Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 1976/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Maciej Ferek Protokolant: prot. Przemysław Król po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., T. S., A. W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę I. oddala powództwo, II. zasądza od strony powodowej (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na rzecz pozwanych (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., T. S., A. W. solidarnie kwotę 3977zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem zł) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 1976/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 listopada 2016 roku Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. wniosła w pozwie przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (k. 3-11), T. S. oraz A. W. wniosła o: 1. zobowiązanie pozwanych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych strony powodowej poprzez złożenie oświadczenia o następującej treści: My niżej podpisani T. S. i A. W., działający w imieniu własnym oraz w imieniu spółki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. oświadczając, że działając na szkodę (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L., rozpowszechnialiśmy nieprawdziwe, fałszywe, godzące w dobre imię oraz renomę informacje na temat tej spółki oraz projektu pn. (...) Sieć Szerokopasmowa, współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach (...) Regionalnego Programu operacyjnego na lata 2007-2013, w ramach, którego T. pełnił funkcję generalnego wykonawcy, za co niniejszym przepraszamy, T. S., A. W. - działający w imieniu własnym oraz w imieniu spółki (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w K. ; pismem komputerowym, czcionką Times New Roman, rozmiar 14 pkt, kolor czarny, opatrzone własnoręcznymi, czytelnymi podpisami T. S. i A. W. oraz skierowanie w terminie 3 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, przesyłką listową, poleconą za zwrotnym potwierdzeniem odbioru do następujących podmiotów na podane poniżej adresy: (...) spółka z ograniczoną
--- STRONA 2 ---
odpowiedzialnością, ul. (...), (...)-(...) L.; Marszałek Województwa (...), Urząd Marszałkowski Województwa (...), ul. (...), (...)- (...) K.; 2. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwoty 100.000 zł z tytułu zadośćuczynienia za wyrządzoną powodowi krzywdę, wynikającą z naruszenia przez pozwanych dóbr osobistych powoda wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia doręczenia niniejszego pozwu do dnia zapłaty; 3. zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona powodowa podała, że powód jest generalnym wykonawcą projektu pod nazwą (...) Sieć Szerokopasmowa w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Celem inwestycji było stworzenie, budowa i utrzymanie sieci szerokopasmowej w województwie (...). W ramach tej inwestycji strona powodowa zawarła z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. siedem umów podwykonawczych, które obejmowały wykonanie robót projektowo- budowlanych w siedmiu strefach województwa (...). Podniesiono, że powód z uwagi na niewywiązywanie się pozwanej spółki z zobowiązań, wynikających z umów podwykonawczych odstąpił od nich, obciążając pozwanego karami umownymi. Z uwagi na zakończenie współpracy, jak wskazała strona powodowa, pozwana spółka została pozbawiona perspektywy uzyskania jakichkolwiek przychodów. Z tego względu pozwana spółka, a także osoby uprawnione do jej reprezentacji podjęły działania mające na celu naruszenie dobrego imieniu i renomy powoda. Strona powodowa wskazała, że w dniu 24 sierpnia 2015 roku A. W., działając w imieniu własnym oraz w imieniu pozwanej spółki skierował do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich pismo, w którym wskazał m. in., że przyczyny wszelkich problemów z płatnościami w ramach realizowanego projektu leżą wyłącznie po stronie generalnego wykonawcy, że do dnia dzisiejszego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zapłacił w całości jedynie fakturę (...) z dnia 12 listopada 2014, zapłacił w części fakturę nr (...) z dnia 12 listopada 2014 roku i nie zapłacił żadnej z faktur wystawionych w 2015 roku oraz że (...) dokona wszelkich starań, aby niezależnie od nierzetelności generalnego wykonawcy firmy (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością uregulować zobowiązania w stosunku do swoich podwykonawców. Nadto w dniu 14 września 2015 roku, jak podała strona powodowa T. S., działając w imieniu własnym oraz pozwanej spółki, skierował pismo do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich pismo, w którym wskazał, że faktury wystawione przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz potwierdzenia zapłaty dokonane przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako (...)) nie stanowią żadnego dowodu poniesienia wydatków (ze środków publicznych) w sposób celowy, że nie zapłacone zostało wykonawcom za prace związane ze zgłoszonymi w rozliczeniach obiektami oraz że powyższe postępowanie wskazuje również na nierzetelne wydatkowanie środków publicznych przez (...) oraz T.. W ocenie strony powodowej zawarte w przywołanych pismach zarzuty są nieprawdziwe i godzą w dobre imię oraz renomę powoda. Strona powodowa zaznaczyła przy tym, że projekt jest realizowany bez jakichkolwiek zastrzeżeń oraz bez zagrożenia dla prowadzonych prac i zakreślonych terminów. Jednocześnie podkreślono, że powód opłaca wynagrodzenie należne podwykonawcom i przekazuje do (...) ich oświadczenia o uiszczeniu należnego wynagrodzenia. W odpowiedzi na pozew (k. 113- 120) pozwani wnieśli o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od strony powodowej na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Pozwani zaprzeczyli, aby bezprawnie naruszyli dobra osobiste powoda. Na uzasadnienie swojego stanowiska podali, że powód nie zdecydowałby się na wniesienie pozwu w niniejszej sprawie, gdyby pozwana spółka i (...) nie zdecydowali się na wniesienie powództw o ustalenie, że nie naruszyli dóbr osobistych (...). W dalszej kolejności pozwani zarzucili brak legitymacji czynnej T. S. i A. W.. Wskazano bowiem, że obaj pozwani w momencie składania inkryminowanych pisemnych oświadczeń skierowanych do Marszałka Województwa (...) pełniły określone funkcje odpowiednio jako prezes zarządu i prokurent pozwanej spółki. Pozwani podnieśli także, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda albowiem całość inkryminowanych oświadczeń pozwanej spółki jest zgodna z prawdą: powód nie opłaca wynagrodzenia należnego podwykonawcom, w tym m. in. pozwanej spółce oraz
--- STRONA 3 ---
powód wydatkuje środki uzyskiwane od (...) nierzetelnie, w innym celu niż zapłata za roboty buowolane, wykonywane przez podwykonawców. W piśmie procesowym z dnia 17 lutego 2016 roku (k. 216 - 222) powód podtrzymując żądanie pozwu wskazał, że z treści wysłanych do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) pism, wynika że A. W. i T. S. działali nie tylko w imieniu pozwanej spółki, ale także w imieniu własnym. W zakresie naruszenia dób osobistych strony powodowej, podkreślono że w przywołanych pismach pozwani nie powołują się na fakty i nie przytaczają ich, jak czynią to obecnie w pismach procesowych, a dokonują oceny zachowań strony powodowej w toku realizacji inwestycji, jako nierzetelne wydatkowanie środków publicznych bez odniesienia się do jakichkolwiek okoliczności faktycznych. W piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2016 (k. 231- 238) pozwani, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wnieśli o przekazanie sprawy w zakresie powództwa przeciwko pozwanej spółce do IX Wydziału Gospodarczego Sądu Okręgowego, albowiem Wydział Cywilny nie jest właściwym do rozpoznania sprawy w tym zakresie. Podkreślono jednocześnie, że strona powodowa nie może zaprzeczyć, że faktury VAT, które (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystawiła (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością na kwotę 5.740.249, 51 zł nie zostały zapłacone, że obiekty wykonane w tym zakresie przez pozwaną spółkę i odebrane przez stronę powodową zostały następnie odebrane przez (...) (jako inwestora) i (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością otrzymał za nie wynagrodzenie, wreszcie że (...) zwrócił się o płatność do Marszałka Województwa (...) i ją otrzymał. Bezsporne między strona jest: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. jest generalnym wykonawcą projektu pod nazwą (...) Sieć Szerokopasmowa w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Inwestorem tego projektu jest (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. (dalej jako (...)). Celem inwestycji było stworzenie, budowa i utrzymanie sieci szerokopasmowej w województwie (...). Inwestycja jest dofinansowywana ze środków Unii Europejskiej. W dniu 11 lipca 2014 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. zawarła z (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w K. siedem umów podwykonawczych, której obejmowały wykonanie robót projektowo-budowlanych w siedmiu strefach województwa (...). W ramach przedstawionego projektu w zakresie zadania „Zaprojektowanie i wykonanie pasywnej infrastruktury sieci szerokopasmowej w ramach projektu (...) Sieć Szerokopasmowa współfinansowanego przez Unię Europejską w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego strona powodowa wypłaciła wynagrodzenie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Przedsiębiorstwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. oraz (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L.. Ponadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 18 maja 2015 roku, strona powodowa odstąpiła od zawartych umów podwykonawczych, obciążając stronę pozwaną karami umownymi. W odpowiedzi na to pozwana spółka podniosła, że nie doszło do skutecznego odstąpienia dokonanego pismem z dnia 18 maja 2015 roku, z uwagi na fakt, że nie zrealizowały się przesłanki do odstąpienia, od którejkolwiek z umów łączących strony. Jednocześnie w piśmie z dnia 2 czerwca 2015 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością siedzibą w K. złożyła oświadczenie o odstąpieniu od łączach strony umów o wykonane prac projektowo-budowlanych i zażądała zapłaty. Dowody: • oświadczenie o odstąpieniu od umowy (k. 43-49; 171-174); • pismo z dnia 8 czerwca 2015 roku (k. 175-183); • pismo z dnia 2 czerwca 2015 roku (k. 184 - 193).
--- STRONA 4 ---
W dniu 24 sierpnia 2015 roku do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich skierowane zostało pismo, w którym wskazano, że przyczyny wszelkich problemów z płatnościami w ramach realizowanego projektu leżą wyłącznie po stronie generalnego wykonawcy, że do dnia dzisiejszego T. zapłacił w całości jedynie fakturę (...) z dnia 12 listopada 2014, zapłacił w części za fakturę nr (...) z dnia 12 listopada 2014 roku i nie zapłacił żadnej z faktur wystawionych w 2015 roku, że (...) ma pełną świadomość braku realizowania płatności przez T. wobec podwykonawców, że kwoty związane z wymienionymi w załączniku do pisma obiektami zostały zapłacone przez (...) na rzecz T. lecz przeznaczone na inne cele niż uregulowanie zobowiązań wobec podwykonawców oraz że (...) dokona wszelkich starań, aby niezależnie od nierzetelności generalnego wykonawczy firmy (...) uregulować zobowiązania w stosunku do swoich wykonawców. Pismo to sporządzone zostało na papierze firmowym, opatrzonym nazwą spółki (...) i podpisane przez A. W. jako prokurenta spółki i opatrzone taką pieczątką. Dowód: - pismo z dnia 24 sierpnia 2015 roku (k. 61-68). W dniu 14 września 2015 roku skierowano do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich pismo, w którym wskazano, że faktury wystawione przez T. oraz potwierdzenia zapłaty dokonane przez (...) nie stanowią żadnego dowodu poniesienia wydatków (ze środków publicznych) w sposób celowy, że nie zapłacone zostały wykonawcom prace związane ze zgłoszonymi w rozliczeniach obiektami oraz że powyższe postępowanie wskazuje również na nierzetelne wydatkowanie środków publicznych przez (...) oraz T.. Pismo to sporządzone zostało na papierze firmowym, opatrzonym nazwą spółki (...) i podpisane przez T. S. jako prezesa zarządu spółki i opatrzone taką pieczątką. Dowód: • pismo z dnia 14 września 2015 roku (k. 71-72; 152-153). W odpowiedzi na skierowane pisma Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich wskazał, że zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie wszelkie płatności dokonywane są przez (...) sp. z o.o. na rachunek bankowy wykonawcy tj. (...) sp. z o.o. oraz by rozliczyć oraz wpłacić dofinansowanie konieczne jest dołączenie do wniosku o płatność dokumentów potwierdzających poniesione wydatki. Na tym tle wskazano, że (...) sp. z o.o. w ramach złożonych wniosków o płatność przedstawiła wszystkie wymagane załączniki m. in. dowody zapłaty za faktury wystawione przez (...) sp. z o.o. Dowód: - pismo z dnia 9 września 2015 roku (k. 154-156 W ramach prowadzonego projektu generalny wykonawca - (...) dostawał środki finansowe w formie zaliczek (część środków stanowiła wkład własny spółki, a część pochodziła z dofinansowania). Procedura uzyskania zaliczki uzależniała jej wypłacenie od złożenia odpowiedniego wniosku i udokumentowania części wydatków. Możliwość ubiegania się o kolejną zaliczkę była uzależniona od rozliczenia poprzedniej. Na koniec projektu koniecznym było sporządzenie rozliczenia końcowego i dopiero wówczas miała nastąpić wypłata ostatnich środków. W tym zakresie opierano się na podręczniku kwalifikowania wydatków objętych dofinansowanie w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, z którego wynikają m. in. zasady kwalifikowania wydatków; ogólne warunki uznania wydatku za kwalifikowany; kwalifikowalność wydatków w ramach projektów objętych schematami pomocy publicznej; podmiot ponoszący wydatki i przesłanki uznania wydatku za poniesiony. Dowody: • wyciąg z podręcznika kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach (...) Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 (k. 262-265); • świadek M. M. (k. 318); • częściowo zeznania świadka P. M. (1) (k. 318)
--- STRONA 5 ---
(...) po otrzymaniu środków finansowych, dokonywało wypłat na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jako generalnego wykonawcy, także w ramach zaliczek, o które zwracała się spółka. Następnie strona powodowa z tych środków miała opłacać swoich podwykonawców. Dowody: • częściowo zeznania świadka M. M. (k. 318); • częściowo zeznania świadka P. M. (1) (k. 318). Od początku inwestycji były problemy z finansowaniem projektu, nie został on jeszcze w całości rozliczony i nie wszystkie środki finansowe przekazane (...). Dowody: • informacja na posiedzenie zarządu województwa (...) (k. 361-369); • częściowo zeznania świadka S. S. (k. 370); • częściowo zeznania świadka P. M. (2) (k. 318). (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kilkukrotnie sygnalizowali władzom województwa (...), że są nieprawidłowości i opóźnienia w zapłacie za wykonane prace. Województwo (...) na skutek tych pism zwracało się do (...) z prośbą o wyjaśnienie. Województwo (...) nie kontrolowało prawidłowości wypłat strony powodowej na rzecz podwykonawców. (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z podwykonawcami nie miały związku z rozliczeniami unijnymi. Dowody: • częściowo zeznania świadka P. M. (2) (k. 318); • częściowo zeznania świadka S. S. (k. 370); • częściowo zeznania świadka H. G. (k. 371). T. S. i A. W. pełnią odpowiednio funkcje prezesa zarządu i prokurenta pozwanej spółki. Kierując przedmiotowe pisma do Urzędu Marszałkowskiego pozwani liczyli na pomoc w uzyskaniu zapłaty za wykonane prace lub ewentualnie zmiany w zapisach umownych, które uzależniłyby wypłatę od (...) środków na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od uprzedniego złożenia oświadczeń podwykonawców co do uregulowaniu poprzednich zobowiązań. Dowody: • częściowo zeznania pozwanego T. S. (k. 433-434); • częściowo zeznania pozwanego A. W. (k. 434). Strona powodowa i strona pozwana pozostają w konflikcie. Toczą się między nimi liczne postępowania sądowe. Nadto toczą się także postępowania sądowe pomiędzy pozwaną spółką, a (...). Dowody: • wezwanie do zaprzestania naruszeń i usunięcia i skutków (k. 133-134); • pozew o ustalenie (k. 135-143); • pozew w postępowaniu upominawczym (k. 157-165);
--- STRONA 6 ---
• postanowienie Sąd Okręgowego w Lublinie IX Wydział Gospodarczy z dnia 30 lipca 2015 roku, sygn. akt IX GCo 96/15 (k. 166); • postanowienie Sąd Okręgowego w Lublinie IX Wydział Gospodarczy z dnia 30 lipca 2015 roku, sygn. akt IX GCo 95/15 (k. 167); • postanowienie Sąd Okręgowego w Lublinie IX Wydział Gospodarczy z dnia 26 października 2015 roku, sygn. akt IX GNc 370/15 (k. 168-169); • nakaz zapłaty z dnia 26 października 2015 roku, sygn. akt IX GNc 370/15 (k. 170); • postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie Wydział VIII Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych z dnia 4 lutego 2016 roku, sygn. akt VIII GU- 406/15 (k. 240-245). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone w toku postępowania dokumenty prywatne i urzędowe. Brak było bowiem jakichkolwiek okoliczności nakazujących odmówić im wiary lub mocy dowodowej. Nadto nie były one kwestionowane przez żadną ze stron niniejszego postępowania. Na podstawie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków Sąd czynił ustalenia faktyczne jedynie częściowo, a to z tego względu, że żaden z nich nie miał kompletniej wiedzy na temat okoliczności niniejszej sprawy, a w przede wszystkim relacji i szczegółów konfliktu między stroną pozwaną, a powodową oraz okoliczności złożenia pism do Urzędu Marszałkowskiego. Poszczególni świadkowie mieli wiedzę jedynie co do konkretnych etapów lub procedur przeprowadzonego procesu inwestycyjnego. Świadek P. M. (2), będący obecnie prezesem (...), miał wiedzę na temat procedury rozliczeń i kontroli wydatków w ramach procesu inwestycyjnego, faktu informowania władz województwa (...) przez podwykonawców o problemach z płatnościami ze strony (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz tego że od początku były problemy z finansowaniem projektu. Świadek S. S. miał wiedzę na temat procedury rozliczenia środków, problemów z końcowym rozliczeniem inwestycji, faktu informowania władz województwa (...) przez podwykonawców o problemach z płatnościami ze strony (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz tego, że województwo (...) nie kontrolowało płatności pomiędzy stroną powodową a jej podwykonawcami. Świadek H. G. miał wiedzę na temat zasad finansowania projektu i braku kontroli województwa (...) w zakresie płatności pomiędzy stroną powodową a jej podwykonawcami. Świadek M. M. miała wiedzę na temat sposobu rozliczania projektu, wskazała także że wie, iż był konflikt pomiędzy stronami niniejszego postępowania ale nie chciała w nim brać udziału z uwagi na konflikt interesów (obsługa prawna (...) i pozwanej spółki). Świadek P. M. (1), który pracuje dla (...) miał wiedzę na temat zasad rozliczania projektu, tego jak przekazywane było środki od (...) dla (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz że województwo (...) nie wymagało oświadczeń podwykonawców ze wynagrodzenie zostało im wypłacone przez powodową spółkę. Wymieniony wskazał także, że podwykonawcy sygnalizowali władzom województwa (...) nieprawidłowości w zakresie wypłat oraz że województwo (...) nie kontrolowało rozliczeń (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z podwykonawcami. Wskazać należy, że zeznania wymienionych świadków, w przywołanym zakresie zostały w całości obdarzone przez Sąd wiarą, z tego względu że były logiczne, rzetelne, spójne i wzajemnie się uzupełniały. Sąd oparł się także tylko częściowo na zeznaniach pozwanych T. S. i A. W. (również w charakterze strony pozwanej), a to w zakresie w jakim wskazywali na konflikt ze strona powodową, okoliczności i przyczyn skierowania poszczególnych pism do Urzędu Marszałkowskiego. W tym zakresie zeznania te były logiczne i przekonywujące, szczególnie co do motywów złożenia pism. W pozostałym zakresie Sąd nie oparł się na zeznaniach wymienionych, gdyż zasadniczo nie miały one związku ze sprawą (w szczególności w zakresie rozliczeń między stronami, które nie były przedmiotem niniejszego postępowania). Sąd nie czynił ustaleń na podstawie zeznań świadka M. S., z tego względu że świadek nie miał wiedzy na temat zdarzeń objętych niniejszym postępowaniem, poza tym że potwierdził, co w istocie było między stronami bezsporne, że wpłynęły do Urzędu Marszałkowskiego pisma od (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania M. P., który miał być przesłuchany w charakterze strony powodowej. Wymieniony nie stawił się na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 roku, na którą wezwany został pod rygorem pominięcia dowodu z przesłuchania
--- STRONA 7 ---
(wezwanie zostało odebrane przez uprawnionego pracownika w dniu 3 października 2016 roku). Nadto nie wpłynęło pochodzące od lekarza sdowego usprawiedliwienie nieobecności M. P. na rozprawie w dniu 29 listopada 2016 roku ani nie złożono wniosku o przesłuchanie go w innym terminie. Sąd zważył co następuje: Powództwo jako bezzasadne podlegało oddaleniu w całości. Powód wywodził swoje roszczenie w niniejszej sprawie z ochrony dóbr osobistych. Dobra osobiste osób prawnych to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swoim zakresem działania. Osobie prawnej, której dobra osobiste zostały naruszone, przysługują środki z art. 24 k.c. oraz z art. 448 k.c. Na podstawie art. 24 k.c. (w zw z art. 43 k.c.) osoba prawna żądać może zaniechania działania naruszającego jej dobra osobiste oraz podjęcia czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Na podstawie art. 448 k.c. osoba prawna żądać może zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na cel społeczny. Niemajątkowa ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od dwóch przesłanek: naruszenia (albo zagrożenia) dóbr osobistych oraz bezprawności zachowania osoby naruszającej dobro osobiste. Przesłanki te wystąpić muszą kumulatywnie. Bezprawne jest zachowanie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego. O uznaniu zachowania sprawcy naruszenia za bezprawne decydują kryteria obiektywne (wyrok Sądu Najwyższego z 11 września 1981 r., II CR 297/81, Legalis 22769; wyrok Sądu Najwyższego z 7 listopada 2002 r., II CKN 1293/00, OSN 2004, Nr 2, poz. 27; wyrok Sądu Najwyższego z 25 października 1982 r., I CR 239/82, Legalis 23387). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności wskazać należy, że strona powodowa swoje żądania skierowała do trzech podmiotów, do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz do prezesa zarządu i prokurenta spółki. W istocie bezsporne było między stronami, że pismo z dnia 24 sierpnia 2015 roku zostało podpisane przez A. W., a pismo z dnia 14 września 2015 roku przez T. S.. Należało jednak rozstrzygnąć czy osoby te działały w imieniu własnym czy w imieniu spółki. W ocenie Sądu każdy taki przypadek, gdy oświadczenia składane są przez osoby wchodzące w skład organów spółki, powinien być badany indywidualnie. Wynika to z faktu, że o możliwości przypisania skutków danego zachowania osobie fizycznej czy też osobie prawnej, w której organie ta osoba fizyczna pełni funkcję, decyduje czy zachowanie naruszające dobra osobiste stanowiło realizację kompetencji organu osoby prawnej. W takiej sytuacji bowiem działanie osób fizycznych wchodzących w skład organów osoby prawnej uważa się za działanie tej osoby prawnej na podstawie art. 38 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z 6 grudnia 1984 r., II CR 442/84, L.). Wówczas cywilnoprawne skutki naruszenia dobra osobistego przez osoby występujące w charakterze organu osoby prawnej obciążają nie te osoby fizyczne, lecz reprezentowaną przez nie osobę prawną. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie stwierdzić należy, że oba pisma skierowane do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich sporządzone zostały na papierze firmowym, opatrzonym nazwą spółki (...) i podpisane: odpowiednio pismo z dnia 24 sierpnia 2015 roku przez A. W. jako prokurenta spółki i opatrzone taką pieczątką, a pismo z dnia 14 września 2015 roku przez T. S. jako prezesa zarządu spółki i opatrzone taką pieczątką. Okoliczności te wskazują, w jakim charakterze działali wymienieni pozwani, kierując przywołane pisma. Nadto tytuł pisma z dnia 24 sierpnia 2015 roku oraz sposób sformułowania obu pism wskazują, że nie wyrażają one stanowiska osób fizycznych, które je podpisały, a są złożone w imieniu spółki i dotyczą sytuacji, w jakiej spółka ta się znalazła. Oznacza to, że obaj pozwani w konkretnym przypadku realizowali odpowiednie kompetencje organu pozwanej spółki. Z przedstawionych względów należało uznać, że skoro A. W. i T. S. kierując przedmiotowe pisma do władz województwa (...) działali w ramach (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie sposób uznać aby mogli dopuścić się naruszenia dóbr osobistych strony powodowej. Z tego względu brak był ich legitymacji biernej w sprawie, a powództwo w tym zakresie z przedstawionych względów podlegało oddaleniu. Przechodząc do odpowiedzialności pozwanej spółki wskazać należy, że zadaniem Sądu była ocena czy skierowanie dwóch przywołanych powyżej pism do Urzędu Marszałkowskiego Województwa (...) Departamentu Funduszy Europejskich z uwagi na ich treść i zawarte tam informacje naruszyło dobra osobiste powodowej spółki w postaci dobrego imienia i renomy. Wskazać należy, że naruszenie tego dobra najczęściej będzie polegało na rozpowszechnianiu wiadomości określonej treści, które stanowią zarzut pod adresem przedsiębiorcy lub również rozpowszechnienie negatywnej oceny działalności osoby prawnej. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w sprawie stwierdzić należy, że nie zostały zrealizowane wyżej wymienione przesłanki w zakresie odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Nie sposób zdaniem Sądu uznać aby działanie pozwanej
--- STRONA 8 ---
spółki stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda. W pierwszej kolejności decyduje o tym fakt do kogo strona pozwana skierowała swoje pisma. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w swoich pismach zwróciła się do instytucji zarządzającej środkami finansowymi w ramach całego procesu inwestycyjnego. Wskazać w tym zakresie należy, że w realizację projektu, na gruncie którego zaistniały zdarzenia objęte niniejszym postępowaniem, zaangażowanych było wiele podmiotów, nie powiązanych ze sobą bezpośrednio, ale uczestniczących w całej inwestycji. Istotne jest jednak to, że od decyzji jednego podmiotu - województwa (...), który był instytucją zarządzającą środkami finansowymi, zależało czy dalsze podmioty w ramach całej inwestycji otrzymają pieniądze na realizacje prac. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji, mając przede wszystkim na względzie dość skomplikowany proces wnioskowania o środki, ich otrzymywania, a następnie rozliczania nie może być uznane za niedopuszczalne kontaktowanie się lub porozumiewanie podmiotów, nie powiązanych bezpośrednio. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozwana spółka jako podwykonawca (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (generalnego wykonawcy), związanego umową z (...), która bezpośrednio dokonywała rozliczeń środków finansowych z województwem (...), z uwagi na problemy z rozliczeniami z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, zwróciła się bezpośrednio o pomoc do władz województwa. Jak bowiem zostało ustalone w toku postępowania osoby działające w imieniu pozwanej spółki kierując przedmiotowe pisma do Urzędu Marszałkowskiego liczyły na pomoc w uzyskaniu zapłaty za wykonane prace lub ewentualnie zmiany w zapisach umownych, które uzależniłyby wypłatę od (...) środków na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od uprzedniego złożenia oświadczeń podwykonawców co do uregulowaniu poprzednich zobowiązań. Oceniając z kolei treść złożonych pism, przy uwzględnieniu ustalonego stanu faktycznego nie sposób także uznać aby naruszały one dobre imię (renomę) strony powodowej. Zdaniem Sądu przy analizie treści przedmiotowych pism należy mieć na względzie kilka okoliczności. Po pierwsze pod uwagę należy wziąć fakt, że pomiędzy stroną pozwaną i stroną powodową od chwili pierwszych nieporozumień i oświadczeń obu spółek o odstąpieniu od ważących je umów, toczą się liczne postępowania sądowe. Strony pozostają zatem w wieloaspektowym konflikcie. Nie bez znaczenia dla tej oceny pozostaje także fakt, że do Urzędu Marszałkowskiego wpływały informacje od innych podwykonawców na temat problemów z płatnościami po stronie powodowej spółki, co oznacza że nie tylko pozwana spółka zdecydowała się na taką formę reakcji i próby rozwiązania konfliktu. Istotne jest także to, że częste kontakty, szczególnie między kontrahentami, podmiotami realizującymi wspólnie projekt czy inwestycję w sposób konieczny wiążą się z drobnymi wzajemnymi ingerencjami w szeroko rozumiane sfery ich dóbr. Wynika to przede wszystkim z faktu, że stosunki takie są bardzo często konfliktogenne, a to z kolei wiąże się z prezentowaniem własnego stanowiska oraz zwykle z zaprzeczaniem lub krytykowaniem stanowiska przeciwnej strony. Nie sposób w takich sytuacjach jednak przyjmować automatycznie, że doszło do naruszenia dóbr osobistych. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2015 roku pozwana spółka przedstawiła swoje stanowisko w zakresie braku zapłaty za wykonane prace w ramach realizowanego projektu (wyjaśniając, że problemy z płatnościami wynikają z działania powodowej spółki i nieprawidłowości jakie mają miejsce w ramach inwestycji), wskazała na niezapłacone przez powodową spółkę faktury oraz podała że o wiedzy (...) w zakresie braku realizowania płatności przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wobec podwykonawców. Niezależnie od tego pozwana spółka zadeklarowała w przedmiotowym piśmie, że dokona wszelkich starań, aby uregulować zobowiązania w stosunku do swoich wykonawców. Z kolei w piśmie z dnia 14 września 2014 roku ponownie podniesiono, że nie zapłacono podwykonawcom za wykonane prace co wskazuje na nierzetelne wydatkowanie środków publicznych przez (...) oraz (...) spółkę ograniczoną odpowiedzialnością. Treść pism wskazuje na stanowisko zajęte przez pozwaną spółkę w sporze z T. spółą z ograniczoną odpowiedzialnością. Jak wynika bowiem ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji, stanowisko pozwanej spółki nie uległo zmianie, ani w zakresie podnoszonych argumentów ani dochodzonych roszczeń. Co więcej pozwana spółka złożyła pozew o zapłatę w m. in. co do faktur wymienionych w przedmiotowych pismach. Zważyć także należy, że strona powodowa nie wskazywała aby faktury te zostały zapłacone i aby doszło do rozliczenia ze stroną pozwaną. Zachowanie pozwanej spółki mieściło się w granicach dozwolonych przez porządek prawny. Nie bez znaczenia pozostaje także fakt, że spółka działała w ramach ochrony swojego prawa - wskazała, że nie ponosi winy w zakresie powstałych opóźnień w płatnościach oraz chciała uzyskać pomoc w egzekwowaniu płatności należnych faktur (wystawionych na podstawie umów zawartych z powodową spółką). W przedmiotowych pismach zawarto jednocześnie kwestionowanie działania powodowej spółki w ramach procesu inwestycyjnego, do czego strona pozwana, jako jego uczestnik miała prawo. Na marginesie należy zaznaczyć, że nie jest rolą Sądu w niniejszej sprawie rozstrzyganie zasadności roszczeń strony pozwanej co do zapłaty, ale nie można odmawiać pozwanemu możliwości kwestionowania poszczególnych działań innego podmiotu w ramach procesu inwestycyjnego (przy istniejących watpliwościach co do prawidłowego rozliczania istniejących środków) oraz dochodzenia zapłaty należnych kwot.
--- STRONA 9 ---
Motywacją do przekazania przedmiotowych pism do władz województwa (...) mogła być konfliktowa sytuacja między stronami, które już wówczas nie były się w stanie porozumieć lub fakt, że realizacja przedmiotowego projektu od samego początku borykała się z problemami finansowymi (i do teraz nie została rozliczona finalnie). Uzasadnia to zwrócenie się o pomoc do podmiotu trzeciego, także biorącego udział w procesie inwestycji. Nie bez znaczenia dla uzasadnienia działania strony pozwanej pozostaje fakt, że zgodnie z procedurą wypłaty środków, poszczególne zaliczki były przekazywane najpierw przez województwo do (...), następnie od (...) do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a następnie miały być wykorzystywane na zapłatę za poszczególne prace i dostawy w ramach inwestycji. Skoro zatem strona pozwana znała przedmiotową procedurę i wiedziała o wypłacie zaliczek przez województwo, tymczasem sama nie uzyskała zapłaty za wykonane prace jej obawy co do rozliczeń pozostawały uzasadnione. Uzasadnione było również, że zawracając się do województwa chciała niejako zasięgnąc informacji u źródła, by dowiedzieć się jak są realizowane poszczególne wypłaty. Jak już powyżej zaznaczono, dla oceny czy doszło do naruszenia dobra osobistego decydujące znaczenie mają kryteria obiektywne, a nie subiektywne odczucia osoby żądającej ochrony prawnej. Istotna jest zatem przede wszystkim reakcja społeczna na określone zachowanie, a ściślej, czy w odczuciu przeciętnie reagującej osoby zachowanie takie jest uważane za niedozwoloną ingerencję w sferę chronionych dóbr osobistych. Oznacza to, że zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego zachodzi wtedy, gdy działanie lub zaniechanie innej osoby godzi w obiektywnie uzasadnione interesy uprawnionego. W przypadku osób fizycznych miarą obiektywizacji oceny, czy rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych, będzie zatem odwołanie się do odczuć, przeżyć i reakcji przeciętnego człowieka. Kryterium takie, co oczywiste, zawodzi w przypadku osób prawnych, jako podmiotów o charakterze niedysponujących sferą przeżyć psychicznych. Do naruszenia dobra osobistego osoby prawnej, w szczególności jej prawa do dobrego imienia dochodzi dopiero wówczas, gdy zachowanie sprawcy prowadzi (lub potencjalnie może prowadzić) do utraty zaufania do niej, potrzebnego do prawidłowego jej funkcjonowania w zakresie swych zadań. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Strona pozwana zdaniem Sądu w okolicznościach zaistniałego stanu faktycznego miała prawo podjąć działania, na które się zdecydowała. Na marginesie zauważyć jeszcze należy, że brak dla powodowej spółki jakichkowiek reperkusji z uwagi na pisma złożone przez stronę pozwaną. Urząd Marszałkowski odpisał stronie pozwanej wskazując, że zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie wszelkie płatności dokonywane są przez (...) na rachunek bankowy wykonawcy oraz by rozliczyć oraz wpłacić dofinansowanie konieczne jest dołączenie do wniosku o płatność dokumentów potwierdzających poniesione wydatki. Nadto z tego względu, że władze województwa (...) nie kontrolowały w ogóle przepływu środków finansowych pomiędzy (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, a jej podwykonawcami, województwo zwróciło się jedynie do (...) o wyjaśnienie przedstawionych okoliczności. Złożone przez stronę pozwaną pisma nie wpłynęły w żaden sposób na sam proces inwestycyjny, pozycję strony powodowej w tym procesie czy wypłatę poszczególnych zaliczek. Wreszcie wiedzę o problemach w płatności swoim podwykonawcom przez stronę powodową Urząd czerpał już od innych przedsiębiorców. Biorąc pod uwagę fakt, że nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia dóbr osobistych strony powodowej, bezzasadne jest żądanie zapłaty zadośćuczynienia za wyrządzoną powodowi krzywdę. Nadto na marginesie zauważyć należy, że strona powodowa nie wykazała w toku postępowania na czym polegać miała doznana krzywda, której rekompensaty się domagała. Mając na uwadze powyższe Sąd na zasadzie art 24 k.c. w zw. 34 k.c. w zw. 448 k.c. oddalił w całości powództwo strony powodowej. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. , zgodnie z zasadą odpowiedzialności stron za wynik procesu. Sąd oddalił w całości żądanie pozwu. W związku z czym zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanych kwotę 3.977 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą złożyła się kwota 3.960 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w sprawie (na zasadzie § 6 pkt 6 i § 11 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu) oraz kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej). Mając na uwadze powyższe na podstawie przywołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 1976/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Krakow#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 43 k.c.#art. 38 k.c.#art. 5 ustawy