Teza / krótkie omówienie
prac naprawczych w garażu. Dowód: protokół z zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K., k. 96-98; wniosek o sprostowanie protokołu, k. 116-117 Poza okolicznościami, które były między stronami bezsporne, powyżs
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 205/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Edyta Barańska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Justyna Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2020 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa Spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w K. przeciwko W. C., A. Ś. (1) o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej Spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w K. na rzecz pozwanych W. C., A. Ś. (1) kwoty po 4.337,00 zł (cztery tysiące trzysta trzydzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 205/19 UZASADNIENIE wyroku z dnia 19 lutego 2020 r. W pozwie z dnia 31 stycznia 2019 r., złożonym przeciwko pozwanym W. C. i A. Ś. (1), strona powodowa Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. domagała się: zobowiązania każdego z pozwanych do zaprzestania naruszania dobrego imienia strony powodowej poprzez podawanie do publicznej wiadomości nieprawdziwych informacji o nierzetelności Spółki oraz niewykonywania zobowiązań w zakresie naprawy wad i usterek w lokalach i w nieruchomości przy ul. (...) w K.; zobowiązania każdego z pozwanych do umieszczenia w widocznym miejscu w budynku przy ul. (...) w K. podpisanego oświadczenia o następującej treści: „Niniejszym oświadczam, że Spółka (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. wykonuje swoje zobowiązania w zakresie naprawy wad i usterek w tej nieruchomości w sposób prawidłowy i bez zarzutów. Ponadto oświadczam, że moje wcześniejsze twierdzenia o nierzetelności tej Spółki i niewykonanie napraw były nieprawdziwe”, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku w sprawie; zasądzenia od każdego z pozwanych kwoty po 25 000 zł na rzecz Fundacji (...); zasądzenia od pozwanych na rzecz strony powodowej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
--- STRONA 2 ---
Uzasadniając wniesione roszczenia strona powodowa podała, że pozwany W. C. pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. oraz pozwana A. Ś. (1) pismem z dnia 18 września 2018 r. domagali się od strony powodowej usunięcia wad i usterek w lokalach kupionych od powoda oraz w częściach wspólnych nieruchomości przy ul. (...) w K.. Jak twierdzi strona powodowa, została przez nią dochowana należyta staranność w wywiązywaniu się ze swoich zobowiązań, bowiem w zakresie, w jakim było to możliwe z uwagi na warunki techniczne i pogodę dokonała ona napraw i z każdym zgłoszeniem usterki zwracała się do pozwanych z prośba o udostępnienie lokali, na co niejednokrotnie pozwani bądź w ogóle nie reagowali, bądź odmawiali udostępnienia lokali. W dniu 4 października 2018 r. powodowa Spółka zorganizowała spotkanie z wykonawcą robót oraz członkami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. celem ustalenia przyczyn powstania usterek, określenia ich zakresu oraz sposobu naprawy. Na spotkaniu zdecydowano o konieczności opracowania projektu izolacji tarasu na III piętrze nieruchomości wspólnej. nadto zgodnie z ustaleniami podjętymi na spotkaniu generalny wykonawca wykonał prace zabezpieczające, to jest usunął zanieczyszczenia zatykające wypusty dachowe, usunął mechaniczne usterki - przebił membranę dachową, uszczelnił narożne instalacje, doszczelnił masą poliurtanową listwy dociskające membranę do zamontowanej ślusarki okiennej. Pozwani wraz z pozostałymi członkami Wspólnoty Mieszkaniowej zostali poinformowani o zakresie przeprowadzonych prac na spotkaniu Wspólnoty w dniu 22 października 2018 r. Pomimo wykonania przez stronę powodową szeregu wymienionych napraw, pozwani podjęli działania, które według strony powodowej zniekształcały jej wizerunek, przedstawiając ją jako nierzetelną. Na w/w działania składały się: rozpowszechnianie wśród członków Wspólnoty fałszywych informacji o braku wykonywania przez powodową Spółkę koniecznych zabezpieczeń i napraw; wywieranie przez pozwanego W. C. presji na członków Wspólnoty, aby zgłaszali wady i usterki w lokalach i częściach wspólnych nieruchomości, przy dostarczaniu im gotowego wzoru takich zgłoszeń (powodowa Spółka nie kwestionuje praw członków Wspólnoty do dokonywania zgłoszeń usterek, jednakże w tym wypadku były one nieuzasadnione i miały na celu wykreowanie fałszywego wizerunku strony powodowej jako podmiotu nierzetelnie wywiązującego się ze swoich obowiązków); przedstawienie przez pozwanych podczas spotkania Wspólnoty w dniu 22 października 2018 r. nieprawdziwych informacji, jakoby strona powodowa nie dokonała napraw oraz nie podejmowała starań o przeprowadzenie analizy wad i usterek w nieruchomości; złożenie przez pozwanych wniosków o dokonanie wpisów hipotek przymusowych do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości należącej do strony powodowej przez Sąd Rejonowy dla Krakowa Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych pod numerem (...), przy niespełnieniu ustawowych przesłanek warunkujących wpis wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, gdyż żaden z pozwanych nie jest wierzycielem powoda oraz nie przysługuje im względem niego prawomocny tytuł wykonawczy, czego pozwani są świadomi; podjęcie przez Wspólnotę z inicjatywy pozwanych (członków zarządu Wspólnoty) uchwały nr 3 z dnia 9 listopada 2018 r., zawierającej niezgodne z prawdą twierdzenia, dotyczące wykonania tarasów oraz garaży, których usterki nie wynikają z winy strony powodowej, a są konsekwencją zamontowania bez zgody strony powodowej wewnętrznej bramy (w przypadku garaży), oraz mechanicznych usterek (w wypadku tarasów). Zdaniem strony powodowej wszystkie w/w działania pozwanych mają charakter zaplanowany i naruszają dobra osobiste Spółki w postaci wizerunku i renomy podlegające ochronie z art. 23 k.c., analogicznej jak w przypadku osób fizycznych. Naruszenia te mają charakter publiczny, gdyż pozwani angażują z swoją relację z deweloperem osoby z nią niezwiązane oraz charakter obiektywny, gdyż powodują fałszywe opinie o pozwanych w środowisku deweloperskim oraz wśród pozostałych członków wspólnoty, co odbija się negatywnie na działalności gospodarczej prowadzonej przez powodową Spółkę. W odpowiedzi na pozew pozwani W. C. i A. Ś. (1) wnieśli o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Przyznali, że pozwany W. C. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) i miejsc postojowych w budynku przy ul. (...) w K., a pozwana A. Ś. (1) lokalu mieszkalnego nr (...) oraz miejsca postojowego w tym samym budynku, którego deweloperem był powód. Oboje pozwani od momentu odbioru lokalu kierowali do powoda szereg pism wzywających do usunięcia usterek w kupionych przez nich lokalach oraz częściach wspólnych,
--- STRONA 3 ---
które stwierdzone zostały w protokole zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu 12 maja 2018 r.; podobne wezwania kierowali do powoda pozostali członkowie Wspólnoty. Pozwani podnieśli jednak, że strona powodowa nie wykazała, że doszło do bezprawnego naruszenia jej dóbr osobistych. Jak wynika z dokumentacji dołączonej przez powodową Spółkę do pozwu, w grudniu 2018 r. usterki zgłaszane przez członków Wspólnoty, w tym pozwanych, nie zostały usunięte. Ponadto z przedstawionej przez stronę powodową opinii technicznej z dnia 16 listopada 2018 r. wynika wadliwość wykonania izolacji dachów budynku oraz konieczność wykonania napraw - usterki mogą zostać usunięte tylko przez usunięcie warstw wierzchnich wszystkich tarasów oraz podjęcia szeregu kolejnych działań. Po przedstawieniu w/w opinii powodowa Spółka nie podjęła żadnych dalszych kroków w celu naprawy usterek, a na spotkaniu Wspólnoty w dniu 22 marca 2019 r. za pośrednictwem przedstawiciela obiecała, że w terminie 3 tygodni przedstawi projekt i szczegółowy harmonogram prac które uszczelnią tarasy na III piętrze oraz zobowiązała się przesłać wspólnocie projekt przebudowy wjazdu do garaży. Nie można więc zarzucać pozwanym naruszenia dóbr osobistych powoda, skoro usterki istniały i nie zostały przez dewelopera usunięte w ustawowym terminie, który zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego wynosi 30 dni od dnia podpisania protokołu. Nadto pozwani mają słuszny interes w domaganiu się od powodowej Spółki wykonania wszystkich napraw – usunięcie wad nieruchomości wspólnej leży w interesie całej Wspólnoty, a zwłaszcza pozwanego W. C., gdyż z powodu usterek nie może on korzystać z przynależnego do jego mieszkania tarasu. Wszystkie zarzuty kierowane przez pozwanych wobec strony powodowej zostały podjęte w ramach realizowania prawa do wolności wyrażania opinii oraz uzasadnionej krytyki. Odnosząc się do zarzutów strony powodowej związanych ze zgłoszeniem wniosków o wpis hipoteki przymusowej w Sądzie Rejonowym dla Krakowa- Podgórza w Krakowie pozwani wskazali dodatkowo, iż są one chybione, gdyż dotyczą one nieruchomości, a nie powodowej Spółki, nie jest więc możliwe aby naruszały jej dobra osobiste. Ponadto, złożenie wniosków o wpisy do księgi wieczystej jest czynnością zachowawczą, która pozwani dokonali jako współwłaściciele nieruchomości, realizując w ten sposób przysługujące im prawa, czego strona powodowa nie może im w żaden sposób zabronić. W kolejnych pismach procesowych oraz w trakcie rozprawy strony konsekwentnie podtrzymywały wyrażane dotychczas stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: A. Ś. (1) jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) w budynku przy ul. (...) w K., a W. C. właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) w tym samym budynku. Oprócz lokali mieszkalnych pozwani posiadają również wykupione miejsca parkingowe w garażu mieszczącym się w podziemiach tego budynku. Każdy z pozwanych złożył do Sądu Rejonowego dla Krakowa Podgórza w Krakowie, IV Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis na swoją rzecz do księgi wieczystej nr (...) (nieruchomość przy ul. (...) w K.) hipoteki przymusowej w sumie 250 000 zł na udziale we współwłasności nieruchomości należącym do Grottgera (...). zo.o. Sp. k. z/s w K.. Dwoma postanowieniami wydanymi w dniu 22 października 2019 r. Sąd oddalił wnioski W. C. oraz A. Ś. (2) o wpis hipoteki przymusowej; u motywów obydwu rozstrzygnięć leżał brak spełnienia przez wnioskodawców wymaganej do dokonania wpisu przesłanki z art. 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece z dnia 6 lipca 1982 r., tj. dysponowania przez wierzyciela tytułem wykonawczym. Fakty bezsporne Przed nabyciem lokalu w nieruchomości W. C. prowadził z powodową Spółką negocjacje w kwestii ceny zakupu lokalu. Dowód: korespondencja elektroniczna, k. 135-142 Po nabyciu lokalów pozwani wraz z innymi członkami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. (L. Z., A. Z. i P. T. (1)) zgłaszali powodowej Spółce (deweloperowi) liczne usterki dotyczące nabytych przez nich nieruchomości oraz części wspólnych budynku przy ul. (...) w K., dotyczące w szczególności tarasów i garaży. Między właścicielami lokali a deweloperem wymieniony został szereg pism oraz korespondencja drogą elektroniczną, objemująca m.in. wezwania do usunięcia usterek oraz plany dotyczące napraw. Dowód: wezwanie do usunięcia wad wraz z załącznikami – W. C., k. 29-38; odpowiedź Spółki na wezwanie W. C., k. 35-41; wezwanie do usunięcia wad – A. Ś. (1), k. 42-43; odpowiedź Spółki na wezwanie A. Ś. (1), k. 44-47; korespondencja elektroniczna, k. 48-52; wezwanie do usunięcia wad – L. Z. i A. Z., k. 55-60; wezwanie do usunięcia wad – P. T. (2), k. 61-62
--- STRONA 4 ---
W dniu 4 października 2018 r. odbyło się spotkanie w sprawie izolacji tarasu na III piętrze, przylegającego do lokalu mieszkalnego nr (...), w którym udział wzięli członkowie Wspólnoty, przedstawiciele dewelopera, biegły i przedstawiciele firmy wykonującej izolację tarasów. Na spotkaniu strony ustaliły, że konieczne jest opracowanie szczegółowego projektu wykonawczego izolacji tarasu, który zostanie zatwierdzony przez strony. Wskazano przy tym, że prace naprawcze będą mogły się rozpocząć najwcześniej wiosną następnego roku, przy sprzyjających warunkach pogodowych. Tymczasem wykonawca został zobowiązany do wykonania prac zabezpieczających, które zostały zrealizowane w dniu 16 października 2018 r. Dowód: notatka ze spotkania wraz ze stanowiskiem mieszkańców, k. 53-55; informacja o pracach zabezpieczających, k. 56-59 Powodowa Spółka pismami z dnia 6 listopada 2018 r. wezwał pozwanych do cofnięcia złożonych przez nich wniosków do Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie Wydział IV Ksiąg Wieczystych o ustanowienie na rzecz każdego z pozwanych hipoteki przymusowej w wysokości 250 000 zł na nieruchomości przy ul. (...) w K.. W odpowiedzi na wezwanie pozwani podnieśli, że Spółka jest wobec nich odpowiedzialna za wady i usterki, od których naprawienia się uchyla, a których koszty usunięcia przekraczają 250 000 zł, stąd też dokonanie wpisów traktują oni jako czynność zachowawczą, zmierzającą do zabezpieczenia ich roszczeń o naprawę. Dowód: wezwania do cofnięcia wniosku, k. 64-67; odpowiedzi na wezwania, k. 68-69 Widniejące w księdze wieczystej zmianki o złożonych przez powodów wnioskach o wpis hipoteki na nieruchomości były przyczyną, dla której niektóre z osób zainteresowanych zakupem lokali w nieruchomości rezygnowały z zakupu. Dowód: korespondencja mailowa, k. 119-120 Dnia 9 listopada 2018 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) w K. w drodze indywidualnego zbierania głosów podjęła uchwałę nr 3 w sprawie działań w celu rozwiązania problemu wad i usterek w budynku i lokalach. W § 1 uchwały Wspólnota postanowiła, że skieruje publiczne wystąpienia, w których przedstawi problemy wspólnoty wynikających z: a) zaprojektowania i/lub wybudowania zjazdu do garaży podziemnych w budynku w sposób zupełnie niefunkcjonalny, wyłączający możliwość wjazdu do garaży pojazdami średniej wielkości i większymi, niepozwalający na korzystanie z garaży, jeżeli miejsca postojowe są zajęte przez inne pojazdy; b) zaprojektowania i/lub wybudowania tarasów w sposób wadliwy, skutkujący przeciekami do lokali, zawilgoceniem ścian wewnątrz lokali. W § 2 Wspólnota wskazała, że wystąpi do organów administracji, organizacji zawodowych skupiających osoby sprawujące samodzielne funkcje w budownictwie, z prośbą o weryfikację poprawności (zgodności z przepisami/norma) czynności projektowych oraz wykonawstwa – dotyczy to zjazdu do garażu podziemnego oraz samego garażu podziemnego, jak również w zakresie dachu – tarasu osób, zaangażowanych w projektowania i/lub wybudowanie budynku przy ul. (...) w K.. W § 3 i 4 Wspólnota zobowiązała i upoważniła Zarząd do wykonania niniejszej uchwały, w tym do zawierania umów dla wykonania niniejszej uchwały niezbędnych, a także do sprawdzenia prawidłowości procedury odbioru budynku przez organy administracji. Dowód: uchwała nr 3 z dnia 9 listopada 2018 roku wraz z zestawieniem głosów oddanych za uchwałą, k. 70-72 W dniu 16 listopada 2018 r. na zlecenie powodowej Spółki została wykonana opinia techniczna dotycząca rozwiązań na poziomie stropodachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. (...) w K.. W opinii wskazano, że przecieki do mieszkań poniżej tarasów mogą być wynikiem: 1) uszkodzeń mechanicznych wykonanej izolacji powstałych na skutek prac prowadzonych przez nabywcę lokalu przylegającego do tarasów; 2) brakiem odpowietrzenia warstwy płyty drenażowej; 3) uszkodzeń mechanicznych rur PCV poniżej wypustów. Natomiast w opinii technicznej z dnia 15 grudnia 2018 r. dotyczącej pomieszczenia na odpady komunalne oraz w sprawie zamontowanej dodatkowej bramy garażowej nie objętej projektem wskazano, że pomieszczenie śmietnika zostało zaprojektowane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie normami, a kłopoty z eksploatacją garaży wynikają z zamontowania dodatkowej bramy w pierwszym garażu przez właściciela miejsc postojowych 1-4, co stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dowód: opinia techniczna z dnia 15 grudnia 2018 r., k. 73-74; opinia techniczna z dnia 16 listopada 2018 r., k. 75-83 Dnia 22 marca 2019 r. miało miejsce zebranie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K., podczas którego dyskutowano na temat m.in. kwestii związanych z naprawą usterek występujących w budynku, w tym w szczególności nieszczelności tarasów na III piętrze
--- STRONA 5 ---
oraz wad garażu. Protokół z zebrania został zakwestionowany przez powodową Spółkę, który domagał się wprowadzenia do niego wielu sprostowań, dotyczących w szczególności oświadczeń przedstawiciela Spółki w przedmiocie prac naprawczych w garażu. Dowód: protokół z zebrania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K., k. 96-98; wniosek o sprostowanie protokołu, k. 116-117 Poza okolicznościami, które były między stronami bezsporne, powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów przedłożonych przez strony do akt sprawy, których autentyczność i wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd oddalił pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez strony, gdyż dowody z dokumentów były wystarczające dla ustalenia wszelkich faktów istotnych dla rozpatrzenia sprawy i tym samym przeprowadzanie innych dowodów, w szczególności dowodów z zeznań świadków, prowadziłoby do niepotrzebnego przedłużenia postępowania. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zostało oddalone, gdyż kwestionowane przez stronę powodową zachowania pozwanych nie stanowią bezprawnego naruszenia przysługujących stronie powodowej dóbr osobistych. Zgodnie z art. 43 k.c. do osób prawnych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych. Jak wskazuje art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Odpowiednikiem czci osoby fizycznej jest u osoby prawnej dobro osobiste w postaci dobrego imienia, rozumianego jako opinia, jaką mają osoby trzecie na temat działalności osoby prawnej. Dobre imię osoby prawnej może zostać naruszone przez rozpowszechnianie informacji zarzucających jej niewłaściwe postępowanie, mogących spowodować u podmiotów zewnętrznych utratę zaufania i wiarygodności potrzebnych do prowadzenia zamierzonej działalności. Środki ochrony dóbr osobistych zostały określone w art. 24 k.c. Ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie w odpowiedniej treści i odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W orzecznictwie i doktrynie zaznacza się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404). Kwalifikowanie określonego zachowania jako naruszenie dóbr osobistych nie może się przy tym odbywać się według miary indywidualnej wrażliwości (oceny subiektywnej) żądającego ochrony, który czuje się dotknięty zachowaniem innej osoby, ale powinno uwzględniać elementy obiektywne, a więc mieć na uwadze odczucia przeciętnego odbiorcy - osoby rozsądnej i racjonalnie oceniającej, nieobciążonej uprzedzeniami, nieskłonnej do wyrażania ekstremalnych sądów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2017 r., I CSK 272/16). Przesłanka bezprawności jest rozumiana jako sprzeczność z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 – 12, poz. 377, LEX nr 8996). Szczególną okolicznością wyłączającą bezprawność jest działanie w ramach dozwolonej krytyki, mieszczącej się w granicach wyznaczonych przez zasady współżycia społecznego oraz społeczny cel krytyki. (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. I ACa 647/18, LEX nr 2635142). Ciężar dowodu bezprawność naruszenia kształtuje się w sposób odmienny niż w przypadku samego naruszenia – bezprawność jest objęta domniemaniem z art. 24 k.c., powód nie jest więc zobligowany do jej wykazania. Przenosząc powyższe działania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, iż w ocenie Sądu działania pozwanych nie doprowadziły do bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powodowej Spółki. Co prawda rozpowszechnianie wśród członków Wspólnoty informacji na temat braku podejmowania przez dewelopera należytych starań w kierunku usunięcia usterek w wybudowanych przez niego budynkach z pewnością negatywnie wpływa na wizerunek Spółki w oczach członków Wspólnoty, lecz w ocenie
--- STRONA 6 ---
Sądu powyższe zachowanie mieści się w granicach dozwolonej krytyki działań strony powodowej. Jak ustalił Sąd na podstawie przedłożonych przez strony dowodów z dokumentów, budynek przy ul. (...) w K. rzeczywiście jest obarczony pewnymi usterkami (choć powód powstania tych usterek nie został jednoznacznie ustalony), które dotychczas nie zostały usunięte. Pozwani, jako nabywcy lokali mieszkalnych będących częścią nieruchomości wspólnej, rozmawiając z pozostałymi współwłaścicielami czy samym deweloperem mają niekwestionowane prawo do wyrażania opinii na temat nieruchomości, wskazywania jej ewentualnych wad czy krytyki dotyczącej działań podejmowanych przez dewelopera w kierunku ich usunięcia. Mieści się to w zakresie zagwarantowanej przez art. 54 ust.1 Konstytucji RP wolności słowa, a także wynika z natury stosunków sąsiedzkich, łączących pozwanych z pozostałymi członkami Wspólnoty. Dzielenie się przez pozwanych z sąsiadami posiadanymi informacjami i spostrzeżeniami, jak również udostępnianie im wzorca składania wezwań do usunięcia usterek nie może być w ocenie Sądu odbierane jako działanie bezprawne, gdyż głównym celem tych czynności jest realizacja wspólnego, uzasadnionego interesu wszystkich członków spółdzielni, jakim jest zapewnienie bezpiecznego i komfortowego korzystania z wspólnej im nieruchomości. Powyższe rozważania należy odnieść także do uchwały nr 3 Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) w K. z dnia 9 listopada 2018 r. w sprawie działań w celu rozwiązania problemu wad i usterek w budynku i lokalach, która również pozostaje w granicach dozwolonej krytyki. Dodatkowo należy wskazać, że nawet w przypadku przyjęcia, że podjęcie przedmiotowej uchwały bezprawnie godzi w dobra osobiste strony powodowej, to nie sposób obciążać odpowiedzialnością za to naruszenie pozwanych. Strona powodowa nie wykazała, aby do podjęcia rzeczonej uchwały doszło z inicjatywy pozwanych i aby jej treść została przez nich zaprojektowana. Nie można wywodzić takiego wniosku z samego faktu, że pozwani pełnią funkcję członków zarządu Wspólnoty. Z powyższego wynika jednoznacznie, że uchwała została podjęta nie przez pozwanych, lecz przez samą Wspólnotę, która stanowi odrębny od pozwanych byt prawny i pozwani nie ponoszą odpowiedzialności za działania Wspólnoty w tym zakresie. Odnośnie zachowania pozwanych w postaci wystąpienia z wnioskami o dokonanie wpisów hipoteki przymusowej na nieruchomości przy ul. (...) w K. należy wskazać, że stanowiło ono realizację przysługującego pozwanym prawa podmiotowego i z tego powodu wyłączona jest jego bezprawność. Pozwani działali w ramach art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej, zgodnie z którym każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Unormowane w cytowanym wyżej przepisie prawo do sądu obejmuje m.in. prawo dostępu do sądu, czyli prawo uruchomienia procedury przed sądem (por. P. Tuleja w: P. Tuleja red., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, komentarz do art. 45, LEX/el.). W ramach prawa do sądu niewątpliwie mieści się więc realizacja zdolności postulacyjnej przed sądem, w tym składanie stosownych wniosków o wszczęcie postępowania – również o dokonanie wpisu prawa, roszczenia lub hipoteki w księdze wieczystej. Pozwani składając wnioski o wpis hipoteki do księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości strony powodowej działali więc w ramach porządku prawnego, wykorzystując legalne sposoby dochodzenia swych praw przed sądem. O kosztach procesu Sąd orzekł na orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., tj. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Strona powodowa jako strona przegrywająca sprawę w całości zobowiązana jest do zwrotu pozwanym wszelkich poniesionych przez nich kosztów niezbędnych do celowej obrony. Na koszty te w łącznej wysokości po 4 337 zł dla każdego z pozwanych złożyły się: wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w kwocie 4 320 zł, ustalone zgodnie z § 2 pkt 6 i § 8 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 205/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2020 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I#art. 109 ust. 1 ustawy#art. 23 k.c.#art. 27 ust. 5 ustawy#art. 43 k.c.#art. 24 k.c.#art. 54 ust.1 Konstytucji#art. 45 ust. 1 Konstytucji