§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Wyrok I C 190/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 190/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław, dnia 19 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSO Sławomir Urbaniak Protokolant:Andżelika Iwaniec po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa M. S. przeciwko Skarbowi Państwa- Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W. o zapłatę I oddala powództwo; II zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 190/16 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do tut. Sądu w dniu 1.02.2016 r. powód M. S. domagał się zasądzenia od Skarbu Państwa - Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. (dalej (...)) kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie art. 23, 24 i 448 k.c. w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych. Roszczenie powoda obejmowało także koszty procesu. W uzasadnieniu powód podał, że podczas osadzenia w Areszcie Śledczym we W. w okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. funkcjonariusze Służby Więziennej znęcali się nad nim psychicznie, głośno wykrzykując w oddziałach jednostki wulgarne obelgi pod adresem powoda i jego bliskich (zwłaszcza matki, ojca, syna i konkubiny), namawiając do takiego zachowania pozostałych osadzonych. W konsekwencji powyższego, pomiędzy powodem i skazanymi dochodziło do awantur słownych, nadto, jeden ze skazanych, po wcześniejszym ubliżaniu powodowi i jego bliskim, zgłosił, iż został przez niego pobity, co nie było prawdą (a za co powód został ukarany dyscyplinarnie). Powód podał, że na skutek skarg złożonych przez niego w związku z powyższymi zachowaniami, (...) wszczął 4 postępowania wyjaśniające, w których - na skutek prowadzenia ich nieprawidłowo i nierzetelnie - dokonano błędnych ustaleń. W toku tych postępowań nie przeprowadzono wizji lokalnej bezpośrednio przez funkcjonariuszy (...) w Areszcie Śledczym we W. w trakcie pobytu powoda w tej jednostce oraz nie przesłuchano świadków, zwłaszcza współosadzonych z powodem. Odpowiedzi (...) z dnia 13.01.2016 r. i 19.01.2016 r. na powyższe skargi zawierały nieprawdziwe informacje, z których wynikało, że ewentualne zagrożenie w jednostkach penitencjarnych wywołują skazani, a nie funkcjonariusze Służby Więziennej. Powód podniósł, że na skutek przeprowadzenia nierzetelnych i nieprawidłowych postępowań wyjaśniających doszło do naruszenia jego dóbr osobistych, w szczególności godności oraz dobrego imienia, albowiem w Biurze Spraw Wewnętrznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. powstały wątpliwości co do wiarygodności powoda jako osoby wnoszącej skargi. W odpowiedzi na pozew (k.43) pozwany Skarb Państwa - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. --- STRONA 2 --- W uzasadnieniu strona pozwana podniosła, że zarzuty powoda są nieprawdziwe, albowiem z danych ewidencyjnych wynika, że to powód podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. zachowywał się niewłaściwie, m.in. został ukarany dyscyplinarnie za pobicie innego skazanego. W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez stronę pozwaną nie stwierdzono, aby powód był słownie obrażany przez funkcjonariuszy, a stanowisko pozwanego podtrzymał Centralny Zarząd Służby Więziennej w W.. Pismem z 13.07.2016 r. (k.77) powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do niewłaściwego zachowania funkcjonariuszy Służby Więziennej podniósł, że w grudniu 2015 r. celowo i świadomie wprowadzili oni w błąd osobę, która przyszła do powoda na widzenie, informując ją, że powód nie przebywa już w Areszcie Śledczym we W.. Powód zarzucił, że strona pozwana, prowadząc postępowania wyjaśniające, nie zbadała tej kwestii. Nadto, strona pozwana nie badała osobiście zarzutów powoda w Areszcie Śledczym we W., ograniczając się jedynie do zebrania wyjaśnień od funkcjonariuszy, których skargi dotyczyły, nie badała także nagrań z monitoringu, czego powód się domagał. Następnie powód podniósł, że Prokuratura Rejonowa W. odmówiła wszczęcia przeciwko niemu postępowania w sprawie pobicia innego skazanego, natomiast prowadzi postępowanie w sprawie przestępstw popełnionych wobec powoda przez funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W.. Powód podał także, iż dowód w postaci jego akt osobowych część A jest bezwartościowy. Obecnie bowiem badana jest przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich i Ministerstwo Sprawiedliwości sprawa dotycząca sporządzania przez wiele lat przez funkcjonariuszy różnych jednostek penitencjarnych i umieszczania w aktach osobowych wniosków o ukaranie dyscyplinarne powoda, w których przedstawiano go jako osadzonego wulgarnego i agresywnego. Powód podniósł, że wiarygodności tych wniosków nie potwierdzają nagrania z monitoringu, których analizy odmówił Centralny Zarząd Służby Więziennej oraz Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej, twierdząc, że nie są one obiektywne. W piśmie z dnia 24.10.2016 (k.158) powód podał, że w dniu 19.11.2016 r. skazany B. F. zgłosił funkcjonariuszom Aresztu Śledczego we W., iż podczas zajęć kulturalno-oświatowych w świetlicy oddziału (...) powód miał go pobić, a następnie kierować pod jego adresem groźby, co nie było prawdą. Na skutek powyższego obaj osadzeni zostali w tym samym dniu przebadani pod kątem ewentualnych obrażeń, a następnie powód został przeniesiony z oddziału (...) na oddział (...), gdzie wychowawcą był wówczas T. F.. Powód podał, że po przeprowadzeniu wewnętrznego postępowania wyjaśniającego w sprawie rzekomego pobicia dyrektor Aresztu Śledczego we W. nie wniósł zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa, a powodowi wymierzono jedynie „symboliczną” karę dyscyplinarną. Skazany B. F., dopiero po kilku miesiącach, już po zakończeniu odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, sam złożył zawiadomienie o popełnieniu przez powoda przestępstwa pobicia i kierowaniu przez niego gróźb. Powód podał, że jedyną czynnością z jego udziałem przeprowadzoną w tej sprawie było przesłuchanie w dniu 8.03.2016 r., jednakże nie zostały mu przedstawione jakiekolwiek zarzuty. Pismem z 21.11.2017 r. strona pozwana wskazała, że procedura rozpatrywania skarg wnoszonych przez osoby osadzone w jednostce penitencjarnej jest szczegółowo uregulowana w przepisach prawa, tj. w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Wszystkie skargi powoda były zawsze rozpatrywane zgodnie z procedurą, wnikliwie i rzetelnie, przez odpowiednie organy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. S., począwszy od 26.07.2000 r., pozostaje w warunkach izolacji penitencjarnej. Powód odbywa kilka kar pozbawienia wolności, m.in. za czyn z art. 148 § 1 k.k., termin końca kary przypada na 1.09.2021 r. Decyzją Komisji Penitencjarnej Aresztu Śledczego w W. B. z dnia 21.10.2008 r. powód został skierowany do odbywania kary w oddziale terapeutycznym dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo. U powoda zdiagnozowano cechy osobowości antyspołecznej (dyssocjalnej) oraz osobowości obsesyjno-kompulsywnej, a nadto zaburzenia urojeniowe. Wobec powyższego, począwszy od 4.11.2008 r. powód odbywał karę pozbawienia wolności w oddziale terapeutycznym w Zakładzie Karnym w P.. Obecnie powód jest osadzony w Zakładzie Karnym w Ł.. --- STRONA 3 --- okoliczności bezsporne , nadto: akta osobowopoznawcze osadzonego M. S. część (...). W okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. powód przebywał w Areszcie Śledczym przy ul. (...) we W.. Powód został przetransportowany do tej jednostki penitencjarnej celem doprowadzenia na rozprawę, która toczyła się z jego powództwa w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu. Powód został osadzony w celi znajdującej się w oddziale (...). okoliczności bezsporne , nadto: akta osobowopoznawcze osadzonego M. S. część (...). Podczas osadzenia w Areszcie Śledczym we W. jeden z osadzonych B. F. zawiadomił, że w dniu 19.11.2015 r. w czasie realizacji zajęć świetlicowych został pobity przez powoda. W tym samym dniu złożony został wniosek o wymierzenie powodowi kary dyscyplinarnej w związku z powyższym zdarzeniem. Powód, zarówno podczas rozmowy z psychologiem, jak i w toku czynności wyjaśniających nie przyznał się do pobicia B. F. i nie chciał rozmawiać o tym zdarzeniu, podając, że „nie będzie wypowiadał się na temat czegoś, co nie miało miejsca”. Stwierdził, że obrażenia B. F. mogły powstać wcześniej. Decyzją z dnia 26.11.2015 r. dyrektor Aresztu Śledczego we W. wymierzył powodowi karę w postaci pozbawienia możliwości otrzymywania paczek żywnościowych na okres 3 miesięcy. W dniu 8.12.2015 r. dyrektor Aresztu Śledczego we W. zawiadomił o przestępstwie Prokuraturę Rejonową W.. Dowód: - akta osobowopoznawcze osadzonego M. S. część (...), w tym: wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej z 19.11.2015 r., decyzja dyrektora z 26.11.2015 r., zawiadomienie o przestępstwie z 8.12.2015 r., - rozmowa psychologiczna, k.368; - zeznania świadka A. D. e-protokół rozprawy z 27.10.2016 r. 00:05:43-00:07:36, k.157, - zeznania świadka I. K. e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r. 00:10:22-00:15:47 k.84. Na skutek powyższego zdarzenia powód został przeniesiony z oddziału (...) na oddział (...) Aresztu Śledczego we W.. Dowód: notatka służbowa z 17.12.2015 r., k.365. Pismem z dnia 30.11.2015 r., skierowanym bezpośrednio do Dyrekcji Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. w dniu 4.12.2015 r., M. S. wniósł skargę na „bezprawne działania” funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W., które miały polegać na kierowaniu wulgarnych obelg pod adresem jego i jego bliskich (w szczególności matki, ojca i konkubiny) oraz wydawaniu innym skazanym poleceń, aby zachowywali się wobec powoda w taki sposób. W skardze powód wskazał, że powyższych działań, noszących znamiona psychicznego znęcania się nad nim i zmierzających do wywołania u niego załamania nerwowego mieli się dopuścić następujący funkcjonariusze Aresztu Śledczego we W.: - dyrektorzy: W., W., S. i O., - kierownik D. Ochrony, jego zastępca i inspektor, - dowódcy zmiany i ich zastępcy, --- STRONA 4 --- - oddziałowi oddziałów (...), (...) i (...), - kierownik Ośrodka (...) i psychologowie, - wychowawca T. S., - pielęgniarki i pielęgniarz (Dział (...)) oraz lekarze, - Dział Ewidencji, - Dział Penitencjarny, - doprowadzający, np. na spacery. Dowód: skarga z 30.11.2015 r., k.370-375. Centralny Zarząd Służby Więziennej w W. przekazał ww. skargę w celu podjęcia odpowiednich czynności Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W., o czym powód został poinformowany pismem z dnia 9.12.2015 r. Równocześnie w piśmie tym wskazano powodowi, że w przypadku zastrzeżeń do treści otrzymanej odpowiedzi od Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. przysługuje mu prawo wniesienia do Dyrektora Generalnego Służby Więziennej zażalenia na sposób rozpatrzenia skargi ze wskazaniem jej sygnatury, daty oraz powodu, z jakiego ją neguje. Dowód: pismo z 9.12.2015 r., k.369. W każdym standardowym postępowaniu ze skargi osadzonego Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej opiniuje czynności wyjaśniające, jakie zostały przeprowadzone w jednostce penitencjarnej i na tej podstawie sporządza odpowiedź, która następnie może być zaskarżona do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W.. W toku czynności wyjaśniających osoby, które miały bezpośredni kontakt ze skarżącym sporządzają pisemne wyjaśnienia i notatki, w których ustosunkowują się do zawartych w skardze zarzutów. Następnie Dział Organizacyjno-Prawny Kadr Aresztu Śledczego we W. w oparciu o zgromadzone materiały, sporządza pisemne sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego oraz odpowiedź do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej. Dowód: - zeznania świadka B. S., e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:03:21-00:09:57, k.84; - zeznania świadka I. K., e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:10:22-00:15:47, k.84; - zeznania świadka M. K., e-protokół rozprawy z 27.10.2016 r., 00:17:24-00:20:16, k.157; - zeznania świadka A. S., e-protokół rozprawy z 27.10.2016 r., 00:20:28-00:35:03, k.157; - przesłuchanie K. Z. w charakterze strony pozwanej, e-protokół rozprawy z 14.12.2017 r., 00:01:40-00:07:48, k.450. Komisja prowadząca postępowanie wyjaśniające w Areszcie Śledczym we W. w związku ze skargą powoda z dnia 30.11.2015 r. (sygn. (...) (...)) nie potwierdziła zasadności podniesionych w niej zarzutów. Nie stwierdzono, aby podczas pobytu powoda w Areszcie Śledczym we W. miały miejsce przypadki kierowania przez funkcjonariuszy wulgarnych obelg pod adresem jego lub jego rodziny, a także namawiania innych skazanych do podejmowania takich czynności. Ustalono, że skazany nigdy nie zgłaszał przełożonym, jakoby był obiektem szykan ze strony funkcjonariuszy lub osadzonych. Rozmowy z przełożonymi przebiegały zawsze w sposób kulturalny i z poszanowaniem godności osobistej powoda. Podczas pobytu na terenie oddziału mieszkalnego (...) powód nie był badany w Ośrodku (...), psycholodzy tego ośrodka nie prowadzili ze skazanym rozmów psychologicznych ani innych oddziaływań. --- STRONA 5 --- Wnioski sprawozdania wyjaśniającego w sprawie skargi M. S. z dnia 30.11.2015 r., sporządzone przez starszego referenta w Dziale Organizacyjno-Prawnym Kadr Aresztu Śledczego we W. B. S., zostały zaakceptowane przez dyrektora tej jednostki w dniu 29.12.2015 r., a skargę wraz z dokumentacją przekazano Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W.. Dowód: - sprawozdanie wyjaśniające w sprawie skargi M. S. z dnia 30.11.2015 r., k.364; - notatka służbowa z 17.12.2015 r., k.365; - pismo kierownika Ośrodka (...), k.366; - pismo z 28.12.2015 r., k.363; - zeznania świadka B. S., e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:03:21-00:09:57, k.84. W piśmie z 12.01.2016 r. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W., po zapoznaniu się z treścią skargi, wyjaśnieniami dyrektora jednostki oraz materiałami zebranymi podczas postępowania wyjaśniającego zajął stanowisko o uznaniu skargi powoda z 30.11.2015 r. za bezzasadną. Wskazano, że z zebranej dokumentacji wynika, że skazany był traktowany przez funkcjonariuszy w sposób podmiotowy, z poszanowaniem godności osobistej, nie stwierdzono, aby był szykanowany, obrażany przez funkcjonariuszy oraz aby funkcjonariusze nakłaniali innych osadzonych do obrażania powoda. Dowód: - pismo z 12.01.2016 r., k.362. Pismem z dnia 13.01.2016 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. wskazał, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi powoda z dnia 30.11.2015 r. W piśmie podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w Areszcie Śledczym we W. powód traktowany jest prawidłowo, z poszanowaniem godności osobistej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego uprawnienia są respektowane. Powód pozostaje pod stałą opieką wychowawczą, a wszelkie sprawy załatwiane są niezwłocznie, zgodnie z procedurą. Nie stosowano wobec powoda szykan, nie znęcano się nad nim, powód nie był traktowany w niewłaściwy sposób, a funkcjonariusze jednostki nie podejmowali żadnych działań mających na celu zagrożenie bezpieczeństwa osobistego powoda. Nie prowokowali także innych osadzonych przeciwko powodowi. W piśmie wskazano także, iż sposób korzystania przez administrację więzienną z kary dyscyplinarnej jako środka oddziaływania na powoda był zgodny z obowiązującymi w tej kwestii przepisami. Jej zastosowanie było konsekwencją negatywnego zachowania powoda wobec innego osadzonego. Decyzja o wymierzeniu kary dyscyplinarnej została powodowi ogłoszona wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości i trybie wniesienia odwołania. Nadto, podkreślono, że powód, który został poinformowany o obowiązku powiadomienia przełożonych w przypadku wystąpienia jakiegokolwiek zagrożenia dla swojego bezpieczeństwa osobistego, nie zgłaszał żadnych uwag w tym zakresie. Dowód: - pismo z 13.01.2016 r., k.361. Pismem z dnia 14.12.2015 r., skierowanym bezpośrednio do Dyrekcji Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. w dniu 18.12.2015 r., M. S. ponownie wniósł skargę na „bezprawne działania” funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W., które, podobnie jak w przypadku poprzedniej skargi, miały polegać na kierowaniu wulgarnych obelg pod adresem jego i jego bliskich (w szczególności matki, ojca i konkubiny) oraz wydawaniu innym skazanym poleceń, aby zachowywali się wobec powoda w taki sposób. --- STRONA 6 --- W skardze powód wskazał, że działań tych, noszących znamiona psychicznego znęcania się nad nim i zmierzających do wywołania u niego załamania nerwowego mieli się dopuścić: - dyrekcja, - pracownicy D. (w tym kierownictwo) Ochrony, Ewidencji, Penitencjarnego, Diagnostycznego oraz (...), w tym: dowódcy zmiany, oddziałowi, doprowadzający, wychowawcy (T. S. i inni), psycholodzy, lekarze, pielęgniarki i pielęgniarze. Dowód: skarga z 14.12.2015 r., k.357-359. Centralny Zarząd Służby Więziennej w W. przekazał ww. skargę w celu jej rozpatrzenia Dyrektorowi Okręgowemu Służby Więziennej we W.. Dowód: - pismo z 21.12.2015 r., k.356. Komisja prowadząca postępowanie wyjaśniające w Areszcie Śledczym we W. w związku ze skargą powoda z dnia 14.12.2015 r. (sygn. (...) (...)) nie potwierdziła zasadności stawianych w niej zarzutów. Nie stwierdzono, aby podczas pobytu powoda w Areszcie Śledczym we W. miały miejsce przypadki kierowania przez funkcjonariuszy wulgarnych obelg pod adresem jego lub jego rodziny, a także namawiania innych skazanych do podejmowania takich czynności. Ustalono, że skazany nigdy nie zgłaszał przełożonym, jakoby był obiektem szykan ze strony funkcjonariuszy lub osadzonych. Rozmowy z przełożonymi przebiegały zawsze w sposób kulturalny i z poszanowaniem godności osobistej powoda. Podczas pobytu na terenie oddziału mieszkalnego (...) powód nie był badany w Ośrodku (...), psycholodzy tego ośrodka nie prowadzili ze skazanym rozmów psychologicznych ani innych oddziaływań. Wnioski sprawozdania wyjaśniającego w sprawie skargi M. S. z dnia 14.12.2015 r., sporządzone przez inspektora w D. Organizacyjno-Prawnym Kadr Aresztu Śledczego we W. I. K., zostały zaakceptowane przez dyrektora tej jednostki w dniu 12.01.2016 r., a skargę wraz z dokumentacją przekazano Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W.. Dowód: - sprawozdanie wyjaśniające w sprawie skargi M. S. z dnia 14.11.2015 r., k.353; - wyjaśnienie z 8.01.2016 r., k.354; - notatka służbowa, k.355; - pismo z 12.01.2016 r., k.352; - zeznania świadka I. K. e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:10:22-00:15:47, k.84. W piśmie z 18.01.2016 r. Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W., po zapoznaniu się z treścią skargi, wyjaśnieniami dyrektora jednostki oraz materiałami zebranymi podczas postępowania wyjaśniającego zajął stanowisko o uznaniu skargi powoda z 14.12.2015 r. za bezzasadną. Wskazano, że z zebranej dokumentacji wynika, że skazany był traktowany przez funkcjonariuszy w sposób podmiotowy, z poszanowaniem godności osobistej, nie stwierdzono, aby był szykanowany, obrażany przez funkcjonariuszy oraz aby funkcjonariusze nakłaniali innych osadzonych do obrażania powoda. Dowód: - pismo z 18.01.2016 r., k.351. Pismem z dnia 19.01.2016 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. wskazał, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia skargi powoda z dnia 14.12.2015 r. --- STRONA 7 --- W piśmie podano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż w Areszcie Śledczym we W. powód traktowany jest prawidłowo, z poszanowaniem godności osobistej, zgodnie z obowiązującymi przepisami, a jego uprawnienia są respektowane. Powód pozostaje pod stałą opieką wychowawczą, a wszelkie sprawy załatwiane są niezwłocznie, zgodnie z procedurą. Nie stosowano wobec powoda szykan, nie znęcano się nad nim, powód nie był traktowany w niewłaściwy sposób, a funkcjonariusze jednostki nie podejmowali żadnych działań mających na celu zagrożenie bezpieczeństwa osobistego powoda. Nie prowokowali także innych osadzonych przeciwko powodowi. Nadto, podkreślono, że powód, który został poinformowany o obowiązku powiadomienia przełożonych w przypadku wystąpienia jakiegokolwiek zagrożenia dla swojego bezpieczeństwa osobistego, nie zgłaszał żadnych uwag w tym zakresie. Dowód: - pismo z 19.01.2016 r., k.350. Powyższe stanowiska Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. zawarte w pismach (...) (...) z dnia 13.01.2016 r. i (...) (...) z dnia 19.01.2016 r. o uznaniu za bezzasadne skarg z 30.11.2015 r. i 14.12.2015 r. powód zaskarżył do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. pismem z dnia 8.02.2016 r. (skierowanym do Dyrekcji Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. w dniu 11.02.2016 r.). W piśmie tym M. S. wskazał na „bezprawne działania”, które miały być podejmowane wobec niego przez T. R. - Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. i K. Z. - zastępcę Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. w związku ze składanymi przez niego pisemnymi skargami dotyczącymi niewłaściwego zachowania funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W.. Powód zarzucił, że funkcjonariusze Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W., prowadzący postępowania wyjaśniające w związku z wniesionymi przez niego skargami, nie przeprowadzili wizji lokalnej bezpośrednio w Areszcie Śledczym we W., nie przesłuchali współosadzonych z powodem i nie zbadali nagrań z monitoringu. Dowód: - skarga z 08.02.2016 r., k.348-349. Pismem z 19.02.2016 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. przesłał Dyrektorowi Biura Spraw Wewnętrznych Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. całość materiału zebranego w sprawie. Jednocześnie Dyrektor poinformował, że do zarzutów osadzonego odniósł się w pismach z dnia 13 i 19.01.2016 r. ((...) (...) i (...) (...)), uznając je za bezzasadne. Dowód: - pismo z 19.02.2016 r., k.345. Ustosunkowując się do skargi powoda z 8.02.2016 r., Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W., pismem z 16.03.2015 r., uznał ją za bezzasadną. Dowód: - pismo z 16.03.2016 r., k.344. Pismem z 30.03.2016 r. Dyrektor Generalny Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W. uznał skargę powoda z 8.02.2016 r. za bezzasadną. W piśmie wskazano, że po przeanalizowaniu całości materiałów zebranych w trakcie postępowania skargowego, uprzednio przeprowadzonego przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. oraz po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień od tego organu, a także w oparciu o ocenę właściwych merytorycznie komórek organizacyjnych Centralnego Zarządu Służby Więziennej - Biura Penitencjarnego oraz Biura Ochrony i (...) nie znaleziono podstaw do uznania zasadności zarzutów zawartych w skardze z 8.02.2016 r. Podano, że skargi z dnia 30.11.2015 r. i 14.12.2015 r. zostały zbadane przez Dyrektora Okręgowego Służby --- STRONA 8 --- Więziennej we W. we właściwy sposób w trakcie postępowań skargowych, a treść ustaleń oraz przekazane powodowi stanowiska były wyczerpujące i zgodne z ustalonym stanem faktycznym. Odnosząc się do uwag powoda dotyczących nieprzeprowadzenia przez funkcjonariuszy Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. prowadzących postępowania skargowe wizji lokalnej bezpośrednio w Areszcie Śledczym, niezbadania nagrań z monitoringu oraz nieprzesłuchania innych osadzonych, wskazano, że to organ rozpatrujący skargi decyduje o zakresie działań niezbędnych do rozpoznania zarzutów. W ocenie wskazanego organu Służby Więziennej, podjęte czynności pozwalały na ustalenie stanu faktycznego we wnoszonych skargach. Nie znaleziono podstaw do uznania, iż ustalenia te były błędne lub nienależyte. Dowód: - pismo z 30.03.2016 r., k.343. Podczas osadzenia w Areszcie Śledczym we W. w okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. powód był prawidłowo i właściwie traktowany przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Nie było sytuacji, aby funkcjonariusze znęcali się psychicznie nad powodem, szykanowali go w jakikolwiek sposób, ubliżali mu, kierowali do niego wulgarne, obraźliwe sformułowania, czy też obrażali słownie członków jego rodziny i bliskich mu osób, w tym jego matkę, ojca, syna i konkubinę. Nie było także sytuacji, aby funkcjonariusze namawiali innych skazanych do takich zachowań wobec powoda. Dowód: - zeznania świadka J. M. e-protokół rozprawy z 28.03.2017 r., 00:01:08-00:07:27, k.201; - zeznania świadka R. O. słuchanego w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym w Kłodzku Wydział I Cywilny, e-protokół rozprawy z 5.04.2017 r., 00:00:53-00:08:23, k.218; - zeznania świadka T. F., e-protokół rozprawy z 13.09.2016 r., 00:01:29-00:06:34, k.114; - zeznania świadka R. N., e-protokół rozprawy z 13.09.2016 r., 00:06:34-00:12:51, k.114; - zeznania świadka A. D., e-protokół rozprawy z 27.10.2016 r., 00:05:43-00:07:36, k.157; - zeznania świadka A. G., e-protokół rozprawy z 27.10.2016 r., 00:12:44-00:16:54, k.157. Podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. w okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. powód w niewłaściwy sposób zwracał się do funkcjonariuszy Służby Więziennej. Powód często stał pod drzwiami celi i obrażał funkcjonariuszy. W dniu 2.01.2016 r. złożony został wniosek o wymierzenie powodowi kary dyscyplinarnej za to, że w rozmowie z dowódcą zmiany zachowywał się arogancko oraz używał słów wulgarnych. Powód, słuchany w toku czynności wyjaśniających w dniu 5.01.2016 r., nie przyznał się do tego przekroczenia, tłumacząc, że używał wulgaryzmów, ale w stosunku do innego funkcjonariusza (którego nie był w stanie określić). Powód podał: „to są wasze prowokacje, chodzicie po peronce i wyzywacie mnie i moją matkę, kara was nie minie, jesteście mali”. Decyzją z dnia 5.01.2016 r. dyrektor Aresztu Śledczego we W. wymierzył powodowi karę polegającą na udzielaniu widzeń w sposób uniemożliwiający bezpośredni kontakt z osobą odwiedzającą na okres do 3 miesięcy. Dowód: - akta osobowopoznawcze osadzonego M. S. część (...), w tym: wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej z 2.01.2016 r., decyzja dyrektora z 5.01.2016 r.; - zeznania świadka R. O. słuchanego w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym w Kłodzku Wydział I Cywilny, e-protokół rozprawy z 5.04.2017 r., 00:00:53-00:08:23, k.218; --- STRONA 9 --- - zeznania świadka I. K. e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:10:22-00:15:47, k.84. Zachowanie powoda M. S. podczas osadzenia w warunkach izolacji penitencjarnej oceniane jest od początku jako wysoce naganne. Powód sprawia problemy wychowawcze, jest osobą konfliktową, prezentuje lekceważącą, często arogancką i wulgarną postawę w stosunku do przełożonych. Nie stosuje się do poleceń przełożonych, jest nastawiony wobec nich opozycyjnie, nie przestrzega porządku, regulaminu i zasad obowiązujących w jednostkach penitencjarnych. Powoda cechuje skłonność do zniekształconego interpretowania zdarzeń, często decyzje przełożonych odbiera jako wymierzone przeciwko sobie, wrogie. Przejawia tendencję do zachowań manipulacyjnych, demonstracyjnych. Swoim zachowaniem destabilizuje atmosferę w oddziale, notorycznie zakłóca spokój i porządek. Powód był wielokrotnie karany dyscyplinarnie (m.in. przebywał w celi zabezpieczającej, izolacyjnej z monitoringiem), w tym przede wszystkim za wulgarne, aroganckie i obraźliwe zachowania wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Nadto, karany był także za posiadanie w celi przedmiotów niebezpiecznych, zaatakowanie osadzonych funkcyjnych w trakcie wydawania obiadu, bójki ze współosadzonymi, nielegalne kontakty. Do dnia 29.05.2017 r. sporządzono wobec powoda 159 wniosków o wymierzenie kary dyscyplinarnej, z których większość dotyczyła stosowania przez niego wulgarnych, obraźliwych, niecenzuralnych sformułowań wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. W toku wewnętrznych czynności wyjaśniających, jakie są prowadzone w jednostkach penitencjarnych w związku ze składanymi wobec skazanego wnioskami o wymierzenie kar dyscyplinarnych, powód nie przyznawał się do niewłaściwych zachowań wobec funkcjonariuszy i był wobec nich bezkrytyczny. Zdarzało się, że powód tłumaczył, iż to funkcjonariusze prowokują go, są wobec niego złośliwi i obrażają jego oraz bliskie mu osoby. Dowód: - akta osobowopoznawcze osadzonego M. S. część (...), w tym: wnioski o wymierzenie kar dyscyplinarnych, opinie o skazanym; - zeznania świadka I. K., e-protokół rozprawy z 26.07.2016 r., 00:10:22-00:15:47, k.84. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił zarówno w oparciu o dowody z dokumentów w postaci dokumentacji z postępowań skargowych i wyjaśniających inicjowanych skargami M. S. na działania funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz akt osobowych powoda, a nadto w oparciu o zeznania świadków: B. S., I. K., M. K., A. S., A. D., A. G., T. F., R. N., J. M. i R. O. oraz przesłuchanie K. Z. w charakterze strony pozwanej. Zeznania wymienionych osób, jako logiczne, spójne, zbieżne i wzajemnie ze sobą korespondujące zasługiwały na nadanie im przymiotu wiarygodności. Sąd jako niewiarygodne ocenił zeznania świadka Ł. S., który jako jedyny potwierdzał wersję zdarzeń podaną przez powoda. W świetle pozostałego zebranego w sprawie spójnego i zbieżnego materiału dowodowego, zarówno zeznania tego świadka, jak i relacja powoda M. S. jawiły się jako nieprawdziwe, przedstawione wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy Sąd pominął zeznania S. W. i J. P., albowiem świadkowie ci nie wskazali na żadne, istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, okoliczności. --- STRONA 10 --- Powód M. S. domagał się zasądzenia kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie art. 23, 24 i 448 k.c. w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych, w szczególności godności oraz dobrego imienia na skutek przeprowadzenia nierzetelnych i nieprawidłowych postępowań wyjaśniających zainicjowanych złożonymi przez niego skargami. Powód podnosił, że podczas osadzenia w Areszcie Śledczym we W. w okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. funkcjonariusze Służby Więziennej znęcali się nad nim psychicznie, głośno wykrzykując w oddziałach jednostki wulgarne obelgi pod adresem powoda i jego bliskich (zwłaszcza matki, ojca, syna i konkubiny) i namawiając do takiego zachowania pozostałych osadzonych. Na skutek skarg złożonych przez powoda w związku z powyższymi zachowaniami, Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W. wszczął postępowania wyjaśniające, w których - na skutek prowadzenia ich, w ocenie powoda, nieprawidłowo i nierzetelnie (wobec nieprzeprowadzenia wizji lokalnej bezpośrednio w Areszcie Śledczym we W., braku przesłuchania świadków, zwłaszcza współosadzonych z powodem oraz braku analizy nagrań z monitoringu) - dokonano błędnych ustaleń. Strona pozwana Skarb Państwa - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W. wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc, że z danych ewidencyjnych wynika, iż to powód podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. zachowywał się niewłaściwie, m.in. został ukarany dyscyplinarnie za pobicie innego skazanego. W toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez stronę pozwaną nie stwierdzono natomiast, aby powód był słownie obrażany przez funkcjonariuszy, a stanowisko pozwanego podtrzymał Centralny Zarząd Służby Więziennej w W.. Szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają przepisy art. 23, 24 i 448 k.c., stanowiące podstawę prawną żądania zgłoszonego przez powoda. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Wskazany w treści art. 23 k.c. katalog ma charakter otwarty, stąd też do dóbr osobistych podlegających ochronie zaliczyć można także godność oraz dobre imię. Art. 24 k.c. określa z kolei środki ochrony dóbr osobistych, wskazując że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W zakresie żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dóbr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyła do przepisów o czynach niedozwolonych, w szczególności do art. 448 k.c., w myśl którego w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Krzywda (niemajątkowa szkoda na osobie) polega na ujemnych przeżyciach poszkodowanego, cierpieniach fizycznych (ból i inne dolegliwości) i psychicznych (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Zadośćuczynienie pieniężne ma zaś na celu złagodzenie tych cierpień i powinno stanowić rekompensatę pieniężną za całą krzywdę doznaną przez poszkodowanego. Wskazać należy przy tym, iż zasadniczym kryterium decydującym o wysokości należnego zadośćuczynienia, jest przede wszystkim rozmiar (zakres) doznanej przez pokrzywdzonego krzywdy. Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa unormowana została w treści art. 417 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Do katalogu przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa za niezgodne z prawem działanie zalicza się bezprawność działania związanego z wykonywaniem władzy publicznej, powstałą szkodę oraz związek przyczynowy pomiędzy zaistniałą szkodą a bezprawnym działaniem. Zarówno przepis art. 417 k.c., jak i art. 24 k.c. wymagają, aby działania naruszające czyjeś dobra osobiste lub wyrządzające inną szkodę, miały charakter bezprawny (niezgodny --- STRONA 11 --- z prawem). Dla oceny zasadności zawartego w pozwie żądania niezbędne było zatem ustalenie, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że działania i czynności podejmowane przez stronę pozwaną miały charakter bezprawny, a jeśli tak, to czy fakt ten spowodował naruszenie dóbr osobistych powoda. To na powodzie, jako żądającym ochrony dóbr osobistych spoczywał ciężar dowodu, iż dobra te zostały naruszone przez działania pozwanego Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z regułą wynikającą z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przerzucenie ciężaru dowodu na pozwanego w procesie o ochronę dóbr osobistych, przewidziane w art. 24 k.c., dotyczy tylko dowodu wyłączenia bezprawności działania zagrażającego dobrom osobistym lub powodującego ich naruszenie – w razie udowodnienia przez powoda ich faktycznego naruszenia przez pozwanego, pozwany w celu uniknięcia odpowiedzialności musiałby wykazać, że działania powodujące naruszenie były zgodne z prawem. W ocenie Sądu, przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie pozwala na stwierdzenie, by w realiach przedmiotowej sprawy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda. Bezspornym w sprawie było, że powód odbywa karę pozbawienia wolności, aktualnie powód przebywa w zakładzie karnym w Ł.. W okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. M. S. przebywał w Areszcie Śledczym we W.. Bezspornym również było, że w związku z rzekomymi zdarzeniami, jakie miały mieć miejsce podczas pobytu powoda w tej jednostce penitencjarnej, a które miały polegać na niewłaściwym traktowaniu powoda przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, zainicjował on postępowania skargowe. W sprawach tych Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W. prowadził postępowania wyjaśniające, które nie doprowadziły do ustalenia, iż funkcjonariusze Aresztu Śledczego we W. dopuścili się jakichkolwiek uchybień (niewłaściwych zachowań wobec powoda), skutkujących pociągnięciem ich do odpowiedzialności. Brak było podstaw do ustalenia, iż funkcjonariusze znęcali się nad powodem psychicznie, głośno wykrzykując w oddziałach jednostki wulgarne obelgi pod adresem powoda i jego bliskich (zwłaszcza matki, ojca, syna i konkubiny) i namawiając do takiego zachowania pozostałych osadzonych. Ostatecznie skargi powoda uznano za bezzasadne, zaś stanowiska Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. zostały podtrzymane przez Centralny Zarząd Służby Więziennej w W.. W niniejszym postępowaniu powód domagał się zapłaty zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, przy czym naruszenia tego nie łączył bezpośrednio z niewłaściwym traktowaniem go przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Powód w treści pozwu i dalszych pism procesowych opisywał zdarzenia mające polegać na rzekomym obrażaniu jego oraz jego bliskich przez funkcjonariuszy, przy czym jako uzasadnienie żądania pieniężnego wskazywał na nieprawidłowości w prowadzonych postępowaniach wyjaśniających. Innymi słowy, powód z braku przeprowadzenia wizji lokalnej bezpośrednio w Areszcie Śledczym we W., braku przesłuchania współosadzonych z powodem, a także braku analizy nagrań z monitoringu z Aresztu Śledczego wywodzi obecnie naruszenie dóbr osobistych w postaci godności i dobrego imienia, polegające jego zdaniem na niewłaściwym (nierzetelnym) rozstrzygnięciu postępowań wyjaśniajacych i „wywołaniu w Biurze Spraw Wewnętrznych (...) w W. wątpliwości co do wiarygodności jego osoby jako wnoszącego skargi”. W ocenie Sądu, przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało usprawiedliwionych podstaw do przyjęcia, iż w toku postępowań wyjaśniających przeprowadzanych w ramach Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej we W. na skutek wnoszonych przez powoda skarg doszło do jakichkolwiek nieprawidłowości, które miałyby skutkować naruszeniem dóbr osobistych powoda w postaci jego godności i dobrego imienia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w sprawie toczyły się dwa postępowania skargowe przed Okręgowym Inspektoratem Służby Więziennej we W. oraz postępowanie przed Centralnym Zarządem Służby Więziennej w W.. Postępowania te miały za przedmiot rzekome nieprawidłowości w działaniach funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W.. W toku postępowania dowodowego ustalono, że w postępowaniach tych podmioty je prowadzące działały na podstawie i w granicach prawa. Jak wynika z zeznań świadków B. S., I. K., M. K. i A. S., standardowo w procedurze ze skargi osadzonego Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej opiniuje czynności wyjaśniające, jakie zostały przeprowadzone w jednostce penitencjarnej (w niniejszej sprawie w Areszcie Śledczym we W.) i na --- STRONA 12 --- tej podstawie zajmuje stanowisko, które następnie może być zaskarżone do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W.. W toku czynności wyjaśniających prowadzonych w Areszcie Śledczym we W. osoby, które miały bezpośredni kontakt ze skarżącym sporządzają pisemne wyjaśnienia i notatki, w których ustosunkowują się do przedstawionych w skardze zarzutów. Następnie Dział Organizacyjno-Prawny Kadr Aresztu Śledczego we W., w oparciu o zgromadzone materiały, sporządza pisemne sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego, które przekazywane jest do Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej. Tak też w niniejszej sprawie, w przypadku obu skarg złożonych przez powoda (w dniu 30.11.2015 r. i 14.12.2015 r.), po przeprowadzonych postępowaniach wyjaśniających, w trakcie których przesłuchano funkcjonariuszy Aresztu Śledczego we W. oraz zbadano całość dokumentacji D. Organizacyjno-Prawny Kadr Aresztu Śledczego we W. sporządził pisemne sprawozdania, które zostały zaakceptowane przez Dyrektora Aresztu Śledczego we W. i przekazane Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we W.. Decyzje co do zasadności skarg (bądź ich braku) podejmował Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej we W. po analizie zgromadzonego materiału dowodowego. Powód, zgodnie z przysługującymi mu uprawnieniami, kwestionował stanowiska Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. i skarżył je do Centralnego Zarządu Służby Więziennej w W.. Dyrektor Generalny Służby Więziennej, po przeanalizowaniu całości materiałów zebranych w trakcie postępowania skargowego, uprzednio przeprowadzonego przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej we W. oraz po uzyskaniu dodatkowych wyjaśnień od tego organu, a także w oparciu o ocenę właściwych merytorycznie komórek organizacyjnych Centralnego Zarządu Służby Więziennej - Biura Penitencjarnego oraz Biura Ochrony i (...) nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów zawartych w skardze powoda z 8.02.2016 r. Opisane postępowania, jakie toczyły się na skutek skarg składanych przez powoda, pozostawały w zgodzie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. z 2013 r., Nr 647 j.t.). Zgodnie z § 3 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej i pracownika Służby Więziennej załatwiają: 1) kierownik jednostki organizacyjnej - jeżeli skarga jest do niego adresowana, a nie dotyczy jego bezpośredniej działalności lub bezpośredniej działalności jego zastępcy i podjętych przez nich decyzji, chyba że w tym zakresie zostanie uznana za zasadną; 2) dyrektor okręgowy Służby Więziennej - jeżeli skarga dotyczy działalności nadzorowanej przez niego jednostki organizacyjnej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1 lub w ust. 2; 3) Dyrektor Generalny Służby Więziennej lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności okręgowego inspektoratu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1; 4) Minister Sprawiedliwości lub osoba przez niego wyznaczona - jeżeli skarga dotyczy działalności Centralnego Zarządu Służby Więziennej i nie została załatwiona w trybie określonym w pkt 1. Organy wymienione w ust. 1 pkt 2-4 mogą przekazać celem załatwienia kierownikowi nadzorowanej jednostki organizacyjnej skargę zawierającą zarzuty dotyczące bezpośredniej działalności funkcjonariusza lub pracownika tej jednostki organizacyjnej, z poleceniem udzielenia informacji o sposobie załatwienia skargi. Nie dotyczy to skarg, których przedmiotem jest bezpośrednia działalność kierownika jednostki organizacyjnej lub jego zastępcy i podjęte przez nich decyzje (ust. 2). Zgodnie z § 8 ust. 7 rozporządzenia, wyniki czynności prowadzonych w celu zbadania zasadności skargi dotyczącej działalności zakładu karnego lub aresztu śledczego opisuje się w sprawozdaniu, które powinno przedstawiać fakty stanowiące podstawę do oceny rozpoznawanych zarzutów, a w szczególności konkretne nieprawidłowości i uchybienia, jeżeli je stwierdzono, ich przyczyny i skutki, a także wnioski wynikające z dokonanych ustaleń, zaakceptowane przez kierownika jednostki organizacyjnej, który zlecił zbadanie skargi. Do sprawozdania załącza się niezbędne dowody związane z jego treścią. W myśl natomiast § 9 ust. 1, organ właściwy do załatwienia wniosku, skargi lub prośby jest obowiązany zawiadomić pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia. W takiej sytuacji, wobec zachowania wszelkich przewidzianych prawem wymogów dotyczących procedury rozpoznawania skarg osób osadzonych, a także wobec braku zaskarżenia przez powoda decyzji co do rozpoznania skarg w trybie przepisów kodeksu karnego wykonawczego (art. 7 k.k.w.), istniały wszelkie podstawy do przyjęcia, że postępowania przeprowadzono w sposób prawidłowy, zgodny z prawem i z poszanowaniem praw powoda jako strony postępowania. Na marginesie wskazać należy, że żadne przepisy nie przewidują obowiązku podejmowania przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej czynności bezpośrednio w jednostce, działalności której dotyczy skarga. Organ ten może działać wyłącznie na podstawie materiałów zebranych w postępowaniu wyjaśniającym, jakie zostały mu dostarczone przez jednostkę penitencjarną. W tej sytuacji zarzut powoda dotyczący braku „wizji lokalnej” w Areszcie Śledczym we W. jawi się jako całkowicie bezzasadny, skoro organ uznał, iż materiały pisemne (wyjaśnienia, notatki) zgromadzone w toku czynności wyjaśniających stanowią wystarczającą podstawę do zajęcia stanowiska. Podobnie ocenić należało zarzut braku przesłuchania świadków, tj. współosadzonych z powodem, jak i braku analizy nagrań z monitoringu z Aresztu Śledczego we W. z okresu, w którym przebywał tam powód. Na marginesie jedynie wskazać należy, że powód nie podał, jakie --- STRONA 13 --- osoby powinny były zostać przesłuchane, tak więc wykonanie czynności w tym zakresie mogłoby powodować znaczne trudności, zważywszy na ilość osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych. Odnośnie zarzucanego przez powoda braku analizy nagrań z monitoringu, wskazać nadto trzeba, że pismem z 16.03.2016 r. specjalista Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej wyjaśnił, że w Areszcie Śledczym we W. system telewizji przemysłowej w oddziałach mieszkalnych nie archiwizuje głosu (zatem ogląd nagrań z kamer wykazałby jedynie przemieszczanie się funkcjonariuszy, osadzonych lub innych osób), poza tym wspomniany system przechowuje obraz przez okres 7 dni, po którym jest automatycznie kasowany i zastępowany nowym. Wskazał przy tym, że jeżeli wystąpiłyby zdarzenia ważne dla porządku, bezpieczeństwa jednostki, w tym poszanowania ludzkiej godności osadzonych, Dyrektor na pewno wydałby polecenie ich archiwizacji. Jeżeli tego nie uczynił, oznacza to, że zarzuty takie nie zaistniały. Świadek A. S. zeznał natomiast, że monitorowane są tylko wybrane miejsca, tj. kilka cel na oddziale przejściowym, cele dla osadzonych uznanych za niebezpiecznych (ze względu na czyn, który popełnili lub ich zachowanie) i miejsca, w których osadzeni niebezpieczni mogą przebywać (np. łaźnie, sale widzeń, spacery, ale tylko w momencie, gdy osadzeni tam przebywają). Jak trafnie wskazano w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2003 r. (I PK 414/02, OSNP 2004/20/344) organy postępowania dyscyplinarnego działają na podstawie i w granicach przepisów prawa, mają zatem obowiązek stosowania przepisów prawa, w tym ustaw i rozporządzeń, na podstawie których działają i jeżeli tak czynią to ich postępowanie nie może być uznane za bezprawne. Działanie w przewidzianych prawem ramach wyłącza bezprawność naruszenia dóbr osobistych w rozumieniu art. 24 k.c., ale pod warunkiem że w toku działania w ramach prawnie uregulowanych procedur nie doszło do ich wyraźnego i poważnego naruszenia w wyniku działania wykraczającego poza cel i niezbędność postępowania dyscyplinarnego. Powód nie wykazał, by działania podejmowane przez Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej we W. wykraczały poza taki cel, czy też były zbędne dla osiągnięcia celu postępowania - wyjaśnienia skargi. W toku postępowań wywołanych skargami powoda podmioty prowadzące postępowania, podejmując czynności, wypełniały swoje, uregulowane prawem, obowiązki, działały na podstawie i w granicach prawa. Czynności te jako takie nie mogą być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 24 k.c. i naruszające dobra osób fizycznych. Nadto, podkreślić trzeba, że treść wszelkich pism sporządzonych przez stronę pozwaną w toku rozpoznawania skarg nie zawiera żadnych sformułowań ubliżających powodowi, poniżających, ośmieszających, deprymujących czy w jakikolwiek inny sposób uwłaczających lub uchybiających godności powoda, bądź też naruszających jego dobre imię. Dobre imię oznacza postrzeganie człowieka przez inne osoby, jego odbiór w świadomości społeczności lokalnej, zawodowej czy nawet odbiór powszechny. Naruszenie dobrego imienia wyraża się rozpowszechnianiem, udostępnianiem informacji nieprawdziwych, nierzetelnych, obiektywnie nieweryfikowalnych, które mogą wpłynąć na odbiór pokrzywdzonego jako osoby przestrzegającej właściwych reguł postępowania. Powód podnosił, że decyzje zapadłe w postępowaniach toczących się na skutek wnoszonych przez niego skarg wpłynęły na ocenianie jego wiarygodności jako osoby poszkodowanej działaniem funkcjonariuszy Służby Więziennej. Twierdzenie to jest nieusprawiedliwione, skoro w treści sporządzonych przez stronę pozwaną pism nie można dopatrzyć się sformułowań, które miałyby naruszyć dobre imię powoda. Odnosząc się do zdarzeń, na które powołuje się powód, stwierdzić należy, że całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie dawała podstaw do ustalenia, że M. S. przebywając w okresie od 4.11.2015 r. do 7.01.2016 r. w Areszcie Śledczym we W. był traktowany w niewłaściwy sposób przez funkcjonariuszy, którzy mieli w wulgarny i obraźliwy sposób wyrażać się o nim i bliskich mu osobach. Brak bowiem jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, które potwierdzałyby przebieg zdarzeń podany przez powoda. Jedynie świadek Ł. S., który przez okres 1 tygodnia przebywał z powodem w celi na oddziale (...), zeznał, że powód był obiektem ataków słownych ze strony funkcjonariuszy Służby Więziennej (oddziałowych), którzy mu dogadywali, ubliżali i wulgarnie się do niego odnosili. W świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego zarówno zeznania tego świadka, jak i relacja powoda jawią się jako całkowicie niewiarygodne. Nie tylko bowiem z zeznań pracowników Aresztu Śledczego we W. (wnioskowanych przez stronę pozwaną, tj. T. F., R. N., A. D. i A. G.) wynika, że powód był traktowany w należyty sposób. Okoliczność ta wynika także z zeznań pozostałych świadków wnioskowanych przez powoda. Świadek J. M., który był osadzony z powodem --- STRONA 14 --- w Areszcie Śledczym we W. w tej samej celi, zeznał, że powód nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, poza warunkami bytowymi i sanitarnymi (dotyczącymi zimnej wody, metrażu, braku właściwego oddzielenia kącika sanitarnego). Świadek podał, że nie było żadnych konfliktów między powodem a nim oraz innymi osobami. Dodał, że powód opowiadał mu o różnych sytuacjach konfliktowych, które miały miejsce w przeszłości w innych jednostkach penitencjarnych. Podobnie świadek R. O., który także był współosadzony z powodem w jednej celi zeznał, że powód skarżył się jedynie na warunki bytowe. Co istotne, świadek ten zeznał, że to powód „dziwny był (…) cały czas stał pod drzwiami, nasłuchiwał kogoś, wyzywał Służbę Więzienną” (e- protokół rozprawy z 5.04.2017 r., 00:07:17-00:07:28, k.218). Zeznania świadków J. M. i R. O., jako spójne, zbieżne i korespondujące zarówno ze sobą, jak i z pozostałym materiałem dowodowym, zasługiwały na nadanie im przymiotu wiarygodności. W ocenie Sądu, przeciwko twierdzeniom powoda o rzekomym obrażaniu jego i jego bliskich przez funkcjonariuszy Służby Więziennej przemawia także to, jak ustalone zostało w oparciu o akta osobopoznawcze powoda, że jego zachowanie podczas osadzenia w warunkach izolacji penitencjarnej oceniane jest od początku jako wysoce naganne. Powód sprawia problemy wychowawcze, jest osobą konfliktową, prezentuje lekceważącą, często arogancką i wulgarną postawę w stosunku do przełożonych. Nie stosuje się do poleceń przełożonych, jest nastawiony wobec nich opozycyjnie, nie przestrzega porządku, regulaminu i zasad obowiązujących w jednostkach penitencjarnych. Powoda cechuje skłonność do zniekształconego interpretowania zdarzeń, często decyzje przełożonych odbiera jako wymierzone przeciwko sobie, wrogie. Przejawia tendencję do zachowań manipulacyjnych, demonstracyjnych. Swoim zachowaniem destabilizuje atmosferę w oddziale, notorycznie zakłóca spokój i porządek. Co istotne przy tym, powód był wielokrotnie karany dyscyplinarnie (m.in. przebywał w celi zabezpieczającej, izolacyjnej z monitoringiem), w tym przede wszystkim właśnie za wulgarne, aroganckie i obraźliwe zachowania wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Do dnia 29.05.2017 r. sporządzono wobec powoda 159 wniosków o wymierzenie kar dyscyplinarnych, z których większość dotyczyła stosowania przez niego wulgarnych, obraźliwych, niecenzuralnych sformułowań wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Co więcej, także podczas pobytu w Areszcie Śledczym we W. w okresie objętym pozwem, w dniu 2.01.2016 r. złożony został wniosek o wymierzenie powodowi kary dyscyplinarnej za to, że w rozmowie z dowódcą zmiany zachowywał się arogancko oraz używał słów wulgarnych. Powód, słuchany w toku czynności wyjaśniających w dniu 5.01.2016 r., nie przyznał się do tego przekroczenia, tłumacząc, że używał wulgaryzmów, ale w stosunku do innego funkcjonariusza (którego nie był w stanie określić). Decyzją z dnia 5.01.2016 r. dyrektor Aresztu Śledczego wymierzył powodowi karę za popełnione przekroczenie. Powyższe potwierdza zarówno wersję zdarzeń przedstawianą przez świadka R. O., iż to powód w niewłaściwy sposób zwracał się do funkcjonariuszy, nie zaś oni w stosunku do niego, jak i wersję zdarzeń opisywaną przez T. F. i R. N., iż powód był „trudnym” osadzonym, ocenianym negatywnie, nieprzyjemnym w kontakcie. W świetle całokształtu poczynionych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powoda pozbawione jest jakichkolwiek usprawiedliwionych podstaw i z tej przyczyny powództwo w całości zostało oddalone, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Można też dodać, że żądaną przez powoda wysokość świadczenia wynoszącego 100 000 zł za okres 65 dni pobytu w Areszcie Śledczym we W. należy uznać za rażąco wygórowaną, zupełnie nieadekwatną do charakteru i rozmiaru naruszeń dóbr osobistych, jakich rzekomo miał doznać powód. Kwoty takiej nie można bowiem uznać za adekwatną do rozmiarów potencjalnej krzywdy, jaką mógłby odczuwać powód w sytuacji, gdyby jego zarzuty okazały się zasadne. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II wyroku Sąd wydał na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., w myśl którego strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Zgodnie z art. 108 ustawy z dnia 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2016 r., nr 623 j.t. ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd zasądził zatem od powoda M. S. na rzecz wygrywającej sprawę w całości strony pozwanej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, uznając, że przedmiotowa sprawa dotyczy zadośćuczynienia związanego z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania, przy prowadzeniu której ustawodawca --- STRONA 15 --- przewidział stawkę minimalną w takiej właśnie wysokości (§ 8 ust. 1 pkt. 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - Dz.U. z 2015 r., nr 1804 ze zm.).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy we Wrocławiu#I C 190/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Wrocław#art. 148 § 1 k.k.#art. 23 k.c.#Art. 24 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 417 k.c.#art. 6 k.c.#art. 7 k.k.w.#art. 98 § 1 k.p.c.#art. 108 ustawy