniejsza liczba skazanych niż przewidziana pojemność. Mimo zatem, że pozwany nie wykazał żadnych specjalnych okoliczności, stanowiących podstawę umieszczenia powoda w warunkach naruszających normę art. 248 § 1 kkw, nie sposób uznać, aby jej naruszenie wywołało jakieś dotkliwe skutki, które dałoby się zakwalifikować jako wymagające zadośćuczynienia powodowi, czy to w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych, czy też w wyniku doznanego uszczerbku na zdrowiu. Żadnej z tych okoliczności powód zresztą nie wykazywał, zaś jedyne wnioski dowodowe, jakie złożył (o przesłuchanie świadków), miały dotyczyć stwierdzenia okoliczności niekwestionowanej, jaką był pobyt w celach z osobami palącymi (wobec czego zeznania te zostały pominięte). Zważywszy przy tym, że w świetle niezaprzeczonych i nie budzących wątpliwości zeznań świadka M. J. w okresie odbywania kary powód - poza normą powierzchni - miał zapewnione wszelkie inne warunki wymagane przepisami, w tym bezpłatny dostęp do dóbr kulturalnych, oświatowych, religijnych etc. (w ramach zajęć k-o, świetlicy, biblioteki, kaplicy, siłowni),a także dostęp do pracy i do świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie często szerszym od osób przebywających na wolności, w ocenie Sądu trudno uznać, aby niedogodności, jakie dotknęły powoda przy okazji odbywania długoletniej kary pozbawienia wolności, wiążące się z okresowym przeludnieniem, miały charakter tortur lub niehumanitarnego traktowania w sposób prowadzący do naruszenia jego dóbr osobistych. Ocena ta jest tym bardziej zasadna, gdy uwzględnić, że odbywanie kary pozbawienia wolności siłą rzeczy wiąże się z ograniczeniami w sferze korzystania z wolności osobistej, zaś do jej orzeczenia dochodzi wskutek zawinionych i niezgodnych z powszechnie obowiązującym porządkiem zachowań osoby skazanej. Co się tyczy umieszczenia powoda z osobami palącymi podniesienia wymaga po pierwsze, że powód nie składał w tym zakresie żadnych skarg lub wniosków, a z osobami takimi był osadzony zgodnie ze składaną przez siebie deklaracją, w której przedstawiał się jako osoba paląca. Po drugie, sam fakt przebywania powoda z osobami palącymi, o ile osoby te nie paliły w jego obecności (a takich twierdzeń powód nie podnosił), w żaden sposób nie może zostać uznany za naruszający jakiekolwiek normy prawne lub społeczne i skutkujący jakimikolwiek dolegliwościami. Niezależnie od powyższych okoliczności, w ocenie Sądu zgodzić należało się z twierdzeniem pozwanego, że uczynienie zadość żądaniom pozwu naruszałoby elementarne zasady współżycia społecznego. Zasady te nie dopuszczają bowiem, aby sprawca przestępstwa czerpał w związku z jego popełnieniem bezpośrednie lub chociażby pośrednie korzyści materialne. Nie sposób w tym kontekście pominąć, że powód przebywał w zakładzie karnym w K. w związku z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności za ciężkie przestępstwa godzące w powszechne poczucie bezpieczeństwa – udział --- STRONA 9 --- w grupie przestępczej i wprowadzanie do obrotu tzw. narkotyków. Doznawane przez niego ograniczenia w korzystaniu z pełni praw i wolności obywatelskich zostały spowodowane zatem wskutek jego zachowań, naruszających normy społeczne w sposób rażący i powszechnie nieakceptowany. Zważywszy przy tym na zapewniane powodowi w okresie pobytu w zakładzie karnym bezpłatne wyżywienie, szeroki dostęp do bezpłatnych świadczeń zdrowotnych (w tym specjalistycznych) i bezpłatnych zajęć kulturalnych i oświatowych, w porównaniu do ograniczonej ze względu na realia ekonomiczne dostępności tych świadczeń udzielanych nieodpłatnie dla osób pozostających na wolności, tudzież przy uwzględnieniu wysokości kompensat ustawowych dla ofiar przestępstw (nieprzekraczających 12.000 zł – por. ustawa z 7-07-2005 r. – Dz. U. nr 169, poz. 1415 ze zm.) i możliwych do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej, roszczenia powoda – osoby naruszającej porządek prawny – opiewające na kwotę 150.000 zł i dotyczące rzekomych naruszeń jego dóbr osobistych spowodowanych trudnymi warunkami odbywania kary, w sposób ewidentny pozostają w sprzeczności z powszechnie podzielanym poczuciem sprawiedliwości, zmierzając de facto do uzyskania korzyści materialnych z racji przejściowych dolegliwości związanych z koniecznością odbycia kary za popełnione przestępstwa. W konsekwencji, mając na uwadze powyższe rozważania, z uwagi na przedawnienie części roszczeń, brak podstaw prawnych i faktycznych pozostałych żądań powoda, a nadto ich ewentualną sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, powództwo oddalono, o czym orzeczono w pkt. I sentencji wyroku. O kosztach procesu, należnych pozwanemu z uwagi na nieuwzględnienie żądań powoda, orzeczono zgodnie z art. 98 Kodeksu postępowania cywilnego (Kpc), art. 99 Kpc i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8-07-2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz po myśli § 2 ust. 1 i 2 oraz § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28-09-2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie … (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).