Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr 1.W”p)ierWszej kolejnoiści ustalić, czy doszłoedo naruszenia dobra osobisteg"o,' dopjierioíew przypadku epozytywi " "nejŸodpiowiedżistwierdzić, czy idziałanie*piozwanego było bezprawne. P sądu W niniejszej f
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 206/11 W Y ROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy W Elblągu I Wydział Cywilny W składzie następującym: Przewodniczący: SSO Arkadiusz Fall Protokolantrst. sekr. sąd. Katarzyna Kowalska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. w Elblągu na rozprawie ,spuirawyisz powództwa D. N. prze-.@iw1«:› M. N. 101 ocjhjrlonę dóbr osobistych i zapłatę zobowiązuje pozwaną M. N. do złożenia w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku oświadczenia, które należyprzesłać w liście poleconym do powódki D. N. na adres(...), (...)o następującej treści: N. przeprasza D. N. za naruszenie jej dóbr osobistych W postaci czci i godności na skutek użycia w szeregu pismach procesowych składanych w toku postępowań przed Sądem Rejonowym w Ostródzie w sprawach o sygn. akt (...) sformułowań mówiących, że D. N. żyj e na koszt męża i jego dzieci, dorobiła się na krzywdzie jego dzieci, e beztrosko w dobrobycie na koszt innych ludzi, traktuje męża jak marionetkę, swoją dojną krowę, darmową sprzątaczkę i służącego , perfidnie wykorzystuje męża do własnych celów, jest osobą zdziwaczałą, bezwzględną, plecącą głupoty, piszącą brednie, zachowującą się jak osoba niepełnosprawna, gdyż nie potrafi sama sobie głowy .umyć wyręczając się swoim mężem, gotową zlinczować M. N. oraz lekarza, jak też, że jej martwe przedmioty nie czują, nie przeżywają, nie cierpią i nie mają potrzeb, ,oddala powództwo w pozostałym zakresie, lll. 1 1 zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Sygn. akt IC 206/11 UZASADNIENIE ' › Powódka D. N. wystąpiła z pozwem przeciwko M. N. domagając się nakazania pozwanej, aby zaniechała naruszania jej dóbr osobistych i dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia skutków już zaistniałych naruszeń w tej materii poprzez złożenie przed Sądem Rejonowym w Ostródzie oraz Sądem Okręgowym w Elblągu oświadczenia (przeprosin) o skonkretyzowanej treści. Jednocześnie domagała się powódka od pozwanej zapłaty kwoty 1.500 zł zadośćuczynienia
--- STRONA 2 ---
z przeznaczeniem na rzecz domu Pomocy Społecznej w S.. Zażądała powódka również zasądzeniana jej rzeczkosztów procesu według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu wnoszonych żądań powódka podkreśliła, iż jest drugą małżonką R. N., przed Sądem Rejonowym w Ostródzie od kilku lat toczyły się procesy 0 podwyższenie alimentów pomiędzy obecnym małżonkiem powódki, a jego dziećmi z pierwszego małżeństwa. Podczas tych postępowań powódka reprezentowała swojego małżonka, z kolei pełnomocnikiem dzieci R. N. była ich matka - pozwana M. N.. Zaznaczyła powódka, iż będąc pełnomocnikiem swojego małżonka jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia i godności są w sposób ciągły naruszane przez pozwaną, zarówno w formie słownych wypowiedzi artykułowanych wsądzie, jak i W pismach procesowych składanych w toku zainicjowanych postępowań. W ocenie powódki pozwana bezpodstawnie pomawia ją o negatywne postępowanie w życiu osobistym, zarzuca „Perfidne wykorzystywanie małżonka do swoich celów", „dorobienie się na krzywdzie jego dzieci", ,,beztroskie życie W dobrobycie na koszt małżonka i jego :dziecioraz innych ludzi", „traktowanie małżonka jak marionetkę i swoją dojną krowę, darrnową sprzątaczkęi służącego".”Po"zatym pozwana bezpodstawnie dopuściła się wobec powódki określeń stwierdzających,;iżita jest .kobietą ,,*zdziwaczałą", „bezwzględną" „plecącą głupoty", podając jednocześnie, iż powódka posiada „swoje dziwactwa", ,,pisze*brednie", ,,zeznaje=absurdalne rzeczy", „zachowuje się jak osoba niepełnosprawna, bo nawetnieiyispiotriaifisobie ysamaegłowiyvumyć tylko wyręcza się swoim małżonkiem", „gotową zlinczować pozwaną". Powódka* p`oczułasię"1"'ównież dotknięta rsitiwieirdzeniem pozwanej, wskazującym, iż ,,nie jestfrneatkąi, nie ma dzieci, pa martwe prizedmioty nie iczują,-njie .przeżywająi nie mają potrzeb". W ocenie powódki .swypjoiwiedzi pozwanej naruszają jejdobra osobiste, *gdyż iw istocie przypisywane są powódce negatywne przymioty, ta nie posiada, a zachowania Ÿpowódkiilwskazywanejprzezpozwaną*nigdynije miały miejsca. iswlodpiomaedzi na »pozew piozwana wniosła *ojoddalyenie sypiowóidztwaiiwcajłościi,*Ístwierdzając jednocześnie, iż w trakcie ij.tiocżąCych się naprzestrzeni eoistatniichlati Śprociesów "W.S¿1dzie”ŸR<-żjjoiniowýln"wiOśtriójrdzjiei pozwana nigdy nie dopuściła sięnaruszenia dóbrŸosobistychřpowódkirw sposóbprzez”niąeyripirżytaiczanyirPodała jednocześnie, że wszystkie te" isformułowania, 6 których powiódka upatruj eiisiisnairusiżeniiia ej fidjóbjri iyjoisiobjistych ;zawarte w c pismach procesowych, jak i protokołachigz*poszczególnycheirioizpirawriiå*byłyfsjtwierdżienijeimÍÍfaktiów,jfjaPnie próbą uwłaczania czci powódki. Podkreśliła równieżpozwana,że opiekujesię sniepełiniojsipijirawniąŻdorosłąfcórkąze związku rz R. N., nigdy nie otrzymała jakiejkolwiekipomocyze stronyswojegorbyłegiof *małżjoinik`aŸÃi fpo"wÍófdki,1i§któjrzy j ednoczieśnieprowadzą dostatnie życie, stąd koniecznynrstaly się Sprawy Sądowe'inicjiojwanjieiiisprżeż'jej Ÿdizieiciiwikwestii podwyższenia alimentów. Pozwana nie negowała okoliczności, iż użyła wobec powódki wskarzywanieirprzez lokreśleniajej osoby, jednakże podjęła takie działanie w swoj ej obronie",,?niesmają(:1zaimiaru,: :ani zamysłuł aby tym :obrażjać stronę p0wodową". Podniosła pozwana również,:íiżiokolicziność rśmierci'dziecka*pjowódkinie .była jejjfwczjeśnjiejznana,„powódka nie przytaczała jej również podicząasspoistępowań toczącycihsięirwiSąidzie'jRejoinowy1n W iOstródzie"- stąd też wyartykułowanie przez pozwaną uwagi .üdłłöišinieirbirakti doświadczenia*maciierlýńjrskiI-Żżg0ŸIJowód1ki.*zwłaszcza opiece nad osobąenicpcłnosprawną, nie może traktowane w kategoriachP"najrusizienjiašdóbrjosobistych. oceniepozwanej powódka, sa także jej małżonek R. ,N.,*począwszy od roku 2002 eprodejmująřstałjejpróby zdyskredytowaniajej osoby, powódka „uwzięła się" na pozwaną, próbuje zrobić z niej ,,złą'matkę"i ,i,1systjen1jatycznier szkaluje". Sad,u,stalił,,_.co następujezee _ p ~ ¿ 6 N W piśmie Íwr”ześniaŸ20ioe8 sprawie'lolijisyg.Ÿ(rj..ł.) przed`jSądem Rejonowym W Ostródzie z powództwa *riepreizentowanejprzez pełnornocnika przeciwko ="R.Ÿ¿N. pozwana użyła słówz, jedno mogę stwierdzić, D. jiestikiobietąripoe ipięćdzisiątcąßailei bardzozdziwaczałą", że mnie swiefedoficzego służy zasypka... jak przy takiej kobiecie inaxbyć normalny jej mąż R. jej bezwzględność nie ma igranjicyrnyśli że swoje dziwactwabez końca będzie przypisywała mnie... wypowiadając się na temat chorobymojej córki fgotowa jest zlinczować nie tylko minie, ale i lekarza nie mając pojęciajakřwygląda choroba B.". Pozwanasitwieirdziła także : .,,widać1j1aocznie,,że D. N. perfidnie wykorzystuje swojego męża doswoich cel6w...traktuje go jak marionetkę, sama nie mającfodwagi ,brać odpowiedzialności za swoje słowa... czy kiedykolwiek opiekowała się chorą osobą taką jak B.? Chyba nie, sądząc po bredniach jakie pisze... jej cała opieka ii praca przy osobie niepełnosprawnej, która jest jej mąż R. N. to jedynie wyjazd z nim od czasu do czasu do lekarza, W charakterze osoby towarzyszącej. Dlaczego zatem D. N. zeznaje tak absurdalne rzeczy? Z tego co wiem to D. N. sama izachowujesię jak osoba niepełnosprawna, bo nawet nie potrafi sobie sama
--- STRONA 3 ---
głowy umyćtylko wyręcza się swoim mężem". W tym samym piśmie procesowym pozwana użyła także stwierdzenia : „dopiero po ślubie z R. D. N. dorobiła się wszystkiego, wszystko to osiągnęła dzięki R. N., ale kosztem jego dzieci... jak dobrze jest żyć beztrosko iw dobrobycie kosztem innych ludzi - tak właśnie postępuje D. N. - kosztem wszystkich, teraz nawet kosztem swojego męża chce zapewnić sobie dostatnieżycie". Pozwana podniosła jednocześnie: ,,D. N. chciałaby mieć chociaż w połowieitakiedzieci jakie ja mam, ale w jej przypadku jest to niemożliwe, z czym nie może się pogodzić... jedynie co jej poradzę to niech dziękuje Bogu, że nie obdarzył jej dziećmi, ponieważ skrzywdziłaby je bardzo swoim postępowaniem". . W piśmie procesowym sz dnia :18'lipca”201i1\rÍ.¿zł0ź'onym w sprawie syg. (...) przed Sądem Rejonowym w Ostródzie z powództwa B. N. reprezentowanej przez'pełnom0cnika.M. N. przeciwko R. N. pozwana napisała : ,,zadaję sobie pytanie, jak kobieta, która nie ma~dzieci,nie ma doświadczenia przy ichwychowaniu, a nawet przy opiece dzieci, może wypowiadać się W takważnych 1kwes"tia:ch:... nie do zaakceptowania są dziwactwajakie wypisuje D. N.". Pozwana podniosła również: „tylkor osoba snieemiającarprojęecia o Wychjowaniudzieci może pleść takie głupoty... należy zadać pytanie dlaczego D. N. sw wieku 40 lat opirócznieudanegioizwiązku frnałżeńskiegoinie posiadała nic, ani mieszkania, ani wyższego wykształcenia... dopiero jakznalazła :R_1N. - swoj ąřdojną krowę"-doszła nakrzywdzie jego dziec)i,„praktycznie do wszystkiego. .. D. N. pozostając bez .mężatraci wszy"stko,.darmową”sprzątaczkę, służącego, który będzie jej gotował i mył głowę". R _ f(dowód:”akta sprawy 0 sygn.(...) Sądu Rej onoiweigo *wOstródzie,'k."312-3 18 iora'żk.“1I2-=14, 18 akt niniejszej sprawy; akta sygn. (...)Sądu :Rejon)0w"ego“wĹÍOstródzie, sk.R308-311)orazřk.z6+8 akt niniejszej sprawy) 7SjąjdiŜRejionowywOstródzie wyrokiem iz) .dniaij1)j7"nia)r)ca) 2006 r.fw) spjrawire* Por; jsygnaturzie "akt (...) oddalił powództwo R. N. przeciwko małoletniemu P_ N. orazB. N. ło obniżenie :alimientów orażiioiddalil powództwo małoletniego P. N. przeciwko R. N. 0 podwyższenie alimentów. = ze . Na skutek apelacji wniieslioinychreiprzeż obieiijsitrony Sąd :Elblągu" wyrokiem sz dnia 31 maja 2006 r. wydanym w sprawie 0 sygn." akt (...)oddalił obie apelację. . (dowód:":Sądu Rejonowego w7jO"sjtrójdz:ieŸzdnia 17 marca*2o0:6 ir., (...), k. 314: akt sprawy (...); wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 3i1"n'1aja 2006 r., (...), k. 377 akt sprawy (...)) w Ostródzie*iwyroikijemz~dniaŸf15*.października 2008 ir. iw sprawie od sygnaturze akt (...)zasądził od pozwanego R. N. na rzecz B. kwotęrpiofóoozłj miesięcznie tytułem podwyższonych alimentów, poczynając od dnia oióczerwca 2008ir.,wímiejsice"alimentów zasądzonych wyrokiem Sądu:Rejonowego w Ostródzie z dnia 08 marca 2000 r.Ÿsygn. akt (...) wjekwocieiejpeoi 300 zł miesięcznie. 1 - 5 Na skutek apelacjiÍwniesioinych przez obie stronyfSąd"Okręgowy iw) Elblągu wyrokiem z dnia 05 marca 2009 r. wydanym W sprawie osygn. akt (...)odda1iłob'ie apelację. O i P (dowód: wyrokfSiądu Rejonowego w Ostródzie“zd:nia:1:5 październ)ika12j0)0:8i r., (...), k. 360 akt sprawy (...) wyrok Sądu Okręgowego w Elblągu z dnia 05 marca 2009r., (...), k 340 akt sprawy“(...)) 1 Sąd Rejonowy w Ostródzie wyrokiem) dnia 13 kwietnia 2011 r. w sprawieo sygnaturze akt (...) zasądził od pozwanego R. N. na rzecz B.N. kwotę po1.300iezłrniesięczsniiei tytułem podwyższonycheialimentów, poczynając od dnia 06 września 2010 r., w miejsce' alimenitówćzalsiądizoćnychiwyrokiem Sądu :Rej0n0we"go"w iOstróidzie*z dnia.-15 paźdfziieirnika 2008 r. sygn. akt (...) w kwocie po 600 zł miesięcznie na rzeczpowódki (punkt I), .0dda1.ają*(; powództwo W pozostałym zakresie (punkt II). 1 . 8 c 1 ,
--- STRONA 4 ---
Na skutekísiapjelacji wniesionych przez obiestrony Sąd Okręgowy W Elblągu wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2011 r. wydanym wsprawie 0 sygn. akt (...)oddalił obie apelacje. (dowód: wyrok Sądu~RejonoWeg0 W Ostródzie z dnia 13 .kwietnia 2011 sr., 228"akt fsprawy“(...) wyrok Sądu Okręgowego W Elblągu iz dnialo sierpnia 201 Ir., (...) k. 340 akt sprawy (...)) j 5 5 W celu ustalenia :okoliczności "istjniieniaf podstaw faktycznychdo ssttżyciaiysiiyjpirzezjłpozwaneąieísformułowań, na jakiej wskazywała powódka, sąd dopuści dowód z zeznań świadka P. N.. 1 (dowód: zeznania świadka P. N., k. 1630+-0164) S.a_‹;lz,wa.żył, co nast.ę_11uje.;. Podstawy powództwa upatrywać trzeba "dyspozycji art.: 24) *W1zW. z " art. 6 23 :k.c., stwierdzającym, 'iż P ten 4 czyje dobro osobiste zostało zagrożone Êcuidzyniłdziałaniem,Omożefżądajć lszaniecihaniae tego działania, chybażenie jest ono bezprawne.~W razie'dokonanego*:naruszenia*może on także :żądać ażeby os:ob:a,Ÿktóra dopuściła się narusizenia, idopejełniła czynności potrzebnychirdoiiuesiuinięjciaitj ego7skutkóW,"W szczególności ażeby) złożyła oświadczenie odpowiedniej treiściifi)Wodpowiedniejformie;rmożeritaikżjeiiżądać zadośćuczynienia)pieniężnego. j . . jjjjnraleiżyiiizaitem W tym tylko 'bezpravxirnt'-3 Íosobistiych P j est przesłanką ich iochroiny, natomiast WinaidoikoinujjąceigioŠnaijruszenia" nie stanowi řtakiejjij:fprzeisła)5nkiiołuje tylko skutek W zakresie zastosowania niektórychzśrodków iirocihironyfdóibrosobistych.)¿}Narusżenie'iflobira*fosjobisteigo polega już na samym przekroczeniu zakreślonejřw art. 24“5§1";k.::c§Ÿfgran"icyxlzagrożenia*Ídjobrja*fosobjiisitegjo,fale*dla powstania roszczenia uprawnionego koinieiczjna jest f.bezpraWjnj”0ść.*5j§K0ns)trt1kcjaR;fdjomniieimaniiaŸ.šbieżipriajwjnjości wyrażona W tym przepisie przenosi jednak ciężarfjrdowjodu;brakufÊfbeeiżpriawnioiściĹna(1.poidrnioijtfn5ajrtisjŻj¿.ÍEiCy"*Sferę"zakreśloną .treścią osobistych praw podmiotowych f(I5(om:entarz do” Kopaczyńska-Pieczniak, E. Niozbooko, z. oowfi1‹,A.Janiak, A. Jodlińokri,r. so1‹ołovvo1‹i,1<or1o1‹o.oywiloy. komon±orz.Tom 1.częśoogo1no, LEX, zooo). PoglądpowyzozypozooiojoW1‹oro1oojizowokozaoioołi o±1~wo1ooymi jodyioiorzo,sądNajwyższywskazał bowiem, iż i dowód, że "dobro osobiste zostalo" "zaigrożoine lttb"Ÿnarusz5o)n'je,i na':5osob)ieŸposzukiuj 4 ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c_Í;Natomiast±fna<tym,í'*kt0ilpodjąłŸdziiaiłaniejzagrażające)fdobrtl*Ÿoisjobjistemju śinnej osoby lub naruszające to dobro,spoczyWa" ciężar dowiodu,Ÿjżeenieibyłoiono )b:ezpraWnef( por; WyrokfSądu` Najwyższego: z dnia 17 czerwca 2004 ' 109404). ~Wskaz"ać należy1przeto',,żefiiroeizpioznającii sprawę W przedmiocie ochrony dóbr 1.W”p)ierWszej kolejnoiści ustalić, czy doszłoedo naruszenia dobra osobisteg"o,' dopjierioíew przypadku epozytywi " "nejŸodpiowiedżistwierdzić, czy idziałanie*piozwanego było bezprawne. P sądu W niniejszej fpowoływianieirjprzezŸpjowjódkęR-mające uzasadniiać jej żądania mogą zojstiaićuznanerza :przej aw ingerencji pozwanej wisferęi inaruszająciąfdobrařosobistepowódki W postaci dobrego imienia oraz zgodności. PowódkaudowodniłaPtakżeokjoilijcznośjci ±nairusze'nliaswych dóbr osobistychna skutek niezgodnego z prawem działaniapfozwanej. 5 5 . " 5: . Ĺ W przedmiotowej oprowio znomioooypozootojorowoioż foto,izvtzyfpowiodzipozwoooj 1‹±oz'yohpowodkoopomzwoło godzenia W jej dobra osobiste,byłyrprzedstawiane 'głównie zw pismach':procesowych*generowanych przez pozwaną -jako pełnomocnika procesowegofiswojej córki B. N. W ipoestępowaniachítoczących: się przed :Sądem¬Rej0nowym W Ostródzie W przedmiocie zobowiązania alimentacyjnego :obciążającego'R.>N.; Pozwana stała jednakże na stanowisku, iż Wszystkie te sformułowania, W których :powódka upatrujenaruszeniaj ej dóbr osobistych były stwierdzeniem faktów, a nie próbą uwłaczania czci powódki, a jednocześnie :pozwana zaznac:zyła,Äzże używała tych sf0rmułoWań:,,WisWiojej obronie" nie mając zamiaru, ani zamysłu, aby obrażać stronę powodową. 5, 0 Mając na uwadze powyższe konieczne jest rozważenie, czy 1W jakim zakresie ;sformułowaniadotyczące zachowan 1 cech stronyprzeciwnejsądowego postępowania cywilnego - wyrażanerprzez ipełniofmojcinikaeiw .pismach .procesowych
--- STRONA 5 ---
kierowanych do sądu - mogą być uznane za działanie bezprawne, aktywujące tym samym ochronę przewidzianą na Wypadek naruszenia dóbr osobistych osoby pokrzywdzonej tymi działaniami. W nawiązaniu do powyższej kwestii podkreślić trzeba, iż strona postępowania sądowego nie może podawać danych niekorzystnych dla drugiej strony, gdy Wie, że są one nieprawdziwe. Jeżeli tej pewności nie ma, a dysponuje pewnymi informacjami' charakteryzującymi niekorzystnie sylwetkę innego uczestnika postępowania, które są potrzebne dla obrony jej (lub innego uczestnika) praw, to może sądowi je przekazać, ale zawsze obowiązana jest do oględnego formułowania swych twierdzeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1978 r. I CR 254/78, System Informacji Prawnej Lex nr 8120; wyrok Sądu :Apelacyjnego W Lublinie z dnia 10 lipca 1998 r., IACa 202/98, OSA 2000/2/6).: Zdaniem sądu użyte W pismach procesowych "pozwanej sformułowania nie są oględne, przypisują zaś wprost powódce naganne cechy, negatywnie ją charakteryzując, zatem nie ma „przeszkód dla uznania, iż stanowią one przejaw .-P ingerencji W dobra osobiste ÍpoWódki.v11Opis osoby powódki, .wynikający z pismkprocesowych pozwanej z dnia 25 września 2008 r. (W sprawie(...)) oraz z dnia R18 lipca 2011 r. (W sprawie (...)), wykracza poza ramy dozwolonej polemiki procesowej. Częstokroć stwierdzenia pozwanej, na jakiewskazuje się W pozwie nie odnoszą się również do ścisłego przedmiotu postępowania, :Wrktórymfzostały Wyartykułowanie. ,Przypomnieć należy, że sprawy toczące się przed Sądem Rejonowym W Ostródzieo sygnaturach(...) dotyczyły kwestii; podwyższenia alimentów, gdzie ,stroną powodową była B. N. -której epełnomrocnikiem W obu procesach była pozwana, z kolei stroną pozwaną był R. N. ~ który Łpełnomocnikiem ustanowiłmałżonkę ~ powódkę. :Nieijuljega Wątpliwości, że pomiędzy pioWódl<ą*,*a .pozwaną istnieje silny konfliktzwiązany z sytuacją rodzinną W jakiej sięznalazły. Pozwana jako była maełżonka R.*N. konsekwentnie akcentuje okoliczność braku zainteresowania swojego byłego) małżonka sytuacją wspólnych:dzieci,„Wtym szczególnie niepełnosprawnej 'córki B. N. oraz syna P. N., co ma odzwierciedlenie W jej działaniach, między ijiinnylnijaiko pełnomocnika W sprawach oj podwyższenie alimentów. Samo neegatywne nastawienie emocjonalnepozwanejR-doibyłegoiiemaiłżonka*nie pozostaje bez związku i wpływu na również niekorzystne postrzeganiejegoobecnej małżjonkii+Ípowódki,Ÿj ednak tasytuacja nie upoważnia pozwanej do naruszania wypowiedziami pisemnymi godności eepirzeciwiniczki procesowej. Odnosząc się do wymienionych przez powódkę sformułowań, W których ta upatrywała naruszenia jej dóbr osobistych, pozwana podkreśliła, iż przez stwierdzenie, że „mąż powódki jest marionetką" oraz ,,poWódka perfidnie Wykorzystuje go do swoich celów" pozwana miała na myśli okoliczność, że*R. N. podpisuje Wszystkie przedstawiane przez powódkę dokumenty, powódka ,,uczy" swoj egoiiomężaeeenaikorytarzu coten ma mówić W danej sprawie oraz zabrania mu Wizyt u niepełnosprawnej córki B., ,a ponadto 'Wymusiła powódkana R. N. zawarcie umowy ustanawiającej rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami (k.U0 -19111, 116, 140). Charakteryzując D. N. jako osobę ,,bez"wzgl:ędną",.pozwana wyjaśniła,~iż powódkakwestionowała konieczny Wymiarfi zakres opieki nad niepełnosprawną :córką swojego małżonka- B., stwiierdząciernaweti, jest ona zdolna do poruszania się 0 własnych siłach, a argumentacj ajpjowyższa była następnie iprrzedstawianaŜprzez powódkę W sprawie o obniżenie alimentów ciążących na R. N. (k.lll, 51:16). =Bez'Względności powódki pozwanazupatrywała jednocześnie W okoliczności zawarcia przez R. N. i D. N. umowy ustanawiającej rozdzielność maj ątkową" małżeńską oraz na skutek inwigilowania przez powódkę życia prywatnjegoipiozwanej oraz aj ej dzieci (k.lll, 116~117). Używając sformułowania, „powódka żyje na koszt męża i jego dzieci" oraz „korzysta na krzywdzie dzieci" pozwana chciała zaakcentować,\że:podczas postępowania W Sądzie Rej onowymw Ostródzie W sprawie so sygn.' akt (...)nie była podnoszona kwestiadodatkowego źródła zarobkowania powódki, jednocześnie powódka ii jej małżonek rozdysponowali fikcyjnie'wszystkieipieniiądze pochodzące ze sprzedaży nieruchomości, aby pokazać, iż ,,R. N. nie dysponuje żadnymi środkami^finansowymi". Wćtym kontekście pozwana zwróciła również uwagę na okoliczność,Żiż .: powódka oraz R. N. kupili samochód za cenę (...) :¿zł' - mimo iż W zakończonej kilkamiesięcy Wcześniej sprawie 0 podwyższenie alimentów dla PP. N. kreowali swoją sytuację majątkową jako bardzo niekorzystną (k.116). Sformułowania, iż powódka jest ,,zdziwaczała", ,,plecącą glupoty", ,,pisząca brednie" oraz ,,zeznająca absurdalne rzeczy" wynikało W ocenie pozwanej z tego, iż ,,p0wódka nie znając choroby B. N. pozwalała sobie na dokonywanie J
--- STRONA 6 ---
absurdalnychrwyliczeń ilości gazików opatrunkowych niezbędnych W procesie leczenia, co nie miało odzwierciedlenia W rzeczywistości", nie dysponowała wiedzą odnośnie stosowania zasypki oraz kwestionowała zaświadczenia lekarskie imetody leczenia B. N. (k. 117). Z W ocenie sądu nie można zgodzić się ze stanowiskiem pozwanej, iż użyte przez nią W pismach procesowych dnia 25 Września 2008 r. oraz 18 lipca 2011 r. sformułowania nie wykraczają poza ramy dozwolonej i jednocześnie naturalnej dla postępowania sądowego polemiki oraz, że dotyczyły stricte przedmiotu postępowania. Mając również na uwadze Wcześniejsze wywody nie można nie zauważyć, iż zwroty używane przez pozwaną - charakteryzujące bądź samą powódkę bądź jej postępowanie - nie mają charakteru, cechy ,,oględnego" formułowania wypowiedzi, a przybierają formę mocno pejoratywnychokreśleń, wykorzystywanych niejednokrotnie przez pozwaną tylko ,W celu zdyskredytowania osoby powódki W toczących się postępowaniach przed Sądem Rejonowym W Ostródzie. Podkreślenia Wymaga, iż nie ma podstaw do podzielenia poglądu, że swoboda wypowiedzi, jako filar demokratycznego życia społecznego, usprawiedliwia naruszenie dóbr osobistych przez przekazywanie informacji niezgodnych z rzeczywistością, czyteż bezpodstawnie .krzywdzących ocen, nawet gdyby istniał spór pomiędzy podmiotem wypowiadającym się i wymienianym przez niego >(por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 grudnia 2010 r., Informacji Prawnej 'Lex Omega 2011). Jednocześnie sąd nie podziela stanowiska pozwanej, przecząc, iż uzyW` T ała wobecpowódki wymienianych sformułowań i zwrotów ~twierdziła, że nie fdoszło do naruszenia jej dóbr"osobistychzzuwagi na okoliczność, iż użyte W pismach procesowych określenia były ;stwierdzeniem faktów, a nie rspiróbąsuwłaczaniat czci". Nie smożnaiiimianemi ',,faktu" charakteryzować dokonywanej przez pozwaną subiektywnej oceny icechosotbistych powódki i jej izaichowiań,lzwłaszcza mając na uwadze konflikt pozwanej z byłym małżonkiem, który W chwili obecnej prowadzi wspiólnietiżyctiei z powódką. O negatywnym nastawianiu pozwanej do swojegobyłego małżoinkaforaizípowódki świadczą jej 'wypowiedzi kierowane pod jej adresem, upatrujące powódkę jako osobę „żyjącą na koszttinnych,-nieiskorą do piiodejmotwalniaiobowiązków domowych, wyręczającą się małżonkiem" wwielui sprawach życia codz"iennego.'iNależy zauważyć również W tym miejscu,~iż W istocie pozwana nie jest uprawniona do dokonywaniaoceny obeiclnegoiispiosotbui.wzajemnego pożyciamałżeńskiiegoi powódki i jej małżonka (określając choćby traktowanie R. N. przez powódkę jako,,doj nej krowy"), negacji poszczególnych zachowań przez nich przedsiębranych - W taki sposób,sjakiemu*dałalswyraiziiwtsprzeidmiiotowychsgspismachfprotcesowych. Tym samym uznać należało, iż sformułowania użyte' przeztspoizwatnią naiokreślenieiioisobyl powódki nie miały charakteru stonowanego, informacyjnego przedstawienia"SądoWi*RejonowemuW Ostródzie okoiliczności związanych z przedmiotem sprawy o alimenty, a pozwanapoprzezuiżytefzwroty nie piodejmowałainsawet próby oględnego scharakteryzowania - W jej .ocenie nagannych -przejawów ipostępowaniazi cech sostobistychi D. N.- Działanie powyższe pozwanej ocenić należało jako bezprawne, a tym samym naruszające dobra osobiste powódki W postaci godności oraz dobrego imienia. 8 . . Trzeba ponownie zaakcentować, że postępowanie sądowe, W trakcieƒktórego pozwana użyła przedmiotowych sformułowań dotyczyło sporu na tle obowiązkuzalimentacyjnegoŸistniejącego pomiędzy R. N. i jego córką, zaś pozwana reprezentując córkę niejednokrotnie skupiała się W swoichwypiowiedziachna osobie powódki W tej sprawie, która występowała jako pełnomocnik procesowy męża. Takie zabiegi .pozwanej nie »miały uzasadnienia, albowiem W świetle przepisów prawa to nie cechyi zachowanie powódki miały wpływ na samo istnienie i zakres obowiązku alimentacyjnego R. N., zatem odnoszenie sięw pismach procesowychdo osoby powódki było W istocie rzeczy, z punktu widzenia przedmiotu sprawy o alimenty, zbędne, a skoro pozwana jednak tak postąpiła, świadczy to o celowym, nacechowanym złą wolą działaniu..Nawet jednak gdyby założyć, że pozwana jako pełnomocnik córki, która była stroną procesu cywilnego zasadnie nawiązywała W pismach .procesowych do charakterystyki osoby powódki, to , jak już podkreślano, powinna to czynić W sposób umiarkowany, z pominięciem stwierdzeń nad wyraz ostrych i niepotrzebnych do opisania zjawisk, które i-jej zdaniem -- miały znaczenie W sprawie alimentacyj nej. Stosując tę ostrość wypowiedzi z jaką mamy do czynienia pozwana, W rzeczy samej, naruszyłafdobra osobiste powódki, gdyż nie sposób inaczej potraktować sformułowań, na jakie zwracała uwagę powódka, i jakie znalazły się W treści wyroku. Każdy › -J
--- STRONA 7 ---
człowiek tymtiistwierdzeiniiami jakimi posłużyła się pozwana,*przypomniećmożna, że np. były to zwroty: zdziwaczały, bezwzględny, plecący głupoty, piszący brednie, zachowujący się jak osoba niepełnosprawna. Zeznania świadka P. N. nie naprowadzają na zdarzenia, które uzasadniały by kierowanie pod adresem powódki stwierdzeń ujemnie oceniających jej zachowanie Wobec męża. .Zaobserwowany kilka lat temu przezświadka fakt mycia przez R. N. włosów żonie, prasowanie i Wykonywanie innych obowiązków domowych nie jest, z przyczyn oczywistych, asumptem dla tezy, że jest on wykorzystywany przez powódkęi traktowany przez nią jak marionetka, czy dojna krowa, o czym pisała pozwana W pismachikierowanych do sądu.. Uznając zasadność roszczenia wywiedzionego przez D. N. sąd nakazałfpozwanej.zaniechania naruszania dóbr osobistych powódki wspiosób wskazywany W punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie .zaisniieadiekwatny do fokoliczinioiści naruszających Šdobra siiosobisteiispiowódki uznać należało" sposób dokonania przeprosinpirzeizizpozwaną,fwskazywany W pozwiei.ŸiPowódka1doimagałaisięnakazaniai pozwanej złóżenia W Sądzie Rejonowym row.iOstiróidzie*oraz'Sądzie' Okręgowym W5ElbląguiisĘpisemnego oświadczenia (przeprosin) o skonkretyziowainiej'foirmieiíitreści.W g g to W art.¬24“§v{1Ík.Ÿc".'ÍŸkwestię, 1ic"z"yřpostuloiwanai*przeziiiiiipowoda treść i forma oświadczenia są Åcieilowiei ioraz'proporcjoniailnefwëodnieisiieniu*do" snaruszenia,jjakozmierzające do usunięcia skutków sdobraiisoisobistegoŜ(poir.fwyrok *Sądu'Najwyżsizegio' z dnia 11 lutego àoro Prawnej LexiOimieigia*2io11'631o167). s g i ipioiizwanéj *ÍflióipowódkiOŸipioprziez'Íoiświiadiczenie złożone " W formie listu iipoliieicioiinetgioiiiwysłanegonajejzadresizaiimiisieisizkiainiiaiifibiędzieistanowić ioidipoiwiieidniiią'formę zadośćuczynienia naruszonym W postaciifgotidnoiśicii :D.'łN..f.i.iiSikłiaidainiiei.prziezipioziwaną pisemnych przeprosin ,,do wymienionych przez fwfiistoicieiDsuzaisadnienia,gdyżiustroj owa ozycja władzy sądowniczej nie przewiduje*przyjmowaniasisoświadczeińiiiiioiStakiejfftreiśici,iíiipipioiziotstiajetofrióiwnieżbez"funkcjonalnego związku z toczącymi .sięwcześniej postępowaniami iprzfedi dokonania przeprosin powódki przez pozwaną pozwala Ÿnaprzyjęcie,iiżispiełniieiniefprżeiz"piozwiainą*ciążiąicegioina*niejŸobowiązku stanowić będzie odpowiednią i ieikWiwale'n`tniąffiformę *fzadośćucżyniiienia"Ÿinairiliiszoinjnni ífdoibirioimrřosiiobiistym ' fdlategio* .iteżi ifrosizczenie W przedmiocie zasądzeniaiikwoiy 11.500 *zł na celttspiołieiczniyi, .iisiiąd .pocżytałij.niożasaidne, soddalając spoiwódzii-won iw tym zakresie. oidopoozozooioidowoduzzo świzid1<oP.,oo okolioznośo ,,pioitwierdzeniai.słówtWypowiadanyich'przeziŸpoiwódkę,t które .niheibyły 1protoikołowane" (k.163 verte) podyktiowane było izebrany W isiprawieriii.sjfi-iateiritałIdowioidiowyifpozwalał'nawsziechistiroinnąiocenę wszystkich zdarzeń idokonanie prziedmiotowego rozstrzygnięciiaffz;zgłoiszoniegois dowodu. Użycie przez pozwaną sformułowań, na jakiezwracała suwaigięiipiowóidkaiiłýbyłoiiicniieiisipioiirniei,na '-S jak Wyżej stwierdzono -już sam ten fakt dawał podstawę do odpowiedzialnościcywilnoprawnej1pozwanej. są i O kosztach sproicesu,'“zgodnie'izzasadąSioidpowiedziialnośici sprawy,"Íioirizeczioinoina podstawie art. 98 § 1 k.p.c. \ _ 9 6 5 . 'I .'I"' 4 3
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy W Elblągu#I C 206/11 W Y ROK w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2011 roku Sąd Okręgowy W Elblą#art. 24 k.c#art. 98 § 1 k.p.c.