Wyrok I C 2046/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Biały

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 2046/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 kwietnia 2013 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Jarosław Pawlik Protokolant: Bożena Suchocka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2013 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa A. i I. małżonków Ł. przeciwko J. G. o zapłatę I. Powództwo oddala. II. Zasądza od powodów A. i I. małżonków Ł. na rzecz pozwanego J. G. kwotę 3617 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Powodowie A. Ł. i I. Ł. wnieśli o zasądzenie od pozwanego J. G. na ich rzecz solidarnie kwoty 184.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od tej kwoty od dnia 20 października 2012 roku do dnia zapłaty, a także o zasądzenie od pozwanych kosztów procesu w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, iż powyższej kwoty dochodzą tytułem zwrotu nienależnego świadczenia otrzymanego przez pozwanego przy okazji zawarcia umowy sprzedaży zabudowanej nieruchomości gruntowej przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy w Białymstoku IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). Podnieśli bowiem, że w dniu 25.11.2009 roku A. Ł. zawarła z pozwanym umowę najmu budynku położonego na wspomnianej wyżej nieruchomości, należącej do pozwanego, a w końcu roku 2011 strony porozumiały się co do sprzedaży przez pozwanego tej nieruchomości. Zdaniem powodów, w zakresie ceny sprzedaży strony uzgodniły cywilistyczną cenę na kwotę 800.000 zł, co zostało utrwalone w § 3 umowy przedwstępnej z dnia 22 grudnia 2011 roku oraz w pkt. 3 „Oświadczenia zbywcy nieruchomości”, złożonego przez pozwanego dla (...) Bank SA w dniu 29.02.2012 roku. Oba powyższe dokumenty znaczą zatem, że cena sprzedaży bez należnego podatku VAT wynosi 800.000 zł. W dniu 16.10.2012 roku strony zawarły w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży nieruchomości. Pozwany oświadczył w niej, że prowadzi działalność gospodarczą i jest podatnikiem podatku VAT, wskutek czego zobowiązał się rozliczyć we właściwym urzędzie skarbowym należy podatek z tytułu tej umowy. Strony oświadczył zaś w --- STRONA 2 --- niej, że umówiona cena sprzedaży wynosi 984.000 zł brutto, tj. zawiera w sobie należny podatek VAT. Łącznie z przedmiotową umową, pozwany wystawił powodom fakturę VAT nr (...), gdzie podał cenę netto za przedmiot sprzedaży 800.000 zł, stawkę VAT 23 %, a cenę brutto – 984.000 zł. Powodowie wskazali, iż w dniu 12.11.2012 roku pozwany poinformował ich, że wprowadził swoich kontrahentów w błąd, bowiem błędnie i na niekorzyść powodów określił status przedmiotu sprzedaży na gruncie podatku VAT, jako że przedmiot ten tak naprawdę był zwolniony od tego podatku. Zdaniem powodów, zważywszy na fakt profesjonalnego prowadzenia działalności przez powoda trudno uznać, by owo wprowadzenie w błąd było przypadkowe. Powodowie podkreślili, iż w rezultacie zapłacili kwotę 184.000 zł ponad umówioną cenę sprzedaży, tj. 800.000 zł, ponieważ pozwany oświadczył, że ustawa o podatku od towarów i usług nakłada na niego obowiązek obłożenia tej ceny tym podatkiem wg stawki 23 %, który musi odprowadzić do urzędu skarbowego. Tym samym kwota 184.000 zł przyjęta przez J. G. jest świadczeniem nienależnym, podlegającym zwrotowi na rzecz powodów, ponieważ nie ma żadnej causa dla jej otrzymania przez pozwanego. Dodatkowo powodowie wskazywali też, że pozwany na różne sposoby starał się wyłudzić od nich oświadczenie woli zmierzające do legalizacji bezprawnie otrzymanej kwoty 184.000 zł. W związku z tym opisali, że w dniu 12.11.2012 zjawiła się u nich córka pozwanego przynosząc korektę do faktury VAT, a jednocześnie pozwany namawiał powodów, by podpisali u notariusza sporządzającego umowę „Oświadczenie” w zakresie zmiany ceny sprzedaży, jednakże małżonkowie Ł. nie wyrazili na to zgody. Powodowie złożyli też pozwanemu oświadczenie woli w trybie art. 88 § 1 kc o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w zakresie zapłaty 184.000 zł za przedmiot umowy sprzedaży. Pozwany J. G. wnosił o oddalenie powództwa w całości, a także o zasądzenie od powodów kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. Motywując swe stanowisko podniósł, iż powodowie nie mogą skutecznie powoływać się na oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli w zakresie zapłaty 184.000 zł zapłaconej pod wpływem błędu, bowiem możliwe jest tylko uchylenie się od czynności prawnej jako całości. Co więcej, wbrew twierdzeniom powodów, wolą stron było zawarcie umowy sprzedaży nieruchomości za cenę 984.000 zł jako odpowiadającej wartości rynkowej przedmiotu sprzedaży. Strony ani w trakcie negocjacji, ani podczas podpisywania umów przedwstępnych nie odnosiły się do takich czynników cenotwórczych jak podatek VAT. Przesłanki ku takiemu stwierdzeniu nie może stanowić oświadczenie pozwanego z dnia 29 lutego 2012 roku, bowiem było ono skierowane do banku, a w dacie jego sporządzania nie było jeszcze podstaw do zwolnienia nieruchomości z podatku VAT. Dla powódki, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą NZOZ (...), było to zresztą bez znaczenia, bowiem nie jest ona czynnym podatnikiem podatku VAT, a cena sprzedaży miała w całości stanowić koszt uzyskania przychodu z działalności gospodarczej powódki A. Ł.. Pozwany podkreślał też, że dopiero po zawarciu umowy sprzedaży nieruchomości uzyskał w Urzędzie Skarbowym informację, że sprzedaż ta korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Zaznaczał przy tym, że o ile sam prowadząc działalność gospodarczą działa jako profesjonalny przedsiębiorca, o tyle profesjonalistką jest też powódka, również prowadząca działalność gospodarczą. J. G. wskazywał, że fakturę korygującą wystawił prawidłowo, a treść sporządzonego przez notariusz B. O. oświadczenia potwierdza jedynie, że jego wolą była sprzedaż powodom przedmiotowej nieruchomości za kwotę 984.000 zł. Odpowiada ona wartości rynkowej, a pozwany musiał też rozliczyć się z podatku VAT, który odliczył przy wytworzeniu nieruchomości, a także do zapłaty podatku dochodowego. Zdaniem pozwanego, nie ma podstaw, by mówić o działaniu powodów pod wpływem błędu istotnego. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Bezspornym jest, iż w dniu 25 listopada 2009 roku powódka A. Ł. zawarła z pozwanym J. G. umowę najmu należącego do niego budynku przy ul. (...) w B. na prowadzenie Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej (...)/k. 19 – 26/. Poza sporem pozostaje również fakt, iż strony, tj. powódka A. Ł. wraz z pozostającym w ustawowej wspólności małżeńskiej mężem I. Ł. oraz pozwany J. G., porozumiały się co do sprzedaży przez pozwanego na rzecz powodów całej opisanej wyżej nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Białymstoku IX Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr (...). W tym celu w dniu 22 grudnia 2011 roku strony w zwykłej formie pisemnej zawarły umowę przedwstępną sprzedaży, w której określiły m.in., że za przedmiot tej umowy Kupujący zapłaci na rzecz --- STRONA 3 --- Sprzedającego wynagrodzenie w kwocie 984.000 zł brutto /§ 3 ust. 1/, a zapłata nastąpi w chwili uzyskania kredytu przez Kupującego nie później niż do dnia 03.01.2012 roku oraz że Sprzedający zobowiązuje się przepisać aktem notarialnym nieruchomość po uregulowaniu całości wynagrodzenia, tj. 984.000 zł brutto /k. 27/. W dniu 29 lutego 2012 roku pozwany J. G. złożył na rzecz (...) Bank SA „Oświadczenie zbywcy nieruchomości”, w którym wskazał, że jako właściciel sprzedaje powódce A. Ł. nieruchomość przy ul. (...) w B. za kwotę 800.000 zł netto / k. 28 – 29/. Wątpliwości nie budzi też fakt, że w dniu 08 października 2012 roku strony podpisały kolejną umowę przedwstępną sprzedaży opisanej wyżej nieruchomości określając cenę brutto na kwotę 984.000 zł /k. 68/. Bezspornym jest też, że w dniu 16 października 2012 roku przed notariuszem B. O. strony zawarły w formie aktu notarialnego umowę sprzedaży, na mocy której pozwany J. G. zbył na rzecz A. i I. małżonków Ł. opisaną wyżej nieruchomość, przy czym „umówiona cena za przedmiot umowy wynosiła 984.000 zł brutto” /§ 7/. Jednocześnie J. G. oświadczył, iż pod nazwą (...)w B. prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na handlu nieruchomościami i wznoszeniu budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, i w ramach tej działalności na działce będącej przedmiotem aktu wybudował budynek handlowo – usługowy. Ponadto A. Ł. oświadczyła, że nabyła przedmiotową nieruchomość w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą pod nazwą (...)A. Ł. w B.. Stawający zawarli też w umowie zapis, zgodnie z którym zapłata na poczet ceny sprzedaży nastąpi w kwocie 250.000 zł w terminie trzech dni od podpisania umowy, zaś kwota 734.000 zł zostanie zapłacona z kredytu bankowego – zaciągniętego przez A. Ł. za zgodą jej męża I. Ł.. Jednocześnie nabywcy zobowiązali się do zapłaty J. G. całej ceny sprzedaży w łącznej kwocie 984.000 zł w ustalonym terminie do dnia 19 października 2012 roku i w zakresie przyjętego na siebie zobowiązania poddali się z aktu notarialnego rygorowi egzekucji w myśl art. 777 § 1 pkt 4 kpc /§ 10 umowy/. Pozwany J. G. oświadczył natomiast, że jest podatnikiem podatku VAT zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług oraz zobowiązał się rozliczyć we właściwym urzędzie skarbowym należny podatek z tytułu zawartej umowy sprzedaży /§ 13/. Zgodnie z § 18 umowy, sporządzająca akt notariusz nie pobrała podatku od czynności cywilnoprawnych, bowiem przedmiotowa czynność nie podlegała opodatkowaniu tą daniną /k. 30 – 35/. Tego samego dnia pozwany wystawił powodom fakturę VAT nr (...), gdzie podał cenę netto za przedmiot sprzedaży 800.000 zł, stawkę VAT 23 %, a cenę brutto – 984.000 zł /k. 36/. W październiku 2012 roku notariusz B. O. na podstawie rozmów z pozwanym sporządziła projekt oświadczenia, w myśl którego J. G. oświadczył, że zgodnie z § 13 opisanej wyżej umowy zobowiązał się rozliczyć we właściwym urzędzie skarbowym należny podatek z tytułu zawartej umowy sprzedaży – jako podatnik podatku VAT, podczas gdy przedmiotowa sprzedaż objęta jest zwolnieniem od tego podatku. Wobec powyższego stawajacy mieliby zgodnie oświadczyć, że dokonują zmiany zapisów § 7 i § 13 przedmiotowej umowy z dnia 16 października 2012 roku w ten sposób, że otrzymałyby one nowe brzmienie: „§ 7. Umówiona cena za przedmiot umowy wynosi 984.000 zł”, „§ 13. J. G. oświadcza, iż jest podatnikiem podatku VAT zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, zaś czynność niniejsza objęta jest zwolnieniem od podatku od towarów i usług zgodnie z przepisami art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy” /k. 46 – 47/. Bezspornym jest, iż projekt ten nie uzyskał akceptacji powodów. W dniu 26 października 2012 roku pozwany wystawił na rzecz powodów fakturę korygującą VAT nr (...), w której umieścił zapis, że po korekcie cena brutto wynosi 984.000 zł, kwota podatku 0,00, a wartość brutto – 984.000 zł / k. 49 – 50/. --- STRONA 4 --- Pismem z dnia 27 listopada 2012 roku powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 184.000 zł, jednakże pozwany odmówił w piśmie z dnia 03 grudnia 2012 roku uznając żądanie za bezzasadne /k. 51, 69/. Z kolei w piśmie z dnia 12 grudnia 2012 roku powodowie złożyli „oświadczenie o uchyleniu się od skutków oświadczenia woli” w zakresie zapłaty na rzecz pozwanego kwoty 184.000 zł /k. 52/. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, tj. wspomnianych dokumentów, przy czym w przedstawionym wyżej zakresie nie był on przedmiotem sporu stron. Spór ten dotyczył natomiast tego, czy istotnie kwota 184.000 zł może być uznana za świadczenie nienależne, jak wnosili o to powodowie. Zgodnie z art. 405 kc, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe do zwrotu jej wartości. Odpowiedzialność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia obciąża wzbogaconego niezależnie od tego w wyniku jakiego zdarzenia uzyskał on korzyść majątkową /tak SN w wyroku z dnia 23 listopada 1998 roku , II CKN 58/98 /. Jednocześnie art. 410 § 1 kc stanowi, iż przepis art. 405 i następne stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego, które zgodnie z art. 410 § 2 określane jest jako nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. W ocenie Sądu należy stwierdzić, iż nie ma podstaw do uznania roszczenia A. i I. Ł. za uzasadnione. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe, w tym dokumenty przedłożone przez samych powodów, jednoznacznie wykazało bowiem, że strony zawierając w dniu 16 października 2012 roku umowę sprzedaży w formie aktu notarialnego objęły zgodnymi oświadczeniami woli nie tylko przedmiot owej transakcji, czyli nieruchomość przy ul. (...) w B., ale też inny przedmiotowo istotny element umowy sprzedaży – cenę. Zdaniem Sądu nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż wynosiła ona 984.000 zł, przy czym wymieniona kwota stanowiła jedyny i ostateczny przedmiot rozliczeń stron. W pierwszej kolejności świadczy o tym fakt, iż strony dwukrotnie – jak to wyżej opisano – podpisywały umowę przedwstępną sprzedaży za każdym razem określając wysokość zobowiązania nabywców na wspomnianą wyżej kwotę. Jednocześnie trudno też pominąć, że ani w umowach przedwstępnych, ani w umowie ostatecznej, zawartej w formie aktu notarialnego, strony nie rozdzielały ceny na należność netto i podatek, ale od razu ustalały wysokość tej należności na kwotę 984.000 zł. Miało to zresztą miejsce podczas podpisywania wspomnianego aktu, o czym jednoznacznie mówiła w swych zeznaniach notariusz B. O. /e-protokół z dnia 16.04.2013 roku, 00:03:03 – 00:20:59/. Diametralnie różną wersję zdarzenia przedstawiła wprawdzie zeznająca w charakterze strony powódka A. Ł., niemniej jednak Sąd obdarzył walorem wiarygodności relację pierwszej z wymienionych osób. Niewątpliwie bowiem notariusz jako osoba całkowicie obca dla stron mogła przedstawić obiektywny opis sytuacji nie kierując się w tym zakresie interesem którejkolwiek ze stron, natomiast powódka, co oczywiste, była zainteresowana uzyskaniem określonego rozstrzygnięcia. Za przyjęciem powyższego stanowiska przemawia również fakt, że w każdej z umów strony używały sformułowania „brutto” jednoznacznie dając tym samym wyraz przekonaniu, że na nabywcach ciąży wyłącznie obowiązek zapłaty kwoty 984.000 zł i nie podlega ona dalszym negocjacjom, natomiast pozwany jako sprzedawca zajmie się odprowadzeniem wszelkich danin publicznoprawnych związanych z transakcją, w tym przede wszystkim podatkiem od towarów i usług. Pozostaje to zresztą w całkowitej zgodności z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 05 lipca 2001 roku o cenach /Dz.U. 2013, poz. 385 tekst jedn./, zgodnie z którym za cenę rozumie się wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę; w cenie uwzględnia się podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów sprzedaż towaru (usługi) podlega obciążeniu podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem akcyzowym. Znalazło to również odzwierciedlenie w treści samego aktu, którego § 13 wyraźnie stanowił, że rozliczeniem podatku VAT zajmie się J. G., co legło też u podstaw odstąpieniu przez notariusza pobierania podatku od czynności cywilnoprawnych. Faktem jest natomiast, że pozwany istotnie przyjął stawkę podatku VAT w wysokości 23 % od transakcji i taką też kwotę – 184.000 zł – zamierzał odprowadzić na rzecz fiskusa, o czym świadczy zarówno treść złożonego przez niego oświadczenia z dnia 29 lutego 2012 roku, jak i przede wszystkim treść wystawionej przez niego faktury VAT z dnia 16 października 2012 roku. Jak zaś wynika z faktury korygującej, --- STRONA 5 --- stawkę tą pozwany przyjął błędnie. Zdaniem Sądu nie świadczy to jeszcze, by można było mówić o świadczeniu nienależnym bądź o celowym wprowadzeniu kontrahenta w błąd. Jak już bowiem kilkukrotnie wspomniano, z treści dokumentów wyraźnie wynika, że strony umówiły się na 894.000 zł brutto jako całość, a nie na 800.000 zł plus podatek, przy czym nie sposób też pominąć, że bez wątpienia na pozwanym jako sprzedawcy dokonującym transakcji w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej ciążyło zobowiązanie podatkowe. Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005, Nr 8, poz. 60 z późn. zm./, obowiązek podatkowy stanowi wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Obowiązek podatkowy jest zatem kategorią prawną i faktyczną zobiektywizowaną, co oznacza, że powstaje w warunkach przez prawo określonych niejako automatycznie, tj. niezależnie od woli i zamiaru podmiotów temu obowiązkowi podlegających. Obowiązek podatkowy uzależniony jest od zaistnienia prawnopodatkowego stanu faktycznego, na który składają się: element podmiotowy /kto musi zapłacić/ oraz element przedmiotowy /od czego musi zapłacić/. Zobowiązaniem podatkowym jest natomiast wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia m.in. na rzecz Skarbu Państwa podatku w wysokości, terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego /art. 5 op/. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż sam fakt zwolnienia od podatku nie jest tożsamy z brakiem zobowiązania podatkowego, które jak najbardziej ciążyło na pozwanym. Kwestie te, poprzez umieszczenie w umowach słowa „brutto” nie dotyczyły już jednak w najmniejszym stopniu powodów, jako że – co warto ponownie zaznaczyć – byli oni zobowiązani do zapłaty kwoty 984.000 zł bez względu na wysokość wiążących się z tym podatków, a wszelkie rozliczenia pozwanego z fiskusem nie miały dla nich znaczenia. Uiszczenie przez nich na rzecz J. G. kwoty 184.000 zł mieściło się zatem w cenie sprzedaży i nie mogło być uznane za świadczenie nienależne. Zdaniem Sądu znamiennym jest, iż wspomnianą wyżej kwotę zaczęli postrzegać jako takie świadczenie dopiero po próbie doręczenia im faktury korygującej przez córkę pozwanego. Wątpliwym jest jednak, czy powodowie wyraziliby chęć „wzruszenia” ustalonej w umowie ceny, gdyby transakcja była obciążona w rzeczywistości stawką 23 %, a pozwany przyjął stawkę zerową i później domagał się „dopłaty”. Zdaniem Sądu umieszczenie przez strony w umowie ceny brutto czynią takie rozliczenia – w którąkolwiek stronę – niedopuszczalnymi i sprzecznymi z cytowanym wyżej zapisem ustawy o cenach. Inaczej przedstawiałaby się sytuacja, gdyby obie strony w umowie wyraźnie rozdzieliły cenę netto i kwotę podatku, jako że tylko w ten sposób kontrahenci mogą dać wyraz znaczeniu przywiązywanych do obu tych wartości i co dałoby podstawę ewentualnym rozliczeniom, gdyby kwota podatku okazała się niezgodna z wcześniejszymi ustaleniami. W niniejszej sprawie takiego rozdzielenia niewątpliwie zaś zaniechano. Zgodnie z art. 84 § 1 kc, w razie błędu co do treści czynności prawnej można uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Jeżeli jednak oświadczenie woli było złożone innej osobie, uchylenie się od jego skutków prawnych dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez tę osobę, chociażby bez jej winy, albo gdy wiedziała ona o błędzie lub mogła z łatwością błąd zauważyć; ograniczenie to nie dotyczy czynności prawnej nieodpłatnej. Jednocześnie § 2 stanowi, iż można powoływać się tylko na błąd uzasadniający przypuszczenie, że gdyby składający oświadczenie woli nie działał pod wpływem błędu i oceniał sprawę rozsądnie, nie złożyłby oświadczenia tej treści (błąd istotny). Przesłanki prawnej doniosłości błędu nie są jednorodne. Uformowane zostały jako kryteria dla przyjęcia oceny, że błąd jest prawnie doniosły. Ich liczba i charakter uzależnione zostały w dużej mierze od rodzaju i typu czynności, o którą chodzi. Stanowiący normę podstawową art. 84 wyodrębnia dwa rodzaje kryteriów usprawiedliwiających powołanie się na błąd: 1) te, których wystąpienie jest nieodzowne zawsze dla uznania błędu za prawnie doniosłą wadę oświadczenia woli, oraz 2) te, które wystąpić muszą dodatkowo przy pewnych typach czynności prawnych i łącznie z pierwszymi uzasadniają przyjęcie prawnej doniosłości błędu. W każdej sytuacji błąd musi spełniać dwa kryteria, a mianowicie musi być błędem co do treści czynności prawnej oraz musi być istotny. Obie te cechy muszą występować łącznie. Obie stanowią rezultat oceny. --- STRONA 6 --- Błąd co do treści czynności prawnej oznacza, iż mylne wyobrażenie dotyczyć może jakiegokolwiek elementu czynności prawnej, ponieważ zsumowanie wszystkich składników (prawdziwie i fałszywie przedstawionych) tworzy w rezultacie nieprawidłowy obraz całości. Oznacza zatem w istocie błąd co do okoliczności wchodzących w skład treści tejże czynności (tak np. uzasadnienie uchwały SN z dnia 18 listopada 1967 r., III CZP 59/67, OSNC 1968, nr 7, poz. 117). Innymi słowy, „warunkiem prawnej doniosłości błędu w świetle art. 84 kc jest przede wszystkim to, aby błąd składającego oświadczenie woli dotyczył treści czynności prawnej. Przepis ten zakłada więc istnienie po stronie składającego oświadczenie woli mylnego wyobrażenia o treści tego oświadczenia (pomyłka) lub o takich okolicznościach, jak np. fakty, do których odnosi się oświadczenie, normy prawne, mające zastosowanie do dokonywanej czynności prawnej, albo skutki prawne dokonywanej czynności prawnej" (uzasadnienie wyroku SN z dnia 19 października 2000 r., III CKN 963/98, OSNC 2002, nr 5, poz. 63). W świetle poczynionych wyżej rozważań nie ma zdaniem Sądu żadnych podstaw do przyjęcia błędu po stronie powodów. Niewątpliwie bowiem zdawali oni sobie sprawę, że obciąża ich obowiązek zapłaty kwoty 984.000 zł i że był to jedyny obowiązek z ich strony, bez względu na treść zobowiązania podatkowego ciążącego na pozwanym. Sąd podziela też wspomniany przez pozwanego pogląd Sądu Najwyższego, iż „błąd jest wadą oświadczenia woli powodującą względną nieważność czynności prawnej, czyli jej wzruszalność; możliwość uchylenia się od skutków wadliwego oświadczenia woli jest prawem podmiotowym kształtującym. Uprawniony może skorzystać z tego prawa i doprowadzić do nieważności umowy jako całości, nie może natomiast uchylić się jedynie od niektórych postanowień umowy z zamiarem pozostawienia w mocy pozostałych. Działający pod wpływem błędu nie może skutecznie dążyć do doprowadzenia przez takie oświadczenie do obowiązywania czynności prawnej takiej treści, jakiej życzyłby sobie, gdyby błędu nie popełnił /wyrok z dnia 19.11.2003 roku, V CK 477/02, Lex nr 175975/. Innymi słowy zatem, nie można uchylić się tylko od części czynności prawnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd powództwo oddalił w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kpc zgodnie z zawartą w nim zasadą odpowiedzialności za wynik procesu zasądzając solidarnie od powodów na rzecz pozwanego kwotę 3 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, ustaloną na podstawie § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. 2002, nr 163, poz. 1349 ze zm./, a także kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.