§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Postanowienie I C 194/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydz

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 194/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : S.S.O. M. Kluba Protokolant : sekr. sąd. Aneta Jędrzejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2012 r. w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa M. Sz. przeciwko W. P. i C.-C. … sp. z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych 1.oddala powództwo 2. nie obciąża powoda kosztami procesu --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 194/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 3 grudnia 2010 roku, skierowanym przeciwko W. P. i C.-C. (…) Polska spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. , M. S. wniósł o: - nakazanie pozwanym usunięcia pisma naruszającego dobre imię powoda z tablicy informacyjnej znajdującej się w C.-C. (…) Ł. zaczynającego się od słów „W. dnia 16 lipca 2010” a kończącego się słowami „Pracowników (…)”; - nakazanie pozwanym złożenia oświadczenia w formie pisemnej na białej kartce papieru w formacie A4, czarną czcionką Times New Roman o wielkości 16 pkt z odstępem co 1,5 linijki, tekstem pogrubionym i wyjustowanym, o treści: <PRZEPRASZAMY (nagłówek, tekst wyśrodkowany), pod nagłówkiem: „Przepraszamy Pana M. S. pełniącego funkcję Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy oraz członka Zarządu NSZZ „(…)” C.-C. (…) Polska za to, że w piśmie wywieszonym na tablicy ogłoszeń podano nieprawdziwe informacje dotyczące działalności Pana M. S. jako Społecznego Inspektora Pracy. W szczególności nieprawdziwa była informacja, że brak podwyżek w C.-C. (…) Polska jest spowodowany przez Pana M. S.. Konieczność odprowadzenia do ZUS dodatkowych 3 mln złotych wynikała z uchybień, jakich dopuścił się pracodawca przy naliczaniu składek na ubezpieczenie społeczne od swych pracowników.” Podpisano W. P. i C.-C. (…) Polska Sp. z o.o.>; - nakazanie pozwanym wywieszenia pisma zawierającego oświadczenie o przeproszeniu powoda na okres 6 miesięcy, w tej samej zakładowej tablicy informacyjnej, w której wywieszono pismo zawierające nieprawdziwe oskarżenia powoda; - zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwoty 50.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu, tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną powodowi naruszeniem dóbr osobistych. W uzasadnieniu wskazano, że pozwany W. P., działając jako pełnomocnik Związku Zawodowego Pracowników C.-C. (…), będącego „konkurencyjnym” związkiem zawodowym wobec NSZZ „(…)” C.-C. (…), którego członkiem zarządu jest --- STRONA 3 --- powód, w czerwcu 2010 roku sporządził pismo, w którym zawarł nieprawdziwe i naruszające dobre imię powoda informacje na temat jego osoby. Pismo to zostało wywieszone na tablicach informacyjnych znajdujących się na terenie C.-C. (…) Ł.. W piśmie wskazano, że powód pozbawił pracowników C.-C. (…) Ł. podwyżki w kwocie 1.000 złotych na osobę rocznie przez to, że jego zalecenia jako Społecznego Inspektora Pracy doprowadziły do podniesienia składki na ZUS o ponad 3 mln złotych. Przyczyną podniesienia składki miało być natomiast nieprzestrzegania obowiązującego prawa w tym zakresie przez C.-C. (…) i zaniżanie składek odprowadzanych do ZUS. Powód wskazał, że w związku ze stwierdzonymi uchybieniami, Państwowa Inspekcja Pracy skierowała do Prokuratury Rejonowej (…) zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, a także wnioski do sądu o ukaranie za popełnienie wykroczenia. M. S. podkreślił, że podanie powyższych nieprawdziwych informacji stanowiło naruszenie jego prawa do dobrego imienia. Utracił on bowiem zaufanie wśród pracowników, czego wyrazem było głosowanie przez większą cześć załogi za odwołaniem powoda jako Społecznego Inspektora Pracy. Powód podniósł, że działania Związku Zakładowego Pracowników C.-C. (…) Polska od samego początku miały na celu zaszkodzenie powodowi, czego wyrazem miało być zwołanie i przeprowadzenie referendum w sprawie odwołania M. S. z funkcji Społecznego Inspektora Pracy. Powód odpowiedzialności pozwanej spółki upatruje z kolei w tym, że przedmiotowe pismo nadal było wywieszone na tablicach w zakładzie pracy, zaś pracodawca nie podjął działań zmierzających do jego usunięcia. (pozew k. 2-8) Postanowieniem z dnia 16 marca 2011 roku tutejszy Sąd zabezpieczył powództwo poprzez nakazanie pozwanym usunięcia z tablicy informacyjnej znajdującej się w C.-C. (…) Ł. pisma z dnia 16 lipca 2010 roku skierowanego do W. K. Przewodniczącego zarządu Regiony NSZZ (…) Ziemia (…), podpisanego przez W. P. Pełnomocnika Zarządu Związku Zawodowego Pracowników (…). (postanowienie k. 67-68) Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództw w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych, z uwzględnieniem przedstawionego spisu wydatków. (odpowiedź na pozew k. 71-75) W odpowiedzi na pozew W. P. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że jego --- STRONA 4 --- pismo z dnia 16 lipca 2010 roku nie miało charakteru korespondencji publicznej i było imiennie skierowane do Przewodniczącego Zarządu Regionalnego NSZZ (…), który pełni funkcje związane z kierowaniem działalnością Społecznego Inspektora Pracy. Ponadto pozwany podniósł, że w przedmiotowym piśmie zawarte są prawdziwe dane i oceny, które nie stanowią naruszenia dóbr osobistych powoda. (odpowiedź na pozew k. 122-124) Na rozprawie w dniu 19 maja 2011 roku pełnomocnik pozwanej spółki podniósł zarzut braku legitymacji procesowej biernej po jej stronie. Powód z kolei wskazał, że żąda zasądzenia wskazanej w pozwie kwoty na rzecz Domu Dziecka (…) w Ł.. Podniósł, że z uwagi na zdjęcie pisma z tablic, żądanie nakazania jego usunięcia stało się bezprzedmiotowe. Sprecyzował także, że naruszenia dóbr osobistych upatruje w następujących sformułowaniach zawartych w przedmiotowym piśmie: „Wydawane zalecenia w efekcie końcowym doprowadziły do zwiększenia obciążeń ZUS o kwotę ponad 3 mln złotych. Kwota ta zmniejsza kwotę przeznaczoną na wynagrodzenia wszystkich pracowników o ok. 1000 złotych na pracownika rocznie. To tak, jakby odebrać wielotysięcznej załodze podwyżki” oraz „Inicjatorem był nasz Związek dostarczając wymagane przepisami ustawy podpisy ponad 20% załogi”. (protokół rozprawy k. 133-136) Postanowieniem z dnia 19 maja 2011 roku Sąd wyłączył sprawę z powództwa M. S. przeciwko C.-C. (…) sp. z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych i uznając, że sprawa ta jest sprawą z zakresu prawa pracy, zgodnie z wewnętrznym podziałem czynności, przekazał ją do Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Okręgowego w Łodzi. (protokół rozprawy k. 133-136) Postanowieniem z dnia 20 października 2011 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Łodzi w związku z treścią art. 72 § 2 i 3 k.p.c. przekazał sprawę z powództwa M. S. przeciwko C.-C. (…) sp. z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych do rozpoznania w postępowaniu zwykłym Sądowi Okręgowemu w Łodzi. (postanowienie k. 180 akt VIII P 14/11) Postanowieniem z dnia 25 listopada 2011 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I C 1652/11, tutejszy Sąd połączył do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawę z powództwa M. S. przeciwko C.-C. (…) sp. z o.o. w W. o ochronę dóbr osobistych ze sprawą z powództwa M. S. przeciwko W. P. o ochronę dóbr osobistych. (postanowienie k. 196) --- STRONA 5 --- Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: M. S. pełnił funkcję Społecznego Inspektora Pracy w C.-C. (…) Polska sp. z o.o. - Zakładzie Produkcyjnym w Ł.. Wydawał zalecenia w zakresie sporządzania protokołów powypadkowych, odnośnie badań lekarskich, przestrzegania przepisów prawa pracy i higieny pracy. W większości przypadków zalecenia te były realizowane, z wyjątkiem zaleceń w zakresie protokołów powypadkowych. (okoliczność bezsporna, a ponadto zeznania powoda k. 267) We wrześniu i grudniu 2009 roku nadinspektor pracy mgr inż. J. K. przeprowadził w C. C. (…) Polska sp. z o.o. - Zakładzie Produkcyjnym w Ł. kontrole. W drugiej kontroli uczestniczył również inspektor pracy W. L., którego zakresem działania objęte było przestrzeganie przepisów regulujących funkcjonowanie związków zawodowych. Działania inspektorów pracy podejmowane były w ramach rutynowych kontroli zakładów pracy. Powód wnioskował o przeprowadzenie kontroli w zakresie niewykonywania jego zaleceń przez pracodawcę i utrudniania mu działania jako Społecznego Inspektora Pracy. W wyniku przeprowadzonych kontroli J. K. wniósł do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Ł. pismo wskazujące na istnienie podstaw do zastosowania wobec pozwanej spółki ar. 36 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 roku o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. (pismo k. 100; zeznania świadka J. K. k. 185-186; zeznania świadka W. L. k. 186-187; zeznania powoda k. 267) Decyzją nr 1/2010 z dnia 4 lutego 2010 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych podwyższył w okresie rozliczeniowym od dnia 1 kwietnia 2010 roku do dnia 31 marca 2011 roku stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe wobec pozwanej spółki o 100 %. (decyzja k. 98-99) Od powyższej decyzji C.-C. (…) Polska sp. z o.o. w W. odwołała się. (odpowiedź na odwołanie k. 102-103) W dnih 19-ac22 czerwca 2010 roku odbyło się w (…) filii C.-C. (…) Polska sp. z o.o. w W. referendum w sprawie odwołania z funkcji Społecznego Inspektora Pracy M. S. Podpisy pracowników pod wnioskiem o zwołanie przedmiotowego referendum zbierane były z inicjatywy nowopowstałego Związku Zawodowego Pracowników C.-C. (…) Polska. Podpisy zbierano przez okres kilku dni, m.in. w recepcji zakładu pracy. --- STRONA 6 --- Informację o referendum przedstawił pracownikom Dyrektor Personalny CC (…)Polska. Termin i regulamin referendum został ustalony z NSZZ „(…)” Coca-Cola (...) Polska. Protokół z wyników referendum został podpisany przez członków komisji, w tym przez przedstawiciela NSZZ „(…) C.-C. (…) Polska. W wyniku referendum M. S. został odwołany z funkcji Oddziałowego Społecznego Inspektora Pracy. (pismo k. 94, k. 256; protokół k. 96; zeznania świadka S. B. k. 229; zeznania świadka E. S. k. 230; zeznania świadka T. D. k. 232) W dniu 16 lipca 2010 roku W. P., działając jako Pełnomocnik Zarządu Związku Zawodowego Pracowników CC (…), wystosował pismo do W. K., Przewodniczącego Zarządu Regionalnego NSZZ „(…)” Ziemi (…). Pismo to było reakcją na skierowane imiennie do W. K., ale wywieszone na tablicy ogłoszeń w C.-C. (…) Polska sp. z o.o., pismo Komisji Zakładowej. Było ono skierowane bezpośrednio do adresata, nie miało być przekazywane do publicznej wiadomości. Miało na celu zainicjowanie współpracy obu związków zawodowych, a przede wszystkim wyjaśnienie spornych kwestii związanych z przeprowadzonym referendum odwołującym M. S. z funkcji Społecznego Inspektora Pracy. W. P. wskazał w piśmie, że działalność powoda jako Społecznego Inspektora Pracy opierała się głównie na inicjowaniu konfliktów, nie zaś na podejmowaniu działań na rzecz załogi. Podniesiono, że M. S. pełniąc funkcję Oddziałowego Społecznego Inspektora Pracy uzurpował sobie prawa Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy. Odnośnie działalności powoda pismo zawierało stwierdzenie, że „Wydawane zalecenia w efekcie końcowym doprowadziły do zwiększenia obciążeń ZUS o kwotę ponad 3 mln złotych. Kwota ta zmniejsza kwotę przeznaczoną na wynagrodzenia wszystkich pracowników o ok. 1000 złotych na pracownika rocznie. To tak, jakby odebrać wielotysięcznej załodze podwyżki”. Ponadto w piśmie W. P. podniósł, że W. K. otrzymał nieprawdziwe informacje o referendum odwołującym powoda i wskazał, że „Inicjatorem był nasz Związek dostarczając wymagane przepisami ustawy podpisy ponad 20% załogi”. Organizacją referendum zajęli się już wspólnie Związek Zawodowy Pracowników C.-C. (…) pracodawca i Komisja Zakładowa NSZZ (…), której członkowie uczestniczyli w przeprowadzaniu referendum. (pismo k. 38; zeznania pozwanego W. P. k. 268 w zw. z k. 187-188, k. 268 ) Powyższe pismo umieszczone zostało na 3 tablicach ogłoszeniowych w łódzkim oddziale pozwanej spółki tj. na tablicach należących do pozwanej spółki umieszczonych przy pokoju szefów zmian przy wejściu na hale produkcyjną i przy wejściu głównym do --- STRONA 7 --- budynku, oraz na tablicy należącej do Związku Zakładowego Pracowników C.-C. (…)Polska umieszczonej w przejściu ciągu komunikacyjnego między halą produkcyjną a częścią biurową. W wyniku interwencji powoda i związkowców z NSZZ „(…)” C.-C. (…) Polska, pismo z tablic należących do pozwanej spółki zostało zdjęte. Na tablicy należącej do związku zawodowego pismo było wywieszone jeszcze przez okres kilku miesięcy. (zeznania świadka S. M k. 154-155; zeznania świadka K. K. k. 155-156; zeznania świadka G. S. k. 156; zeznania świadka J. P. k. 159; zeznania świadka K. S. k. 159-160; zeznania świadka K. W. k. 184-185; zeznania świadka A. K. k. 185; zeznania świadka E. F.-B. k. 231-232; zeznania powoda k. 266 w zw. z k. 134, k. 266-267) Nie jest wiadomym kto i kiedy umieścił pismo na tablicach informacyjnych. (zeznania świadka S. M. k. 154-155; zeznania świadka J. P. k. 159; zeznania powoda k. 268) W. P. pracował w W., nigdy nie przebywał na terenie C.-C. (…) Polska sp. z o.o. - Zakładzie Produkcyjnym w Ł.. Informacje zawarte w piśnie z dnia 16 lipca 2010 roku uzyskał od przewodniczącego powstałego wówczas Związku Zawodowego Pracowników C.-C. (…) Polska. Z uwagi na to, że adresat pisma zaznajomiony był z problemem objętym pismem, pozwany posłużył się „skrótem myślowym” opisując wpływ działań podejmowanych przez powoda na podniesienie składki do ZUS. (zeznania pozwanego W. P.k. 268 w zw. z k. 187-188, k. 268) Po upublicznieniu treści powyższego pisma do powoda oraz innych związkowców z NSZZ „(…)” C.-C. (…) Polska zwracali się pracownicy z pretensjami, że przez działanie M. S. nie otrzymali podwyżek. Tłumaczono im, że to z własnej inicjatywy inspektora Państwowej Inspekcji Pracy zostały przeprowadzone kontrole, które wykazały szereg nieprawidłowości i skutkowały niekorzystną decyzją ZUS. (zeznania świadka S. M. k. 154-155; zeznania świadka K. K. k. 155-156; zeznania świadka G. S. k. 156; zeznania świadka J. P. k. 159; zeznania powoda k. 266) W dwóch pismach z dnia 22 lipca 2010 roku i z dnia 26 lipca 20102 roku Zarząd NSZZ „(…)” C.-C. (…) Polska i M. S. osobiście odnieśli się do pisma W. P. z dnia 16 lipca 2010 roku. W pismach określono jako pomówienia twierdzenia pozwanego, że to w wyniku działań powoda składka na ZUS wzrosła o ponad 3 mln, a co za tym idzie, pracownicy zakładu zostali pozbawieni podwyżek pensji. Podniesiono, że taka decyzja ZUS była wynikiem stwierdzonych w zakładzie pracy szeregu nieprawidłowości związanych z wieloma uchybieniami osób zarządzających firmą. Wskazano, że w --- STRONA 8 --- związku z tym toczą się przeciwko tym osobom postępowania karne, wszczęte w wyniku skierowanych przez inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy zawiadomień do Prokuratury i wniosków o ukaranie do sądu. Ponadto M. S. w piśmie kierowanym imiennie do W. P. zakwestionował, by kiedykolwiek wywołał konfliktową sytuację. Wręcz przeciwnie, podejmował szereg działań mających na celu poprawę warunków pracy i zwiększenie bezpieczeństwa w zakładzie, za co został uhonorowany tytułem najlepszego Społecznego Inspektora Pracy w województwie (…) w 2009 roku. W piśmie tym powód wskazał na konieczność przeproszenia go przez pozwanego w obecności całej załogi zakładu pracy. (pisma k. 39, k. 40) Twierdzenia i uwagi zawarte w wyżej wskazanych pismach podniesiono również w piśmie Przewodniczącego Zarządu Regionu Ziemi (…) NSZZ „(…)” W. K. z dnia 28 lipca 2010 roku, skierowanym do W. P.. (pismo k. 43) Pismem z dnia 13 sierpnia 2010 rok, skierowanym do D. N. Dyrektora Generalnego C.-C. (…) Polska, M. S. poinformował o wywieszeniu pisma W. P. z dnia 16 lipca 2010 roku na tablicach ogłoszeniowych znajdujących się w zakładzie pracy, co w jego ocenie było przejawem faworyzowania przez pracodawcę Związku Zawodowego Pracowników C.-C (…) Polska. Wniósł o interwencję w tej sprawie. Ponadto powód zażądał ustosunkowania się do treści wskazanego pisma z dnia 16 lipca 2010 roku i wyciągnięcie konsekwencji prawnych wobec Związku Zawodowego Pracowników C.-C. (…) Polska. (pismo k. 44) Pozwana spółka w odpowiedzi na powyższe pismo wskazała, by wszelki uwagi dotyczące Związku Zawodowego Pracowników Coca-Cola HBC Polska kierować bezpośrednio do podmiotu zainteresowanego. (pismo k. 257) Każdego roku w (…) zakładzie pozwanej spółki odbywały się spotkania dyrekcji z pracownikami. Na jednym ze spotkań przekazano informację o planowanej podwyżce płac pracowników, z uwagi jednak na podniesienie składki do ZUS, nie mogło to nastąpić w terminie i w wysokości początkowo planowanej. Informowano, że jest to związane z wynikami kontroli przeprowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy. Pracodawca podejrzewał, że kontrole te były inicjowane przez NSZZ „(…) ” C.- C. (…) Polska. --- STRONA 9 --- (pismo k. 208, k. 209; zeznania świadka K. W. k. 184; zeznania świadka E. F.-B. k. 231) Każdemu z działających w C.C. (…) Polska sp. z o.o. w W. związkowi zawodowemu przydzielona została tablica ogłoszeniowe. Podobnie jak tablice należące od pracodawcy, były one ogólnodostępne, każdy z pracowników mógł podejść i przywiesić na nich pismo. Pozwana spółka nie ingeruje w pisma wywieszane na tablicach związkowych. (pisma k. 83, k. 84 k. 85; umowa k. 86-88; zeznania świadka E. S. k. 230; zeznania świadka T. D. k. 233) M. S. od 2007 roku leczy się w Specjalistycznym Psychiatrycznym Zespole Opieki Zdrowotnej w Ł. Szpitalu im. Dr (…) - Poradni Zdrowia Psychicznego dla Dorosłych. Kontynuował leczenie od 2011 roku. (dokumentacja medyczna k. 210-223, k. 258-264; zeznania powoda k. 266) Ustalając powyższy stan faktyczny Sąd pominął załączone do akt dokumenty, niewskazane w treści ustaleń faktycznych, jako bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności dotyczy to dokumentów stanowiących korespondencję powoda z pozwaną spółką z okresu 2011 i 2012 roku. Sąd pominął również dowód z zeznań świadka J. C.. Świadek nie pamiętał żadnych okoliczności związanych z przedmiotem niniejszego postępowania, co czyniło jego zeznania nieprzydatnymi do rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jako nieuzasadnione podlega oddaleniu w całości. Podstawę prawną dochodzonych przez powoda roszczeń stanowią przepisy art.23 k.c. i 24 k.c. oraz art. 448 k.c. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Zgodnie zaś z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego, sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na --- STRONA 10 --- jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Katalog dóbr osobistych jest szeroki i nieograniczony. Przepis art. 23 k.c. jedynie przykładowo wymienia dobra osobiste człowieka takie, jak zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska. Zarówno jednak doktryna, jak i orzecznictwo poszerza ten katalog, obejmując ochroną prawną coraz to szerszy zakres dóbr osobistych człowieka. Do najważniejszych dóbr osobistych należy cześć, jako wartość właściwa każdemu człowiekowi. Obejmuje ona wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 października 1987 r., sygn. akt II CR 269/87, opubl. OSN CP z 1989 r., nr 4, poz. 66). W orzecznictwie Sądu Najwyższego i doktrynie przyjmuje się, że naruszenie czci i dobrego imienia polega w szczególności na przypisaniu osobie cech lub właściwości, które mogą ją poniżyć w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego stanowiska, zawodu lub rodzaju działalności (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1971 r., sygn. akt II CR 455/71, opubl. OSNC z 1972 r., nr 4, poz. 77, oraz z dnia 13 czerwca1980 r., sygn. akt IV CR 182/90, opubl. OSNC z 1981 r., nr 2-3, poz. 30). Kryterium oceny czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego ma charakter obiektywny. Chodzi o reakcję jaką wywołuje w społeczeństwie zdarzenie stanowiące podstawę żądania ochrony, a nie tylko o subiektywne odczucie osoby żądającej ochrony prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 1976 r., sygn. akt II Cr 692/75, opubl. OSN CP z 1976 r., nr 11, poz. 251). Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego jest bezprawność działania sprawcy. Bezprawność – w myśl obiektywnego pojęcia kodeksowego - to działanie sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego bez względu na winę sprawcy. Twierdząc, że dobre imię, godność i cześć zostały naruszone, powód nie musi wykazywać bezprawności, wobec domniemania ustanowionego w art. 24 § 1 k c. To bowiem na stronie pozwanej spoczywa obowiązek udowodnienia okoliczności przeciwnej. --- STRONA 11 --- Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, do których zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 roku , II CR 419/89, OSP 11-12/1990, poz. 377, z dnia 26 października 2001 roku V CKN 195/01 opublikowane w bazie LEX nr 53107). W niniejszej sprawie powód dochodził nakazania pozwanym usunięcia przedmiotowego pisma z tablic informacyjnych, złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie i wywieszenia go na okres 6 miesięcy na tej samej tablicy ogłoszeniowej, na której umieszczone było pismo W. P. z dnia 16 lipca 2010 roku. Powód dochodził również zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 50.000 złotych na rzecz Domu Dziecka dla (…) w Ł. tytułem zadośćuczynienia. W sprawie nie budził wątpliwości fakt skierowania imiennie do W. K. przez W. P. pisma z dnia 16 lipca 2010 roku. Również treść tego pisma nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Rozważenia wymagało natomiast, czy pismo to stanowiło naruszenie dóbr osobistych powoda oraz czy wiązało się to z działaniami pozwanych. W ocenie Sądu żadnemu z pozwanych nie można przypisać odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych powoda. W. P. opracował i wystosował imiennie pismo do W. K.. Okoliczność ta nie ulega wątpliwości, nie stanowi jednak o naruszeniu dóbr osobistych przez pozwanego. Powód bowiem upatruje naruszenia swoich dóbr osobistych w umieszczeniu kopii pisma na tablicach ogłoszeniowych. To upublicznienie kwestionowanej treści miało stanowić obrazę dobrego imienia powoda. Niewątpliwie podane w piśmie informacje, odczytane dosłownie, stawiają powoda w złym świetle. Przypisują mu bowiem winę za brak podwyżek dla pracowników. Maciej Szczęsny działał w oparciu o udzielone mu przez pracowników poparcie. Wszelkie więc okoliczności, które podważały jego zaangażowanie w działalność na rzecz pracowników zapewne godziły w jego dobre imię. Zauważyć jednak należy, że pismo stanowi pewien skrót myślowy, albowiem zawiera opis zdarzeń (zainicjowana przez powoda kontrola) oraz emocjonalne odniesienie się do skutków kontroli (podniesienie składki). Pozwany nie umieścił przedmiotowego pisma na tablicach ogłoszeniowych. W. P. nawet nigdy nie był na terenie łódzkiego zakładu pracy pozwanej spółki. Skierował pismo bezpośrednio do W. --- STRONA 12 --- K. i naruszenia dóbr osobistych powoda można ewentualnie poszukiwać w tym działaniu. Uwzględniając jednak treść i charakter pisma W. K., stanowiącego odpowiedź na pismo pozwanego z dnia 16 lipca 2010 roku, nie sposób uznać, że przedstawione mu informacje wpłynęły w jakikolwiek sposób na jego ocenę osoby powoda. Wręcz przeciwnie, Przewodniczący Zarządu Regionalnego Ziemi (…) NSZZ „(…)” zakwestionował przedstawione mu okoliczności. W ocenie Sądu więc nie można zatem uznać, że pozwany dopuścił się bezprawnego naruszenia dobrego imienia powoda poprzez skierowanie pisma bezpośrednio do adresata. Z powyższych względów Sąd uznał, że W. P. nie dopuścił się naruszenia dobra osobistego powoda i powództwo oddalił. Sąd oddalił powództwo również w stosunku do pozwanej C.-C. (…) Polska spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. Skoro sama treść pisma nie naruszyła dóbr osobistych powoda, to również zaniechanie jego usunięcia z tablicy nie stanowiło naruszenia dóbr. Zdaniem powoda pozwana spółka dokonała naruszenia jego dóbr osobistych, bowiem nie usunęła z tablicy ogłoszeniowej przedmiotowego pisma, mimo że wiadomym jej było, iż zarzuty tam zawarte są nieprawdziwe, a do usunięcia została wezwana przez NSZZ „(…)” C.-C. (…) Polska. Jak jednak zostało ustalone, pismo wywieszone było na trzech tablicach, z czego dwoma dysponował w zakładzie pracodawca, ostatnia zaś przydzielona była Związkowi Zawodowemu Pracowników C.- C. (…). Po uzyskaniu informacji o umieszczeniu przedmiotowego pisma na tablicach, zostało ono usunięte z tych tablic, które należały do pracodawcy. W zakresie więc, w jakim pozwana spółka mogła dokonywać swobodnych działań, podjęte zostały starania, by usunąć pismo. Odnośnie zaś trzeciej tablicy podkreślić jeszcze raz należy, że wykorzystywana ona była przez działający u pracodawcy Związek Zawodowy Pracowników C.-C. (…). Związki zawodowe przyznaną mają dużą samodzielność i niezależności w działaniu. Wyrazem podejmowanych przez nie działań są m.in. pisma kierowane do pracowników zakładu pracy. Pracodawca nie może ingerować w tę sferę, w tym samodzielnie usuwać pism umieszczonych na tablicach należących do jakiegokolwiek działającego w jego zakładzie związku zawodowego. Podejmowanie takich działań odnośnie jednego z dwóch funkcjonujących u danego pracodawcy związków zawodowych, mogłoby wiązać się z zarzutami nierównego ich traktowania. Dlatego też wręcz niedopuszczalne było usunięcie przez pozwaną spółkę pisma z tablicy pozostającej w wyłącznej dyspozycji Związku Zawodowego Pracowników C.-C. --- STRONA 13 --- (…). Nie można więc uznać, że przez wskazane zaniechanie dopuściła się naruszenia dobra osobistego powoda. W zakresie bowiem, w którym dopuszczalne było podejmowanie przez nią działań, podjęła wszelkie i niezwłoczne starania, by uchylić niebezpieczeństwo dla ewentualnego naruszenia dobrego imienia Macieja Szczęsnego. Niezrozumiałe jest powoływanie się na okoliczność wpływu upublicznienia pisma na wynik wcześniejszego referendum. Z powyższych rozważań wynika, że nie doszło do naruszenia przez pozwanych W. P. i C.-C. (…) Polska spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. dobra osobistego M. S.. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 23 k.c. i 24 k.c. i 448 k.c. oddalił powództwo w całości jako nieuzasadnione. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 102 k.p.c. Pierwszy z powołanych przepisów statuuje zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, przepis zaś art. 102 k.p.c. stanowi, że w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena „wypadków szczególnie uzasadnionych” powinna obejmować zarówno okoliczności danej sprawy, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, w tym sytuację majątkową strony nieobciążonej. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że niezasadne jest obciążanie powoda kosztami procesu. Treści pisma z dnia 16 lipca 2010 roku niewątpliwie mogła godzić w dobre imię powoda. Zrozumiałym jest więc, że podjął on wszelkie możliwe działania, które były konieczne do usunięcia powstałych w jego ocenie naruszeń. Niezależnie od wyniku postępowania nie można abstrahować od tych okoliczności. Uwzględniając więc zaistniałe już dla powoda negatywne skutki upublicznienia pisma, Sąd nie uznał za zasadne obciążanie M. S. obowiązkiem zwrotu kosztów stronom przeciwnym.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Łodzi#I C 194/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 maja 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydz#art.23 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 23 k.c.#art. 102 k.p.c.