Wyrok I C 2/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 2/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSO Alicja Fronczyk Protokolant : Piotr Brodowski po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa A. K. przeciwko W. B. i (...) W. o ochronę dóbr osobistych I. Nakazuje pozwanemu W. B. usunięcie naruszenia dóbr osobistych powoda A. K. poprzez opublikowanie w Gazecie (...) (dodatku stołecznym) oświadczenia następującej treści: „W. B. oświadcza, że sformułowane w dniu 05 lipca 2007 roku i przetrzymywane przez siedem lat w przestrzeni publicznej informacje i opinie podważające dobre imię Pana A. K. nie odpowiadają rzeczywistości. W. B. przeprasza Pana A. K. za naruszenie jego dóbr osobistych z powodu przetrzymywania w przestrzeni publicznej dezawuujących go informacji przedstawiających niezgodnie z rzeczywistością jego dorobek zawodowy i cechy osobiste.” II. Nakazuje pozwanemu (...) W. usunięcie naruszenia dóbr osobistych powoda A. K. poprzez opublikowanie w Gazecie (...) (dodatku stołecznym) oraz na stronie internetowej (...) W. oświadczenia następującej treści: „(...) W. oświadcza, że sformułowane w dniu 05 lipca 2007 roku i przetrzymywane przez siedem lat w przestrzeni publicznej informacje i opinie podważające dobre imię Pana A. K. nie odpowiadają rzeczywistości. (...) W. przeprasza Pana A. K. za naruszenie jego dóbr osobistych z powodu przetrzymywania w przestrzeni publicznej dezawuujących go informacji przedstawiających niezgodnie z rzeczywistością jego dorobek zawodowy i cechy osobiste.” III. Zasądza od pozwanego W. B. na rzecz Fundacji (...) kwotę 5 000 zł. (pięć tysięcy złotych) tytułem świadczenia na cel społeczny; IV. W pozostałym zakresie oddala powództwo; V. nakazuje pobrać od pozwanych (...) W. i W. B. solidarnie na rzecz Skarbu Państwa (Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie) kwotę 600 zł. (sześćset złotych) i dodatkowo od pozwanego W. B. kwotę 250 zł. (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem uiszczenia brakujących kosztów sądowych w części nieobciążającej przeciwnika. Sygn. akt I C 2/15 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 31 grudnia 2014 roku powód A. K. wniósł o usunięcie skutków naruszenia dóbr osobistych w postaci umieszczenia w Internecie dyskryminującej go opinii niezgodnie z rzeczywistością przedstawiającej jego dorobek zawodowy, jak i cechy osobiste, co naraża go na skutki negatywne w życiu publicznym, zawodowym i osobistym. W związku z tym powód wniósł o nakazanie --- STRONA 2 --- pozwanym W. B. i (...) W. opublikowanie na stronach internetowych (...) W., Gazety (...), R., Polskiej A. P. (serwisie samorządowym) oraz na stronie Instytutu (...) i w wydaniach papierowych Stołecznej Gazety (...) (P.) oświadczenia następującej treści: „(...) W. i W. B. oświadczają, że sformułowane w dniu 05 lipca 2007 roku i przetrzymywane przez siedem lat w przestrzeni publicznej informacje i opinie podważające dobre imię pana A. K. nie odpowiadają rzeczywistości. (...) W. i W. B. przeprasza Pana A. T. K. za naruszenie jego dóbr osobistych i za szkody, jakie poniósł z powodu przetrzymywania w przestrzeni publicznej dezawuujących go informacji przedstawiających niezgodnie z rzeczywistością jego dorobek zawodowy i cechy osobiste. (...) W. i W. B. informują, że na wniosek Pana A. K. wpłaciły w dniu… na rzecz Fundacji (...) kwotę… złotych tytułem zadośćuczynienia za likwidację 15 letniej tradycji Konkursu (...) o licznych inicjatyw kulturalnych A. K..” Powód wniósł ponadto o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz Fundacji (...) kwoty nie mniejszej niż 5 000 zł. i na swoją rzecz kosztów procesu (k. 2-4). W podstawie faktycznej powództwa powód wskazał, że w dniu 05 lipca 2007 roku w toku konferencji prasowej doszło do pomówienia powoda przez pozwanego W. B. działającego jako urzędnik miasta W. o łamanie praw i przekraczanie posiadanych kompetencji, przywłaszczanie materiałów i wyposażenia stanowiącego własność miasta W. oraz nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami publicznymi, za co W. B. został skazany w I instancji, a wyrok ten został uchylony przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 25 września 2013 roku jedynie z powodu przedawnienia karalności czynu (k. 4-8). Sąd ten potwierdził winę pozwanego W. B. za oszczerstwo, którego pozwany dopuścił się względem powoda (k. 4). W związku z zamieszczeniem i utrzymywaniem przez wiele lat – do 06 lipca 2013 roku w Internecie informacji z tej konferencji doszło do zniszczenia jego pozycji zawodowej i materialnej, utraty wiarygodności (k. 6-7). Na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 roku powód sprecyzował powództwo w ten sposób, że ostatnie zdanie oświadczenia winno brzmieć: „(...) W. i W. B. informują, że na wniosek Pana A. K. wpłacą na rzecz Fundacji (...) zadośćuczynienie za likwidację 15- letniej tradycji Konkursu Teatrów (...) i licznych inicjatyw kulturalnych A. K. (k. 289). W odpowiedzi na pozew z dnia 30 maja 2015 roku pozwane (...) W. wniosło o odrzucenie pozwu z powodu litispendencji ewentualnie o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 170-172). W uzasadnieniu swojego stanowiska merytorycznego pozwane (...) W. wskazało, że powód nie wykazał faktu naruszenia dóbr osobistych, a dodatkowo zwołanie konferencji prasowej i poinformowanie o nieprawidłowościach nie było działaniem bezprawnym w świetle treści art. 93 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, 304 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (k. 171-171v). Pozwane Miasto zgłosiło również zarzut przedawnienia w zakresie roszczenia o świadczenie na cel społeczny na podstawie art. 442 1 § 1 k.c. (k. 171v-172). Pozwany W. B. w odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 02 czerwca2015 roku wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 185-189). W uzasadnieniu tego kwalifikowanego pisma procesowego pozwany podniósł zarzut braku legitymacji biernej argumentując, że w chwili rzekomego naruszenia dóbr osobistych powoda był pracownikiem (...) W., a działania podjęte przez niego w czasie konferencji prasowej w dniu 05 lipca 2007 roku stanowiły wypełnienie zadań w imieniu (...) W.. Pozwany wskazał, że w razie wyrządzenia szkody z winy organu osoby prawnej, podmiotem odpowiedzialnym jest wyłącznie osoba prawna (k. 179-180). W. B. podkreślił także, że odpowiedzialnym za publikacje na stronie internetowej jest podmiot prowadzący tę stronę, jego zaś nie może obciążać jakakolwiek odpowiedzialność za informacje opublikowane na stronie internetowej tego podmiotu. Pozwany podniósł również zarzut przedawnienia co do roszczeń wynikających z działań na konferencji w dniu 05 lipca 2007 roku na podstawie art. 442 2 § 2 k.c., a także wskazał na bezzasadność poszczególnych roszczeń zgłoszonych przez powoda z uwagi na niewykazanie konsekwencji w jego życiu zachowań, które uczynił podstawą faktyczną powództwa oraz zarzucił nieadekwatność zgłoszonych przez powoda w pozwie środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych względem skali ich naruszenia (k. 187-188). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 3 --- Powód A. K. od dnia 05 listopada 2003 roku do dnia 30 września 2007 roku był zatrudniony na stanowisku Dyrektora w (...) w W. ( dowód: uzasadnienie wyroku w sprawie X K 215/12 – k. 31). Pismem z dnia 01 grudnia 2006 roku Prezydent (...) W. przedstawił A. K. wystąpienie pokontrolne w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej przez Biuro Kontroli Wewnętrznej i Audytu (...) W. w zakresie realizacji zadań statutowych, polityki kadrowej, gospodarki środkami finansowymi w okresie 2005 – I kwartał 2006 roku. W toku kontroli ustalono, że Dyrektor (...) nadał regulamin organizacyjny (...) niezgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a następnie na podstawie tego regulaminu dokonywał zmian w strukturze organizacyjnej (...). Negatywnie oceniono realizowanie w (...) polityki kadrowej. W toku kontroli gospodarki finansowej ujawniono nieprawidłowości w zakresie realizacji wydatków, inwentaryzacji przeprowadzonej w 2005 roku, ewidencji majątku (...), przestrzegania zasad rachunkowości oraz procedur kontroli finansowej obowiązującej w (...). Oceniono, że (...) na niekorzystnych warunkach finansowych zawierał umowy z wykonawcami prowadzącymi działalność artystyczną. Stwierdzono, że Dyrektor (...) w zdecydowanej większości nie zrealizował wniosków pokontrolnych wydanych przez Państwową Inspekcję Pracy oraz zaleceń wydanych po audycie wewnętrznym przeprowadzonym w roku 2005. Jako osobę odpowiedzialną za nieprawidłowości wskazano A. K. ( dowód: uzasadnienie wyroku w sprawie X K 215/12 – k. 31). Zarządzeniem z dnia 26 lutego 2007 roku Prezydent Miasta Stołecznego W. na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej odwołał A. K. ze stanowiska Dyrektora (...). W uzasadnieniu do projektu zarządzenia podano, że powodem odwołania były wyniki kontroli przeprowadzonej przez Biuro Kontroli Wewnętrznej i Audytu (...) W.. W związku z powyższym pismem z dnia 27 lutego 2007 roku przesłano A. K. zawiadomienie o odwołaniu i oświadczenie o wypowiedzeniu stosunku pracy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. W związku z przebywaniem A. K. do końca czerwca 2007 roku na zwolnieniu lekarskim okres wypowiedzenia upłynął w dniu 30 września 2007 roku ( dowód: uzasadnienie wyroku w sprawie X K 215/12 – k. 31 – 32). W dniach 26 marca – 29 czerwca 2007 roku Podkomisja Komisji Rewizyjnej Rady D. Ś. (...) W. przeprowadziła kontrolę w (...). Przedmiotem kontroli było zbadanie gospodarności, rzetelności i celowości w wypełnianiu przez (...) powierzonych mu zadań. W wyniku kontroli ustalono, że (...)dwukrotnie" zapłacił A. K. za wykonanie scenariuszy do (...), tj. w roku 2005 kwotę 12.000,00 zł brutto, a w roku 2006 kwotę 20.000,00 zł brutto. Między stronami nie podpisano żadnej umowy, co uniemożliwiło ocenę celowości i gospodarności przygotowania ww. scenariuszy. A. K. „wypłacił sobie" nagrodę roczną za 2005 rok w kwocie 8.000,00 zł mimo braku decyzji Prezydenta (...) W. w tej kwestii. Ponadto ustalono, iż A. K. przywłaszczył sobie rzeczy będące własnością (...), stwierdzono konflikt interesów między A. K. a (...) oraz niegospodarność ówczesnego dyrektora. Podkomisja wniosła do Zarządu D. Ś. o podjęcie samodzielnych działań w postaci: rozwiązania umowy o pracę z A. K., odzyskania mienia (...) pozostającego w jego dyspozycji i zawiadomienia Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przez niego przestępstwa ( dowód: uzasadnienie wyroku w sprawie X K 215/12 – k. 32 – 33). Po sporządzeniu przez Podkomisję protokołu kontroli W. B. pełniący funkcję Burmistrza D. (...) polecił U. M. – rzecznikowi prasowej (...) D. sporządzenie „informacji prasowej" na konferencję prasową, która odbyła się w dniu 05 lipca 2007 roku w Urzędzie D. (...). Na konferencji tej W. B. odczytał przygotowaną „informację prasową", z którą wcześniej zapoznał się, została ona także rozdana obecnym na konferencji dziennikarzom. Przedmiotowa „informacja prasowa" powoływała się na kontrolę Podkomisji Komisji Rewizyjnej przeprowadzoną w okresie od 26 marca do 29 czerwca 2007 roku oraz wewnętrzną kontrolę dokumentacji (...) w latach 2005 – 2006 i zawierała pogrubione śródtytuły. Pierwszy o treści „Łamanie prawa i przekraczanie posiadanych kompetencji", gdzie jako rozwinięcie wypunktowano dwukrotne wypłacenie przez (...) A. K. wynagrodzenia za wykonanie scenariuszy do (...) bez podpisania umowy, bez rachunków i bez zgody nadzorującego Biura (...), wypłacenie nagrody bez podstawy w postaci uchwały – wystąpienia Zarządu D. do Prezydenta i bez poświadczenia przyznania nagrody przez Prezydenta, nadużywanie służbowego telefonu komórkowego, za który rachunki przekraczają czasami 2.000,00 zł. Drugim wyróżnionym śródtytułem był zapis „Przywłaszczanie materiałów i wyposażenia stanowiącego własność Miasta", gdzie jako rozwinięcie wypunktowano bezumowne korzystanie i dysponowanie przez A. K. majątkiem (...) w postaci mebli i materiałów eksploatacyjnych do sprzętu komputerowego, sprzętu elektronicznego (laptop, dyski twarde, telefon komórkowy) i oprogramowania oraz 500 sztuk płyt wyprodukowanych przez (...) J. D., odmowę zwrotu rzeczy należących do (...), okoliczność znajdowania się w (...) sprzętu wypożyczonego od A. K. bez formalnej podstawy, tzn. umowy użyczenia, darowizny, co określono jako konflikt interesów, zaznaczono przy tym, że A. K. domaga się zwrotu pieniędzy za użytkowanie tych rzeczy. Jako trzeci śródtytuł zapisano „Nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami --- STRONA 4 --- publicznymi", a jako rozwinięcie wypunktowano niegospodarność polegającą na przekroczeniu planu rozchodów przyjętego na 2006 rok o kwotę 188.323,00 zł, gdzie największe ponadplanowe koszty pochłonęły imprezy organizowane w (...). Wskazano, że praktycznie wszystkie pozostałe koszty rzeczowe poza kosztami wynagrodzeń dla pracowników zostały wykonane w kwotach znacznie wyższych od planowanych, co oceniono jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych i zapowiedziano przygotowanie odpowiedniego zawiadomienia do rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Nadto wypunktowano zawarcie umowy na projekt i wykonanie aranżacji (...)i na kwotę blisko 200.000,00 zł z naruszeniem przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych. Informację podsumowano oceną, że w wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że były dyrektor (...) A. K. nie realizował swoich zadań gospodarnie, rzetelnie i celowo, publiczne pieniądze były wydawane niewłaściwie oraz bez racjonalnego uzasadnienia. Nagminne w działalności A. K. było łamanie prawa, nie stosowanie się do obowiązujących norm i nie wywiązywanie się z powierzonych mu zadań. Wskazano, że wnioski te potwierdzają wyniki kontroli przeprowadzonej w 2006 roku przez Biuro Kontroli Wewnętrznej i Audytu (...) W., a w związku z powyższym Zarząd D. będzie zabiegał o rozwiązanie umowy o pracę z A. K. jako pracownikiem (...) oraz odzyskanie mienia (...) pozostającego w jego dyspozycji, złoży również wniosek do Prokuratury ( dowód: uzasadnienie wyroku w sprawie X K 215/12 – k. 33 – 35, informacja prasowa z dnia 05 lipca 2007 roku – k.75-77). Ponadto informacja z przedmiotowej konferencji została zamieszczona na stronie internetowej (...).pl pod tytułem „Konferencja dot. (...) ( dowód: wydruk ze strony internetowej zabezpieczony w formie aktu notarialnego – k. 66, wydruk ze strony internetowej – k. 67-69). W dniu 29 listopada 2007 roku powód złożył prywatny akt oskarżenia zarzucając pozwanemu W. B. pomówienie go w trakcie konferencji prasowej z dnia 05 lipca 2007 roku (niesporne). W dniu 23 października 2008 roku powód w drodze protokołu sporządzonego w formie aktu notarialnego dokonał zabezpieczenia informacji w przedmiocie konferencji prasowej z dnia 05 lipca 2007 roku znajdującej się na stronie internetowej (...).pl ( dowód: kserokopia protokołu z dnia 23 października 2008 roku – k. 62-65). W dniu 13 lipca 2012 roku pozwany W. B., ówczesny Burmistrz D. Ś. (...) W. zwrócił się do Naczelnika Wydziału (...) tej dzielnicy o usunięcie z archiwum strony internetowej dzielnicy (...).pl informacji z dnia 05 lipca 2007 roku zatytułowanej „Konferencja dot. (...) ( dowód: pismo z dnia 13 lipca 2012 roku – k. 143). Dnia 09 lipca 2013 roku powód w drodze protokołu sporządzonego w formie aktu notarialnego dokonał zabezpieczenia informacji w przedmiocie konferencji prasowej z dnia 05 lipca 2007 roku znajdującej się na stronie internetowej (...) ( dowód: kserokopia protokołu z dnia 23 października 2008 roku – k. 73-74, informacja k. 75-77). Wyrokiem z dnia 05 grudnia 2012 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w W. w sprawie o sygnaturze akt X K 215/12 uznał W. B. za winnego tego, że w dniu 05 lipca 2007 roku w W. na konferencji prasowej w Urzędzie D. (...), pełniąc funkcję burmistrza dzielnicy, odczytując udostępnioną dziennikarzom „informację prasową”, pomówił A. K. o łamanie prawa i przekroczenie posiadanych kompetencji, przywłaszczenie materiałów i wyposażenia stanowiącego własność Miasta, nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami publicznymi, co mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na stratę zaufania potrzebnego dla jego zawodu oraz rodzaju działalności ( dowód: wyrok z dnia 05 grudnia 2012 roku – k. 29-61). Wyrokiem z dnia 25 września 2013 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygnaturze akt X Ka 214/13 po rozpoznaniu apelacji oskarżonego W. B. uchylił powyższy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z uwagi na przedawnienie karalności i umorzył postępowanie karne ( dowód: wyrok z dnia 25 września 2013 roku – k. 24 – 28). W prasie pojawiło się wiele publikacji na temat powoda i stawianych mu zarzutów ( dowód: publikacje k. 9-12). W Internecie, na portalach również pojawiły się informacje o nieprawidłowościach, jakich miał dopuścić się powód ( dowód: wydruki ze stron internetowych k. 13-14; 15; 16). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów z dokumentów, które nie pozostawały ze sobą w sprzeczności, a których autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy nie zakwestionowała skutecznie żadna ze stron niniejszego postępowania – uznając je za spójny, wiarygodny i nie budzący wątpliwości materiał dowodowy. Dowody te wzajemnie się uzupełniają i brak jest --- STRONA 5 --- zdaniem Sądu, przesłanek do odmówienia im mocy dowodowej i wiarygodności w zakresie, w jakim stanowiły one podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Zasługuje na podkreślenie, że żadna ze stron nie podważyła skutecznie autentyczności wymienionych wyżej złożonych do akt sprawy kserokopii dokumentów, a zatem wynikające z nich okoliczności należało uznać za bezsporne i wobec niekwestionowania złożonych do akt kserokopii dokumentów brak było podstaw do żądania złożenia wyżej wymienionych dokumentów w oryginale. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Podstawę prawną żądania A. K. stanowią przepisy kodeksu cywilnego regulujące problematykę ochrony dóbr osobistych. Zgodnie z treścią art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W myśl § 3 przywołanego przepisu przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym. Zgodnie z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasadami współżycia społecznego. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c. Natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły rozkładu ciężaru dowodu statuowanej przepisem art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powód w niniejszej sprawie domagał się od pozwanych usunięcia skutków naruszenia jego dóbr osobistych w postaci dobrego imienia, wiarygodności, reputacji zawodowej (k. 3 i 289), które to naruszenie polegało na sformułowaniu i utrzymywaniu przez siedem lat w przestrzeni publicznej informacji i opinii nie odpowiadających rzeczywistości dezawuujących jego cechy osobiste i dorobek zawodowy. W świetle treści art. 23 k.c. nie ulega wątpliwości, że ustawodawca uznaje cześć za dobro osobiste, gdyż została ona wymieniona w tym przepisie. Cześć należy do tej grupy dóbr osobistych (podobnie jak swoboda sumienia czy prawo do prywatności), których zakres nie jest ściśle określony. Brak precyzyjnego określenia wynika m. in. z natury tych dóbr, zmienności ich pojmowania przez społeczeństwo, a także z faktu posługiwania się dla ich określenia różnymi pojęciami nieostrymi, zaczerpniętymi z języka potocznego o bardzo rozciągliwej i chwiejnej treści. W ocenie Sądu w pojęciu czci mieszczą się zarówno dobre imię, jak i reputacja oraz wiarygodność zawodowa. Nie są to odrębne dobra osobiste (podobnie Jacek Wierciński w: „Niemajątkowa ochrona czci”, Wydawnictwo Kodeks sp. z o. o., Warszawa 2002, str. 57-58), stąd w ocenie Sądu roszczenia powoda ocenić należy przez pryzmat naruszenia jego dobra osobistego w postaci czci. W polskim prawie cywilnym przyjmuje się, że cześć stanowi moralną wartość, z której jednostka zdaje sobie sprawę (szacunek dla siebie) i której poszanowania ma prawo (moralne) wymagać od innych. Powszechny jest pogląd, że cześć człowieka przejawia się w dwóch aspektach: zewnętrznej i wewnętrznej. Cześć zewnętrzna to zasłużone dobre imię, dobra sława, opinia, jaką mają inni ludzie o wartości danego człowieka, jego obraz w oczach osób trzecich; dobre imię człowieka jest pojęciem obejmującym wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie dobrego imienia (zniesławienie) może polegać na przypisaniu innej osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 października 1971 roku, II CR --- STRONA 6 --- 455/71, OSNC 1972/4/77). Może ono występować w dwóch postaciach. Pierwsza to rozpowszechnianie wiadomości określonej treści, która stanowi zarzut pod adresem jednostki, druga wyrażanie ujemnej oceny jej działalności (A. Szpunar w: „Zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową”, Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz 1999, str. 101 i nast.). Cześć wewnętrzna nazywana godnością osobistą, to wyobrażenie jednostki o własnej wartości, które konkretyzuje się w poczuciu i przekonaniu o własnej wartości człowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. To poczucie jest zmienne i daje się kształtować. Dlatego mogą być różne miary poczucia własnej wartości i naruszenia jego godności (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1989 roku, I CR 143/89, OSP 1990/9/330). Roszczenia związane z ochroną czci aktualizują się w chwili zagrożenia lub naruszenia prawa konkretnej osoby, której dotyczy określone działanie. Elementy zniesławiające mogą być zawarte w gestach, znakach, utrwalonych obrazach, jednak najczęstszą formą komunikacji mogącą mieć charakter zniesławiający są wypowiedzi w formie ustnej lub pisemnej. Różne osoby mogą interpretować te same słowa na wiele różnych sposobów. Zagadnieniem wstępnym, poprzedzającym rozważanie, czy dany zwrot miał charakter zniesławiający, jest więc ustalenie jego rzeczywistego znaczenia. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 stycznia 1976 roku (II CR 692/75,OSNC 1976/11/251) wskazał, że wypowiedzi powinny podlegać wykładni. Sąd ten wyjaśnił, że przy ocenie naruszenia czci należy mieć na uwadze nie tylko subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej, ale także obiektywną reakcję w opinii społeczeństwa. Nie można też przy tej ocenie ograniczać się do analizy pewnego zwrotu w abstrakcji, ale należy zwrot ten wykładać na tle całej wypowiedzi. Znaczenie wypowiedzi nie może być ostatecznie zdeterminowane jej dosłownym brzmieniem. Współdecyduje o tym także kontekst jej rozpowszechnienia. Sens wypowiedzi jest zawsze wynikiem interpretacji. Słowom można przypisać różne znaczenia, m. in. potoczne, specjalne itd. Ustalenie znaczenia wypowiedzi, a w końcu przyjęcie, że wypowiedź ma charakter zniesławiający musi się odwoływać do pojmowania przeciętnego odbiorcy – osoby zwykłej, rozsądnej, racjonalnie myślącej, o przeciętnej inteligencji, wykształceniu, wiedzy. Zastosowanie powinny mieć tu kryteria obiektywne, a nie subiektywne (tak A. S. w glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, opubl, w Orzecznictwo Sądów Polskich (...)). Powinno się brać pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m. in. kontekst sytuacyjny, grono odbiorców, do których wypowiedź była skierowana, sposób jej prezentacji. Niedopuszczalna jest natomiast interpretacja wypowiedzi abstrahująca od jej kontekstu (tak Bogusław Michalski w glosie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 września 1972 roku, I CR 374/72, opubl. w: Orzecznictwo Sądów Polskich 1974/2/28). Zarzut zawarty w wypowiedzi nie musi sformułowany wprost, może być ukryty, zakamuflowany w formie, byleby niewątpliwie wynikał z kontekstu wypowiedzi. Czasami z określonego wyrażenia można wyprowadzić sugestię sądu, który jest konwencjonalnie oczywisty, ale nie wyrażony bezpośrednio. Taki zabieg nazywa się implikaturą (tak Z. Bralczyk w: „Manipulacja językowa” w „Dziennikarstwo i świat mediów” pod red. Z. Bauera, E. Chudzińskiego, Univesritas, Kraków 2000, wyd. II, str. 247). Należy więc brać pod uwagę nie tylko to, co wynika wprost ze słów, ale także, co ze słów bez odnoszenia się do faktów zewnętrznych czy szczególnej (nie zaś ogólnej) wiedzy o istotnych okolicznościach sprawy – można wywnioskować. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że powództwo jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w całości. Powód skierował dwa roszczenia przeciwko dwóm pozwanym; ich odpowiedzialność należy jednak w sporze poddać osobnej analizie prawnej. W pierwszej kolejności Sąd ocenił żądania skierowane przeciwko W. B., który podniósł zarzut braku jego legitymacji biernej z uwagi na wypowiadanie się w czasie konferencji prasowej w dniu 05 lipca 2007 roku wyłącznie w imieniu osoby prawnej – (...) W., która to osoba prawna winna ewentualnie ponosić odpowiedzialność cywilną względem powoda. Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny. Roszczenia, których podstawę prawną stanowią przepisy art. 23 i 24 k.c., przysługują pokrzywdzonemu przeciwko osobie, której bezprawne działania zagroziły jego dobru osobistemu albo w stosunku do osoby, która dopuściła się bezprawnego naruszenia dobra osobistego. Chodzi zatem o takie zachowanie naruszyciela, które może być uznane za działanie sprawcy. W odniesieniu do osoby fizycznej, istotne jest zachowanie objęte jej wolą. Jeżeli sprawcą jest osoba prawna lub podmiot, który nie ma osobowości prawnej, muszą być spełnione przesłanki ich odpowiedzialności za skutki zachowania osoby uprawnionej do działania w jej imieniu. Objęta art. 38 k.c. teoria organów zakłada, że oświadczenie woli oraz innego rodzaju działania podejmowane przez osoby fizyczne, wchodzące w skład organu osoby prawnej, są uważane za oświadczenie i działania samej osoby prawnej. Oznacza to, że i odpowiedzialność za skutki tego oświadczenia lub działania ponosi ta osoba, co wprost zostało wyrażone w art. 416 k.c. w odniesieniu do odpowiedzialności za szkodę. Postępowanie osoby fizycznej, będącej piastunem osoby prawnej --- STRONA 7 --- lub podmiotu niemającego osobowości prawnej, naruszające cudze dobro osobiste, jest zawsze traktowane, jako jej działanie, jeśli powstają wątpliwości, co do możliwości przypisania tego postępowania osobie prawnej. W odniesieniu do naruszenia cudzych dóbr osobistych przez osobę fizyczną, która pełniła funkcję organu osoby prawnej i w tym charakterze występowała, wykształciło się w literaturze oraz w orzecznictwie zapatrywanie, że w takim przypadku dopuszczalna jest zarówno osobista odpowiedzialność tej osoby, jak też odpowiedzialność osoby prawnej. W wyroku z dnia 06 grudnia 1972 roku (I PR 352/72 (OSNC 1973, Nr 6, poz. 115) Sąd Najwyższy uznał, że naruszający dobra osobiste innej osoby nie może skutecznie bronić się jedynie tym, że działał nie we własnym imieniu, lecz z ramienia organów powołanych do kontroli i oceny działalności tej osoby. Stanowisko to podtrzymał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 grudnia 2002 roku (II CKN 167/01, niepubl.), stwierdzając, że działanie na rzecz i w imieniu konkretnej jednostki organizacyjnej lub organu albo w charakterze funkcjonariusza publicznego nie eliminuje automatycznie odpowiedzialności osoby, która dopuściła się naruszenia dobra osobistego innej osoby. Sąd Najwyższy wskazał, że za ugruntowane uznać należy stanowisko, iż dopuszczalna jest odpowiedzialność osób fizycznych, które naruszyły cudze dobra osobiste, pełniąc funkcję organu osoby prawnej i występując w tym charakterze; podkreślił ponadto, iż dwupodmiotowość działania takiej osoby uzasadnia w tym wypadku dwupodmiotową odpowiedzialność, a do osoby pokrzywdzonej należy decyzja przeciwko komu będzie kierować swoje roszczenia. Sąd meriti uznaje za trafne i przekonujące zapatrywanie wyrażone w przedstawionych orzeczeniach, co skutkować musi przejściem do oceny merytorycznej żądania powoda względem tego pozwanego. Według przekonania Sądu A. K. udowodnił, że pozwany W. B. w czasie konferencji w dniu 05 lipca 2007 roku sformułował pod adresem powoda zarzuty mające charakter pomówień naruszających obiektywnie dobre imię powoda. Według kryterium obiektywnego zawierały one bowiem treści pomawiające powoda o ujemne postępowanie i zarzucające mu niewłaściwe zachowanie w życiu zawodowym, zniesławiające i naruszające jego dobre imię i mogące narazić go na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności, przekraczając granice potrzebne do osiągnięcia społecznego celu krytyki. Chociaż wyrok skazujący pozwanego za skierowanie przeciwko powodowi nieprawdziwych zarzutów dotyczących przywłaszczenia materiałów i wyposażenia stanowiącego własność (...) W., nieprawidłowego gospodarowania środkami publicznymi i łamania prawa - z dnia 05 grudnia 2012 roku został uchylony w następstwie kontroli instancyjnej przez Sąd odwoławczy w dniu 25 września 2013 roku z powodu przedawnienia karalności, to bez wątpienia obydwa te dokumenty mają walor dokumentów urzędowych, o których mowa w art. 244 § 1 k.p.c. i stanowią dowód tego, co w nich urzędowo zaświadczono. W uzasadnieniu wyroku sądu II instancji podkreślono, że „działanie W. B. wykraczało jednak wyraźnie ponad rzeczowe przedstawienie wyników kontroli (…). Relacja oskarżonego zawierała bowiem oceny i wnioski wyprowadzone z powoływanych ustaleń kontrolnych, sformułowane w sposób krzywdzący i dowolny” (k. 27). Zgodnie z treścią art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W wyroku z dnia 22 października 2015 roku Sąd Apelacyjny w Białymstoku (I ACa 499/15, LEX nr 1842192) wyjaśniając istotę prawomocności materialnej wyroku wskazał, że prawomocność materialna orzeczenia wyraża się w nakazie przyjmowania przez sądy rozstrzygające inne sprawy stanowiska, że w danej sytuacji stan prawny przedstawia się tak, jak to wynika z wcześniejszego orzeczenia sądu, przy czym dla określenia granic tej prawomocności mogą mieć znaczenie ustalenia faktyczne i prawne objęte jego uzasadnieniem, jeżeli obejmują zakres żądania będący przedmiotem sprawy rozpoznawanej później. Skoro Sąd Okręgowy w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 września 2013 roku podkreślił, że nie było podstaw do uniewinnienia pozwanego W. B., na co pomimo przedawnienia karalności pozwalają przepisy procedury karnej, to obowiązkiem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę jest uwzględnić ustalenia i oceny zawarte w orzeczeniach karnych i ich uzasadnieniach. W przekonaniu Sądu pozwany W. B. nie wykazał, aby jego działanie nie było bezprawne; przeciwnie zapadłe orzeczenia karne skłaniają Sąd do przyjęcia, iż zachowania pozwanego względem powoda były zachowaniami bezprawnymi rodzącymi odpowiedzialność cywilną. Odnosząc się do kwestii przedawnienia roszczeń powoda, który to zarzut podniósł pozwany W. B. należało wskazać, że przedawnienie roszczeń nie obejmuje roszczeń niemajątkowych, ponieważ zgodnie z treścią art. 117 § 1 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, ulegają przedawnieniu jedynie roszczenia majątkowe. Wyłączenie roszczeń niemajątkowych, do których zaliczyć należy roszczenie o nakazanie pozwanemu złożenia oświadczenia zawierającego przeproszenie powoda, spod reżimu przedawnienia wzmacnia ochronę dóbr osobistych, gdyż roszczenia służące jej realizacji mają charakter niemajątkowy. --- STRONA 8 --- Natomiast roszczenie o zapłatę świadczenia na cel społeczny mając charakter majątkowy ulega przedawnieniu zgodnie z art. 117 i nast. k.c. z modyfikacjami określonymi w art. 442 1 k.c., dotyczącymi terminów przedawnienia tych roszczeń i ich biegu. Art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata. Zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. stanowiącym lex specialis roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Przy czym, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Powyższy przepis został wprowadzony do kodeksu cywilnego na mocy ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007, Nr 80, poz. 538), która weszła w życie 10 sierpnia 2007 roku, przy czym stosuje się go nie tylko do roszczeń powstałych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale także do wcześniej powstałych roszczeń z tytułu czynów niedozwolonych i nieprzedawnionych w dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej kodeks cywilny, a więc w dniu 10 sierpnia 2007 roku Sąd uznał więc, że zarzut przedawnienia dotyczący roszczeń wynikających z przedstawienia przez pozwanego W. B. na konferencji prasowej w dniu 05 lipa 2007 roku informacji prasowej nie zasługuje na uwzględnienie wobec treści przywołanego wyżej art. 442 1 § 2 k.c. Wyrok skazujący wobec pozwanego W. B. za to, że w dniu 05 lipca 2007 roku 2007 roku na konferencji prasowej pomówił powoda o łamanie prawa i przekraczanie posiadanych kompetencji, przywłaszczenie materiałów i wyposażenia stanowiącego własność Miasta oraz nieprawidłowości w gospodarowaniu środkami publicznymi, co mogło poniżyć go w opinii publicznej i narazić na utratę zaufania potrzebnego dla jego zawodu i rodzaju działalności, został wprawdzie uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 25 września 2013 roku wobec upływu terminu przedawnienia karalności czynu zarzucanego W. B., to jednak całokształt okoliczności niniejszej sprawy, daje w ocenie Sądu, podstawę do uznania, że doszło do popełnienia przez pozwanego tego występku, a zatem termin przedawnienia roszczenia o świadczenie na cel społeczny z powyższego pomówienia upłynie 05 lipca 2027 roku. Podkreślić przy tym należy, że art. 11 k.p.c. w żadnym razie nie wprowadza zakazu dla sądu rozpoznającego sprawę cywilną samodzielnego ustalenia, czy zostało popełnione przestępstwo wywołujące określone skutki w sferze prawa cywilnego, jeżeli wyrok skazujący jeszcze nie zapadł bądź zapadło orzeczenie, które nie jest wyrokiem skazującym (tak: wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 marca 2003 roku, II CKN 1370/00, Lex Polonica nr 360053, z dnia 16 października 2002 roku, IV CKN 1355/00, Lex Polonica nr 2415219, z dnia 30 listopada 2000 roku, II UKN 96/00, OSNP 2002, nr 14, poz. 338). W konsekwencji należy przyjąć, że 10 - letni termin przedawnienia nie upłynął przed wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie, skoro pozew wniesiono 31 grudnia 2014 roku. W tej sytuacji Sąd oceniał, czy żądanie powoda skierowane przeciwko pozwanemu W. B. o nakazanie opublikowania oświadczenia jest usprawiedliwione pod kątem adekwatności do zachowania, które spowodowało naruszenie jego dóbr osobistych. Za ugruntowany zarówno w orzecznictwie i doktrynie uznać należy pogląd, w świetle którego osobie, której dobra osobiste naruszono przysługuje prawo do uzyskania przeprosin w takiej formule w jakiej doszło do naruszenia (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 08 lutego 2008 roku, I CSK 345/07, Mon. Pr. (...)). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy do naruszenia dóbr osobistych powoda doszło na konferencji prasowej w dniu 05 lipca 2007 roku, a informacja o tej konferencji znalazła się na stronie internetowej (...) W.. Wobec tego Sąd przyjął, że pozwany winien zamieścić oświadczenie obejmujące przeprosiny powoda w stołecznym dodatku Gazety (...) uznając, że za pośrednictwem tego medium ochrona powoda będzie skuteczna i adekwatna do dokonanego naruszenia. W zakresie pozostałych mediów wskazanych przez powoda w pozwie Sąd zważył, że nie ma podstaw do nakazania temu pozwanemu spowodowania opublikowania przeprosin z wagi na to, iż inne media przekazując sugestie pozwanego uczyniły to na własną odpowiedzialność, a pozwany nie miał wpływu na przekazane przez nie treści, w tym – jako osoba fizyczna - na stronach internetowych (...) W.. Trzeba również wskazać, że dziennik (...) nie jest od kilku lat wydawany w wersji papierowej, więc w tym zakresie uwzględnienie powództwa spowodowałoby, że wyrok i tak nie mógłby zostać wykonany. Sąd poddał analizie treść żądanego przez powoda oświadczenia i uznał, że należy wyeliminować z niego tę część, która dotyczy przeproszenia za szkody, jakie powód miał ponieść z powodu przetrzymywania w przestrzeni publicznej dezawuujących powoda informacji. W tym zakresie bowiem doszedł do wniosku, że w tym procesie powód nie udowodnił szkód poniesionych przez --- STRONA 9 --- pozwanego, a przede wszystkim, że oświadczenie to ma doprowadzić do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda, a nie naprawienia szkody materialnej. Sąd uznał, że jest uprawniony do rozdzielenia oświadczenia, którego złożenia przez pozwanych domagał się powód, ponieważ każde z pozwanych odpowiada w innym zakresie. Stąd orzeczenie jak w pkt I sentencji. Dalej idące powództwo zostało oddalone, o czym orzeczono w pkt IV wyroku. Analizując żądanie powoda zasądzenia sumy pieniężnej na cel społeczny Sąd zważył, że podstawę prawną tego żądania stanowią przywołane na wstępie rozważań prawnych przepisy art. 24 i 448 k.c. W przypadku naruszenia dóbr osobistych bezprawnym działaniem sprawcy pokrzywdzonemu przede wszystkim przysługują środki o charakterze niemajątkowym przewidziane w art. 24 k.c., a w przypadku, gdy działanie naruszyciela jest także zawinione, środki o charakterze majątkowym, o których stanowi art. 448 k.c. Obydwa roszczenia mają charakter samodzielny i pokrzywdzonemu przysługuje prawo ich wyboru, ale sądowi pozostawiona jest ocena celowości przyznania ochrony w żądanej formie, jego adekwatności do rodzaju naruszonego dobra, a przede wszystkim rozmiaru doznanej krzywdy. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2008 r. (I CSK 319/07, LEX nr 448025) wskazano, że związek między zmianą art. 448 k.c. i art. 24 k.c. przemawia za jednolitymi przesłankami żądania zadośćuczynienia, jak i zasądzenia sumy na cel społeczny, w ramach reżimu naprawienia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Przy żądaniu przyznania odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego podstawowym kryterium oceny sądu winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej pokrzywdzonego, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Z tych przyczyn sąd jest zobowiązany ustalić zakres cierpień pokrzywdzonego, a przy ocenie tej przesłanki nie może abstrahować od wszystkich okoliczności towarzyszących powstaniu krzywdy (tak Sąd Apelacyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 24 lipca 2008 roku, I ACa 1150/06, OSAW 2008/4/110). Mając na uwadze wskazane wyżej kryteria Sąd uznał, że działanie pozwanego jako wysokiej rangi urzędnika samorządowego było zawinione, powód obok roszczenia niemajątkowego może dochodzić zasądzenia sumy na wskazany w pozwie cel społeczny w oparciu o art. 448 k.c. Żądanie zasądzenia kwoty 5 000 zł. na cel społeczny Sąd ocenił jako niewygórowane i adekwatne do skali naruszeń, jakich dopuścił się pozwany W. B. względem powoda. Niewątpliwie krzywda powoda w sferze psychicznej była i jest niemała, skoro po wielu latach pracy postawiono mu zarzut popełnienia przestępstwa niegospodarności, łamania prawa, czy przywłaszczenia przedmiotów. Do dnia dzisiejszego powód krzywdę tę odczuwa. Te okoliczności dały Sądowi poczucie, że kwota 5 000 zł. będzie adekwatna do rozmiaru krzywdy powoda, a także uwzględni stopień naruszenia jego dobrego imienia przez pozwanego. Z tego względu orzeczono jak w pkt III wyroku. Przechodząc do analizy powództwa skierowanego przeciwko (...) W. Sąd uznał, że jest ono częściowo uzasadnione, a rozważania prawne poczynione powyżej w zakresie wykazania przesłanek odpowiedzialności tego pozwanego względem powoda znajdują zastosowanie. W przypadku odpowiedzialności osoby prawnej – (...) W. – podstawę prawną powództwa stanowią przepisy przytoczonych wyżej art. 23, 24 k.c. oraz art. 416 k.c., zgodnie z którym osoba prawna jest obowiązana do naprawienia szkody wyrządzonej z winy jej organu. Przypomnieć w tym miejscu trzeba bowiem, że odpowiedzialność na podstawie art. 24 k.c. jest w istocie odpowiedzialnością deliktową: odpowiedzialnością za szkodę niemajątkową (krzywdę) wyrządzoną bezprawnym działaniem naruszyciela, z tym że zmodyfikowane zostały przesłanki tej odpowiedzialności: - dla aktualizacji roszczeń niemajątkowych (art. 24 § 1 k.c.) wystarczająca jest obiektywna bezprawność działania naruszyciela, zaś elementy subiektywny winy musi być wykazany dopiero w przypadku dochodzenia roszczeń majątkowych na podstawie art. 448 k.c. lub roszczeń odszkodowawczych na podstawie art. 415 i n. k.c. w zw. z art. 24 § 2 k.c., - domniemywa się, że naruszenie dóbr osobistych miało charakter bezprawny, a zatem to pozwany w procesie wykazuje brak bezprawności, aby uwolnić się od odpowiedzialności, --- STRONA 10 --- - ponadto z istoty niemajątkowego charakteru roszczeń wskazanych w art. 24 § 1 k.c. wynika, że nie podlegają one przedawnieniu. Objęta art. 38 k.c. teoria organów zakłada, że oświadczenie woli oraz innego rodzaju działania podejmowane przez osoby fizyczne, wchodzące w skład organu osoby prawnej, są uważane za oświadczenie i działania samej osoby prawnej. Oznacza to, że i odpowiedzialność za skutki tego oświadczenia lub działania ponosi ta osoba, co wprost zostało wyrażone w art. 416 k.c. w odniesieniu do odpowiedzialności za szkodę. Ochrona praw podmiotowych osobistych udzielona pokrzywdzonemu w art. 24 § 1 k.c. ma charakter ochrony bezwzględnej, gwarantującej efektywne usunięcie skutków dokonanego naruszenia lub spowodowania powstania stanu zagrożenia. Stanowi zatem wyraz założenia ustawodawcy, że naruszenie lub zagrożenie naruszeniem przez kogokolwiek i w jakikolwiek sposób obowiązku biernego zachowania się, powoduje powstanie przeciwko naruszającemu określonego roszczenia niemajątkowego. W odniesieniu do naruszenia cudzych dóbr osobistych przez osobę fizyczną, która pełniła funkcję organu osoby prawnej i w tym charakterze występowała, wykształciło się w literaturze oraz w orzecznictwie zapatrywanie, że w takim przypadku dopuszczalna jest zarówno osobista odpowiedzialność tej osoby, jak też odpowiedzialność osoby prawnej. W wyroku z dnia 28 listopada 1980 r. (IV CR 475/80, OSNC 1981, Nr 9, poz. 170) Sąd Najwyższy przyjął, że nie zwalnia osoby naruszającej cudze dobra osobiste od odpowiedzialności przewidzianej art. 24 § 1 k.c. okoliczność, że występowała w charakterze reprezentanta przedsiębiorstwa lub innej jednostki organizacyjnej; w takim wypadku stroną pozwaną w procesie o ochronę dobra osobistego może być zarówno ta osoba, jak i jednostka organizacyjna, którą ona reprezentowała. Do poglądu o odpowiedzialności osoby prawnej na podstawie art. 24 § 1 k.c. związanej z postępowaniem reprezentujących ją osób fizycznych, które godziło w dobra osobiste pokrzywdzonego, jeśli osoby te działały w imieniu i na rzecz tej osoby prawnej, przychylił się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 września 2005 r. (III CK 76/05, niepubl.). Również w wyrokach z dnia 12 października 2007 r. (V CSK 249/07, niepubl.) oraz z dnia 3 grudnia 2010 r. (I PK 120/10, OSNP 2012, nr 3-4, poz. 39) Sąd Najwyższy wskazał, że za ugruntowane uznać należy stanowisko, iż dopuszczalna jest odpowiedzialność osób fizycznych, które naruszyły cudze dobra osobiste, pełniąc funkcję organu osoby prawnej i występując w tym charakterze; jednakowoż podkreślił, iż dwupodmiotowość działania takiej osoby uzasadnia w tym wypadku dwupodmiotową odpowiedzialność, a do osoby pokrzywdzonej należy decyzja przeciwko komu będzie kierować swoje roszczenia. Sąd meriti uznając za trafne i przekonujące zapatrywanie wyrażone w przedstawionych orzeczeniach przyjął, że pozwane miasto ma legitymację bierną w sporze odpowiadając jako osoba prawna za zachowania jej funkcjonariusza – burmistrza dzielnicy Ś. – W. B. niezależnie od osobistej odpowiedzialności W. B. względem powoda. Rozpatrywanie sprawy o ochronę dóbr osobistych – jak już wyżej wskazywano - obejmować powinno w pierwszej kolejności badanie, czy doszło do naruszenia konkretnego dobra osobistego powoda, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi, Sąd zobowiązany jest do oceny zarzutu pozwanego wyłączenia jego odpowiedzialności, wobec braku bezprawności w jego postępowaniu, do której należy również kwestia działania, jako funkcjonariusza publicznego w ramach kompetencji i na określonej podstawie prawnej. W przekonaniu Sądu pozwane (...) W. ponosi odpowiedzialność za zachowania burmistrza dzielnicy. Według przepisów ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002 roku, nr 41, poz. 361 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dniu 05 lipca 2007 roku) W. jest jedną gminą, w której - z mocy prawa - funkcjonują dzielnice (art. 5 ust. 1). Są one jednostkami pomocniczymi gminy i - jak sama nazwa wskazuje - pełnią funkcje pomocnicze i służebne wobec gminy. Dzielnice, choć wyodrębnione instytucjonalnie i funkcjonalnie, nie posiadają osobowości prawnej. Ich istnienie służy bowiem realizacji ustawowych zadań samej gminy. A skoro tak, to burmistrz dzielnicy musi być uznany za organ (...) W. i tym samym jego zachowanie musi być uznane za zachowanie samego (...) W.. Analiza faktów, które powód uczynił podstawą faktyczną powództwa każe Sądowi przyjąć, że pozwane miasto ponosi odpowiedzialność cywilną względem powoda za naruszenie jego dóbr osobistych polegające na sugerowaniu w czasie konferencji prasowej w dniu 05 lipca 2007 roku przez burmistrza dzielnicy popełnienia przestępstw przez A. K., w czasie gdy pełnił on funkcję Dyrektora (...) polegających na przywłaszczeniu mienia samorządowego, niegospodarności. Pozwane miasto na swoich stronach internetowych przedstawiło i utrzymywało przez wiele lat informacje przekazane w toku konferencji prasowej z 05 lipca 2007 roku. W przekonaniu Sądu było to zachowanie obiektywnie naruszające dobre imię powoda, ponieważ stawiało go w roli osoby łamiącej prawo. Tego rodzaju zarzut zawsze negatywnie rzutuje na dobre imię człowieka. --- STRONA 11 --- Pozwane (...) W. w odpowiedzi na pozew wskazało, iż zachowanie jego funkcjonariusza w czasie konferencji prasowej nie było bezprawne w świetle art. 93 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, art. 304 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej (k. 171-171v). Artykuł 93 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005 roku, nr 14, poz. 114 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie inkryminowanego zachowania formułuje prawny obowiązek złożenia zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych. Zawiadomienie o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych powinno być skierowane przez zawiadamiającego do właściwego rzeczowo i instancyjnie w danej sprawie rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Postępowanie w sprawach o naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest procedurą sformalizowaną, opartą na zasadzie skargowości. Oznacza to, że warunkiem zainicjowania przez oskarżyciela czynności zmierzających do wyegzekwowania odpowiedzialności jest otrzymanie przez niego zawiadomienia o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, pochodzącego od ustawowo wskazanego podmiotu i zawierającego określoną minimalną treść. Niezaprzeczalnie burmistrz dzielnicy Ś. – W. B. – o ewentualnym naruszeniu przez powoda dyscypliny finansów publicznych poinformował publicznie podczas zwołanej specjalnie konferencji prasowej. W świetle przytoczonego przepisu nie sposób uznać, aby jego zachowanie stanowiło przejaw wypełnienia dyspozycji przepisu art. 93 ust. 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ponieważ było skierowane do osób obecnych na konferencji, a nie właściwego rzeczowo i instancyjnie w danej sprawie rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Również przywoływany w odpowiedzi na pozew przepis art. 304 k.p.k. nie usprawiedliwia zachowania pozwanego (...) W.. Art. 304 § 1 k.p.k. stanowi bowiem, że każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Przepisy art. 148 § 2a-2c oraz art. 156a stosuje się odpowiednio. W myśl § 2 tego przepisu instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Nie sposób przyjąć, aby zwołanie konferencji prasowej i poinformowanie o czynach zabronionych popełnionych rzekomo przez powoda stanowiło wypełnienie obowiązku określonego w tym przepisie, ponieważ – co bezsporne – konferencja prasowa nie stanowi sposobu złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 roku, nr 112, poz. 1198 ze zm.), na który jako wyłączający bezprawność zachowania pozwanego powołuje się (...) W. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: danych publicznych, w tym: a) treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: – treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, – dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, b) stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, c) treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, d) informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych. Przy ocenie, czy działanie pozwanego polegające na ujawnieniu na podstawie tego przepisu informacji na temat nieprawidłowości stwierdzonych przez Komisję Rewizyjną Rady D. Ś. oraz Biuro Kontroli i Audytu (...) W. występujących za czasów kierownictwa powoda w (...) - wyłącza bezprawność naruszenia dobrego imienia powoda nie można stracić z pola widzenia treści art. 7 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który wskazuje, że udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11, --- STRONA 12 --- 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Art. 10 ust. 1 tej ustawy stanowi, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. W ocenie Sądu pozwany nie przedstawił dowodu na to, aby informacja o nieprawidłowościach w zarządzanym przez powoda domu kultury była przedstawiona w oparciu o art. 10 w zw. z art. 7 ostatnio przywołanej ustawy. Powód wykazał natomiast ponad wszelką wątpliwość, że funkcjonariusz pozwanego – W. B. wykroczył wyraźnie ponad rzeczowe przedstawienie wyników kontroli, a jego wypowiedź zawierała oceny i wnioski sformułowane w sposób dowolny i krzywdzący. Wynika to jasno z treści uzasadnień rozstrzygnięć karnych I i II instancji (k. 27 i 56-59), które – wbrew twierdzeniom pozwanego miasta – powód przywołał jako uzasadnienie podstawy faktycznej powództwa dołączając do pozwu. Reasumując, pozwany nie wykazał, że zachowanie jego funkcjonariusza nie było bezprawne, co implikuje konieczność uwzględnienia powództwa w zakresie roszczenia niemajątkowego, przy czym podobnie – jak w przypadku pozwanego W. B. z treści tego oświadczenia Sąd wyeliminował część, która dotyczy przeproszenia za szkody, jakie powód miał ponieść z powodu przetrzymywania w przestrzeni publicznej dezawuujących powoda informacji. W tym zakresie bowiem doszedł do wniosku, że oświadczenie to ma doprowadzić do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych powoda, a nie naprawienia szkody materialnej. W ocenie Sądu adekwatnym sposobem usunięcia skutków naruszenia dobrego imienia powoda będzie nakazanie pozwanemu opublikowanie przeprosin w Gazecie (...) (jej dodatku stołecznym) oraz na stronach internetowych, gdzie informacja o konferencji prasowej widniała przez wiele lat. Tego rodzaju publikacja jest wystarczająca do usunięcia naruszenia dóbr osobistych A. K., a dalej idące żądanie jako nieusprawiedliwione – nie zasługiwało na uwzględnienie. Stąd orzeczenie jak w pkt II wyroku, dalej idące powództwo, w tym o zasądzenie kwoty 5 000 zł. na cel społeczny, jako bezzasadne zostało oddalone (pkt IV wyroku). W zakresie bowiem żądania zapłaty sumy 5 000 zł. na cel społeczny Sąd uznał, że jest ono przedawnione. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia tego roszczenia w odpowiedzi na pozew argumentując, że powód dowiedział się o konferencji najpóźniej w dniu następnym, gdy kazały się informacje prasowe na ten temat (k. 172). Zasadą jest, że rozpoczęcie biegu przedawnienia jest niezależne od świadomości uprawnionego co do przysługującego mu roszczenia. Jeżeli jednak ustawa wyjątkowo takiej świadomości wymaga, świadomością tą, ocenianą na podstawie obiektywnych kryteriów, muszą być objęte wszystkie elementy konstytutywne roszczenia. Tym samym trzyletni termin przedawnienia roszczenia deliktowego może rozpocząć swój bieg dopiero wówczas, gdy poszkodowanemu znany jest zarówno sam fakt powstania szkody, osoba sprawcy oraz związek przyczynowy pomiędzy działaniem sprawcy i powstałą szkodą. Należy więc przyjąć, iż do istoty terminów liczonych a tempore scientiae należy to, że ich bieg rozpoczyna się nie od dnia, w którym poszkodowany otrzymał jakąkolwiek wiadomość na temat sprawcy, ale dopiero od momentu otrzymania takich informacji, które obiektywnie oceniając, pozwalają z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo konkretnemu podmiotowi. Naturalnie poszkodowany powinien zachować się w swoich sprawach w sposób zapobiegliwy. Jeżeli więc, po powstaniu pierwszych podejrzeń co do osoby sprawcy poszkodowany ma możliwość zdobycia dalszych informacji potwierdzających te podejrzenie, bieg trzyletniego terminu należy liczyć od chwili, w której przy zachowaniu należytej staranności mógł był takie dalsze informacje zdobyć (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 17 maja 2006 roku, I CSK 176/05, L.). W tym kontekście należy wskazać, że powód wniósł pozew 31 grudnia 2014 roku. Z kolei o zamieszczeniu informacji o przedmiotowej konferencji na stronie internetowej pozwanego miasta, powód dowiedział się najpóźniej w dniu 23 października 2008 roku, tj. w dniu sporządzenia na jego wniosek protokołu w formie aktu notarialnego, w którym utrwalono treść tej informacji. Już w tej dacie powód niewątpliwie dowiedział się o sprawcy szkody, a także w sposób obiektywny mógł stwierdzić, iż w związku z działaniami sprawcy doszło do powstania po jego stronie szkody. Rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia w związku z uzyskaniem wiedzy o szkodzie nie musi się łączyć z wiedzą o jej zakresie czy trwałości jej następstw, chyba że następnie pojawia się szkoda w nowej postaci, której wcześniej nie można było przewidzieć (tak: Sąd Najwyższy w wyroku z 24 listopada 1971 roku, I CR 491/71, OSN 1972, Nr 5, poz. 95). Zważywszy powyższe należało roszczenie majątkowe powoda w stosunku do pozwanego miasta --- STRONA 13 --- w zakresie wynikającym z zamieszczenia informacji o konferencji z dnia 05 lipca 2007 roku na stronie internetowej D. Ś. uznać za przedawnione wobec treści art. 442 1 § 1 k.c. Sąd oddalił powództwo w stosunku obydwu pozwanych w zakresie żądania zamieszczenia w przeprosinach słów: „(...) W. i W. B. informują, że na wniosek Pana A. K. wpłacą na rzecz Fundacji (...) zadośćuczynienie za likwidację 15-letniej tradycji Konkursu Teatrów (...) i licznych inicjatyw kulturalnych A. K.” uznając, że nie pozostają one w żadnej korelacji z przedmiotem sporu, a ponadto w stosunku do pozwanego (...) W. roszczenie o zapłate uległo przedawnieniu. W tym stanie rzeczy, mając na względzie poczynione ustalenia faktyczne oraz przedstawione rozważania prawne, Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 100 zdanie drugie k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 113 ust. 1 u.k.s.c. Sąd nakazał pobrać od pozwanych (...) W. i W. B. solidarnie na rzecz Skarbu Państwa (Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie) kwotę 600 zł. tytułem uiszczenia opłaty sądowej od pozwu w zakresie roszczenia niemajątkowego i dodatkowo od pozwanego W. B. kwotę 250 zł. tytułem uiszczenia opłaty sądowej od pozwu w części dotyczącej roszczenia majątkowego. Były to bowiem koszty sądowe nieobciążające powoda korzystającego w sporze ze zwolnienia od kosztów. Sąd uznał, że powód uległ jedynie nieznacznie, dlatego winien być uznany za stronę wygrywającą spór, a to oznacza, że koszty sądowe winny obciążać pozwanych w całości.