Wyrok I C 215/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 215/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko A. S. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo. Sygn. akt I C 215/10 UZASADNIENIE (...) Sp. z o.o. w B. wystąpiła z pozwem przeciwko A. S., wnosząc, aby usunął pozwany skutki naruszenia dóbr osobistych powódki poprzez niezwłoczne złożenie oświadczenia do Inspekcji Pracy w K., Inspekcji Transportu Drogowego oraz Prokuratury Okręgowej w Katowicach następującej treści : „Oświadczam, że wymienione przeze mnie w wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 5 marca 2010 r. naruszenia których rzekomo dopuścił się pracodawca, tj. (...) Sp. z o.o. w rzeczywistości nie miały miejsca. Przepraszam spółkę (...) Sp. z o.o. za to, że dopuściłem się naruszenia dobrego imienia poprzez nieprawdziwe pomówienia zamieszczone w wypowiedzeniu o pracę z dnia 5 marca 2010 r.”. W uzasadnieniu żądania powódka podała, że pozwany od 4 maja 2009 r. pracował u niej na stanowisku kierowcy autotransportera na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy. Dnia 5 marca 2010 r. pozwany rozwiązał umowę o pracę z powódką bez wypowiedzenia z winy pracodawcy z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Wyliczone przez pozwanego w wypowiedzeniu umowy o pracę naruszenia pracodawcy są nieprawdziwe i są oczywistym naruszeniem dóbr osobistych, a w szczególności dobrego imienia. Pozwany prawdopodobnie w odwecie za wolę wypowiedzenia mu umowy o pracę, wytoczył nieprawdziwe zarzuty naruszenia prawa przez pracodawcę i przesłał tak skonstruowane wypowiedzenie do wiadomości Inspekcji Pracy w K., Inspekcji Transportu Drogowego oraz Prokuratury Okręgowej w Katowicach celem zastraszenia powódki i zaszkodzenia jej. Niewykluczona jest także wola uzyskania przez pozwanego nienależnego odszkodowania. --- STRONA 2 --- Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa (k.40) i zasądzenie kosztów procesu. Pozwany przyznał, iż pracował u powódki na stanowisku kierowcy autotransportera od 4 maja 2009 r. na podstawie umowy o pracę na czas określony w pełnym wymiarze czasu pracy. Przyznał również, iż w dniu 5 marca 2010r. rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy z powodu ciężkiego naruszania przez powódkę praw pracowniczych. W ocenie pozwanego powódka godząc się na rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 55 § 1 pkt 1 kp przyznała się do ciężkiego naruszania praw pracowniczych w stosunku do niego. Podtrzymał pozwany swe zarzuty sformułowane w wypowiedzeniu z dnia 5 marca 2010r. Jednocześnie wyjaśnił pozwany, iż zamierzał wprawdzie wysłać wypowiedzenie umowy o pracę do wiadomości Państwowej Inspekcji Pracy w K., Inspekcji Transportu Drogowego i Prokuratury Rejonowej w Katowicach i wnioski takie nawet sporządził, ale w związku ze zmianą pracy i koniecznością nagłego wyjazdu nie wysłał ich do w/w instytucji. Stanowisko to podtrzymał w piśmie z 23 lipca 2010 r., w którym oświadczył, iż wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 5 marca 2010 r. nie wysłał do wymienionych przez powódkę instytucji, natomiast wysłał do nich, jako jeden z wielu załączników, odpis odpowiedzi na pozew w niniejszej sprawie (k. 79). Przyznał ponadto, że na skutek jego doniesienia o możliwości popełnienia przez powódkę przestępstwa Prokuratora Rejonowa w Będzinie prowadzi postępowanie w sprawie IIIK 369/10, a (...) W. prowadzi na jego wniosek postępowanie w zakresie przestrzegania ustawy o czasie pracy kierowcy. Sąd ustalił i zważył: Bezspornym w sprawie było, iż na podstawie umowy o pracę zawartej dniu 4 maja 2009 r. powódka zatrudniła pozwanego na stanowisku kierowcy autotransportera w pełnym wymiarze czasu pracy na okres próbny do dnia 3 sierpnia 2009 r., a następnie na podstawie umowy zawartej w dniu 3 sierpnia 2009 r. zatrudniła pozwanego na wyżej wymienionym stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy na czas określony do dnia 31 grudnia 2015 r. (k. 11-13). Bezspornym było również, iż w dniu 5 marca 2010 r. pozwany rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy w trybie art. 55 § 1 1 kp, z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Wśród naruszeń, których dopuściła się powódka pozwany wymienił m.in. zaniżanie i nierzetelne naliczanie składników wynagrodzenia, niezapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, nieprzeprowadzanie obowiązkowych szkoleń BHP i podrabianie dokumentów urzędowych o przeprowadzonym szkoleniu, zmuszanie do pracy w godzinach nadliczbowych powyżej dopuszczalnych norm, zmuszanie do kierowania niesprawnymi pojazdami ciężarowymi, mobbing ze strony przełożonych. Pod wypowiedzeniem zaznaczył pozwany, iż kieruje je do wiadomości Inspekcji Pracy w K., Inspekcji Transportu Drogowego i Prokuratury Okręgowej w Katowicach (k. 14). Podstawę prawną dochodzonych przez powódkę roszczeń stanowią przepisy art.23 k.c. i art. 24 k.c. Art. 23 k.c. stanowi, że dobra osobiste człowieka, w szczególności zdrowie, cześć, wolność, swoboda sumienia, nazwisko i pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna i wynalazcza oraz racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie zaś z art. 24 k.c. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny, co precyzuje przepis art.448 k.c. Powyższe uregulowania mają zastosowanie również do osób prawnych. Aby przyjąć odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych niezbędne jest zaistnienie i wykazanie co najmniej 3 przesłanek tj. bezprawnego zachowania osoby wyrządzającej szkodę, powstania szkody oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy tym zachowaniem a szkodą. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych --- STRONA 3 --- Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne ( wyrok SN z 17.06.2004r., VCK 609/03, LEX nr 109404 ). Jeśli chodzi o przesłankę bezprawności działania to ujmowana jest ona szeroko i przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi oraz zasadami współżycia społecznego. W niniejszej sprawie należało więc w pierwszej kolejności ustalić czy pozwany istotnie przesłał wypowiedzenie umowy o pracę z dnia 5 marca 2010 r. do wskazanych przez powódkę instytucji, gdyż ustalenie to, w kontekście żądania pozwu, decydowało o możliwości przypisania pozwanemu odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powódki i stanowiło punkt wyjścia dla dalszych rozważań nad kolejnymi przesłankami tej odpowiedzialności. Zgodnie zaś z art. 6 kc na powódce ciążył obowiązek wykazania stosownymi dowodami, że pozwany przesłał wypowiedzenie umowy o pracę do wskazanych przez nią instytucji, skoro pozwany okoliczności tej zaprzeczył. W ocenie Sądu powódka okoliczności tej nie wykazała. W żaden sposób nie ustosunkowała się do tego zarzutu pozwanego po otrzymaniu pisma procesowego z 23 lipca 2010 r., w którym pozwany wyrażnie oświadczył, że wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 5 marca 2010r. nie wysłał do wskazanych w pozwie instytucji (k.79 ). Po otrzymaniu odpowiedzi na pozew powódka zaznaczyła jedynie, iż fakt wysłania przez pozwanego wypowiedzenia umowy o pracę do wskazanych przez nią instytucji wynikał właśnie z tego wypowiedzenia. Oświadczyła ponadto, iż gdyby okazało się, że wypowiedzenie nie zostało przesłane do wyżej wymienionych instytucji, to żądanie pozwu zostanie zmodyfikowane (k. 76). Do momentu zamknięcia rozprawy powódka jednak żądania pozwu nie zmodyfikowała i żadnych wniosków dowodowych nie złożyła. Należy zaznaczyć, że w sprawach o naruszenie dóbr osobistych przedmiotem kontroli sądowej mogą być wyłącznie wskazane przez powoda okoliczności faktyczne. Sąd nie może wyjść z urzędu ponad zgłoszoną przez powoda podstawę faktyczną powództwa (wyrok SN z 10 listopada 2006 I CSK 229/06, LEX nr 398443). Skoro zatem powódka żądanie pozwu opierała na okoliczności naruszenia jej dóbr osobistych poprzez przesłanie przez pozwanego wypowiedzenia umowy o pracę z dnia 5 marca 2010 r. do wskazanych w pozwie instytucji, a okoliczności tej nie wykazała, to powództwo należało oddalić. Nawet jednak, gdyby pozwany przesłał swe oświadczenie z dnia 5 marca 2010r. do wskazanych w pozwie instytucji, to w ocenie Sądu, działanie takie nie byłoby bezprawne. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że art. 55 &2 kp wymaga, aby oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia nastąpiło na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. W swym piśmie z dnia 5 marca 2010r. pozwany wskazał szereg ciężkich naruszeń jakich powódka dopuściła się względem niego jako pracownika, wskazał też na podrabianie urzędowych dokumentów o przeprowadzonym szkoleniu BHP, co stanowi przestępstwo. Przesłanie pisma z dnia 5 marca 2010r. do Prokuratury Okręgowej w Katowicach należałoby zatem traktować jako działanie zgodne z prawem na podstawie art.304 &1 kpk, który reguluje obowiązek denuncjacji. Zarówno zawiadomienie o przestępstwie, jak i wskazanie osoby podejrzanej mieszczą się w granicach prawa. Mogłyby przekraczać je wyłącznie wówczas, gdyby takie zawiadomienie i wskazanie konkretnej osoby podejrzanej dokonane było z oczywiście złym zamiarem i pełną świadomością nieprawdy takiego twierdzenia ( wyrok SA w Warszawie z 4 grudnia 1998r., IACa 1004/98 ). Nawet bowiem jeżeli postępowanie uruchomione w związku z zawiadomieniem o przestępstwie na skutek realizacji obowiązku z art. 304 &1 kpk nie potwierdziłoby zaistnienia przestępstwa, to nie oznacza to, że zawiadomienie należy traktować jako fałszywe, ponieważ tym mianem określa się zawiadomienie organu ścigania o przestępstwie ze świadomością, że go nie popełniono. Z kolei Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy ( art.1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Dz.U.07.89.589 ze zm.), a Inspekcja Transportu Drogowego jest powołana do kontroli przestrzegania przepisów w zakresie transportu drogowego, w tym do jej zadań należy m.in. przestrzeganie przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdu i obowiązkowych --- STRONA 4 --- przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy ( art.48, art.50 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U.07.125.874 ze zm.) Postępowania i kontrole są przeprowadzane przez te instytucje z urzędu, niemniej jednak mogą być one uruchamiane również w następstwie skarg czy informacji pochodzących od osób zainteresowanych. W ten sposób ( jako skargę bądź informację ) należałoby zatem potraktować przesłanie oświadczenia pozwanego z dnia 15 marca 2010r. do powyższych instytucji. Skoro zaś wskazane w oświadczeniu pozwanego po adresem powódki zarzuty wchodzą w zakres ich kompetencji, to działanie pozwanego mieściłoby się w ramach porządku prawnego. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności oraz treść wyżej powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w sentencji. Zarządzenie : - odnotować, - odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć peł. powódki, - kal.21 dni.