Postanowienie I C 203/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy w Legni

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 203/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2012 roku Sąd Okręgowy w Legnicy I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Katarzyna Kamińska Protokolant: Marta Radosz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2012 roku w Legnicy sprawy z powództwa Państwowej Wyższej Szkoły (...) w L. przeciwko D. S. o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 2177,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt IC 203/11 UZASADNIENIE Powód: Państwowa Wyższa Szkoła (...) w L. w pozwie skierowanym przeciwko pozwanej D. S. domagała się nakazania pozwanej złożenia na ręce władz uczelni oświadczenia następującej treści: „Przepraszam władze (...) w L. za dotychczasowe naruszające dobra Uczelni działania polegające na bezzasadnym kierowaniu postępowań tak do organów państwowych jak i organów ścigania przeciwko władzom Uczelni i oświadczam, iż zobowiązuję się do zaniechania upowszechniania pisemnie i ustnie wiadomości o zakończonych i toczących się postępowaniach w sprawach oraz do zaniechania wszelkich działań o charakterze mogącym stanowić naruszenie bądź zagrożenie naruszenia dóbr osobistych Uczelni”. Powodowa Uczelnia wniosła także o zasądzenie od pozwanej kwoty 2.000,00 zł na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz (...) w L.. W uzasadnieniu swojego żądania powód wskazał, że pozwana jest pracownikiem dydaktycznym Uczelni. Pełni również funkcję wiceprzewodniczącej Związku Zawodowego Pracowników (...) w L.. Powód zarzucił, że pozwana swoim zachowaniem narusza dobra osobiste powodowej Uczelni w postaci dobrego imienia, wiarygodności i reputacji. Pod pozorem działania związków zawodowych zawiadamia instytucje kontrolne oraz organy ścigania o nie istniejących nieprawidłowościach, co sprawia, że na terenie Uczelni przeprowadzane są kontrole, które zakłócają rytm pracy, powodując jednocześnie negatywny oddźwięk w wizerunku Uczelni. Zarzuty skierowane przeciwko władzom Uczelni czynione są złośliwie i nie są prawdziwe, o czym świadczą zakończone postępowania kontrolne i prokuratorskie. Pozwana stale składając zawiadomienia do najróżniejszych instytucji pod pozorem dyskryminacji bądź to pracowników, bądź związków zawodowych wskazuje na te same, niczym nie poparte okoliczności wynikające z chęci spowodowania dolegliwości i dezorganizacji pracy Uczelni. Powód zarzucił także, że pozwana wielokrotnie --- STRONA 2 --- w pismach kierowanych do Sądów czy też władz Uczelni lub innych instytucji rozpowszechniała wiadomości o zapadłym wyroku sądowym w zamiarze dyskredytacji i negatywnego odbioru Uczelni. Nadto pozwana, nie tylko składa zawiadomienia, ale mając taką możliwość stara się aktywnie uczestniczyć w zainicjowanym postępowaniu. Te wszystkie działania pozwanej naruszają dobre imię Uczelni, zarzucając jej niewłaściwe postępowanie w prowadzonej działalności, wskutek czego zostaje ona narażona na utratę zaufania potrzebnego do funkcjonowania zgodnie z zakresem jej zadań. W odpowiedzi na pozew pozwana D. S. wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że roszczenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie z przyczyn zasadniczych, bo powódka nie wskazuje w pozwie jakie dobra osobiste spośród wymienionych w treści art. 23 kc zostały zagrożone lub dokonano ich naruszenia. Również żądanie pozwu w pkt 1 nie zawiera treści pozwalających na określenie jednoznaczne jakie dobra zostały naruszone. Z treści żądania pozwu nie wynika, zdaniem pozwanej, jakie dobra osobiste (...) pozwana naruszyła, a strona powodowa dąży jedynie do wymuszenia na pozwanej oświadczenia, że zaniecha jako przedstawiciel związku zawodowego sporządzania i kierowania pism do właściwych organów i urzędów państwowych. Zdaniem pozwanej również uzasadnienie pozwu nie pozwala na jednoznaczne sprecyzowanie dobra osobistego powódki, które zostało naruszone przez zachowanie pozwanej. Pozwana powołała się na obowiązującą w sporach dotyczących naruszenia dóbr osobistych zasadę, że treści zawarte w dokumentach kierowanych w postępowaniach opartych na podstawie obowiązujących przepisów prawnych – nie stanowią „same z siebie” naruszenia dóbr osobistych. Z treści pism, które kierowała pozwana nie wynika, aby używała w nich terminologii obraźliwej, uwłaczającej godności, powołując się na nieprawdziwe okoliczności. Samo złożenie pism do uprawnionych instytucji nie jest naruszeniem jakichkolwiek dóbr osobistych, jeżeli forma i treść tych wystąpień dóbr osobistych nie narusza. Zachowanie pozwanej było oparte na podstawie określonych przepisów, a zatem nie było ono bezprawne. Zdaniem pozwanej póki powódka nie wykaże, że powoływane przez pozwaną okoliczności podniesione w zawiadomieniach są nieprawdziwe i że pozwana miała świadomość ich nieprawdziwości – dyskusja na temat naruszenia dobra osobistego jest nie merytoryczna. Pozwana przyznała, że kierowała do organów państwowych szereg pism i zawiadomień, ale kierując je była przekonana, że działa w obronie uzasadnionego interesu społecznego, a przedstawione w tych pismach okoliczności były prawdziwe i uzasadnione postepowaniem przedstawicieli strony powodowej. Nadto w pismach powoływanych przez stronę powodową jako dowody naruszenia dóbr osobistych, pozwana reprezentowała stanowisko związków zawodowych i jej uprawnienia do składania tych pism wynikały z treści ust. 4 ustawy o związkach zawodowych i art. 304 kpk. Pozwana zarzuciła także, że strona powodowa podejmuje systematyczne, konsekwentne działania zmierzające do pozbycia się wszystkich członków Związku Zawodowego Pracowników (...) w L.. Od 2008 r. dochodzi u strony powodowej do działań mających na celu wyłącznie dyskryminację członków Związku Zawodowego i przejawem tego jest również niniejsze postępowanie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Pozwana D. S. jest pracownikiem dydaktycznym zatrudnionym u strony powodowej. Od 2008 r. pełni funkcję wiceprzewodniczącej Związku Zawodowego Pracowników (...) w L.. Przewodniczącą tego związku była prof. M. C.. Związek ten nie istnieje na terenie uczelni od października 2012 r. Dowód: - okoliczność bezsporna. W 2007 r. zostały przeprowadzone na terenie powodowej Uczelni wybory rektora tej uczelni. Rektorem tym został prof. K. P., który funkcję tę pełni nadal. Sposób przeprowadzenia tych wyborów wzbudzał na uczelni liczne kontrowersje. Większość elektorów i pracowników dydaktycznych uczelni przeciwnych tej kandydaturze zostało --- STRONA 3 --- członkami Związku Zawodowego Pracowników (...) w L. i pozostawali w opozycji do nowych władz uczelni i sposobu zarządzania przez te władze uczelnią. Dowód: -zeznania świadków: R. B., k.146, J. S. (1), k.147 odwrót, K. S., k.183, R. H., k.679-680, A. D. (1), k.681-682, R. K., k.708 odwrót. W dniu 23 kwietnia 2009 r. pozwana D. S. działając jako wiceprzewodnicząca Związku Zawodowego pracowników (...) w L. złożyła do Prokuratury Rejonowej w Legnicy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez władze (...) w L. polegającego na niezgodnym z przepisami prawa zawarciu umowy najmu mieszkania służbowego dla Rektora R. P. i działaniu na szkodę Uczelni. Postanowieniem z dnia 25 maja 2009 r. Prokurator Rejonowy w Legnicy odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia od września 2007 do maja 2009 r. uprawnień przez (...) w L. wskutek zawarcia umowy najmu mieszkania służbowego, tj. o czyn z art. 231 § 1 kk wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego. Dowód: -postanowienie Prokuratura Rejonowego w Legnicy z 25 maja 2009 r. w aktach sprawy 3 Ds. 64/09. W dniu 03 listopada 2010 r. D. S. działając jako wiceprzewodnicząca Związku Zawodowego Pracowników (...) w L. zawiadomiła Prokuraturę Rejonową w Legnicy o popełnieniu przez władze uczelni przestępstwa polegającego na nie stosowaniu się przez władze uczelni do wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie II Ka 195/10, tj. orzeczonego środka karnego w postaci zakazu zajmowania stanowisk związanych z dysponowaniem środkami publicznymi w uczelniach państwowych na okres 3 lat przez J. S. (1) i zatrudnienie go na stanowisku zastępcy Kanclerza (...) w L.. Prokurator Rejonowy w Legnicy postanowieniem z dnia 8 lutego 2011 r. umorzył śledztwo w sprawie o czyny z art. 244 kk i art. 231 § 1 kk wobec stwierdzenia, że czyny nie zawierają ustawowych znamion czynu zabronionego, na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 kpc. Dowód: -postanowienie Prokuratora Rejonowego w Legnicy z dnia 8 lutego 2011 r. w sprawie o sygn.. akt 3 Ds. 216/10. W związku z zawiadomieniami Związku Zawodowego Pracowników (...) w L. dwukrotnie na terenie Państwowej Wyższej Szkoły (...) w L. były przeprowadzone kontrole przez Państwową Inspekcję Pracy w 2008 r. i w 2009 r. Przedmiotem kontroli w 2008 r. objęto: zmianę warunków pracy, rozliczenie godzin ponadwymiarowych, przyznanie dodatków studenckich. Postanowieniem z 9 lipca 2008 r. Związek Zawodowy Pracowników (...) w L. został dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony. W toku tej kontroli zostały ujawnione przez Inspektora Pracy nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą. Przedmiotem kontroli przeprowadzonej w 2009 r. było wykonywanie przez pracodawcę obowiązku wynikającego z art. 18 3a ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, tj. równego traktowania w zatrudnieniu. W wyniku tej kontroli nie dopatrzono się naruszenia zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu. Związek Zawodowy Pracowników (...) w L. złożył zastrzeżenia do protokołu tej kontroli w związku z faktem iż został dopuszczony do udziału na prawach strony postanowieniem z dnia 26.01.2009 r. Inspektor pracy przeprowadzający kontrolę pismem z dnia 21.04.2009 r. ustosunkował się do zastrzeżeń zgłaszanych przez Związek Zawodowy. --- STRONA 4 --- Dowód: -protokół kontroli PIP, k.39-42, zastrzeżenia do protokołu zgłoszone przez Związek Zawodowy Pracowników (...) (...) w L., k.43-44, odpowiedź na zastrzeżenia związku, k.45, protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 20.06.2008 r., postanowienie z 09.07.2008 r., zastrzeżenia do protokołu złożone przez (...) w L., ustosunkowanie inspektora do zastrzeżeń – wystąpienie z 25.09.2008 r. W prasie i na portalach internetowych ukazywały się liczne publikacje na temat konfliktu władz uczelni (...) w L. i pracowników Wydziału Politologii, relacjonujące różne wydarzenia stanowiące tło tych konfliktów, m. in. dotyczące wypowiedzeń umów o pracę lub wypowiedzeń zmieniających pracowników tego wydziału, sposobu zarządzania uczelnią, poziomu kształcenia. Opublikowano list otwarty skierowany przez 19 pracowników dydaktycznych Uczelni do jej władz z zastrzeżeniami dotyczącymi zarządzania Uczelnią (przestrzegania prawa i akademickich zwyczajów), publikowano wypowiedzi członków władz Uczelni odpierające stawiane władzom zarzuty, informowano o incydencie użycia siły fizycznej wobec dr D. S. i o procesie w tej sprawie, podawano informacje o zapadłych wyrokach sądowych w sprawach pomiędzy (...) w L., a pracownikami odwołującymi się od otrzymanych wypowiedzeń umów o pracę, informowano o dokonanym przez Uczelnię zakupie nowego służbowego samochodu marki A., o podwyżkach wynagrodzeń dla członków władz Uczelni i stanowisku Związku Zawodowego Pracowników (...) w tej sprawie, konflikcie dotyczącym odpłatności za akademik. W publikacjach tych, ich autorzy cytują wprost, bądź przytaczają wypowiedzi wielu pracowników Uczelni, m. in. profesora J. J. (1), profesora R. H., dr D. S., rzecznika (...) M. S.. Prof. R. P., B. S.. Osoby których wypowiedzi cytowano wypowiadały się publicznie na poruszone tematy, udzielały dziennikarzom informacji. Dowód: -teksty artykułów: „(...)”- portal (...), „(...)”- „(...)”, „(...) w portal (...), - list otwarty, „(...)”- (...), „(...)”- Gazeta (...), „(...) (...)”, „(...)”- (...), „(...)”- (...), „(...) ”- (...), --- STRONA 5 --- „(...)”- (...), „(...)”- (...), „(...)”- (...), k.120-138, - zeznania świadków” J. J. (1), k.683, B. S., k.677, A. D. (2), k.681. Rzecznik prasowy (...) w L. M. S. w związku z ukazywanymi się w prasie publikacjami wystąpił do: G. C. – Kierownika Oddziału L. „(...)”, T. J. Redaktora odpowiedzialnego (...), C. P. Redaktora Naczelnego „(...)”, W. D.- właściciela tygodnika „(...)”, P. F. Redaktora Naczelnego „(...), A. S. Redaktora Naczelnego „(...)” o sprostowanie w trybie art. 31 Prawa Prasowego informacji zamieszczanych w publikacjach dotyczących Państwowej Wyższej Szkoły (...) w L. z uwagi na zawarte w nich nieścisłości i nieprawdziwe fakty. Żądane przez Uczelnię sprostowania nie ukazały się. Powodowa Uczelnia nie kierowała w stosunku do autorów artykułów, wydawców czy właścicieli pism powództw o ochronę dóbr osobistych. Dowód: -pisma kierowane przez Rzecznika prasowego (...) w L. M. S. o sprostowanie informacji zawartych w publikacjach, k.216-227, zeznania świadka M. S., k.150 odwrót, okoliczności niesporne. Pozwana D. S. występując w imieniu Związku Zawodowego Pracowników (...) drogą emeilową zwróciła się do pracowników (...) w L. z informacją w sprawie podwyżek, przedstawiając stanowisko Związku w tej kwestii i informując, że oba związki działające na terenie uczelni dokonają oceny przeprowadzonej podwyżki i będą proponowały rozwiązanie, które pozwoli na dopracowanie w skali uczelni rzetelnego przejrzystego i akceptowanego społecznie systemu wynagrodzeń. Dowód: -korespondencja wystosowana przez pozwaną w imieniu Związku, k.228-230. Pozwana D. S. w imieniu Związku Zawodowego Pracowników (...) im. Witelona w L. wielokrotnie występowała do Rektora (...) w L. prof. R. P. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i Prawa o szkolnictwie wyższym, o udzielenie informacji dotyczących wynagrodzeń poszczególnych członków władz uczelni, rektora, prorektorów, dziekanów, kanclerza, wicekanclerza informacji o posiadanych samochodach służbowych przez Uczelnię, kosztów ich utrzymania, kosztów poniesionych na obchody różnych uroczystości przez Uczelnię, kosztów obsługi prawnej, wysokości otrzymanych premii, kosztu zakupu samochodu służbowego. O udzielenie takich informacji występował także dziennikarz (...) T. J.. --- STRONA 6 --- Dowód: -pisma Związku Zawodowego Pracowników (...) (...) w L. do rektora uczelni, k.231-235, 239, 267, 278, prośba skierowana do kierownictwa Działu Promocji i Wydawnictw (...) w L., k.236. Odpowiadając na pismo pozwanej z 20 stycznia 2009 r. Rektor powodowej Uczelni poinformował pozwaną jako wiceprzewodniczącą ZZP (...) w L., że procedura przetargowa dotycząca zakupu nowego samochodu może być udostępniona do wglądu po wcześniejszym uzgodnieniu z Kierownikiem Działu Administracyjno-Technicznego, zaś wysokość wynagrodzenia Kanclerza, Rektora. Prorektorów, czy wysokość premii Kanclerza stanowią informację przetworzoną zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej i poprosił o wykazanie przez pozwaną w terminie 14 dni interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji. Dowód: -pismo z dnia 05.02.2009 r., k.284. Kierowany przez pozwana Związek Zawodowy Pracowników (...) w L. kierował do Rektora Uczelni liczną korespondencję wskazując na wiele nieprawidłowości w funkcjonowaniu Uczelni związanych z naruszeniem warunków pracy i płacy, praw i wolności związkowych. Pisma te kierował także do wiadomości Państwowej Inspekcji Pracy w L. i Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Dowód: -pisma ZZP(...) w L., k.252, 254, 258-263, 264-266, 267, 271-272, 237-238. Występując w sprawach własnych do Rektora powodowej Uczelni pozwana nie używała logo Związku Zawodowego, pisma podpisywała jako D. S., a Rektor pozwanej uczelni odpowiadając na nie kierował je do Dr D. S.. Dowód: –pismo pozwanej z dnia 13.06.2008 r., k.274 i odpowiedź Rektora prof. R. P. na to pismo, k.275 i 282. Pozwana D. S. działając jako wiceprzewodnicząca Związku Zawodowego Pracowników (...) w L. wystąpiła w dniu 12.11.2006 r. do Najwyższej Izby Kontroli Delegatury we W. z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli w Państwowej Wyższej Szkole (...) w L. wskazując na szereg nieprawidłowości, które winny być objęte przedmiotem tej kontroli. Dowód: -pismo ZZP (...) w L. z 12.11.2008 r., k.312-314. W wystąpieniu pokontrolnym z dnia 16 sierpnia 2010 r. Najwyższa Izba Kontroli Delegatura we W. wskazała na szereg uchybień w funkcjonowaniu Uczelni, uznając m. in. za niegospodarny i niecelowy zakup w dniu 12 listopada 2008 r. za kwotę 160 tyś. zł samochodu służbowego A. (...). Dowód: -wystąpienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli Delegatura W. z 16.08.2010 r., k.400-402. --- STRONA 7 --- Rektor Państwowej Wyższej Szkoły (...) w L. pismem z dnia 06.04.2011 r. skierował do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej prośbę o weryfikacji liczebności członków ZZP (...) w L. w zakresie niezbędnym do wykonywania uprawnień Zakładowej Organizacji Związkowej. Dowód: -pismo z 06.04.2011 r., k.326, odpowiedź Związku, k.327. (...) w L. złożyła w dniu 03.06.2011 r. do Prokuratury Rejonowej w Legnicy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez dr D. S. polegającego na poświadczeniu nieprawdy w dokumencie poświadczającym liczebność członków organizacji związkowej. Postanowieniem z dnia 04 lipca 2011 r. Prokuratura Rejonowa w Legnicy odmówiła wszczęcia dochodzenia z uwagi na fakt, iż czyn nie zawierał znamion czynu zabronionego, a Sąd Rejonowy w Legnicy postanowieniem z dnia 08.07.2011 r. oddalił zażalenie (...). Dowód: -dokumenty w aktach Prokuratury Rejonowej w Legnicy o sygn. akt 3 Ds./88/11. Związek Zawodowy Pracowników (...) w L. oponował podejmowanym przez Uczelnię działaniom dotyczącym wypowiedzeń bądź wypowiedzeń zmieniających umów o pracę pracownikom dydaktycznym Uczelni, uznając je za działania wymierzone przeciwko Związkowi. Działania Związku spotykały się z poparciem pracowników dydaktycznych i studentów. Dowód: -korespondencja pomiędzy władzami uczelni i władzami Związku Zawodowego w przedmiocie wypowiedzeń umów o pracę, k.353, 354, 359, 360, 361-362, 363, 364, 365-366, 367, 368-369, 370, 374, 372, 373, list otwarty pracowników dydaktycznych do władz Uczelni, k.351, pismo skierowane do Rektora przez Studentów Wydziału Politologii, k.352. Strona powodowa Państwowa Wyższa Szkoła (...) w L. w sposób sprzeczny z przepisami prawa dokonywała wypowiedzeń umów o pracę i wypowiedzeń zmieniających pracownikom dydaktycznym będących jednocześnie członkami Związku Zawodowego Pracowników (...) w L.. Dowód: -prawomocne wyroki Sądu Rejonowego w Legnicy w sprawach: IV P 1/09, IV P 158/08, IV P 162/08, IV P 159/08, IV P 166/09. Raportem z dnia 22 października 2009 r. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Departament Kontroli i Nadzoru stwierdziło szereg nieprawidłowości w zakresie wydatkowania dotacji podmiotowej na działalność dydaktyczną i wykorzystanie funduszu pomocy materialnej dla studentów finansowanych z budżetu państwa w 2008 r. oraz zgodności działań organów Uczelni z przepisami prawa, statutem i uprawnieniami. --- STRONA 8 --- Dowód: -Raport z kontroli Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 22.10.2009 r., k.394-399. Pozwana D. S. brała czynny udział w posiedzeniach Rad Wydziału Politologii. Uczestnicząc w posiedzeniach Rad Wydziału podejmowała liczne tematy dotyczące planowanych przez Uczelnię wydatków na zakup samochodów służbowych, możliwości zatrudniania profesorów, stworzenia studiów magisterskich, podziału wynagrodzeń i premii, zawysokich opłat za akademik, zmniejszenia etatów, premii dla Kanclerza uczelni, obniżania stypendiów dla studentów. Dowód: -protokoły z posiedzeń Rady Wydziału Politologii, k.429-439, 499-656. Na terenie Uczelni równolegle ze Związkiem kierowanym przez pozwaną działał Związek Zawodowy (...), liczący około 20 członków. Współpraca między tym związkiem zawodowym a władzami uczelni układała się dobrze. Dowód: -zeznania świadka J. K., k.443. Pozwana D. S. działając jako wiceprzewodnicząca (...) im. W. w L. wielokrotnie zwracała się w imieniu związku z prośbą o interwencję w sprawach dotyczących przede wszystkim dysponowania przez władze uczelni środkami na podwyżki, podziału tych podwyżek, zwiększenia wynagrodzenia Rektora Uczelni. Na wszystkie kierowane pisma pozwana otrzymała wyjaśnienia z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Dowód: -korespondencja Związku Zawodowego Pracowników (...) (...) w L. z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, k.468-492. Kierowany przez pozwaną D. S. Związek Zawodowy wniósł o dopuszczenie tej organizacji do udziału w procesie oskarżonych: S. D., J. S. (1), R. B. oskarżonych o czyny z art. 296 § 1, 2 i 3 kk i inne w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Legnicy pod sygn. akt III K 162/08. Sąd postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie przedstawicieli Związku Zawodowego (...)w L.. Pozwana D. S. uczestniczyła w rozprawach odbywających się przed Sądem w tej sprawie. W rozprawach tych uczestniczyła także L. K. zatrudniona na stanowisku kwestora uczelni, uczestniczyła w tych rozprawach z ciekawości. W rozprawach uczestniczyli także dziennikarze. Dowód: -okoliczności niesporne, dokumenty w aktach sprawy III K 162/08 Sądu Okręgowego w Legnicy, zeznania świadka L. K., k.675 odwrót, zeznania pozwanej, k. 737 odwrót. --- STRONA 9 --- Przed Sądem Okręgowym w Legnicy w sprawie o sygn. Akt III K 162/08 toczyło się postępowanie karne w stosunku do S. D. o przestępstwo z art. 296 § 1, 2 i 3 kk, J. S. (1) o przestępstwo z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 296 § 1, 2 i 3 kk, z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 11 § 2 kk, R. B. o przestępstwo z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 18 § 3 kk w zw. z art. 231 § 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. W sprawie tej Sąd umorzył postepowanie karne wobec R. B. na podstawie art. 17 § 1 pkt 3 kpk, zaś oskarżonych S. D. i J. S. (1) uznał za winnych popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1, 2 kk Sąd Apelacyjny dokonując zmiany tego wyroku orzekł nadto wobec tych oskarżonych zakaz zajmowania stanowisk związanych z dysponowaniem środkami publicznymi w uczelniach państwowych na okres 3 lat. Dowód: -wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy z dnia 25 marca 2010 r. oraz wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie III K 162/08 Sądu Okręgowego w Legnicy. Tematyka wszystkich pism, które pozwana kierowała w imieniu Związku Zawodowego do władz Uczelni, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Państwowej Inspekcji Pracy, Najwyższej Izby Kontroli, Prokuratury Rejonowej była przedmiotem dyskusji między członkami związku zawodowego i wyrażała stanowisko tego związku w poruszanych tam kwestiach. Dowód: -zeznania świadków: B. S., k.676-677, R. H., k.680, A. D. (1), k. 681, J. J., k.683 odwrót i 684, R. K., k.710, zeznania pozwanej, k.736, korespondencja e-meilowa rozsyłana przez pozwaną do członków związku zawodowego, k.752-756. Sąd zważył, co następuje : Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 24 k.c. ochrony prawnej może żądać osoba fizyczna i prawna, której dobro osobiste zostaje zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, chyba że nie jest ono bezprawne. Za „bezprawne” uważa się działania niezgodne z prawem, bądź zasadami współżycia społecznego. Art. 24 k.c. wprowadza domniemanie bezprawności działania sprawcy naruszenia dóbr osobistych – zatem to jego rolą w procesie jest obalenie tego domniemania. Bezprawność należy zaś oceniać w sensie obiektywnym, nie włączając elementu subiektywnego winy. W przypadku osób prawnych dobra osobiste to te wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swoim zakresem działań. W przypadku szkoły wyższej dobre imię, odpowiednio wysoki autorytet moralny i wychowawczy, wpływający na odbiór i wizerunek Uczeln, są niezbędne do realizacji jej zadań. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że rozpowszechnianie zarzutów nieprawdziwej treści, nieuprawniona krytyka działalności osoby prawnej, czy też celowe i świadome składanie fałszywych zawiadomień o niepopełnionych przestępstwach stanowi niewątpliwie naruszenie szeroko pojętego dobrego imienia osoby prawnej. Te okoliczności jednak w przedmiotowej sprawie, w ocenie sądu, nie wystąpiły. --- STRONA 10 --- Strona powodowa zarzuciła pozwanej naruszenie dóbr osobistych w postaci dobrego imienia wiarygodności i reputacji. Na naruszenie takich dóbr osobistych powołała się wprost w uzasadnieniu żądania pozwu. Przywołała działania i zachowania pozwanej, które w jej ocenie spowodowały naruszenie tych dóbr. Po pierwsze zarzuciła, że pozwana bezzasadnie kierowała zawiadomienia ukierunkowane na wszczęcie postępowań tak do organów państwowych jak i organów ścigania przeciwko władzom uczelni, upowszechniała pisemnie i ustnie wiadomości o zakończonych i toczących się postepowaniach w sprawach, zapadłych wyrokach sądowych, w sytuacji, gdy wiadomości te nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Po wtóre sformułowała zarzut, że pozwana nie tylko w sposób nacechowany złą wolą i z zamiarem zdyskredytowania władz Uczelni kierowała te zawiadomienia, ale również aktywnie uczestniczyła w tych postepowaniach, a nadto ujawniała i rozpowszechniała treści godzące w dobre imię uczelni w prasie i na portalach internetowych, przekazywała znajomym dziennikarzom informacje, o tym co dzieje się w szkole. Już w uzasadnieniu pozwu strona powodowa powołała się na dwie sprawy karne o sygn.. 3 Ds. 64/09 i 3 Ds. 216/10, zainicjowane bezpodstawnie przez pozwaną oraz dwie kontrole Państwowej Inspekcji Pracy, które nie potwierdziły zarzutów stawianych przez pozwaną. Następnie w toku dalszego postępowania strona powodowa wskazała na dowody z zeznań świadków, pism kierowanych do różnych instytucji, wywiadów udzielanych przez pozwaną, których następstwem były różnego rodzaju publikacje prasowe i informacje internetowe, które to miały potwierdzić fakt, bezprawnych działań pozwanej ukierunkowanych na naruszenie dóbr osobistych powoda w postaci dobrego imienia, wiarygodności i reputacji. W takich okolicznościach Sąd nie podzielił poglądu pozwanej zaprezentowanego w odpowiedzi na pozew i podtrzymywanego w toku postepowania, że strona powodowa nie wskazała jakie dobra osobiste wymienione w treści art. 23 kc zostały zagrożone lub naruszone. W ocenie Sądu strona powodowa zgodnie z obowiązującymi przepisami sformułowała roszczenie pozwu i wskazała na działania pozwanej, które w jej ocenie godziły w dobra osobiste powoda. Rolą Sądu w toku niniejszego postępowania była ocena czy zarzucone pozwanej działania miały miejsce, czy naruszały one dobra osobiste powoda i czy charakter tych działań był bezprawny. W ocenie Sądu, kontekstu tej sprawy nie da się oderwać od całokształtu wszystkich spraw i wydarzeń, które w ostatnich latach rozgrywały się wokół Państwowej Wyższej Szkoły (...) w L., z których niektóre znalazły swój finał w Sadzie i zakończyły się konkretnymi wyrokami w stosunku do członków władz uczelni jak i samej uczelni, na które to postępowania strony się powoływały. Odnosząc się do konkretnych zarzutów strony powodowej stwierdzić należy, iż pozwana nie kwestionowała faktu kierowania przez nią pism do różnych instytucji i organów państwowych, władz uczelni, udziału w konferencjach prasowych, faktu przekazywania różnych informacji dziennikarzom. Przeczyła jednak, aby kiedykolwiek podawała świadomie i celowo nieprawdziwe dane czy fakty i aby jej działania były ukierunkowane przeciwko dobrom osobistym Uczelni. W ocenie Sądu, samo kierowanie przez pozwaną na podstawie obowiązujących przepisów prawnych (karnych, administracyjnych, podatkowych) zawiadomień do Prokuratury, Państwowej Inspekcji Pracy, Nik-u, nie może stanowić samoistnej podstawy do stwierdzenia, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych. Pozwana kierując te pisma, czyniła to zawsze w imieniu związku zawodowego, który reprezentowała i wskazywała na konkretne okoliczności, które w jej ocenie były nieuprawnione. Treść tych pism nie wskazuje również na to, aby pozwana używała tam obraźliwej terminologii, czy w sposób nacechowany złą wolą powoływała nieprawdziwe okoliczności. Takich sytuacji w przedmiotowej sprawie nie było. W zawiadomieniach, jakie pozwana składała do Prokuratury, działając z ramienia władz związku, sucho relacjonowała sytuacje, przywołują prawdziwe okoliczności faktyczne, które jej zdaniem świadczyły o naruszeniu przepisów prawa. Zawiadomienia te złożyła do instytucji uprawnionej do oceny, czy opisane przez nią działania mają charakter przestępczy. Sama odmowa wszczęcia śledztwa, czy też umorzenie postępowania karnego, nie stanowią uzasadnienia do przyjęcia, że pozwana naruszyła jakiekolwiek dobra osobiste powoda. W tym miejscu należy przywołać również fakt, że strona powodowa, także złożyła w stosunku do pozwanej zawiadomienie --- STRONA 11 --- o popełnieniu przestępstwa polegającego na poświadczeniu nieprawdy, które to postępowanie zakończyło się także odmową wszczęcia dochodzenia, a zażalenie Uczelni złożone na to postanowienie zostało przez Sąd oddalone. Pozostałe pisma, kierowane przez pozwaną do PiP czy NIK czy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, też świadczą tylko o tym, że pozwana kierowała je wyłącznie do organów państwowych i brak jakichkolwiek argumentów do przyjęcia, że celowo i uporczywie rozpowszechniała informacje godzące w dobra osobiste powoda. Pozwana miała prawo podnosić te same okoliczności w pismach kierowanych do różnych organów państwowych, a sam fakt ich kierowania nie godzi w dobra osobiste Uczelni. Aby taką tezę przyjąć, strona powodowa musiałaby w toku tego postepowania wykazać, że działanie pozwanej było ukierunkowane na celowe i świadome zawiadamianie o popełnieniu nadużyć, które nie miały miejsca i podawaniu fałszywych i nieprawdziwych faktów, a takich okoliczności strona powodowa nie wykazała. Pozwana skrupulatnie opisywała sytuacje, które w jej ocenie świadczyły o nadużyciach ze strony władz uczelni, a jeżeli pewne fakty były przez nią przedstawiane nie dość precyzyjnie, to wynikało to z tego, że władze uczelni utrudniały dostęp do publicznych informacji, o które pozwana wielokrotnie występowała. Wszystkie pisma, które pozwana składała były też składane w imieniu Związków Zawodowych, po wcześniejszej konsultacji z jego członkami. W świetle poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych, za nieuprawniony należy uznać zarzut strony powodowej, że pozwana nie konsultowała pism z pozostałymi członkami Związku Zawodowego, czy też składała je, działając w imieniu własnym. Zatem pozwana była uprawniona do składania tych pism treścią art. 4 ustawy o związkach zawodowych. Kierując je była przekonana, że działa w obronie uzasadnionego interesu społecznego, zwłaszcza że każdorazowo przedstawiała pogląd reprezentowanego przez nią Związku Zawodowego, a przedstawiane w pismach okoliczności nie były fałszywe. Reasumując, te działania pozwanej mieściły się w ramach porządku prawnego, jako dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa. Pozwana korzystała także z przysługujących jej praw podmiotowych, gwarantowanych ustawą zasadniczą, co wyłącza bezprawność jej działań. Wbrew twierdzeniom powoda, organy władzy czy administracji państwowej nie uznały działań pozwanej za „niezgodnych z rzeczywistością” – nie dopatrzyły się jedynie w niektórych wypadkach naruszenia przepisów prawa przez Uczelnię. Powód zarzucił także, że wszelkie działania pozwanej są nacechowane złośliwością i wyrażają negatywny, osobisty i emocjonalny stosunek do władz uczelni, co świadczy o tym, że pozwana jako pracownik dydaktyczny pozostaje nielojalną i tym samym postępuje w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, i na tej płaszczyźnie także należy dopatrywać się bezprawności analizowanych zachowań pozwanej. W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy, głównie w postaci spraw kierowane do różnych instytucji, czy wypowiedzi pozwanej kierowane do przedstawicieli prasy, czy wypowiedzi na Radach Wydziału, nie przekraczają granic dozwolonej krytyki i polemiki i nie zawierają obraźliwych treści. Pozwana nie miała wpływu na treść konkretnych tytułów artykułów prasowych, ani na komentarze autorów tych artykułów i ich własną ocenę relacjonowanych wydarzeń. Wbrew twierdzeniom powoda przywołane artykuły prasowe i wypowiedzi pozwanej nie przekraczają granic dozwolonej krytyki, zwłaszcza, że jeśli nawet objęte treścią tych artykułów wydarzenia, które miały miejsce na uczelni nie pozostawały w sprzeczności z prawem, to w ocenie wielu pracowników uczelni godziły w dobre obyczaje akademickie, co znalazło potwierdzenie w treści zeznań świadków R. H., J. J. (4), B. S., R. K., A. D. (1). Strona powodowa celem wykazania, że pozwana rozpowszechniała nieprawdziwe informacje, godząc w dobre imię i reputację Uczelni, wniosła także o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, którzy mieli potwierdzić fakt rozpowszechniania takich informacji, a także publikowania ich na portalach internetowych, w artykułach prasowych, zwoływania w tym celu konferencji prasowych przez pozwaną i przekazywania znajomym dziennikarzom takich informacji. Powyższe zarzuty nie znalazły w ocenie Sądu potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd przeanalizował treści artykułów i publikacji powołanych przez powoda. Wszystkie one dotyczą wielowątkowego konfliktu między władzami uczelni, a pracownikami Wydziału Politologii, z których większość była również członkami reprezentowanego przez pozwaną związku zawodowego. W artykułach tych cytowane są wypowiedzi pozwanej, ale także wielu innych pracowników uczelni przesłuchanych w sprawie w charakterze świadków, a także prostujące wypowiedzi rzecznika Uczelni M. S., stanowiące odpowiedź uczelni na stawiane zarzuty. Wypowiedzi te mają w ocenie Sądu charakter konstruktywnej krytyki, polemiki podejmowanej przez pracowników Uczelni w kwestiach spraw tej Uczelni. Nawet, jeżeli niektóre z wypowiedzi pozwanej zamieszczone w tych publikacjach są nie dość precyzyjne, --- STRONA 12 --- czy odbiegające od danych posiadanych przez Uczelnię, to z pewnością nie można przypisać im cech bezprawności czy nacechowanego złą wolą działania. Informacje zamieszczone w tych artykułach pochodzą również od licznych pracowników uczelni, a konferencja prasowa została zwołana, jak wynika to z informacji autora artykułu przez pracowników Wydziału Politologii. W tym kontekście nie sposób zarzucić pozwanej, że to ona swoim nacechowanym złą wolą działaniem rozpowszechniała nieprawdziwe treści. W treści tych artykułów podawane są określone fakty, np. związane z zakupem przez uczelnię drogiego luksusowego samochodu i ocena takich faktów przez pracowników Uczelni. W ocenie Sądu, należy zwrócić uwagę także na fakt, iż strona powodowa zarzucając pozwanej godzenie w jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, autorytetu potrzebnego do wykonywania Statutowej działalności, działaniami swoich władz w te dobra godzi. Nie można tracić bowiem z pola widzenia treści prawomocnego wyroku karnego wydanego przez Sąd Okręgowy w Legnicy w sprawie III K 162/08 przeciwko członkom władz uczelni w sytuacji, gdzie Kanclerz Uczelni, wobec którego orzeczono zakaz zajmowania stanowisk związanych z dysponowaniem środkami publicznymi w uczelniach państwowych, następnie zatrudniany jest przez tę Uczelnię na stanowisku zastępcy kanclerza. Działania takie, mimo że nie noszą znamion czynu zabronionego, jak wynika to z decyzji Prokuratury, mogą zasługiwać na społeczną dezaprobatę i spotykać się ze sprzeciwem pracowników Uczelni, jako godzące w jej autorytet i dobre imię. Podobny odbiór społeczny mogą wywoływać działania strony powodowej polegające na niezgodnym z przepisami prawa wypowiadaniem umów o pracę pracownikom dydaktycznym, w tym wielu członkom reprezentowanego przez pozwaną Związku Zawodowego, o czym świadczą wyroki w sprawach Sądu Rejonowego w Legnicy o sygn. : IV P 162/08, Np. 159/08, IV 1/09, IV P 158/08, IV P 166/09, zwłaszcza, że nie były to przypadki incydentalne. Przy ocenie, czy dobro osobiste zostało naruszone, zasadnicze znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej i jej indywidualna miara wrażliwości, lecz to jaką reakcję w społeczeństwie wywołuje naruszenie. Każdorazowo więc należy przeprowadzić obiektywną ocenę naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności danej sprawy. Dokonując analizy zeznań przesłuchanych w sprawie świadków strony powodowej w osobach: K. B., J. S., K. J. wchodzących w skład władz powodowej Uczelni, czy wreszcie zeznającego w charakterze pozwanego Rektora K. P., stwierdzić należy, że wyrażony przez nich pogląd, że pozwana całokształtem podejmowanych a opisanych przez świadków działań, godziła w dobre imię uczelni, jej autorytet i wizerunek, należy ocenić w aspekcie całokształtu okoliczności tej sprawy i uznać jako ich subiektywny osąd. Obiektywna ocena zachowania pozwanej prowadzi, zdaniem Sądu do wniosku, że żadne z podejmowanych przez nią działań, wypowiedzi i użytych sformułowań nie naruszyło dóbr osobistych Uczelni. Krytyczne wypowiedzi pozwanej, dotyczące sposobu wyboru władz uczelni, gospodarowania przez nią środkami publicznymi, system wynagrodzeń, kwestii zakupu środków trwałych, odpłatności za akademik wyrażają ocenę pozwanej jako przedstawiciela działającego na terenie uczelni Związku Zawodowego i znajdują oparcie w prawdziwych opisywanych zdarzeniach. Nadto jak wskazuje materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwana nie była odosobniona w ocenie tych zdarzeń. Podobnie krytycznie ocenili je inni pracownicy uczelni, dając temu otwarcie wyraz, co znajduje uzasadnienie w treści zeznań świadków: J. J. (4), R. H., R. K. czy B. S.. Świadkowie Ci zeznali, że sami wielokrotnie wypowiadali się w mediach. Głośno krytykowali zdarzenia mające miejsce na uczelni. Prawa pozwanej do krytykowania i kwestionowania opisywanych zdarzeń wynikają też z funkcji, którą w strukturze Związku Zawodowego pełniła. Zeznający w sprawie świadkowie strony powodowej, cytowali także wiele spośród wypowiedzi pozwanej, skierowanych przeciwko ich własnym działaniom, co dawałoby podstawę do ochrony ich dóbr osobistych. Z takim roszczeniem jednak, żadna z tych osób w stosunku do pozwanej nie wystąpiła. Reasumując stwierdzić należy, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dał podstaw do przyjęcia, aby pozwana zarzucanymi jej działaniami dopuściła się naruszenia dóbr osobistych strony powodowej w postaci dobrego imienia, wiarygodności i reputacji, dlatego w ocenie Sądu, powództwo podlegało oddaleniu. --- STRONA 13 --- Sąd oddalił zgłoszony przez pełnomocnika powoda na rozprawie w dniu 30 listopada 2012 r. wniosek dowodowy z książki, którą wydała pozwana na okoliczności wskazane przez pełnomocnika w treści protokołu, z uwagi na fakt, iż przedłożona Sądowi publikacja jest utworem literackim i brak jakichkolwiek podstaw, aby mogła stanowić dowód na podniesione przez pełnomocnika okoliczności. Orzeczenie o kosztach procesu sąd oparł na treści art. 98 kpc i § 11 pkt 2 oraz § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, uznając iż nakład pracy pełnomocnika pozwanej i charakter sprawy uzasadniają przyznane wynagrodzenie w wysokości sześciokrotnej stawki minimalnej.