Postanowienie I C 2114/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 2114/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lipca 2020 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Strzebinczyk – Stembalska Protokolant: Klaudia Zabłocka po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2020 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa K. G. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w W. i (...) Izbie Lekarskiej – (...) Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w W. kwotę 10.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu; III. zasądza od Skarbu Państwa (kasy Sądu (...) we Wrocławiu) na rzecz adw. K. S. kwotę 8.856,00 zł (w tym należny podatek VAT w wysokości 1.656,00 zł) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu; IV. obciąża Skarb Państwa (kasę Sądu (...) we Wrocławiu) kwotą 100.110,55 zł tytułem brakujących kosztów sądowych od uiszczenia których powód został zwolniony. Sygn. akt I C 2114/17 UZASADNIENIE Pozwem z 24 listopada 2017 r. powód K. G. domagał się od Zakładu Karnego w W. i (...) Izby Lekarskiej - (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W. zasądzenia solidarnie kwoty 2 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za doznaną krzywdę polegającą na nieudzieleniu leczenia przez pozwany Zakład Karny w W. oraz na umorzeniu postępowania bez podania właściwej przyczyny przez (...) Izbę Lekarską - (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W. wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia złożenia pozwu oraz kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego. Roszczenie powoda obejmowało także ustalenie odpowiedzialności pozwanych za dalsze, mogące nastąpić w przyszłości następstwa ich zaniechania. Powód wskazał, że przebywając w Zakładzie Karnym w W. był chory na przewlekłe (...) był po (...) w 1999 r., z padaczką pourazową, uzależnieniem mieszanym, miał deformację nosa, zespół (...), (...) i dnę moczanową. Powód wielokrotnie informował pracowników --- STRONA 2 --- Zakładu Karnego, że źle się czuje i w jego ocenie stan jego zdrowia pogarsza się, jednakże nie spotkało się to ze strony Dyrektora Zakładu Karnego w W. ze zrozumieniem ani z właściwą reakcją. Po wyjściu z Zakładu Karnego powód został skierowany na badania, podczas których stwierdzono podejrzenie nowotworu płuc, aktualnie powód czeka na wyniki badań. Obecnie ma trudności m.in. z wymową, która z czasem stała się zupełnie niezrozumiała, uszkodzonym błędnikiem, ma lęki wysokościowe i trudności z wchodzeniem na łóżko szpitalne. W kolejnym piśmie (k.49) powód sprecyzował, że zarówno opis sposobu leczenia, jego przebiegu, objawów chorobowych, jakie u siebie zaobserwował, a jakie zostały potwierdzone po jego wyjściu z Zakładu Karnego, jak również przekazana przez powoda dokumentacja lekarska wskazują na to, że nie był poddany właściwemu leczeniu w ZK w W. i w dalszym ciągu jest diagnozowany w szpitalach we W.. Odnośnie do odpowiedzialności (...) Izby Lekarskiej powód wskazał, że była ona zobligowana sprawować nadzór nad przebiegiem leczenia powoda, który składał skargi w tym temacie. Wbrew ciążącemu obowiązkowi, a także oczywistym przesłankom do wszczęcia postępowania wyjaśniającego Izba odmówiła takiego wszczęcia bez podania przyczyny, co zdaniem powoda naruszyło jego prawo do właściwego leczenia. W odpowiedzi na pozew (k.133) pozwana (...) Izba Lekarska - (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej we W. wniosła o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany wskazał, że w dniu 21 lipca 2015 r. do (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej (dalej (...)) wpłynęła skarga powoda K. G.. W celu wyjaśnienia sprawy Rzecznik przeprowadził postępowanie sprawdzające, występując do Dyrektora (...) Służby Więziennej we W. z prośbą o przeprowadzenie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego i przesłanie całości dokumentacji medycznej dotyczącej powoda. Po przeanalizowaniu zebranego materiału (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej (...) w dniu 24 sierpnia 2015 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego. W oparciu o analizę skargi i przesłaną obszerną dokumentację medyczną powoda z Zakładu Karnego w W. oraz wyjaśnienia Zastępcy Dyrektora (...) Służby Więziennej we W. z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Rzecznik uznał, iż powód miał zapewnioną odpowiednią opiekę medyczną, stosowną do stwierdzonych schorzeń, zgodną z aktualną wiedzą medyczną. Powód otrzymał to postanowienie w dniu 3 września 2015 r. z pouczeniem, iż przysługuje mu prawo wniesienia zażalenia do (...) Sądu Lekarskiego za pośrednictwem (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...), w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu postanowienia. Powód nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia, a zatem nie zakwestionował treści wydanego postanowienia. W tym stanie sprawy można stwierdzić, że powód nie wyczerpał procedury pozwalającej na sprawdzenie prawidłowości postępowania Rzecznika, zgadzając się tym samym z wydanym orzeczeniem w przedmiotowym zakresie. Ponadto pozwany wskazał na brak związku przyczynowego pomiędzy pogorszeniem się stanu zdrowia powoda na skutek rzekomego nieudzielenia mu właściwego leczenia w Zakładzie Karnym w W. a działaniem (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) (szkoda). Rzecznik w oparciu o przepisy ustawy o izbach lekarskich dokonał jedynie oceny postępowania lekarzy wykonujących zawód w Zakładzie Karnym w W., zgodnie z wiedzą medyczną i zasadami etyki lekarskiej. Zatem odmawiając wszczęcia postępowania, nie prowadził w stosunku do powoda działań o charakterze diagnostyczo-leczniczym, które miałyby wpływ na jego stan zdrowia. W odpowiedzi na pozew (k.133) pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w W. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwany podniósł, że powód nie wykazał przesłanek aktualizujących odpowiedzialność Skarbu Państwa, tj. nie udowodnił by w wyniku bezprawnego działania, bądź zaniechania pozwanego doznał jakiejkolwiek szkody. Powód nie wykazał również, aby w wyniku przedmiotowego działania pozwanego doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Nie występują także w niniejszej sprawie przesłanki pozwalające na przypisanie pozwanym odpowiedzialności solidarnej. Następnie pozwany podniósł, że K. G. podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. miał zapewniony dostęp do prawidłowej i kompleksowej opieki medycznej adekwatnej do zgłaszanych przez niego schorzeń, przy czym sam oświadczył w wywiadzie lekarskim przeprowadzonym w dniu 30 czerwca 2013 r., że „leków żadnych nie brał bo brał narkotyki”, nadto nie przekazywał informacji dotyczących leczenia i konsultacji specjalistycznych, poza hospitalizacją w 2012 r. z powodu (...), operacji nosa w dzieciństwie oraz wcześniejszym zachorowaniem na (...) W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w W. K. G. sporadycznie korzystał z pomocy Ambulatorium w związku z infekcją dróg oddechowych, bólem głowy, zgagą i bólem kręgosłupa. Za każdym razem był prawidłowo konsultowany oraz otrzymywał leki stosowne do zdiagnozowanych schorzeń. Pozwany podkreślił, że powód nie zgłaszał służbom medycznym żadnych innych dolegliwości wymagających podjęcia działań leczniczych. Co istotne, nie realizował również dalszych konsultacji hepatologicznych ze względu na obawę przed stygmatyzacją ze strony współosadzonych. Względem --- STRONA 3 --- pracowników Ambulatorium prezentował natomiast postawę konfliktową, m.in. nie przyjmując prawidłowo leków oraz opuszczając gabinet przed końcem konsultacji lekarskiej. Pozwany dodał, że opisywany przez powoda zły stan zdrowia nie wynika z błędów administracji Zakładu Karnego w W., ale z wcześniejszego trybu życia powoda (m.in. uzależnienia od narkotyków i papierosów) oraz jego zaniedbań związanych z dbaniem o stan własnego zdrowia. Z ostrożności procesowej pozwany zakwestionował również wysokość dochodzonego roszczenia, podnosząc że powód nie wykazał podstaw wyliczenia wartości dochodzonej kwoty. Przy czym suma 2 000 000 zł, zdaniem pozwanego, nie pozostaje w żadnym związku z sugerowaną przez powoda szkodą, nie sposób także doszukać się jakichkolwiek działań pozwanego mogących wywołać uszczerbek uzasadniający formułowanie tak wysokiego roszczenia. Pozwany podkreślił też, że sformułowanie roszczenia jako żądanie zasądzenia „zadośćuczynienia i odszkodowania” uniemożliwia precyzyjne określenie zakresu żądań (przedmiotowe konstrukcje prawne nie mają charakteru tożsamego), nadto w powództwie nie zostały zawarte żadne informacje wskazujące na poniesienie przez powoda jakiejkolwiek szkody o charakterze majątkowym. Odnosząc się do roszczenia dotyczącego ustalenia odpowiedzialności na przyszłość, pozwany podniósł, iż wobec braku wykazania przesłanek aktualizujących odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa - także to roszczenie uznać należy za bezzasadne. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. G. od czerwca 2013 r. przebywał w warunkach izolacji penitencjarnej, w tym - w okresie od 23 października 2014 r. do 18 listopada 2015 r. w Zakładzie Karnym w W.. Okoliczności bezsporne. Powód K. G. chorował już przed przyjęciem go do jednostki penitencjarnej (Areszt Śledczy we W.), m.in. na (...) Powód, przed osadzeniem w jednostce penitencjarnej, nie dbał o swoje zdrowie, prowadził niehigieniczny tryb życia, nie poddawał się leczeniu, palił papierosy, aplikował sobie dożylnie narkotyki (pseudoefedrynę, heroinę). Potwierdził dwukrotne, samowolne przerwanie leczenia odwykowego w przeszłości. Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156, - zeznania świadka N. S. na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. e-protokół rozprawy, a nadto protokół skrócony k.298-301. Podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. (przed pobytem w Zakładzie Karnym w W.) powód, w wywiadzie w dniu 30 czerwca 2013 r. podał: 1. (...), 2. (...) od 2012 r. , 3. (...) od 2012 r., 4. chorobę (...) od 2011 r., 5. zaburzenia (...) od 2011 r. Powód potwierdził przyjmowanie heroiny od 2010 r. oraz przyjmowanie dożylnie pseudoefedryny. Podał, że „leków żadnych nie brał bo brał narkotyki”. Poinformował o pobycie w szpitalu w W. w 2012 r. z powodu (...), w wyniku której wystąpiły u niego zaburzenia (...). Z aktualnych dolegliwości podawał bóle kręgosłupa. Powodowi zlecono wówczas konsultację (...) oraz zlecono badania laboratoryjne krwi i badania na (...) i (...). W trakcie badań stwierdzono u powoda obniżony poziom żelaza we krwi i wdrożono suplementację preparatami żelaza. W kolejnych badaniach kontrolnych stwierdzano postępującą poprawę poziomu żelaza w surowicy krwi. Wykonano również test na obecność przeciwciał --- STRONA 4 --- (...), który wykluczył obecność czynnej infekcji tym wirusem. Badanie antygenu (...) (...) typu (...) również dało wynik ujemny. Potwierdzono możliwość zakażenia wirusem (...) W toku dalszej diagnostyki wykonano badanie głowy rezonansem magnetycznym oraz gastroskopię żołądka, którą uniemożliwił powód, usuwając sobie samowolnie podczas badania aparat endoskopowy. W związku ze zgłaszanymi przez powoda zaburzeniami mowy i równowagi przewieziono go celem dalszej diagnostyki do Oddziału (...) Aresztu Śledczego w G.. Powód przebywał na Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. w okresie od 6 marca do 8 kwietnia 2014 r. z rozpoznaniem: - (...). Zespół (...), - Uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie, - (...) typ (...), - Przewlekłe zapalenie (...). Za najbardziej prawdopodobną przyczynę objawów uznano (...)/ uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie. Powód odbywał także konsultacje: - (...) - stwierdzono stan po złamaniu nosa (w przeszłości), z odczynem zatok, - (...) - nie stwierdzono obecności pierścienia (...)-(...) w obu oczach, - (...) - stwierdzono uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie. Powodowi zalecono badania wykluczające chorobę (...). Zastosowano leczenie: (...) , (...) oraz zalecono okresową kontrolę lekarską, w tym (...) i kontrolną morfologię po miesiącu. Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156, - dokumentacja medyczna k.157-223, - dokumentacja medyczna - w aktach Prokuratury Rejonowej w W.sygn. (...) - opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - zeznania świadka N. S. na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. e-protokół rozprawy, a nadto protokół skrócony k.298-301 . Po powrocie do Aresztu Śledczego we W. powód początkowo przyjmował zalecone leki, ale po krótkim czasie odmówił dalszego ich przyjmowania ze względu, jak twierdził, złego samopoczucia po ich stosowaniu. W dniu 13 sierpnia 2014 r., po uzyskaniu zgody powoda na dalsze przyjmowanie leków, dawkę leku (...) zmniejszono na 800 mg - 800 mg - 0, zalecając stosowanie przez 2 miesiące. Powód nie zgłaszał istotnych dolegliwości, a jego stan zdrowia nie ulegał pogorszeniu, pomimo częściowego utrzymywania się wcześniejszych objawów chorobowych. Ostatni wpis do książki zdrowia powoda w Areszcie Śledczym W. widnieje pod datą 30 września 2014 r. i nie ma związku z wcześniejszymi dolegliwościami. --- STRONA 5 --- Do przetransportowania powoda do Zakładu Karnego w W. nie ma dokumentacji lekarskiej o kontynuacji podawania leków zaleconych w Areszcie Śledczym w G.. Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156, - dokumentacja medyczna k.157-223, - dokumentacja medyczna - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) Podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. powód miał zapewniony dostęp do prawidłowej i kompleksowej opieki medycznej adekwatnej do zgłaszanych przez niego schorzeń. Powód w czasie pobytu w Zakładzie Karnym w W. korzystał z pomocy w Ambulatorium do stycznia 2015 r. przez stosunkowo krótki czas. Zgłaszał się do lekarza z powodu: - infekcji dróg oddechowych - otrzymywał (...), (...), (...), wykonano badanie (...)(w opisie z 5 marca 2015 r. - bez zmian), - bólu głowy - otrzymywał leki przeciwbólowe, - zgagi - otrzymywał (...), (...), (...), - bólu kręgosłupa - otrzymywał leki przeciwbólowe, był kierowany na konsultację specjalistyczną (konsultacja (...) 14 października 2015 r., gdzie zalecono leczenie farmakologiczne i kontrolę). Przepisane leki były adekwatne do wskazywanych dolegliwości. Powód nie zgłaszał służbom medycznym żadnych innych dolegliwości wymagających podjęcia działań leczniczych. W dniu 11 września 2015 r. lekarz badający powoda odnotował chód swobodny, postawa wyprostowana, leki: (...) 800 mg - 800 mg - 0 (zalecone wcześniej w Oddziale (...) Aresztu Śledczego w G.). W dniu 14 września 2015 r. zlecono powodowi konsultację (...) oraz zapisano leki na dolegliwości gastryczne. W czasie konsultacji i badania (...) powód zgłaszał dolegliwości bólowe w zakresie kręgosłupa lędźwiowego od 2 miesięcy. Otrzymał stosowne leki na zgłaszane dolegliwości, wyznaczono kontrolę (...) po miesiącu. Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156, - dokumentacja medyczna k.157-223, - dokumentacja medyczna - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - zeznania świadka N. S. na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. e-protokół rozprawy, a nadto protokół skrócony k.298-301 . Powód prezentował konfliktową postawę wobec pracowników Ambulatorium Zakładu Karnego w W.. Nie przyjmował prawidłowo leków (zapis w książce zdrowia z 4 sierpnia 2014 r.: „oszukuje przy połykaniu leków”), opuszczał gabinet przed końcem konsultacji lekarskiej (zapis z konsultacji 27 kwietnia 2015 r. o wyjściu z trzaśnięciem drzwiami z gabinetu przed ukończeniem wizyty). --- STRONA 6 --- Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156, - dokumentacja medyczna k.157-223, - zeznania świadka N. S. na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. e-protokół rozprawy, a nadto protokół skrócony k.298-301 . W kwestii konsultacji i leczenia chorób zakaźnych skazani, z uwagi na obawę przed stygmatyzacją, unikają tego tematu. Jeżeli skazani wyrażą wolę, to są zawożeni do W., ewentualnie do Oddziału Hepatologii w Zakładzie Karnym w P.. Zakład Karny nie narzuca takiego leczenia z uwagi na dobrowolność w tym zakresie. Dowód: - notatka kierownika Ambulatorium z izba chorych Zakładu karnego w W. z 10 lipca 2018 r. k.156. W dostępnej dokumentacji medycznej nie potwierdzono istnienia u powoda padaczki oraz choroby (...). Potwierdzono jedynie infekcję wirusem (...). W wyniku przeprowadzonej hospitalizacji zgłaszane objawy chorobowe, przypominające niektóre objawy choroby (...), uznano za związane z wcześniejszym uzależnieniem od środków odurzających. Lek, jaki powód powinien otrzymywać nie jest lekiem na trzy choroby - chorobę (...), (...). Taki lek nie istnieje. W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w W. powód otrzymywał lek zalecony w Areszcie Śledczym w G., tj. (...), ale pod inną nazwą handlową - (...), w stosownej dawce. Oba te medykamenty różni tylko nazwa handlowa. Podawanie leku pod inną nazwą handlową, ale o tych samych właściwościach, skuteczności oraz tożsamej substancji czynnej leku, w oczywisty sposób nie stanowi dla pacjenta niebezpieczeństwa utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Zgłaszane przez powoda inne dolegliwości w trakcie pobytu osadzonego w Zakładzie Karnym w W. były na bieżąco i we właściwy sposób leczone odpowiednimi lekami w sposób zgodny z aktualną wiedzą medyczną. Dowód: - opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) W dniu 24 czerwca 2015 r. powód K. G. złożył do Departamentu Nadzoru, Kontroli i Skarg Ministerstwa Zdrowia skargę dotyczącą niewłaściwego postępowania medycznego wobec niego w Zakładzie Karnym w W.. Skarga ta została przekazana do (...) Inspektoratu Służby Więziennej we W., a następnie w dniu 21 lipca 2015 r. do (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W.. Pismem z 21 lipca 2015 r. Kancelaria (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. poinformowała powoda, że złożona przez niego skarga została zarejestrowana pod sygn. (...) i jest rozpatrywana przez (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W.. Następnie, pismem z 21 lipca 2015 r. (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej zwrócił się do Dyrektora (...) Służby Więziennej we W. o przeprowadzenie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego i nadesłanie jego wyników wraz z czytelną i uwierzytelnioną kserokopią dokumentacji medycznej powoda K. G.. Postanowieniem z 24 sierpnia 2015 r. (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej (...) odmówił wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie niewłaściwego postępowania medycznego wobec osadzonego w Zakładzie Karnym w W.. W uzasadnieniu tego postanowienia podano, że na podstawie analizy akt, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyjaśnień zastępcy Dyrektora (...) Służby Więziennej we W., Rzecznik ustalił, że osadzony w jednostce ma zapewnioną właściwą opiekę medyczną, adekwatną do --- STRONA 7 --- stwierdzonych schorzeń. W razie potrzeby był konsultowany specjalistycznie i miał wykonane niezbędne badania. Otrzymuje leki zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Nadto wskazano, że o tym, jakie badania pacjent ma mieć wykonane, na jakie konsultacje ma być kierowany i jakie leki ma zażywać decyduje wyłącznie lekarz. Stwierdzono, że osadzony w ocenie Rzecznika w Zakładzie Karnym w W. był traktowany zgodnie z wiedzą medyczną. Dowód: - pismo Departamentu Nadzoru, Kontroli i Skarg Ministerstwa Zdrowia z 26 czerwca 2015 r. k.69, - pismo (...) Inspektoratu Służby Więziennej we W. z 29 czerwca 2015 r. k.14, - zawiadomienie (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. z 21 lipca 2015 r. k.16, - pismo (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. z 21 lipca 2015 r. k.70, - postanowienie (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. z 24 sierpnia 2015 r. k.18, - zeznania świadka P. P. (1) na rozprawie w dniu 11 lipca 2019 r. e-protokół rozprawy, a nadto protokół skrócony k.267-269. Na skutek zawiadomienia złożonego przez powoda w dniu 24 sierpnia 2015 r. Prokuratura Rejonowa w W. prowadziła dochodzenie w sprawie narażenia K. G. w okresie od 23 października 2014 r. do 18 listopada 2015 r. w Zakładzie Karnym w W. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niewłaściwe leczenie ambulatoryjne, tj. o czyn z art. 160 § 2 k.k. Powód w zawiadomieniu wskazywał, że dopuszczono się w stosunku do niego wielu nieprawidłowości dotyczących braku podawania leków w Zakładzie Karnym w W., które zostały mu przepisane na stałe w Areszcie Śledczym w G.. Podał, że cierpi na chorobę (...), (...), od 2012 r. ma problemy z pamięcią i nie potrafi określić, jakie leki powinien otrzymywać. Twierdził, że leki powinien otrzymywać codziennie i jest to jeden lek na jego trzy choroby, nie potrafił podać jego nazwy. Z faktem braku otrzymywania leków powód wiązał narażenie go na utratę zdrowia, a nawet życia. Dowód: - zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - postanowienie o wszczęciu dochodzenia - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) Postanowieniem z 2 maja 2016 r. Prokurator Rejonowy w W. umorzył dochodzenie w ww. sprawie - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienie czynu zabronionego. Postanowieniem z 22 września 2016 r. sygn. (...) Sąd Rejonowy w W. uchylił powyższe postanowienie, wskazując że w sprawie należało dopuścić opinię biegłego medyka sądowego, który (jako podmiot niezależny) winien ocenić, czy leczenie skazanego było prawidłowe oraz czy faktycznie skazany winien był otrzymywać leki, o których mowa w zawiadomieniu i zażaleniu. Dowód: - postanowienie Prokuratora Rejonowego w W. z 2 maja 2016 r. - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 22 września 2016 r. sygn. (...) k.15 - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) Postanowieniem z 28 września 2016 r. Prokurator Rejonowy w W. powołał biegłego z zakresu medycyny sądowej w celu stwierdzenia: 1. czy działania podejmowane przez lekarzy udzielających pomocy medycznej K. G., w trakcie jego pobytu w Zakładzie Karnym w W., były prawidłowe ze względu na jego stan zdrowia, --- STRONA 8 --- 2. jeżeli te działania były niewłaściwe, to czy lekarz dopuścił się błędu, na czym on polegał i jakie działania powinien podjąć, według wskazań wiedzy i praktyki lekarskiej w odniesieniu do przypadku K. G. i czy stwierdzony ewentualny błąd lub zaniechania narażały tegoż pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, 3. czy w związku z ujawnionymi u pokrzywdzonego schorzeniami oraz bólami stosowana jest prawidłowa farmakologia. Dowód: - postanowienie Prokuratora Rejonowego w W. z 28 września 2016 r. - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) Po uzyskaniu opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej postanowieniem z 26 października 2016 r. Prokurator Rejonowy w W. umorzył dochodzenie w sprawie narażenia K. G. w okresie od 23 października 2014 r. do 18 listopada 2015 r. w Zakładzie Karnym w W. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niewłaściwe leczenie ambulatoryjne, tj. o czyn z art. 160 § 2 k.k. Na postanowienie to K. G. w dniu 3 stycznia 2017 r. złożył zażalenie, w którym zakwestionował zasadność podjętej przez Prokuratora decyzji. Zarządzeniem z 17 stycznia 2017 r. Prokurator Rejonowy w W. odmówił przyjęcia zażalenia w sprawie jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. sygn. (...) utrzymał to zarządzenie w mocy. Dowód: - postanowienie Prokuratora Rejonowego w W. z 26 października 2016 r. - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - zażalenie - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - zarządzenie Prokuratora Rejonowego w W. z 17 stycznia 2017 r. - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) - postanowienie Sąd Rejonowy w W. z 13 czerwca 2017 r. sygn. (...) - w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) Po opuszczeniu Zakładu Karnego w W. powód kontynuował leczenie. Powód choruje na nowotwór o nieokreślonym charakterze (tchawica, oskrzela i płuca) oraz na przewlekłe (...) Dowód: - dokumentacja lekarska k.4-12, k.24-33, k.35. Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny w W. i pozwana (...) Izba Lekarska - (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej we W., odpowiadając na wezwania powoda, odmówiły mu zapłaty kwoty 2 000 000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania za krzywdę doznaną w wyniku nieudzielenia właściwego leczenia w czasie pobytu powoda w Zakładzie Karnym w W.. Dowód: - pismo (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. z 29 stycznia 2018 r. k.64, - pismo Zakładu karnego w W. z 30 stycznia 2018 r. k.65. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało za uwzględnienie. --- STRONA 9 --- Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dokumenty przedłożone do akt sprawy, w tym dokumenty znajdujące się w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) oraz na podstawie zeznań świadków: P. P. (1) ((...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W.) i N. S.. Relacje wymienionych świadków zasługiwały w całości na uwzględnienie. Świadek P. P. (1) relacjonował o procedurze, jaka została podjęta po złożeniu przez powoda skargi dotyczącej leczenia w Zakładzie Karnym w W., natomiast N. S. zeznawał na temat zakresu, sposobu i przebiegu leczenia stosowanego w Zakładzie Karnym w W., dostępnych leków, a także procedur stosowanych wobec powoda, podnosząc że były one prawidłowe, adekwatne do jego schorzeń i zgłaszanych dolegliwości. Zeznania świadka N. S., jako spójne i zgodne z pozostałym materiałem dowodowym, tj. dokumentacją lekarską powoda oraz opinią biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W. W., zasługiwały na nadanie im przymiotu wiarygodności. Sąd nie uwzględnił natomiast zeznań świadka P. S., który zna powoda z oddziału szpitalnego Zakładu Karnego w W.. Zeznania tego świadka, który twierdził, że powodowi podczas pobytu w pozwanej jednostce nie udzielano właściwej opieki medycznej, adekwatnej do występujących u niego schorzeń i dolegliwości, stoją w całkowitej sprzeczności z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, tj. zeznaniami pozostałych świadków, dokumentacją medyczną powoda, notatką kierownika Ambulatorium z izby chorych Zakładu Karnego w W. z 10 lipca 2018 r. oraz opinią biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W. W. sporządzoną w toku postępowania (...) (w sprawie narażenia K. G. w okresie od 23 października 2014 r. do 18 listopada 2015 r. w Zakładzie Karnym w W. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu poprzez niewłaściwe leczenie ambulatoryjne, tj. o czyn z art. 160 § 2 k.k.). Istotnym elementem postępowania dowodowego była opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej, która pozwoliła przede wszystkim na dokładne ustalenie przebiegu leczenia powoda w warunkach izolacji penitencjarnej, jego zasadności i skuteczności. Opinię tę cechował obiektywizm, rzeczowość, zgodność z zasadami logicznego myślenia i wiedzy powszechnej. Opinia ta została sporządzona przez osobę wykazującą się odpowiednimi kwalifikacjami i wysokim stopniem wiedzy fachowej. Biegły w sposób wyczerpujący i przekonujący udzielił odpowiedzi na zadane mu pytania odnośnie do sposobu leczenia powoda w warunkach izolacji penitencjarnej. Powód K. G. domagał się zadośćuczynienia i odszkodowania na podstawie art. 23, 24 i 448 k.c. za wyrządzoną mu przez pozwanego szkodę niemajątkową (krzywdę) wynikającą z niezapewnienia mu odpowiedniego leczenia podczas odbywania kary pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W. oraz z odmowy wszczęcia przez (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W., bez podania właściwej przyczyny, wbrew ciążącemu obowiązkowi postępowania wyjaśniającego w związku ze złożoną przez powoda skargą dotyczącą niewłaściwego postępowania medycznego wobec niego w Zakładzie Karnym w W.. Powód domagał się także ustalenia, iż pozwani ponoszą odpowiedzialność za dalsze, mogące nastąpić w przyszłości następstwa ich zaniechania. Zatem naruszenia ze strony pozwanego Zakładu Karnego w W. miały przejawiać się w braku udzielenia właściwej pomocy medycznej, skutkującego po stronie powoda szkodą w postaci komplikacji zdrowotnych i uszczerbku na zdrowiu (powód obecnie ma trudności m.in. z wymową, która stała się zupełnie niezrozumiała, uszkodzony błędnik, lęki wysokościowe, trudności z wchodzeniem na wyższe łóżko), a ze strony pozwanego (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. - w braku sprawowania odpowiedniego nadzoru nad przebiegiem leczenia powoda (odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego bez podania właściwej przyczyny). Jak wynika z treści pozwu zadośćuczynienie i odszkodowanie miało stanowić środek ochrony dobra osobistego powoda - prawa do właściwego leczenia. Strona pozwana, zarówno Zakład Karny w W. i (...) Izba Lekarska - (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej we W., domagała się oddalenia powództwa jako bezzasadnego. Szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają przepisy art. 23, 24 i 448 k.c., stanowiące podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wskazany w treści art. 23 k.c. katalog ma charakter otwarty, stąd też do dóbr osobistych podlegających ochronie zaliczyć można także uprawnienie do właściwego leczenia i stosowania odpowiednich procedur medycznych, adekwatnych do stanu zdrowia i zgłaszanych dolegliwości podczas odbywania kary pozbawienia wolności. --- STRONA 10 --- Osoba, której dobra osobiste zostały naruszone, może, na zasadach przewidzianych w kodeksie, żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 zd. 3 k.c.). W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Krzywda (niemajątkowa szkoda na osobie) polega na ujemnych przeżyciach poszkodowanego, cierpieniach fizycznych (ból i inne dolegliwości) i psychicznych (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie pieniężne ma zaś na celu złagodzenie tych cierpień i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Wskazać należy przy tym, iż zasadniczym kryterium decydującym o wysokości należnego zadośćuczynienia, jest przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa unormowana została w treści art. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Do katalogu niezbędnych przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie zalicza się bezprawność działania związanego z wykonywaniem władzy publicznej (niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej), powstałą szkodę (w rozumieniu art. 361 § 2 k.c.) oraz związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą szkodą a bezprawnym działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. (por. wyrok Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2004 r., V CK 609/03, LEX nr 109404). W świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie Sąd doszedł do przekonania, że nie było podstaw do uwzględnienia roszczeń zgłoszonych przez powoda, skierowanych zarówno przeciwko Zakładowi Karnemu w W., jak i przeciwko (...) Izbie Lekarskiej - (...) Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej we W.. Wskazywane w pozwie rzekome przypadki naruszeń dóbr osobistych powoda związane z nieudzieleniem mu właściwego, odpowiedniego do stanu jego zdrowia leczenia w Zakładzie Karnym w W. nie zostały w żadnym zakresie udowodnione. To na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia, że zastosowano względem niego niewłaściwe procedury medyczne. W świetle ustaleń faktycznych powód temu ciężarowi nie podołał. Okoliczności wskazywanych w pozwie nie potwierdza bowiem ani treść opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W. W. sporządzonej w toku postępowania przygotowawczego w sprawie (...) ani dokumentacja medyczna powoda ani też zeznania zawnioskowanego przez powoda świadka, tj. N. S.. Ze wskazanej opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej wynika, że powód K. G. podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. miał zapewniony dostęp do prawidłowej i kompleksowej opieki medycznej adekwatnej do zgłaszanych przez niego schorzeń. Zarówno z tej opinii, jak i z dokumentacji medycznej powoda zgromadzonej w aktach sprawy oraz w aktach Prokuratury Rejonowej w W. sygn. (...) a także z notatki kierownika Ambulatorium z izby chorych Zakładu Karnego w W. z 10 lipca 2018 r. wynika, że powód już przed osadzeniem go w warunkach izolacji penitencjarnej (początkowo w Areszcie Śledczym we W.), chorował m.in. na (...) Powód nie dbał o swoje zdrowie, prowadził niehigieniczny tryb życia, nie poddawał się leczeniu, palił papierosy, aplikował sobie dożylnie od 2010 r. narkotyki (pseudoefedrynę, heroinę). Potwierdził dwukrotne, samowolne przerwanie leczenia odwykowego w przeszłości. W wywiadzie lekarskim przeprowadzonym w dniu 30 czerwca 2013 r. w Areszcie Śledczym we W. oświadczył, że „leków żadnych nie brał bo brał narkotyki”. Wskazał wówczas także na (...), (...) od 2012 r. (przy czym badanie antygenu (...) dało wynik ujemny, potwierdzono natomiast możliwość zakażenia wirusem (...)), (...) od 2012 r. (przy czym test na obecność przeciwciał (...) wykluczył obecność czynnej infekcji tym wirusem), chorobę (...) od 2011 r., zaburzenia mowy, zaburzenia błędnika i równowagi od czasu pobytu w szpitalu w W. w 2012 r. z powodu (...). Z aktualnych dolegliwości podawał bóle kręgosłupa. W związku ze zgłaszanymi przez powoda zaburzeniami mowy i równowagi przewieziono go celem dalszej diagnostyki do Oddziału (...) Aresztu --- STRONA 11 --- Śledczego w G., gdzie przebywał na Oddziale (...) w okresie od 6 marca do 8 kwietnia 2014 r. z rozpoznaniem: (...). Zespół (...), uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie, (...) (...), przewlekłe zapalenie (...). Za najbardziej prawdopodobną przyczynę objawów uznano encefalopatię toksyczną/ uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie. Powód odbywał także konsultacje: (...) - stwierdzono stan po złamaniu nosa (w przeszłości), z odczynem zatok, (...) - nie stwierdzono obecności pierścienia (...)-(...) w obu oczach oraz (...) - stwierdzono uzależnienie od środków odurzających w wywiadzie. Na Oddziale (...) Aresztu Śledczego w G. zalecono powodowi przyjmowanie leków (...) i (...). Po powrocie do Aresztu Śledczego we W. powód początkowo przyjmował zalecone leki, ale po krótkim czasie odmówił dalszego ich przyjmowania ze względu, jak twierdził, złego samopoczucia po ich stosowaniu. W dniu 13 sierpnia 2014 r., po uzyskaniu zgody powoda na dalsze przyjmowanie leków, dawkę leku (...) zmniejszono na 800 mg - 800 mg - 0, zalecając stosowanie przez 2 miesiące. Powód nie zgłaszał istotnych dolegliwości, a jego stan zdrowia nie ulegał pogorszeniu, pomimo częściowego utrzymywania się wcześniejszych objawów chorobowych. W czasie pobytu w Zakładzie Karnym w W. K. G. sporadycznie korzystał z pomocy Ambulatorium w związku z infekcją dróg oddechowych, bólem głowy, zgagą i bólem kręgosłupa. Jak wynika z opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, za każdym razem powód był prawidłowo konsultowany oraz otrzymywał leki stosowne do zdiagnozowanych schorzeń i wskazywanych dolegliwości. I tak, w związku z infekcją dróg oddechowych powód otrzymywał (...), (...) i (...), nadto w dniu 5 marca 2015 r. wykonano badanie (...)(w opisie bez zmian), w związku z bólem głowy otrzymywał leki przeciwbólowe, w związku z dolegliwościami gastrycznymi (zgaga) otrzymywał (...), (...) i (...), natomiast w związku z bólem kręgosłupa otrzymywał leki przeciwbólowe i był kierowany na konsultację specjalistyczną (w czasie konsultacji i badania (...) 14 października 2015 r. powód zgłaszał dolegliwości bólowe w zakresie kręgosłupa lędźwiowego od 2 miesięcy, otrzymał stosowne leki na zgłaszane dolegliwości i wyznaczono kontrolę (...) po miesiącu). Powód podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. nie zgłaszał służbom medycznym żadnych innych dolegliwości wymagających podjęcia działań leczniczych. Odnosząc się z kolei do podnoszonych przez powoda w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa twierdzeń, jakoby dopuszczono się w stosunku do niego wielu nieprawidłowości dotyczących braku podawania leków w Zakładzie Karnym w W., które zostały mu przepisane na stałe w Areszcie Śledczym w G., biegły z zakresu medycyny sądowej wskazał, że powód otrzymywał zalecone wcześniej w Oddziale (...) Aresztu Śledczego w G. leki, tj. (...), ale pod inną nazwą handlową - (...) we właściwej dawce (800 mg - 800 mg - 0), a lekarz badający powoda w dniu 11 września 2015 r. odnotował chód swobodny i wyprostowaną postawę. Biegły wyjaśnił, że oba te medykamenty ((...) i (...)) różni tylko nazwa handlowa, przy czym podawanie leku pod inną nazwą handlową, ale o tych samych właściwościach, skuteczności oraz tożsamej substancji czynnej leku, w oczywisty sposób nie stanowi dla pacjenta niebezpieczeństwa utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Odnosząc się z kolei do twierdzeń powoda, także zawartych w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa, że cierpi na chorobę (...), (...) i powinien otrzymywać codziennie jeden lek na te trzy choroby (przy czym nie potrafił podać jego nazwy), biegły wskazał, że lek taki nie istnieje, a etiologia podawanych chorób jest zgoła odmienna. Nadto podał, że w dostępnej dokumentacji medycznej nie potwierdzono istnienia u powoda padaczki oraz choroby (...), potwierdzono jedynie infekcję wirusem (...) (...). W wyniku przeprowadzonej hospitalizacji zgłaszane objawy chorobowe, przypominające niektóre objawy choroby (...), uznano za związane z wcześniejszym uzależnieniem od środków odurzających. W świetle takich wniosków opinii biegłego, a także dokumentacji medycznej powoda i notatki kierownika Ambulatorium z izby chorych Zakładu Karnego w W. z 10 lipca 2018 r. - N. S. oraz złożonych przez niego zeznań, nie było podstaw, aby przyjąć, że w Zakładzie Karnym w W. powodowi nie udzielono właściwej pomocy medycznej. Powód otrzymywał leki, które zostały mu przepisane w Oddziale (...) Szpitala Aresztu Śledczego w G. (inna nazwa handlowa tego leku mogła być przyczyną uznania przez powoda niewłaściwego leczenia w Zakładzie Karnym w W.), a wszelkie zgłaszane przez niego dolegliwości były na bieżąco i we właściwy sposób leczone odpowiednimi lekami, w sposób zgodny z aktualną wiedzą medyczną. Nie bez znaczenia dla oceny zarzutów powoda pozostaje, iż - jak wynika z opinii biegłego oraz z notatki kierownika Ambulatorium z izby chorych Zakładu Karnego w W. z 10 lipca 2018 r. - powód nie zawsze stosował się do zaleceń lekarskich, m.in. w Areszcie Śledczym we W. uniemożliwił przeprowadzenie badania gastroskopii żołądka, usuwając sobie samowolnie podczas badania aparat endoskopowy, nie przyjmował prawidłowo leków (zapis w książce zdrowia z 4 sierpnia 2014 r.: „oszukuje przy połykaniu leków”), opuszczał gabinet przed końcem konsultacji lekarskiej (zapis z konsultacji 27 kwietnia 2015 r. o wyjściu z trzaśnięciem drzwiami z gabinetu przed ukończeniem wizyty). Powód prezentował konfliktową postawę wobec pracowników Ambulatorium Zakładu Karnego w W.. --- STRONA 12 --- Analiza zgromadzonego materiału dowodowego wprost wskazuje, że leczenie powoda w Zakładzie Karnym w W. było właściwe, a opisywany przez niego zły stan zdrowia nie wynikał z błędów pracowników tej jednostki i w dużej mierze spowodowany był wcześniejszym trybem życia powoda oraz jego zaniedbaniami związanymi z dbaniem o stan własnego zdrowia. Sąd uznał opinię biegłego z zakresu medycyny sądowej lek. med. W. W. za pełnowartościowy dowód. Biegły przeanalizował cały proces leczenia powoda w warunkach izolacji penitencjarnej i w sposób wyczerpujący i przekonujący udzielił odpowiedzi na pytania odnośnie do przebiegu leczenia powoda, nie pozostawiając w tym zakresie żadnych wątpliwości. Biegły jednoznacznie wskazał, że leczenie powoda było prawidłowe, wszelkie procedury medyczne zostały zachowane, a w działaniach Zakładu Karnego w W. nie doszło do żadnych błędów, które mogłyby doprowadzić do pogorszenia stanu zdrowia powoda. Wnioski opinii są pełne, jasne, logiczne i zrozumiałe. Z tych względów Sąd oddalił wniosek powoda o przesłuchanie biegłego lek. med. W. W. na okoliczność treści opinii (tj. czy i kiedy biegły zbadał osobiście powoda, jakie były wyniki badania, przedstawienia opinii na tej podstawie sporządzonej oraz wyjaśnienia jej treści), uznając że powodowałoby to nieuzasadnione przedłużanie postępowania. Z tych samych przyczyn Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii „biegłego lekarza w celu stwierdzenia na podstawie dokumentów szpitalnych oraz oględzin zarówno lekarskich powoda oraz dokumentów uzyskanych przez powoda po wyjściu z Zakładu Karnego, czy podczas pobytu powoda w ZK w W. był on właściwie leczony, czy pogorszeniu się jego stanu zdrowia można było zapobiec”. Okoliczności wskazywanych przez powoda nie potwierdził także wnioskowany przez niego świadek N. S., który zeznał, że powodowi udzielano właściwego, odpowiedniego leczenia w Zakładzie Karnym w W.. Zeznania tego świadka, jako logiczne, a nadto korespondujące z dokumentacją lekarską powoda i opinią biegłego, stanowiły podstawę ustaleń faktycznych. Na uwzględnienie nie zasługiwały natomiast zeznania świadka P. S., które nie znalazły żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wobec braku możliwości przesłuchania powoda Sąd, dokonując ustaleń faktycznych, oparł się na wyżej wymienionych dowodach, które w żadnej mierze nie dawały podstaw do uwzględnienia powództwa skierowanego przeciwko Zakładowi Karnemu w W.. Postanowieniem z 11 lipca 2019 r. Sąd dopuścił dowód z przesłuchania powoda, który zarządzeniem z 12 lipca 2019 r. został wezwany na dzień 10 października 2019 r. (na wskazany w toku postępowania adres do korespondencji: Ośrodek dla Bezdomnych ul. (...), (...)-(...) S.), także za pośrednictwem pełnomocnika z urzędu. Powód nie stawił się na rozprawie w wyznaczonym terminie, a jego pełnomocnik oświadczył, że nie ma z nim obecnie kontaktu. Następnie, pismem z 13 lutego 2020 r. pełnomocnik powoda poinformował, że nadal nie ma kontaktu z powodem, również pod ostatnim znanym mu adresem w Ośrodku dla Bezdomnych w S., gdzie powód przebywał w dniach 4 - 6 czerwca 2018 r. (k.313). W dniu 4 marca 2020 r. Sąd zarządził wezwać powoda na dzień 7 lipca 2020 r., za pośrednictwem pełnomocnika z urzędu do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania, pod rygorem pominięcia dowodu. Jednocześnie Sąd zarządził dołączenie do akt aktualnej informacji z Systemu (...) powoda. Powód nie stawił się w wyznaczonym terminie, a jego pełnomocnik oświadczył, że nie ma z nim kontaktu od dłuższego czasu (powód nie odpowiada na korespondencję e-mail, na informacje (...), nie odpowiada ostatni znany numer telefonu powoda), natomiast z informacji pracownika placówki, w której powód ostatnio zamieszkiwał wynika, że nie przebywa tam od ponad roku. W takiej sytuacji, wobec braku możliwości nawiązania kontaktu z powodem, Sąd postanowił pominąć dowód z jego przesłuchania. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W warstwie procesowej temu przepisowi odpowiada art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Zasada kontradyktoryjności, która jest jedną z głównych zasad procesu cywilnego, wymaga od stron aktywności w prowadzeniu procesu. To strony zobowiązane są zaoferować Sądowi takie środki dowodowe, które pozwolą ustalić prawdziwość podnoszonych przez nie twierdzeń lub zarzutów. Ciężar dowodu faktu naruszenia dobra osobistego, a gdy powód dochodzi zadośćuczynienia pieniężnego - także ciężar dowodu doznanej wskutek naruszenia dobra osobistego krzywdy, spoczywał na powodzie jako osobie wywodzącej z tych faktów skutki prawne. Co do tych faktów, inaczej niż co do bezprawności naruszenia dobra osobistego, ani art. 24 § 1 k.c., ani żaden inny przepis, nie zmienia wynikającej z art. 6 k.c. reguły rozkładu ciężaru dowodu, ustanawiając na rzecz powoda domniemanie prawne ziszczenia się tych faktów (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 18 października 2011 r., III CZP 25/11, LEX nr 960463). Pomimo bowiem istnienia domniemania bezprawności naruszenia dobra osobistego, które korzystnie wpływa na sytuację dowodową powoda, to jednak ciężar wykazania, że nastąpiło naruszenie dobra osobistego zgodnie z art. 6 k.c. spoczywał na powodzie. To osoba żądająca ochrony dóbr osobistych winna precyzyjne określić naruszane dobra i udowodnić, że do ich naruszenia doszło. Gdy powód udowodni naruszenie swoich dóbr osobistych, na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że dokonane naruszenie nie było bezprawne --- STRONA 13 --- i udowodnienie okoliczności, które w świetle prawa uzasadniały ingerencję w sferę dóbr osobistych powoda. Ciężar udowodnienia braku bezprawności spoczywa na tym, kto dobro prawne narusza, a zatem na stronie pozwanej. Jeżeli więc powód dochodzi - tak jak w niniejszej sprawie - zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną w Zakładzie Karnym w W. krzywdę wskutek naruszenia jego prawa do właściwego leczenia przez niezapewnienie mu właściwej opieki medycznej - adekwatnej do wstępujących u niego schorzeń, winien te okoliczności wykazać. Powód jednak nie zaoferował żadnego materiału dowodowego, który potwierdziłby stawiane przez niego zarzuty w tym zakresie, niemożliwym było nawet jego przesłuchanie. Jedynie świadek P. S. zeznał, że służba więzienna nie interesowała się powodem, który starał się o leczenie i o leki, jednakże żadnych badań nie miał przeprowadzonych. Relacja tego świadka pozostaje w całkowitej sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego wprost wynika, że powód był diagnozowany, miał przeprowadzane badania (np. badanie Rtg płuc), otrzymywał leki. Jednocześnie należało mieć na względzie, że informacje jakie posiadał świadek P. S. pochodziły od powoda. Świadek nie pamiętał, jakie problemy zdrowotne miał powód, twierdził też, że powód cierpiał na chorobę (...), co jednak nie zostało potwierdzone w toku postępowania dowodowego. Powód zatem w żaden skuteczny sposób nie tylko nie wykazał, ale nawet nie uprawdopodobnił naruszenia dóbr osobistych, wystąpienia po jego stronie krzywdy ani także domniemanej szkody o charakterze majątkowym, jej rozmiaru i wysokości (stąd sformułowanie roszczenia jako żądanie zasądzenia „zadośćuczynienia i odszkodowania” uniemożliwia precyzyjne określenie zakresu żądań), ani tym bardziej nie wskazał normalnego związku przyczynowego, nie przytoczył żadnych konkretnych faktów i zdarzeń mających polegać na rzekomym niewłaściwym postępowaniu medycznym względem niego, mogących być podstawą powództwa skierowanego przeciwko Zakładowi Karnemu w W., a jako uzasadnienie żądania pieniężnego wskazywał w pozwie jedynie ogólnie na nieprawidłowości w prowadzonym leczeniu. Zawarte w pozwie twierdzenia powoda o naruszeniu dóbr osobistych są ogólnikowe, nader lakoniczne i nie znalazły oparcia w żadnych dowodach. Brak było zatem podstaw, aby uznać za zasadne jego żądanie w zakresie zadośćuczynienia za krzywdę doznaną podczas pobytu w zakładzie Karnym w W.. Nie zostały wykazane przesłanki aktualizujące odpowiedzialność Skarbu Państwa, tj. bezprawność działania/zaniechania Zakładu Karnego w W. powodującego po stronie powoda jakąkolwiek szkodę i naruszenie dóbr osobistych. W ocenie Sądu, mając na uwadze materiał dowodowy w postaci opinii biegłego i zeznań świadków, uznać należało, że w niniejszej sprawie nie zaszły żadne szczególne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia. Zakład Karny w W. zapewnił powodowi wszelkie adekwatne do stanu jego zdrowia procedury medyczne i zastosował odpowiednie leczenie. W zachowaniu pozwanej jednostki nie sposób było dopatrzyć się jakichkolwiek działań/zaniechań sprzecznych z normami prawa (bezprawnych) ani przejawu złej woli, czy też zawinienia. Powód miał zapewnione odpowiednie leczenie, podyktowane stanem jego zdrowia i dolegliwościami. Dysponując tego rodzaju materiałem dowodowym, z którego jednoznacznie wynikał fakt prawidłowego leczenia powoda, Sąd postanowił pominąć dowód z zeznań świadka D. M., który został przetransportowany z Zakładu Karnego w W. do Zakładu Karnego we W.. W ocenie Sądu zeznania tego świadka nie miałaby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powód kierował swoje roszczenie także przeciwko (...) Izbie Lekarskiej - (...) Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej we W., przy czym naruszenie dóbr osobistych w postaci prawa do właściwego leczenia wywodził z braku wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie niewłaściwego postępowania medycznego wobec niego w Zakładzie Karnym w W.. Sąd nie dopatrzył się jakiegokolwiek związku pomiędzy działaniem pozwanego podmiotu a rzekomym naruszeniem prawa powoda do właściwego leczenia. (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. rozpoznawał skargę powoda dotyczącą niezapewnienia mu prawidłowego leczenia/opieki medycznej w Zakładzie Karnym w W.. Kompetencje (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej Izby Lekarskiej określają przepisy ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U. z 2019 r. poz. 965 j.t.), a w szczególności art. 31 ust. 1 oraz rozdział 5 (art. 53-77) tej ustawy. Zgodnie z art. 31 ust. 1 cytowanej ustawy, (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej: 1) wykonuje czynności sprawdzające i prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy będących członkami izby, której jest rzecznikiem, z zastrzeżeniem art. 65, 2) sprawuje funkcję oskarżyciela przed sądami lekarskimi, 3) składa okręgowemu zjazdowi lekarzy roczne i kadencyjne sprawozdania z działalności. Biorąc pod uwagę tę regulację prawną, kierowanie roszczenia przez powoda do tego podmiotu należało uznać za nieuzasadnione, skoro w ramach nadanych prawem kompetencji (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej nie jest powołany --- STRONA 14 --- do świadczenia usług medycznych i w związku z tym nie był świadczeniodawcą wobec powoda. Rzecznik w oparciu o przepisy ustawy o izbach lekarskich dokonał jedynie oceny postępowania lekarzy wykonujących zawód w Zakładzie Karnym w W., zgodnie z wiedzą medyczną i zasadami etyki lekarskiej. Zatem odmawiając wszczęcia postępowania wyjaśniającego na skutek skargi powoda, nie prowadził w stosunku do powoda działań o charakterze diagnostyczo-leczniczym, które miałyby jakikolwiek wpływ na jego stan zdrowia. W takich okolicznościach nie można mówić o związku przyczynowo - skutkowym pomiędzy ewentualnym pogorszeniem się stanu zdrowia powoda na skutek rzekomego nieudzielenia mu właściwego leczenia w Zakładzie Karnym w W., a działaniem (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W.. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje dodatkowo, że zgromadzony materiał dowodowy nie dał także usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, aby w ramach postępowania przeprowadzanego przez (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. na skutek wniesionej przez powoda skargi miało dojść do jakichkolwiek nieprawidłowości. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sprawie toczyło się postępowanie skargowe przed Okręgowym Rzecznikiem Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W., które miało za przedmiot rzekome nieprawidłowości w leczeniu zastosowanym wobec powoda w Zakładzie Karnym w W.. W postępowaniu tym podmiot je prowadzący, w celu wyjaśnienia sprawy, przeprowadził postępowanie sprawdzające, występując do Dyrektora (...) Służby Więziennej we W. z prośbą o przeprowadzenie wewnętrznego postępowania wyjaśniającego i nadesłanie jego wyników wraz z czytelną i uwierzytelnioną kserokopią dokumentacji medycznej powoda K. G. (pismo z 21 lipca 2015 r.). Po przeanalizowaniu zebranego materiału (...) Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej we W. w dniu 24 sierpnia 2015 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie niewłaściwego postępowania medycznego wobec osadzonego w Zakładzie Karnym w W.. W uzasadnieniu tego postanowienia podano, że na podstawie analizy akt, dokumentacji medycznej skarżącego oraz wyjaśnień zastępcy Dyrektora (...) Służby Więziennej we W., Rzecznik ustalił, że osadzony w jednostce ma zapewnioną właściwą opiekę medyczną, adekwatną do stwierdzonych schorzeń. W razie potrzeby był konsultowany specjalistycznie i miał wykonane niezbędne badania. Otrzymuje leki zgodnie z zaleceniami lekarskimi. Nadto wskazano, że o tym, jakie badania pacjent ma mieć wykonane, na jakie konsultacje ma być kierowany i jakie leki ma zażywać decyduje wyłącznie lekarz. Stwierdzono, że osadzony w ocenie Rzecznika w Zakładzie Karnym w W. był traktowany zgodnie z wiedzą medyczną. Powód otrzymał to postanowienie w dniu 3 września 2015 r. z pouczeniem, iż przysługuje mu prawo wniesienia zażalenia do (...) Sądu Lekarskiego za pośrednictwem (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby lekarskiej we W., w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu postanowienia. Powód nie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie kwestionował stanowiska wyrażonego w postanowieniu. Można zatem stwierdzić, że powód nie wyczerpał procedury pozwalającej na sprawdzenie prawidłowości postępowania Rzecznika, zgadzając się z tym samym z wydanym orzeczeniem w przedmiotowym zakresie. Opisane postępowanie, jakie toczyło się na skutek skargi powoda, pozostawało w zgodzie z wymogami określonymi w ustawie z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (art. 53 i nast. ustawy). W takiej sytuacji, wobec zachowania wszelkich przewidzianych prawem wymogów dotyczących procedury rozpoznawania skarg osób osadzonych, a także wobec braku zaskarżenia przez powoda decyzji co do rozpoznania skargi, istniały wszelkie podstawy do przyjęcia, że postępowanie przeprowadzono w sposób prawidłowy, zgodny z prawem i z poszanowaniem praw powoda jako strony postępowania. Jak trafnie wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r. (I PK 414/02, OSNP 2004/20/344) organy postępowania dyscyplinarnego działają na podstawie i w granicach przepisów prawa, mają zatem obowiązek stosowania przepisów prawa, w tym ustaw i rozporządzeń, na podstawie których działają i jeżeli tak czynią to ich postępowanie nie może być uznane za bezprawne. Działanie w przewidzianych prawem ramach wyłącza bezprawność naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 24 k.c., ale pod warunkiem że w toku działania w ramach prawnie uregulowanych procedur nie doszło do ich wyraźnego i poważnego naruszenia w wyniku działania wykraczającego poza cel i niezbędność postępowania dyscyplinarnego. Powód nie wykazał, by działania podejmowane przez (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej (...) Izby Lekarskiej we W. wykraczały poza taki cel, czy też były zbędne dla osiągnięcia celu postępowania - wyjaśnienia skargi. W toku postępowania wywołanego skargą powoda podmiot prowadzący postępowanie, podejmując wszelkie czynności, wypełniał swoje, uregulowane prawem, obowiązki, działał na --- STRONA 15 --- podstawie i w granicach prawa. Czynności te jako takie nie mogą być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 24 k.c. i naruszające dobra osób fizycznych. Nie było zatem podstaw do uznania zaistnienia przesłanek warunkujących powstanie solidarnej odpowiedzialności Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w W. i (...) Izby Lekarskiej - (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W. Solidarność bierna polega na tym, że każdy z dłużników solidarnych zobowiązany jest wobec wierzyciela do spełnienia całego świadczenia, tak jakby tylko on był jedynym dłużnikiem. Wierzyciel może natomiast, według swojego wyboru, żądać spełnienia całości lub części świadczenia: a) od wszystkich dłużników łącznie, b) od kilku z nich, c) od każdego z osobna (art. 366 § 1 k.c.). W niniejszej sprawie zakres i podstawy ewentualnej odpowiedzialności obu pozwanych podmiotów kształtowały się zgoła odmiennie zarówno co do okoliczności, za jakie mogą oni ponosić odpowiedzialność, jak i przesłanek tej odpowiedzialności. Ewentualnego pogorszenia stanu zdrowia powoda (a na to powód wskazywał w pozwie) można było dopatrywać się jedynie w działaniach/zaniechaniach lekarzy z Zakładu Karnego w W., nie zaś w czynnościach (...) Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej we W., które nie miały żadnego wpływu na stan zdrowia powoda i sprowadzały się wyłącznie do oceny postępowania lekarzy w Zakładzie Karnym w W.. Na marginesie Sąd wskazuje, że powód nie wykazał podstawy wyliczenia wysokości dochodzonego roszczenia wynoszącego 2 000 000 zł, która to kwota nie pozostaje w żadnym związku z sugerowaną przez powoda szkodą i jawi się jako zupełnie irracjonalna. Nie sposób doszukać się jakichkolwiek działań pozwanego mogących wywołać uszczerbek uzasadniający formułowanie tak wysokiego roszczenia. Przy czym, o czym już była mowa powyżej, sformułowanie roszczenia jako żądanie zasądzenia „zadośćuczynienia i odszkodowania” (które to konstrukcje prawne nie mają charakteru tożsamego) uniemożliwia precyzyjne określenie zakresu tych żądań. Jednocześnie powód, domagając się także zapłaty odszkodowania nie podał żadnych informacji, które wskazywałyby na poniesienie przez niego jakiejkolwiek szkody o charakterze majątkowym, jej rozmiaru i wysokości. Na uwzględnienie nie zasługiwało także żądanie ustalenia na przyszłość odpowiedzialności pozwanego za skutki nieprawidłowego leczenia powoda w zakładzie Karnym w W.. Podstawę żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za skutki rzekomego niewłaściwego leczenia podczas pobytu w jednostce penitencjarnej w postaci dalszej szkody na osobie powoda, która to szkoda może ujawnić się w przyszłości, stanowi przepis art. 189 k.p.c. Zgodnie z nim, powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny należy rozumieć jako potrzebę uregulowania określonej sytuacji z punktu widzenia ochrony prawnych interesów danego podmiotu. Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje z reguły wówczas, gdy istnieje niepewność prawa lub stosunku prawnego, zarówno z przyczyn faktycznych, jak i prawnych. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że powód nie wykazał interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, skoro nie ziściły się przesłanki aktualizujące odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa - Zakładu Karnego w W.. Jak już zostało wykazane, powód podczas pobytu w Zakładzie Karnym w W. miał zapewniony dostęp do prawidłowej i kompleksowej opieki medycznej adekwatnej do zgłaszanych schorzeń, był prawidłowo konsultowany oraz otrzymywał odpowiednie do stanu zdrowia leki. To powód dopuszczał się niewłaściwych zachowań, nie przekazując lekarzom w jednostce penitencjarnej wyczerpujących informacji dotyczących wcześniejszego leczenia i konsultacji specjalistycznych, nie przyjmując prawidłowo przepisanych mu leków oraz opuszczając gabinet przed końcem konsultacji lekarskiej. Powód nie doznał w związku z leczeniem w Zakładzie Karnym w W. żadnego uszczerbku na zdrowiu, a jego obecne schorzenia nie pozostają w żadnym związku przyczynowym z procesem leczenia, co skutkowało oddaleniem powództwa także w zakresie żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość. W świetle całokształtu poczynionych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że roszczenia powoda nie zostały przez niego tak co do zasady jak i wysokości udowodnione i z tej przyczyny powództwo w całości zostało oddalone, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd zasądził zatem od powoda na rzecz wygrywającego sprawę w całości pozwanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Prokuratorię Generalną Rzeczpospolitej --- STRONA 16 --- Polskiej w W. kwotę 10 800 zł tytułem zwrotu kosztów procesu (§ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie). W punkcie III wyroku Sąd zasądził od Skarbu Państwa (kasy Sądu Okręgowego we Wrocławiu) na rzecz adw. K. S. kwotę 8 856 zł (w tym należny podatek VAT w wysokości 1 656 zł) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej powodowi z urzędu (§ 8 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu). W punkcie IV wyroku Sąd obciążył Skarb Państwa (kasę Sądu Okręgowego we Wrocławiu) kwotą 100.110,55 zł tytułem brakujących kosztów sądowych od uiszczenia których powód został zwolniony. Na kwotę tę składała się opłata od pozwu (100 000 zł), opłata za konwojowanie świadka P. S. w dniu 11 lipca 2019 r. (20 zł) oraz koszty stawiennictwa świadka N. S. w Sądzie na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. (90,55 zł).