Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
JNENTIAUB | OoSTĄ?. O Lis5O POUSTYEŁY
. ) św gTŁa OUWIGO
.' = M / /
Zapóscucznie NIE GLC
Sygn. akt I C 2126/15
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 stycznia 2018 r.
Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący: SSR Katarzyna Kuleta - Balcerek
Protokolant: Magdalena Filipkowska
po rozpoznaniu w dniu 09 stycznia 2018 r. w Płocku
na rozprawie
sprawy z powództwa R. M.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w P.
o zapłatę kwoty 40.000 złotych
1)
zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - Zakład Karny w P. na rzecz powoda R. M. kwotę 1.800 zł (jeden tysięc osiemset) wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 08 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty;
2)
w pozostałym zakresie powództwo oddala;
3)
nie obciąża powoda R. M. kosztami procesu.
SSR Katarzyna Kuleta - Balcerek
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 2126/15
UZASADNIENIE
Pozwem wniesionym w dniu 9 lipca 2015 r. powód R. M. wniósł o
zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa _ Zakładu Karnego w P. kwoty 40.000,00 zł
tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia wniesienia pozwu do
dnia zapłaty.
W uzasadnieniu żądania pozwu powód wskazał, iż w dniu 3 czerwca 2015 r. Dyrektor
jednostki penitencjarnej wprowadził bezwzględny zakaz palenia wyrobów tytoniowych na polach
spacerowych. W ocenic powoda zakaz ten jest niezgodny z prawem, albowiem powinny zostać
Wyodrębnione miejsca do palenia tytoniu. Powód podniósł, iż czuje się z tego powodu
dyskryminowany. Ponadto w oknach oddziału (...) zostały zamontowane tzw. „blendy”, które
ograniczały o 80% dopływ świeżego powietrza do celi, jak również dopływ światła dziennego.
Cela nr (...), w której przebywa powód jest wyposażoną w jedną kratkę wentylacyjną usytuowaną
w kąciku sanitarnym z wylotem na korytarz, co w żadnym stopniu _ w ocenie powoda _ nic
zapewnia prawidłowej wentylacji pomieszczenia. Dopływ światła sztucznego zapewnia jedna
lampa jarzeniowa o mocy 36 wat, która oświetla celę jedynie w połowie. Ponadto w pozwanym
Zakładzie Karnym zabronione jest posiadanie przez więźniów igieł i nici do szycia. Powód
wskazał również, iż pozwany stosuje wobec więźniów zasadę odpowiedzialności zbiorowej za
czyn jednego z odbywających karę, co w ocenie pozwanego krzywdzące dla pozostałych
skazanych i negatywnie wpływa na ich psychikę. Odnosząc się do kwestii żywieniowych powód
wskazał, iż nie spożywa większości posiłków, albowiem bardzo często są one nieprawidłowo
przygotowane (niedoprawione; rozgotowane). Taki stan rzeczy prowadzi do tego, iż powód
bardzo często głoduje. Posiłki nie zawierają również gwarantowanych 2600 kcal. Bardzo rzadko
więźniowi otrzymują warzywa. Dieta nie jest urozmaicona. W ocenie powoda, również Dyrektor
ZK nie wykonuje swoich ustawowych obowiązków _ nie dokonuje wizytacji cel i warunków
bytowych osadzonych. Opisane powyżej okoliczności negatywnie odbijają się na stanie zdrowia
psychicznego powoda, który obecnie zmuszony jest stosować środki antydepresyjne 16 _ 17).
'W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa _ Zakład Karny w P. wnosił o oddalenie
powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu. Zdaniem pozwanego
--- STRONA 3 ---
zarzuty powoda były całkowicie nieuzasadnione i nieprawdziwe. :
Pozwany podniósł iż jeżeli chodzi o zarzuty powoda w kwestii niewłaściwych warunków
bytowych, a zwłaszcza złego dopływu powietrza i niewłaściwego oświetlenia, należy wskazać, iż
wszystkie cele w Zakładzie wyposażone są w otwierane okna zapewniające swobodny dopływ
świeżego powietrza. Stan techniczny okien nie budzi zastrzeżeń. Przesłony okienne (zwane przez :
powoda „blendami”) zostały zamontowane w niektórych celach ze względów bezpieczeństwa.
jednak konstrukcja przesłony oraz jej mocowanie umożliwia dopływ świeżego powietrza oraz
światła dziennego. Odnośnie kwestii wyżywienia pozwany wskazał, iż wszystkie artykuły
spożywcze dostarczane są do ZK od stałych dostawców i spełniają normy przewidziane
przepisami prawa. Powód otrzymuje wyżywienie według przysługującej mu normy „P.
Odnośnie braku wizytacji cel pozwany wskazał, iż są one przeprowadzone cyklicznie i z ich
przebiegu sporządzane są odpowiednie raporty. Pozwany wskazał, iż na terenie Zakładu
obowiązuje zakaz palenia wyrobów tytoniowych - dopuszcza się jednak możliwość używania
wyrobów tytoniowych przez osadzonych w celach mieszkalnych, co uniemożliwia oddziaływanie
dymu na osoby niepalące 25 _ 26).
Pismem z dnia 26 czerwca 2016 r. powód R. M. zmodyfikował żądanie
pozwu wskazując na kolejne okoliczności mające wpływ na powstałą szkodę i krzywdę, tj.
poświadczenie nieprawdy w aktach osobowych dot. osoby powoda, stosowanie przez pozwanego
zbiorowej odpowiedzialności względem skazanych, podawanie w pismach urzędowych
nieprawdziwych lub wymijąjących informacji, bezpodstawne przyjęcie względem mojej osoby
negatywne prognozy penitencjarnej, całkowitą bierność przy wykonywaniu celów wykonywania
kary pozbawienia wolności orzeczonej przez sąd, dyskryminację z powodu pobytu w celi
ochronnej, powodowanie u powoda głębokiego stresu poprzez osadzenie go w celi mieszkalnej
ze skazanymi bardzo zdemoralizowanymi, bagatelizowanie i ignorowanie skarg powoda,
nieuzasadnione narażenie małoletniej córki powoda przez funkcjonariuszy Służby Więziennej
przed i w trakcie widzenia oraz bezpośrednie narażenie na zarażenie wirusowym zapalenie
wątroby typu C 76). ,
W odpowiedzi na pismo powoda pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko w
sprawie i wniósł o oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez pozwanego, zwłaszcza
--- STRONA 4 ---
dowodów z zeznań świadków. Odnosząc się do rozszerzenia powództwa, pozwany wskazał, iż
powód nie wykazał w czym rzekomo miałyby się przejawiać naruszenia ze strony pozwanego.
Powód nie przedstawił w tym względzie żadnych wniosków dowodów, w których posiadaniu
rzekomó się znajduje (k. 85).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powód R. M. przebywał w Zakładzie Karnym w P. do dnia 11
(...) r. w celi nr (...). Cele mieszkalne skazanych w Zakładzie Karnym w P.
były wyposażone standardowo. W celach zamontowane są kratki wentylacyjne, zużyte powietrze
odprowadzane jest na korytarz mieszkalny. W celach jest bieżąca zimna woda. Oświetlenie jest
jarzeniowe, o długości około 80 cm do 100 cm. Skazani za zgodą dyrektora zakładu karnego
mogą posiadać własny czajnik, grzałkę. Mają dostęp do środków czystości i higieny, które są
wydawane raz w miesiącu. Powód nie uczył się i nie pracował. W celi nr (..., w której przebywał
powód znajdował się kącik sanitarny. Był on oddzielony od reszty celi przy pomocy stałej
zabudowy. Na całym oddziale (...) zamontowane były blendy. (zeznania świadka K.
G.k. 58 - 59, zeznania J. K.k. 119)
'W kąciku sanitarnym była tylko zimna woda, w celi nr (...), w której przebywał powód nie
paliła się jedna z jarzeniówek, ściany były brudne, brakowało sprzętu kwaterunkowego, w celi
była za mała ilość świeżego powietrza. W kąciku sanitarnym ściany były bardzo brudne, panował
nieładny zapach. W celi były dwa małe stoliki, z powodu braku możliwości jedzenia przy
wszystkich skazanych wceli przy stoliku, skazani jedli na zmianę na łóżku. W celi była możliwość
posiadania czajnika o mocy 800 W. (zeznania R. S. k. 189, zeznania S.
K.k. 314, zeznania J. N. k. 386 - 387, zeznania powoda k. 406 - 407, 92 -
93).
Zarządzeniem z dnia 26 stycznia 2012 roku Dyrektora Zakładu Karnego w P.
obowiązuje zakaz palenia wyrobów tytoniowych, dopuszcza się możliwość używania wyrobów
tytoniowych przez osadzonych w celach mieszkalnych, które są wyodrębnione w sposób
uniemożliwiający oddziaływanie dymu tytoniowego na osoby.niepalące. (dowód: wyjaśnienie k.
28, zeznania świadka K. G. k. 58 - 59). '
Ze względów bezpieczeństwa środki higieniczne służące do utrzymania czystości, czy też
--- STRONA 5 ---
igły i nici wydawane są do celi po wcześniejszym zgłoszeniu chęci skorzystania przez powoda i
wyłącznie na czas ich realizacji. (zeznania świadka K. G. k. 59, zeznania J.
K.k. 119, zeznania M. W. k. 121)
Powód w.Zakładzie Karnym otrzymywał wyżywienie zgodnie z normą, jadłospisy były
sporządzane w oparciu o wytyczne wynikające z Zarządzenia Dyrektora Generalnego (...)
Więziennej. Wyżywienie w Zakładzie Karnym obejmuje śniadanie, obiad, kolacje, gorący napój,
chociaż jeden posiłek był ciepły. Kontrola jakości posiłków była dokogywana przez kontrolera
wyrywkowo cztery razy w miesiącu, nadto nadzór bezpośredni przy wydawaniu i sporządzaniu
codziennym posiłków sprawował szef kuchni. Nadto osadzeni mieli możliwość korzystania z
zakupów spożywczych w kantynie.(dowód: wyjaśnienia w sprawie skargi k. 29, jadłospisy k. 30 -
39, 202 - 297, zeznania świadka K. G. k. 58 _ 59, zeznania A. R. k.
120) .
Powód mógł kontaktować się z bliskimi poprzez rozmowy telefoniczne wykonywane do
godziny od godziny 08:30 do godziny 15:30 oraz poprzez widzenia. Na widzenia z powodem
przychodziła małoletnia córka, która oczekiwała na widzenia w pomieszczeniu dla oczekujących.
(dowód: zeznania M. W. k. 121, J. K. k. 119, zeznania S.
M.k. 341)
Sąd zważył, co następuje: -
Powództwo zasługiwał na uwzględnienie w nieznacznej części.
Na wstępie należy zauważyć, że znaczna część zarzutów zgłoszonych przez powoda nie
znalazła odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Przede wszystkim należy podkreślić, że powód nie udowodnił
w żaden sposób, by podczas pobytu w Zakładzie Karnym został bezpośrednio narażony na
zarażenie wirusowym zapaleniem wątroby typu C, czy dyskryminację z powodu pobytu w celi
ochronnej. Ponadto powód nic wykazał jakoby pozwany dopuścił się poświadczenie nieprawdy w
aktach osobowych dot. osoby powoda, czy podawania w pismach urzędowych nieprawdziwych
lub wymijających informacji, jak również bezpodstawnego przyjęcie względem osoby powoda
negatywnej prognozy penitencjarnej. Należy zauważyć ze zarżutom tym zaprzeczył świadek
M.N.
--- STRONA 6 ---
Twierdzenia powoda Sąd uznał więc za gołosłowne także dlatego, że świadkowie w osobach
M. N. 122 i 123) i M. W. 121) będący funkcjonariuszami
Służby Więziennej którzy mieli z powodem stały kontakt podczas jego pobytu w ZK w P.
potwierdzili zgodnie, że ewentualne ograniczenia, były podyktowane względami bezpieczeństwa,
zaś zarzuty odnośnie negatywnej prognozy są gołosłowne, albowiem świadek M. N.
wielokrotnie składał wnioski nagrodowe dotyczące osoby powoda i wskazywał na prawidłowy
przebieg procesu resocjalizacji.
Powód nie wykazał również tego, by umieszczenie w celi ochronnej, było przyczyną
szykan w stosunku do jego osoby, jak również by rzekome umieszczenie go z osadzonymi
głęboko zdemoralizowanymi w jakikolwiek wpłynęło na stan jego zdrowia psychicznego czy
proces resocjalizacji. Powód nie przedstawił również żadnych dowodów na okoliczność, iż w
Zakładzie Karnym brak było dostatecznej opieki medycznej.
Jednakże - w świetle dokonanych ustaleń odnośnie zaniedbań Zakładu Karnego w P.
odnośnie zapewnienia powodowi odpowiednich warunków bytowych w trakcie jego osadzenia w
zakładzie, Sąd uznał, iż doszło do naruszenia praw osobistych powoda w zakresie godnego
odbywania przez niego kary pozbawienia wolności i humanitarnego traktowania w zakresie
niezapewniania mu właściwych warunków bytowych, w tym niezapewnienie właściwego dostępu
do świeżego powietrza, odpowiedniego oświetlenia, zakwaterowanie w celi, której ściany były
brudne, nie było wszystkich sprzętów kwaterunkowych pozwalających na chociażby spożywanie
posiłków. | |
'W tej części Sąd dał wiarę zeznaniom powoda oraz świadka J. N.
C...) -387) i S. K. 314), którzy zeznali, że przebywali w okresie wskazanym
przez powoda w celi numer (...). Świadek J. N. potwierdził, że w okresie kiedy
przebywał w tej celi, w oknach zamontowane były przesłony w postaci pleksi, co znacznie
ograniczało dostęp światła i powietrza do celi, w ten sposób, że trudno było oddychać. Ponadto
w celi znajdowała się tylko jedna lampa, co uniemożliwiało prawidłowe oświetlenie celi. Kącik
sanitarny był brudny, ściany zawilgocone, na których wychodził grzyb. Wentylacja celi
znajdowała się w kąciku sanitarnym i odbywała się przez jedną kratkę wychodzącą na korytarz.
"Wentylacja nie spełniała swojego zadania i nie zapewniała prawidłowej cyrkulacji powietrza.
--- STRONA 7 ---
Twierdzenia powoda w tym zakresie nie zostały udowodnione. Zebrany w sprawie
materiał dowodowy również nie wykazał jakoby powód doznał urazu psychicznego
spowodowanego pobytem w Zakładzie Karnym. Powód nie przedstawił na tę okoliczność
żadnych dowodów.
Odnosząc się do zarzutów powoda w zakresie niemożności posiadania igły i nici do szycia
celem reperowania odzieży, należy wskazać, iż biorąc pod uwagę osoby osadzonych, jak również
możliwość ewentualnej agresji z ich strony, wskazane przedmioty są wydawane po wcześniejszym
zgłoszeniu chęci skorzystania przez powoda. Podkreślić zatem ponownie należy, że te
ograniczenia i niedogodności są związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności oraz
koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa i nie naruszają żadnych dóbr osobistych powoda a
świadczą o jego roszczeniowej postawie w stosunku do administracji Zakładu Karnego.
Należy również wskazać, iż powód nie udowodnił jakoby w trakcie oczekiwania na
widzenie, jak również samego widzenia dochodziło do nieuzasadnionego narażenie małoletniej
córki powoda N. M. przez funkcjonariuszy Służby Więziennej na złe
traktowanie, Twierdzenia powoda w tym zakresie nie zostały udowodnione. Nie potwierdził ich
również zeznający w sprawie świadek S. M. 341), tj. była żona powoda, która
wskazała, iż rzeczywiście czas oczekiwania na widzenie był długi (nawet do kilku godzin w
pomieszczeniu dla osób oczekujących), co było uciążliwie, zwłaszcza gdy córka powoda była -
młodsza i nie mogła zostać nakarmiona w odpowiednich porach. Świadek wskazała jednak, iż to
powód zmuszał ją do widzeń i narażał dziecko na takie warunki. Powód zmuszał świadka do
stawiennictwa W ZK. Obok pomieszczenia dla osób oczekujących był sklep i świadek w trakcie
widzeń nie miała zabronione zakupu napoju czy jedzenia. Świadek wskazała, iż wszystkie
czynności wykonywane przez funkcjonariuszy Służby Więziennej były podyktowane względami
bezpieczeństwa, a nie chęcią uprzykrzenia wizyt odwiedzającym. W ocenie świadka
funkcjonariusze wykonywali jedynie swoje obowiązki. Świadek wskazała, iż w trakcie wizyt nie
odczuwała, iż jest źle traktowana. Na marginesie należy wskazać, iż świadek podniosła, iż nie
rozumie dlaczego powód ubiega się O odszkodowania powołując się na takie okoliczności, skoro
to on zmuszał dziecko do odwiedzin.
Tak więc powód nie przedstawił na powyższe okoliczności i zarzuty żadnych dowodów.
--- STRONA 8 ---
Odnośnie wyżywienia świadek wskazał, iż przebywał w kilku placówkach penitencjarnych i może
stwierdzić, iż wyżywienie jest - w jego ocenie - najgorsze w Zakładzie Karnym w P..
Świadek wskazał, iż zdarzyła się sytuacja, w której znalazł w porcji zupy tzw. „peta”, czy „Ostry
metalowy, przedmiot” - fragment blachy czy gwoździa. Racje żywnościowe były nierówne. Na
żądanie osadzonego dokonywano ważenia porcji i zawsze wskazywano na niedowagę. Świadek
S. K. wskazał również, iż kiedy przebywał w celi nr (...) z powodem brakowało
podstawowego sprzętu kwaterunkowego, np. krzeseł. W celi znajdowały się tylko dwie miski do
mycia na 5 osób. Przesłony na oknach tamowały dostęp światła, przez co cały czas trzeba było
zapalać sztuczne oświetlenie. Podobne stanowisko zajął również świadek R. S. 189),
który wskazał na brak dostępu do świeżego powietrza przez zamontowanie osłon okiennych.
Świadek wskazał, iż na (...) oddziale Zakładu Karnego ściany są zagrzybiałe, a bieżąca woda jest
zimna. Świadek potwierdził również złe warunki żywieniowe. Również świadek J.
K. 119) potwierdził, iż ściany przed remontem nie były zbyt czyste.
Zeznania w/ w świadków Sąd uznał za wiarygodne _ należy bowiem wziąć pod uwagę to,
że świadek J. N. nie potwierdził innych zarzutów powoda dotyczących stosowania
odpowiedzialności zbiorowej osadzonych, czy niemożności reperowania odzieży prywatnej.
Świadkowie J. K. i S. K. nie potwierdzili również zarzutu powoda co
do obraźliwego nazywania powoda; świadek wskazał jedynie, iż używali wulgarnego słownictwa,
ale nie nazywali wulgarnie osadzonych. Świadek J. K. nie potwierdził również
zarzut, iż igła i nici nie są udostępniane osadzonym na ich wniosek.
Odnosząc się do zarzutu złego wyżywienia w Zakładzie Karnym w P. należy
wskazać, iż pozwany doręczył jadłospisy, z których wynikała odpowiednia ilość kaloryczna.
Również z zeznań świadka A. R. wynika, że wyżywienie było odpowiednio
kaloryczne.
Z uwagi na powyższe twierdzenia pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w
P. odnośnie prawidłowego dostępu do świeżego powietrza, czy ciepłej wody, stanu cel w
przedmiotowej celi należało uznać za niczym nie potwierdzone. Ponadto sam fakt
przeprowadzania kontroli wentylacji w celach, a także posiadźnia notatek służbowych z których
wynika, że w areszcie był cały czas dostęp do ciepłej wody; nie potwierdza tego, by taka sytuacja
--- STRONA 9 ---
miała miejsce również w celi nr (... podczas przebywania w niej powoda.
Prawo każdego człowieka do poszanowania jego godności wynika
z art. 30 Konstytucji RP, zgodnie z którym przyrodzona i niezbywalna godność człowieka
stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie
i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Oczywistym jest, że godność ta przysługuje także
osobie, która na mocy orzeczenia Sądu została pozbawiona wolności. Potwierdza to art. 4 $ 1
k.k.w,, który stanowi, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w
sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Ponadto w niniejszej
sprawie należy mieć na uwadze również art. 3 Konwencji o ochronie człowieka i podstawowych
wolności, zgodnie z którym nikt nie może być poddany torturom, ani nieludzkiemu lub
poniżającemu traktowaniu albo karaniu.
W naruszeniu dyspozycji tego artykułu mieszczą się zdaniem Sądu powyżej wskazane
zaniedbania pozwanego. Europejski Trybunał Praw Człowieka, stwierdził co następuje: „Lista
czynników, które Trybunał bierze pod uwagę przy dokonaniu oceny tego, czy w konkretnej
sprawie warunki pozbawienia wolności mogły naruszać art. 3 Konwencji, jest rozbudowana i nie
ma charakteru zamkniętego. Wśród wspomnianych elementów wskazać należy przede wszystkim:
przeludnienie, brak odpowiednich warunków bytowych w celach (np. brak łóżek w ilości
odpowiadającej liczbie osób osadzonych), panujące w celi zimno, brak dostatecznej wentylacji,
brak dostępu światła słonecznego, brak właściwych warunków sanitarnych (brak bieżącej wody,
brak toalety, bak minimalnego poziomu intymności), osadzenie w jednej celi osób palących i
niepalących lub zdrowych i chorych na choroby zakaźne, czy też niedostateczną ilość zajęć
rekreacyjnych" (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 4 grudnia 1995 r. w
sprawie nr 42/ 1994/ 289 / 591 oraz decyzja Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 13
listopada 2003 r. w sprawie O. przeciwko Polsce).
Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności i humanitarnego traktowania
niewątpliwie należy zaliczyć do katalogu dóbr osobistych podlegających ochronie, wobec czego
działania naruszające te dobra mogą rodzić odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art.”
241448 k.e. Zgodnie z art. 24 $ 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym
działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie
--- STRONA 10 ---
dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia,
dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła
oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w
kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy
pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Natomiast art. 448 k.c. stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może
przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem
zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią
sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków
potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia.
Przekonanie Sądu o odpowiedzialności pozwanego za wskazane wyżej naruszenia
podyktowane zostało ponadto treścią wyroku Sądu Najwyższego _ Izby Cywilnej z dnia 18
kwietnia 2013 r. (sygn. akt III CSK 232/122), który stwierdził, iż do przyjęcia naruszenia art. 3
Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz.
284 ze zm.) nie jest wymagane ani to, by występowały inne jeszcze, poza przeludnieniem celi,
dolegliwości przy odbywaniu kary pozbawienia wolności, ani to by warunki odbywania tej kary
miały dodatkowo cechy dręczenia lub upokorzenia osadzonego. Do przyjęcia odpowiedzialności
Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych osadzonego przebywającego W przełudnionej celi
nie jest Wymagana wina funkcjonariusza państwowego, a więc jego działanie nie musi być podjęte
wcelu dręczenia czy upokorzenia osadzonego. Warto zauważyć, że u podstaw wydania przez Sąd
Najwyższy wyroku o takiej treści legło liczne orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka. :
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że powodowi należne jest ze strony pozwanego
zadośćuczynienie.
Zasądzając zadośćuczynienie Sąd miał na uwadze wyrok Sądu Najwyższego _ I.
Cywilnej z dnia 18 kwietnia 2013 r. (sygn. akt III CSK 232/122), który stwierdził, że „jedną z.
okoliczności przemawiających za zasądzeniem zadośćuczynienia pieniężnego jest stwierdzenie, iż
nie istnieje możliwość naprawienia doznanej przez poszkodowanego krzywdy W drodze
zastosowania środków niepieniężnych przewidzianych w art. 24 $ 1 zdanie pierwsze k.c. Tę
--- STRONA 11 ---
okoliczność także powinien mieć na uwadze sąd oceniający roszczenie o zadośćuczynienie
pieniężne zgłoszone w związku z naruszeniem dóbr osobistych w wyniku umieszczenia
skazanego w celi o powierzchni przypadającej na osadzonego mniejszej od dopuszczalnej
normy”. -_.
Ponadto podkreślić należy, że ciężar dowodu że W sprawie na skutek panujących
nieodpowiednich warunków w celach nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda
spoczywa na pozwanym.
Z uwagi na powyższe Sąd uznaje, że na skutek niczapewnienia
w przedmiotowej sprawie osadzonemu właściwych warunków bytowych, łącznie z brakiem
dostępu do świeżego powietrza, oświetlenia doszło do naruszenia art. 3 Konwencji, a także do
naruszenia dóbr osobistych powoda.
Ustalając wysokość zasądzonego zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę kilka czynników;
przede wszystkim długość pobytu powoda w Zakładzie Karnym oraz niespełnienie zaleceń
wynikających z przepisów międzynarodowych odnośnie stopnia oświetlenia, dostępu do ciepłej
wody, czy wyżywienia. Stąd miarkowanie dochodzonej przez powoda kwoty zadośćuczynienia.
Sąd zwrócił uwagę także na fakt, że powód żądał łącznie 40.000,00 zł wskazując na naruszenia ze
strony pozwanego szeregu praw osobistych, podczas gdy w toku procesu, potwierdzone zostało
dokonanie ze strony pozwanej jedynie naruszeń w zakresie złych warunków bytowych.
'W świetle powyższego Sąd uznał, ze kwota 1.800,00 zł jest adekwatna do stopnia i
zakresu naruszeń dokonanych przez pozwanego i krzywdy poniesionej przez powoda, wobec
czego zasądził ją tytułem zadośćuczynienia.
Sąd oddalił powództwo w pozostałej części. Niewątpliwie powód musi się liczyć z
pewnymi ograniczeniami swobód i wolności, które są nieodzownym elementem wykonywania
kary W warunkach izolacyjnych. Skazanym gwarantuje się pewne minimum wynikające z
przepisów k.k.w. i rozporządzenia W sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach
karnych i aresztach śledczych.
Na zasadzie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążał powoda kosztami zastępstwa procesowego na
rzecz pozwanego, który uległ niespełna 5% roszczeniu, uwzględniając wyjątkowość sytuacji, w
jakiej znajduje się powód, który nie dysponuje środkami finansowymi i nie ma bliskich
--- STRONA 12 ---
perspektyw odmiany swego losu. Zgodnie z treścią art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie
uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać
jej w ogóle kosztami. Niniejszy spór wygrał pozwany w 95%. jednak, z uwagi na jego stan
majątkowy, pozwany nie jest w stanie pokryć kosztów procesu, dlatego też Sąd odstąpił od
obciążania go kosztami sądowymi i zastępstwa procesowego poniesionymi przez stronę pozwaną,
o czym Sąd postanowił jak w pkt 3) sentencji.
SSR Katarzyna Kuleta - Balcerek
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Rejonowy w Płocku#I C 2126/15 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 stycznia 2018 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydz#art. 30 Konstytucji#art. 3 Konwencji#art. 448 k.c.#art. 102 k.p.c.