Wyrok I C 206/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 206/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Joanna Kraśnik - Mazurek Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Zwierzyńska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. w Siedlcach sprawy z powództwa D.S przeciwko A. S o ustalenie powództwo oddala. --- STRONA 2 --- Sygn.akt I C 206/1 UZASADNIENIE Powód D. S. wystąpił do Sądu z pozwem o ustalenie wielkości ułamkowych części we współwłasności spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ulicy (…) z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z rozwiedzionych małżonków przyczynił się do powstania tego prawa. Pozwana A.S. wnosiła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Strony zawarły związek małżeński w dniu 23 października 1993r. 15 października 1992r. powód zawarł ze spółdzielnią mieszkaniową umowę o budowę lokalu mieszkalnego, w której zobowiązał się do wpłacenia zaliczek w sześciu ratach, ostatnia płatna 30 września 1993r. Środki na zapłatę wymaganych rat, powód uzyskiwał z pracy za granicą. Na prezent ślubny pozwana otrzymała między innymi książeczkę oszczędnościową z której środki przeznaczyła na zakup mieszkania. 20 grudniu 1995r. został przydzielony D.S. lokal mieszkalny kategorii (…) na warunkach spółdzielczego prawa do lokalu. 04 sierpnia 2000r. strony zawarły umowę majątkową małżeńską w której stosunki majątkowe małżeńskie poddały rozdzielności. 04 kwietnia 2009r. przed notariuszem pozwana przekazała nieodpłatnie w formie darowizny swój udział we własnościowym spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego wynoszący ½ na rzecz małoletnich dzieci stron. 01 grudnia 2009r. Sąd rozwiązał związek małżeński stron przez rozwód. Pomimo upływu dwóch lat od rozwiązania związku małżeńskiego strony są ze sobą bardzo skonfliktowane, prowadzą procesy, wzywają na siebie policję. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie aktów notarialnych /k.4, 118-121/, zaświadczenia o przydziale lokalu /k.7/, dowodów wpłat /k.8- 10/, odpisu zupełnego aktu małżeństwa /k.11/, odpisów wyroków /k.12, 54/, zaświadczenia Spółdzielni /k.94, 117/, umowy o budowę lokalu /k.115-116/, zeznań świadków D.S. /k.167v.-168/, J.P. /k. 168/, S.T. /k. 168/, zeznań stron D.S. /k.175v.-176/ i A.S. /k. 176/. Okoliczności wynikające z dokumentów nie były przez strony kwestionowane stanowią wiarygodny materiał dowodowy objęty ich treścią. --- STRONA 3 --- Sąd obdarzył wiarą zeznania świadków i stron nie były przez nikogo kwestionowane. Sąd zważył co następuje: Powód jako podstawę roszczenia wskazywał uchylony art. 215 prawa spółdzielczego. Ponadto powołał uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie III CZP 79/04 mówiącą, iż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługujące na podstawie art. 215 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (jedn. tekst: Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) łącznie obojgu małżonkom pozostającym w ustroju rozdzielności majątkowej stało się z dniem uchylenia tego przepisu przedmiotem ich wspólności w częściach ułamkowych LEX 143112. W uzasadnieniu pozwu wskazał argumentację przedstawioną przez Sąd Najwyższy w tym orzeczeniu, bez odniesienia do powyższej sprawy. Wskazany przez powoda przepis został uchylony przez art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2002.240.2058) z dniem 15 stycznia 2003 r. W związku z czym w dacie zawierania umowy darowizny nie obowiązywał, dlatego w powyższej sprawie nie może mieć zastosowania. W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 26 września 2011r. powód jako podstawę prawną wskazał art. 189 k.p.c. /k.109/. Zgodnie z jego treścią powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1999 r. w sprawie I PKN 263/99 Sąd stwierdził iż żądanie pozwu ustalenia stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) powinno dokładnie określać ten stosunek, zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym. LEX 44923. O zasadności powództwa opartego na przepisie art. 189 k.p.c. decyduje interes prawny, dla powoda interes ten wynika z faktu, że jego prawo zostało już naruszone wskutek krzywdzącego go sposobu przekazania udziału przez pozwaną w mieszkaniu położonym w M. przy ulicy (…), przy przyjęciu iż był to 50% udział. Odbyło się to ponad 6 lat wcześniej. Analiza treści art. 189 k.p.c. wskazuje, iż na jego podstawie nie podlegają ustaleniu stany faktyczne i fakty oraz że rola elementów składających się na całość przepisu nie jest jednakowa. Decydujące znaczenie należy przypisać interesowi --- STRONA 4 --- prawnemu, gdyż bez jego istnienia nie jest możliwe ustalenie prawa lub stosunku prawnego. W piśmiennictwie dotyczącym art. 189 KPC przyjmuje się, że interes prawny - to interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych (tak np. T. Rowiński: Interes prawny w procesie i w postępowaniu nieprocesowym. Warszawa 1071, s. 22), który z reguły występuje wtedy, gdy istnieje niepewność tego prawa lub stosunku prawnego, wynikająca z przewidywanego lub uzewnętrznionego ich kwestionowania. Jeszcze inaczej rozumiany interes prawny to potrzeba prawna wynikająca z sytuacji prawnej, w jakiej znajduje się powód, a nawet obie strony. Interes ten powinien być zgodny z prawem, z zasadami współżycia społecznego i celem procesu cywilnego (Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 1997. tom I. s. 642-643, a także powołane tam piśmiennictwo i orzecznictwo), natomiast wydanie wyroku ustalającego ma sens wtedy, gdy powstała sytuacja grożąca naruszeniem stosunku prawnego lub gdy powstała wątpliwość co do jego istnienia. Przez stosunek prawny należy zaś rozumieć taki stosunek między podmiotami prawa, w którym podmioty te mają wynikające z normy prawnej uprawnienia i obowiązki, a ich realizacja zagwarantowana jest przymusem państwowym (A. Wolter: Prawo cywilne. Zarys części ogólnej. Warszawa 1967, s. 94). Powód określił żądanie pozwu „ ustalenie wielkości ułamkowych części we współwłasności spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w M. przy ulicy (…) z uwzględnieniem stopnia w którym każdy z rozwiedzionych małżonków przyczynił się do powstania tego prawa." Jak wynika z żądania pozwu, powód wniósł o ustalenie, że jego udział wynosi prawie 100%, następnie stwierdził, jeżeli „wyjdzie, że udział pozwanej jest 15%, to niech przepisze te 15%". Swój interes prawny widział w „uregulowaniu wszelkich zapisów w księgach wieczystych, być może zmiany aktu notarialnego /k.87v./. Stwierdził, iż po zakończeniu tej sprawy będzie podważał ważność aktu notarialnego. Uważał, iż żona nic miała prawa przekazywać mieszkania na dzieci, skoro nie była jego właścicielem. Między powodem działającym w imieniu małoletnich synów stron a pozwaną doszło do zawarcia umowy darowizny w wyniku której przekazała ona swój 50% w mieszkaniu, a powód w imieniu małoletnich darowiznę przyjął. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2000 r. V CKN 29/00 --- STRONA 5 --- w sprawie LEX nr 524272. Sąd stwierdził, iż interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. jest kategorią obiektywną, zatem pod jego pojęciem należy w procesie rozumieć potrzebę uzyskania wyroku odpowiedniej treści, wywołaną rzeczywistym naruszeniem albo zagrożeniem określonej sfery prawnej. Musi to być jednak potrzeba obiektywna w świetle obowiązujących przepisów, tj. rzeczywiście istniejąca i uzasadniona, a nie tylko wynikająca z subiektywnego zapatrywania strony, które nic decyduje o prawnym charakterze interesu. Nie jest dopuszczalne wskutek powództwa o ustalenie podważanie porządku lub stanu prawnego ukształtowanego orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu, w tym wypadku aktem notarialnym. Chęć ustalenia prawdy, pozbawienia pozwanej satysfakcji z rozpowiadania, że została wypędzona z własnego mieszkania nie stwarza po stronie powoda interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Może stwarzać jedynie interes faktyczny wyrażający się w założeniu, że gdyby do umowy darowizny nie doszło to powód na podstawie art. 43 § 2 k.r.i o. mógłby żądać ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym w tym, w przedmiotowym mieszkaniu. W ustalonym stanic faktycznym żadna z tych przesłanek warunkujących interes nie została spełniona. Stan prawny nieruchomości jest jasny, bowiem w wyniku dokonanej przez pozwaną darowizny swojego udziału w tej nieruchomości sianowi ona współwłasność powoda i małoletnich synów stron w ½. Ważność aktu nie została zakwestionowana. Mając powyższe na względzie należało orzec jak w wyroku.