Wyrok I C 19/13

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 19/13 | W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny | wkładzie: s U | Prokom słowy Asd Śymies || | | po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2014 roku w Gliwicach | sprawy z powództwa M. T. | | przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w R. | o zapłatę | | 1h | oddala powództwo; | 2. | zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. zasądza od Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w Gliwicach na rzecz adwokata T. I. kwotę 4.493,10 (cztery tysiące czterysta dziewięćdziesiąt trzy i 10/100) złotych — w tym należny podatek VAT - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu | | Sygn. akt I C 19/13 | Powód M. T. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego Skarbu Państwa — Prezesa Sądu Rejonowego w R. kwoty 90 ooozł z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu tytułem odszkodowania za utraconą możliwość wykonywania pracy i pobierania miesięcznego zarobku co najmniej po 3000zł za okres od 30 sierpnia 2010r. do chwili obecnej , oraz kwoty 10 ooozł z ustawowymi odsetkami od dnia złożenia pozwu tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych przez służby kuratorskie sadu Rejonowego w R.. | | | | --- STRONA 2 --- | | | W uzasadnieniu podał, że poprzez sporządzanie niezgodnych z prawdą, zakłamanych, krzywdzących, poniżających, niepopartych żadnymi dowodami opinii wielokrotnie naruszano jego dobra osobiste. Opinie te sprawiają, że wszelkie starania o przedterminowe zwolnienie, przerwy w wykonywaniu kary i przepustki są skazane na niepiwodkenie. Będąc na wolności powód mógłby wykonywać pracę zarobkową, utrzymywać siebie i rodzinę. Nieprawdźiwe relacje kuratorów doprowadziły do rozbicia rodziny i niemożności wychowywania własnego dziecka. | | Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu zarzucając niewykazanie, by jakiekolwiek dobro powoda doznało rzeczywistego uszczerbku i by powód doznał krzywdy lub szkody majątkowej. Podniósł, że jego czynności były działaniami w granicach określonych porządkiem prawnym, były rzeczowe, obiektywne, podjęte przez osoby uprawnione. Rozstrzygnięcia dotyczące warunkowego przedterminowego zwolnienia oraz przerw w ędbywaniu kary powód mógł kwestionować w przewidzianym do tego trybie, a skuteczność prawna takich orzeczeń nie może być podważana w procesie odszkodowawczym. Podniósł nadto zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie art. 442! kc. Sąd ustalił: | Powód był wielokrotnie karany. W 2009r. powód został warunkowo zwolniony z odbycia reszty kary i oddany pod dozór kuratora sądowego. Na wolności powód przebywał do 11 sierpnia 2010r. W tym czasie zamieszkiwał wspólnie z B. G., objętą nadzorem kuratorskim w związku z ograniczeniem władzy rodzicielskiej. Powód dopuszczał się przemocy względem konkubiny ijej dziecka, nadużywał alkoholu. (zeznania świadków M. R. i B. G.). Podczas wizyt kuratorów, którym nąblzór został zlecony przez sąd w ramach sprawy opiekuńczej oraz dozoru nad skazanym zachowywał się agresywnie W stosunku do nich, zdarzało się, że był pod wpływem alkoholu (zeznania świadków M. R. , B. G., S. K., P. K., M. R.). Pomimo nalożonego przez sąd obowiązku wykonywania pracy zarobkowej w okresie od lipca 2009 do stycznia $b10r. oraz od maja 2010 pozostawał bez pracy. W okresie od sierpnia 2009 do sierpnia 2010r. w ramach nadzoru sporządzane były przez kuratorów sądowych sprawozdania, zapiski, notatki oraz karty czynności. W toku prowadzonyc| b nadzorów kuratorzy byli przez osoby z kręgu bliskich powoda oraz osoby trzecie (w tym pracowników opieki społecznej) systematycznie informowani o drastycznych zachowaniach powoda - stosowanej przez niego przemocy, nałużywaniu alkoholu, groźbach. Informacje te znajdowały odzwierciedlenie w sprawozdaniach. | W okresie przebywania powoda na wolności konkubina powoda zgłosiła na policji fakt wyrzucenia jej z mieszkania (11.07.2010r.), a jej matka (26.02.2010) — grożenie jej przez powoda pozbawieniem życia i znęcanie nad córką (informacja policji k. 94). B. G. zgłosiła także zawiadomienie o przestępstwie znęcania (świadek B. G.). W dokumentach tych odnotowywano informacje uzyskane m.in. od matki konkubiny powoda oraz matki powoda, a także innych osób ( w tym pracownika MOPS), które wielokrotnie wskazywały na przemoc ze strohy powoda i nadużywanie przez niego alkoholu. Informacje te kuratorzy weryfikowali na podstawie różnych źródeł, w tym pracowników opieki społecznej, policji, straży miejskiej, sąsiadów. W dokumentach odnotowywano także własne spostrzeżenia kuratorów oraz informacje od powoda, który ustosunkowywał się do uzyskanych danych. Wszystkie informacje były wyważone, zawierały powołanie źródeł. W dniu 11 sierpnia 2010r. powód został zatrzymany w związku z nakazem doprowadzenia do zakładu karhego celem odbycia kary 18 miesięcy pozbawienia wolności z wyroku Sądu Rejonowego w R. w sprawie II K 109/07. Wówczas konkubina powoda, która wcześniej obawiała się powoda, przyznała fakt stosowania przemocy wobec niej i dziecka, co po uzyskaniu opinii psychologa skutkowało wystąpieniem przez kuratora w wnioskiem o odwołanie waFunkowego zwolnienia powoda. (dokumenty z akt Doz 358/09). Wniosek ten ostatecznie nie został uwzględniony. W toku postępowania w tej sprawie kurator P. K. złożył zeznania, w których stwierdził, że po objęciu dozoru przeg większość czasu nie miał zastrzeżeń co do zachowania powoda, jednak od osób trzecich (pracowników opieki społecznej i sąsiadów) dotarły do niego niepokojące informacje o agresywnym zachowaniu powoda i nadużywaniu przez niego | | | | U --- STRONA 3 --- | alkoholu. Zeznał, że jego wniosek o zamianę kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności nie został uwzględniony.(dokumenty z akt VII Kow 1058/11). W sprawie VII Pen 1554/11 powód wystąpił o udzielenie przepustki, z-ca dyrektora ZK negatywnie zaopiniował wniosek, który oddalony. W sprawie tej nie zasięgano opinii kuratora.(dokumenty z akt VII Pen 36/13) W sprawie III Nem 324/12 (III Nsm 1006/12) w związku z wnioskiem powoda o ustalenie widzeń z małoletnią córką kurator M. R. na zlecenia sądu sporządziła sprawozdanie, w którym opisała sytuację konkubiny i dziecka powoda oraz zacytowała twierdzenia konkubiny powoda. (k. 33-34 akt III Nsm 1006/12). W ramach postępowania opiekuńczego III Opm 55/10 (III Nsm 634/10) na zlecenie sądu wielokrotnie sporządzano wywiady środowiskowe dotyczące sytuacji B. G. i jej synów, małol. D. G. i D. S. . Informacje uzyskane podczas wywiadów skutkowały wystąpieniem z wnioskiem o zmianę zarządzeń opiekuńczych odnośnie małoletnich przez umieszczenie D. G. w placówce opiekuńczo — wychowawczej, a D. S. w rodzinie zastępczej ze względu na nieporadność matki oraz przemoc ze strony powoda ( dokumenty z akt III Opm 55/10 — kopie k. 297-339). W sprawie III Nsm 845/12 kurator M. R. w dniu 13. 01.2013r. sporządziła wywiad środowiskowy, w którym m.in. przytoczyła twierdzenia konkubiny powoda, przebywającego wówczas w zakładzie karnym (k. 227-230). W ramach dozoru w sprawie II K 816/06 kurator S. K. sporządziła wywiad środowiskowy, w którym zawarła informacje wynikające z twierdzeń pracownika MOPS oraz matki konkubiny powoda, wskazujące na stosowaną przemoc. Jednocześnie w wywiadzie zawarto informacje uzyskane od powoda oraz o jego zachowaniu wobec kuratora. (k. 348-352). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody. Treść dokumentów ,jaki zeznania świadków ściśle korelowały ze sobą, były wzajemnie zbieżne i spójne, a twierdzenia zawarte w zeznaniach i dokumentach były zbieżne i konsekwentne. Sąd oddalił wioski dowodowe powoda, zmierzające do wykazania możliwości zarobkowych jako bezprzedmiotowe dla rozstrzygnięcia. Oddalając wniosek o dowód z przesłuchania powoda sąd miał na uwadze fakt, że zgodnie z art. 299 przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron dopuszczalne jest wyjątkowo, gdy w świetle oceny sądu, opartej na całokształcie okoliczności sprawy, brak jest w ogóle innych środków dowodowych albo gdy istniejące okazały się niewystarczające do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Omawiany środek dowodowy nie może być traktowany jako dowód mający na celu sprawdzenie wyników dotychczasowego postępowania dowodowego. W niniejszej sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący, wiarygodny i wystarczający dla rozstrzygnięcia. Ponadto przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron powinno dotyczyć konkretnych sprecyzowanych okoliczności, a praktyka przeprowadzania dowodu z przesłuchania stron co do wszystkich istotnych w sprawie faktów je$t wadliwa; tymczasem strona powodowa okoliczności tych nie określiła wnosząc o przeprowadzenie dowodu „nd wszystkie powyższe fakty i okoliczności” (k. 36). Oddalając wniosek o dowód z zeznań świadków O. Sąd miał na względzie fakt, że wniosek ten był spóźniohy - powód został zobowiązany do ostatecznego sprecyzowania wniosków dowodowych na rozprawie 10.06.2013, a twierdzenie o imprezie alkoholowej zawarte było w sprawozdaniu znanym wcześniej powodowi i powoływanym jako jedna z podstaw żądania, a więc jego powołania na tym etapie sprawy nie uzasadnia treść zeznań świadka K., która zresztą nie twierdziła, by to właśnie powołani świadkowie mieli być uczestnikami tej imprezy. W tych okolicznościach nawet ewentualne zaprzeczenie temu faktowi przez p. O. nie miałoby wpływu na ocenę zeznań świadka K.. Sąd zważył: --- STRONA 4 --- Podstawę odpowiedzialności pozwanego stanowi art. 41781 kc, w myśl którego za szkodę wyrządzoną przed niezgodne z. prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. wzw. z art. 361 kc oraz z art. 448 kc. | Odpowiedzialność deliktowa Skarbu Państwa, oparta na art. 417 k.c. powstaje wówczas, gdy spełniong są łącznie jej trzy ustawowe przesłanki: bezprawność działania lub zaniechania sprawcy, szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy a szkodą. | Dla oceny zasadności żądania na tej podstawie w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie działania (zaBiechania), z którego, jak twierdzi poszkodowany, wynikła szkoda oraz dokonanie oceny jego bezprawności. | Działaniem, z którego powód wywodził swoje roszczenia były czynności kuratorów sądowych. Poza sporem było przy tym, że były one dokonywane w ramach toczących się postępowań sądowych i mieściły się w zakresie obowiązków określonych ustawą z 27.07.2001r. o kuratorach sądowych. Jeżeli obowiązujące przepisy przewidują określone procedury bądź nadają pewnym organom lub podmiotom określone kompetencje, to działanie w ich ramach nie jest bezprawne, chyba że dochodzi do wyraźnego i poważnego naruszenia przepisów, w szczególności polegającego na wykroczeniu poza cel i niezbędny zakres postępowania, lub wyrażeniu ocen bądź użyciu sformułowań nieuzasadnionych przedmiotem i potrzebami tego postępowania i naruszającymi godność osoby, której dotyczą. Kurator ma obowiązek dokonywać ustaleń na podstawie własnych spostrzeżeń, jak i możliwych do nzyskania informacji z innych źródeł oraz przedstawienia ich sądowi, a także występowania w uzasadnionych wypadkach z wnioskiem o zmianę lub uchylenie orzeczonego środka do sądu, który ostatecznie w toku postępowania weryfikuje tak uzyskane dane. Treści powołanych przez powoda dokumentów nie można uznać za obraźliwą i wykraczającą poza zakres, jaki obejmuje cel sprawozdań i obowiązki kuratora. Przeciwnie, zawarte w nich informacje i stwierdzenia były rzeczowe, wyważone odwoływały się do konkretnych źródeł zewnętrznych i własnych obserwacji, miały charakter obiektywny, o czym świadczy fakt uwzględnienia w nich wypowiedzi także powoda, jaki nieraz pozytywna ocena go dotycząca. Biorąc pod uwagę drastyczność opisywanych przez świadków zachowań powoda, nie były też pochopne, ale weryfikowane i potwierdzone przez wiele źródeł, jak i materiał dowodowy niniejszej sprawy. Sam fakt, że powód nie zgadza się z treścią opinii nie może wprost skutkować ich podważeniem i użnaniem za bezprawne. Przeciwnie, spostrzeżenia zawarte w sprawozdaniach i pozostałych dokumentach pomimo odmiennego subiektywnego przeświadczenia powoda należy uznać nie tylko za trafne, ale w świetle zeznań świadków - za nader wyważone i oględne, a użyte sformułowania za nienaruszające prawa i poszanowania osoby powoda. Sposób postępowania powoda ocenić należy jako drastycznie naganny, skutkujący koniecznością podjęcia zgodnie z obowiązkami kuratorów interwencji, co jednoznacznie potwierdziły zeznania świadków. Zeznania świadków nie tylko potwierdzają zasadność negatywnych w znacznej mierze treści opinii, ale wręcz wskazują na ich dalece idące wyważenie i ostrożność w formułowaniu wniosków. Przewidziana prawem działalność kuratorów, w szczególności dokumenty sporządzane w ramach nadzoru (dozoru), jeżeli obejmują dane rzeczywiste oraz spostrzeżenia rzetelne i nie wykraczają poza materię potrzebną dla celów nadzoru, nie noszą znamion działania bezprawnego w rozumieniu art. 417 k.c. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, żę zachodzi przesłanka bezprawności działania lub zaniechania, a co zatym idzie — powództwo bez potrzeby badania dalszych przesłanek (tj. szkody i związku przyczynowego) podlegało oddaleniu. | | | --- STRONA 5 --- Na marginesie podnieść należy, że bezzasadny był zarzut przedawnienia, skoro kwestionowane czynności miały miejsce w 2010r, a do czasu wytoczenie powództwa nie upłynął trzyletni termin, określony w art. 442' $ 1 kc. O obowiązku zwrotu kosztów procesu przez powoda orzeczono na podstawie art. 98 kpc, zaś o kosztach pomocy prawnej świadczonej z urzędu — na podstawie $ 19 rozp. MS. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. z/ 1. s) 2. C.) 13.03.2014