Postanowienie I C 1894/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2020 roku Sąd Okręgowy w P

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1894/18 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 sierpnia 2020 roku Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Urszula Jabłońska – Maciaszczyk Protokolant: Protokolant sądowy Anita Dziuba po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2020 roku w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa E. S.-B. przeciwko P(…) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W(…) o nakazanie i zapłatę – z tytułu ochrony dóbr osobistych 1. zasądza od pozwanej P(…) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W(…) na rzecz powódki E. S.-B. kwotę 3.000,- zł (słownie: trzy tysiące złotych) jako zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych powódki, 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala, 3. kosztami postępowania obciąża powódkę w całości i z tego tytułu zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 6.137,- zł – jako zwrot kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. (-). U. Jabłońska – Maciaszczyk U z a s a d n i e n i e Pozwem z dnia 3 grudnia 2018 r. skierowanym do tutejszego sądu w dniu 4 grudnia 2018 r., powódka E. S. – B. domagała się: I. zobowiązania P(…) SA do natychmiastowego zaprzestania naruszania jej dóbr osobistych, poprzez zaprzestanie wydawania korespondencji adresowanej dla --- STRONA 2 --- Sygn. akt: I C 1894/18 powódki nieuprawnionym podmiotom, w tym zastępcy …; II. zasądzenie od pozwanej P(…) SA na rzecz powódki odszkodowania w kwocie 25.000,- zł; III. zasądzenie od pozwanej P(…) SA na rzecz powódki zadośćuczynienia w kwocie 50.000,- zł - tytułem szkody wyrządzonej naruszeniem tajemnicy korespondencji; IV. zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powódka wyjaśniła, iż od 4 grudnia 2013 r. do 19 marca 2018 r. prowadziła (…) pod adresem (…) Na skutek niezdolności do pracy z powodu choroby powódki w (…) został ustanowiony zastępca (…), który w dniu 18 kwietnia 2018 r. dokonał zmiany siedziby (…), a następnie w dniu 7 maja 2018 r. opuścił w sposób definitywny lokal przy ul. (…). Z uwagi na konieczność zabezpieczenia sprawnego działania (…) korespondencja kancelarii odbierana była z U(…) właściwego dla przedmiotowego adresu przez zastępcę (…). Jednocześnie wielokrotnie powódka stwierdzała, iż P(…) wydaje zastępcy (…) również korespondencję prywatną powódki, w tym również tę dotyczącą prowadzonej przez powódkę działalności zawodowej. W związku z powyższym powódka wystosowała do P(…) wezwanie o zaprzestanie naruszania dóbr osobistych i tajemnicy korespondencji w ten sposób, aby dochowano należytej staranności w wydawaniu korespondencji, a przede wszystkim aby zaprzestano wydawania korespondencji adresowanej do powódki. Pozwana udzieliła powódce odpowiedzi, w której odmówiła uczynieniu zadość prośbie/żądaniu powódki. Powódka dołożyła wszelkiej staranności, aby powiadomić wszystkie instytucje o zmianie adresu do korespondencji, jednakże powódka nie ma wpływu na omyłki podmiotów-nadawców korespondencji kierowanej do powódki. W dniu 7 listopada 2018 r. powódka otrzymała korespondencję dosłaną jej przez zastępcę (…), tym razem adresowaną dla powódki i prowadzonej przez nią działalności zawodowej. Korespondencja ta została otwarta i przeczytana przez bliżej nieokreślone osoby, powódka może w tej sytuacji jedynie domniemywać ile osób na skutek umyślnego działania pozwanej przeczytało korespondencję adresowaną do powódki. Ignorancja pozwanej naraziła powódkę na naruszenie tajemnicy korespondencji, a także na niepowetowaną szkodę polegająca na tym, że w piśmie kierowanym do powódki nadawca (…) na skutek nieregulowania rat (…) dokonał wypowiedzenia umowy (…). Wydana nieuprawnionemu podmiotowi korespondencja spowodowała upływ terminu do złożenia pisma przywracającego stan poprzedni. Nadto wydanie korespondencji kierowanej do powódki osobom nieuprawnionym, tj. byłym pracownikom powódki naraziło powódkę na krzywdę w postaci ośmieszenia i przekazania informacji o (…) powódki byłym pracownikom, co naraża na szwank dobre imię powódki. Wobec powyższego powódka nieustannie żyje w poczuciu zagrożenia, że kolejny raz prywatna korespondencja zostanie wydana nieuprawnionemu podmiotowi. (k. 3-4). Postanowieniem z dnia 22 lutego 2019 r. Sąd oddalił wniosek powódki o zwolnienie od kosztów sądowych(k. 37) . Po oddaleniu zażalenia powódki przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2019 r. powódka w dniu 22 lipca 2019 r. uiściła opłatę sadową od pozwu w kwocie 4.350,- zł. Pozwana P(…) Spółka Akcyjna z siedzibą w W(…) w odpowiedzi na pozew z dnia 16 września 2019 r., skierowanej do tutejszego sądu w tym samym dniu (k. 80 i n.) wniosła o oddalenia powództwa w całości i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przesianych wraz z kwotą 17,- zł tytułem zwrotu kosztów uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozwana na wstępie zaprzeczyła , aby nastąpiło naruszenie przez pozwaną dóbr osobistych powódki, jak również aby w związku z działaniem lub zaniechaniem pozwanej powstała po stronie powodowej jakakolwiek szkoda majątkowa oraz temu, że istniała jakakolwiek możliwość przywrócenia jak twierdzi powódka stanu poprzedniego – cofnięcia wypowiedzenia umów (…) w jakimkolwiek terminie. Przesyłka została wydana I. K., osobie --- STRONA 3 --- Sygn. akt: I C 1894/18 upoważnionej przez (…) , przez A. G. pracownika (…), prowadzącego na podstawie zawartej z pozwaną umowy (…) przy ulicy (…) w P(…). Pozwana wskazała, że wbrew twierdzeniom powódki, sporna korespondencja, nadana przez (…)., nie została adresowana na osobę fizyczną, tj. (…), wskazanym adresatem była „(…)”. Nie sposób zatem uznać za uzasadniony zarzut powódki, jakoby pozwana nie uczyniła zadość zastrzeżeniu powódki, wyrażonemu w piśmie z dnia 8 sierpnia 2018 r., skierowanym do innego (…) pozwanej niż placówka właściwa ze względu na siedzibę (…) powódki, w którym jak stwierdza powódka, nie ustanowiła żadnego pełnomocnika do odbioru korespondencji adresowanej dla (…). Pozwana podniosła, że nie może w żadnym stopniu ponosić odpowiedzialności za sposób zaadresowania przesyłki, nadanej przez (…), z którym to powódka związana była stosunkiem prawnym. Nie ulega wątpliwości, że przesyłka, nadana przez (…) zaadresowana była na (…) a powódka nie wyjaśniła w żaden sposób przyczyn, dla których (…) zaadresował nadaną przesyłkę we wskazany sposób oraz jaki wpływ na opisaną okoliczność miało działanie lub zaniechanie powódki. Zdaniem pozwanej powódka w żaden sposób nie udowodniła, że nastąpiło naruszenie tajemnicy korespondencji. Pozwana podkreśliła, że za pozbawione jakichkolwiek podstaw uznać należy twierdzenia powódki, jakoby pozwana spowodowała jakąkolwiek szkodę w majątku powódki „polegającą na tym, że w piśmie kierowanym do powódki (…). Pozwana zauważyła, że rozwiązanie wskazanej w piśmie (…). Zatem oświadczenie woli (…). Zdaniem pozwanej - powódka nie wykazała zarówno szkody, jak również istnienia związku przyczynowego pomiędzy rzekomą szkodą a działaniem lub zaniechaniem pozwanej. Pozwana podniosła , iż powódka w żaden też sposób nie uzasadniła wysokości żądanej kwoty zadośćuczynienia, która to kwota w oczywisty sposób oderwana jest od wagi oraz charakteru rzekomego naruszenia dobra osobistego powódki. Nie może ujść uwadze zarówno jednorazowy charakter zdarzenia co wynika wprost z treści pozwu, jak również okoliczność, iż pozwana pomimo zawieszenia w (…), pozostaje osobą publiczną, a jak wskazuje się w orzecznictwie oraz piśmiennictwie, osoby publiczne, w tym przedstawiciele zawodów (…), winny wykazywać się większym stopniem tolerancji i odporności wobec niepochlebnych opinii. Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. powódka E. S. – B. oświadczyła, że podtrzymuje żądania pzowu w całości, ponieważ nadal tajemnica jej korespondencji jest naruszana, pozwana nadal doręcza jej korespondencję na adres: (…), a korespondencja ta prawdopodobnie jest odbierana przez pracownika (…). Powódka sprecyzowała, że kwoty 25.000,- zł jako odszkodowania domaga się za szkodę, którą byłaby utrata (…) (k. 100). Na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2020 r. powódka E. S. – B. sprecyzowała, że jej pozew dotyczy okresu od dnia 9 marca 2018 r. do dnia wniesienia pozwu (k. 121 akt). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. S. – B. od dnia 4 grudnia 2013 r. do 19 marca 2018 r. prowadziła (…). Pod tym adresem mieściły się dwie (…). Druga (…), w której powódka została wyznaczona zastępcą. Powódka początkowo wynajmowała lokal przy (…), następnie od jej córki, a później od swojego męża (…), który nabył ten lokal w marcu 2016 r. Na skutek niezdolności powódki do pracy, w (…) został ustanowiony zastępca (…), który pełnił tę funkcję w okresie od 23 marca 2018 r. do momentu powołania go na stanowisko (…) w dniu 23 maja 2019 r. Kiedy (…) objął swoją funkcję - przejął obowiązki powódki w obu (…), prowadząc je pod dotychczasowym adresem do 18 kwietnia 2018 r. kiedy to przeniósł siedzibę obu (…) pod adres: (…). --- STRONA 4 --- Sygn. akt: I C 1894/18 Po 23 marca 2018 r. na adres (…) nadal przychodziła korespondencja adresowana do powódki jako do (…). Korespondencję odbierali w siedzibie (…) pracownicy (…): (…). (…) udzielił w/w pracownikom pełnomocnictwa do odbioru korespondencji przeznaczonej dla prowadzonych przez niego (…), składając stosowny dokument w (…) przy ulicy (…). Pracownik tej placówki z reguły przynosił korespondencję do siedziby (…), tam też odbierał korespondencję przeznaczoną do wysyłki. Raz w tygodniu pracownicy (…) odbierali korespondencję z (…), także po przeniesieniu siedziby (…). W styczniu 2019 r. (…) poinformował pracowników placówki przy ulicy (…), że nie będzie już odbierał korespondencji dla (…) adresowanej na stary adres i polecił zwracać ją nadawcom. Zdarzało się, że po 28 marca 2018 r. na adres ul. (…) przychodziła korespondencja zaadresowana do powódki, nie jako do (…), ale do osoby fizycznej. Niekiedy na kopertach obok imienia i nazwiska powódki widniały słowa „(…)” lub „(…)”. Pracownicy (…) za jego wiedzą taką korespondencję przesyłali powódce bezpośrednio na jej adres w (…), znany (…) z korespondencji służbowej wymienianej z powódką. Pracownicy (…) lub osobiście (…) otwierali taką korespondencję, aby sprawdzić czy dokumenty znajdujące się w środku danej przesyłki nie dotyczą spraw (…) prowadzonych przez (…). Część przesyłek dla powódki adresowanych tylko z imienia i nazwiska była zwraca (…) lub przesyłana powódce do (…) – bez ich otwierania. Powódka nigdy nie zwracała się pisemnie lub ustnie bezpośrednio do (…) lub pracowników (…), aby nie odbierali korespondencji przeznaczonej dla nie, żadnej z tych osób również nie upoważniła do odbioru przesyłek. Aktualnie pomieszczenia zlokalizowane pod adresem: (…) są wynajmowane przez męża powódki za pośrednictwem biura pośrednictwa różnym podmiotom. Dowód: 1. zeznania świadka (…) (k. 101-103), 2. zeznania świadka (…) (k. 103-104), 3. zeznania świadka (…) (k. 104-105), 4. częściowo przesłuchanie powódki (k. 121- 123) Pismem z dnia 8 sierpnia 2018 r., złożonym w (…) w dniu 13 sierpnia 2018 r. powódka wezwała P(…) S.A. do niewydawania żadnej korespondencji osobom trzecim. Powódka domagała się zaprzestania naruszania tajemnicy korespondencji, w ten sposób, iż kierowana do niej korespondencja wydawana jest osobom nieuprawnionym, nigdy przez nią nieupoważnionym. Powódka poinformowała (…), że dotychczasowe pełnomocnictwo zostało odwołane i nie ustanowiła żadnego pełnomocnika do odbioru korespondencji adresowanej dla niej jako osoby fizycznej na adres: (…). Dowód: 1. pismo powódki z dnia 8 sierpnia 2018 r. (k. 5), 2. częściowo przesłuchanie powódki (k. 121- 123). W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 4 września 2018 r., P(…) S.A. poinformowała E. S. – B., iż przesyłki wydaje się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Pozwana powołała się na wydane przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zarządzenie numer … oraz … z dnia …. r. ustanawiające Zastępcę (…) i zaznaczyła , że przesyłki adresowane na ww. podmiot, tj. (…), a nie na osobę fizyczną (…) mogą być wydane upoważnionemu pracownikowi (…). Dowód: 1. pismo pozwanej z dnia 4 września 2018 r. (k. 6), 2. częściowo zeznania powódki (k. 121- 123). --- STRONA 5 --- Sygn. akt: I C 1894/18 Pismem z dnia 12 października 2018 r., (…) S.A. z siedzibą w Ł(…) działając za pośrednictwem K(…) spółka z o.o. spółkę komandytową we W(…) skierowało na adres: (…) oświadczenie o wypowiedzeniu (…). W treści pisma nadawca wskazał, iż z uwagi na brak zapłaty należności wynikających z (…) , w wyznaczonym terminie dodatkowym, (…) S.A., zgodnie z (…), rozwiązuje w trybie natychmiastowym (…) . Dodatkowo (…) S.A. wskazał, że na mocy niniejszego oświadczenia następuje również rozwiązanie w trybie natychmiastowym (…). (…) S.A. wezwał powódkę do zwrotu (…) . W przypadku braku zwrotu (…) w ww. terminie, za każdy dzień opóźnienia korzystającego w zwrocie (…) naliczana będzie kara umowna w wysokości określonej w (…) oraz wszczęte zostanie (…). Dowód: 1. pismo (…) S.A. z dnia 12 października 2018 r. (k. 8 w zw. z k. 97), 2. częściowo zeznania powódki (k. 121- 123). Powyższe pismo z dnia 12 października 2018 r., zostało zaadresowane (…). Przesyłka ta została przez pracowników (…) wydana pracownikom (…). Pracownicy kancelarii otworzyli tę przesyłkę, byli bowiem przekonani, iż jest to korespondencja służbowa, związana z sprawą którą (…) przejął po powódce. (…) po zapoznaniu się z treścią korespondencji polecił przesłanie korespondencji wraz z kopertą na adres zamieszkania powódki w K(…), wraz z pismem przewodnim z dnia 25 października 2018 r. Dowód: 1. pismo (…) S.A. z dnia 12 października 2018 r. wraz z kopertą (k. 8 i 97), 2. pismo z dnia 25.10.2018 r. – k. 7, 3. zeznania świadka (…) (k. 101-103), 4. zeznania świadka (…) (k. 103-104), 5. zeznania świadka (…) (k. 104-105), 6. częściowo zeznania powódki (k. 121- 123). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wskazanych i opisanych dokumentów prywatnych oraz zeznań świadków i częściowo zeznań powódki. W myśl dyspozycji przepisu art. 245 k.p.c., dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Sąd uznał dokumenty ujawnione w toku postępowania za wiarygodne albowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości ani autentyczności, a Sąd nie znalazł podstaw, by wątpliwości w tym zakresie powziąć z urzędu. Sąd przesłuchał świadków zawnioskowanych przez stronę pozwaną – (…), oceniając ich zeznania jako spójne, logiczne i wzajemnie się uzupełniające a ponadto zgodne z dokumentami dołączonymi do akt. Świadkowie zeznawali rzeczowo, nie ulegając emocjom. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2019 r. (k.100-101) Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 2 kpc oddalił wnioski dowodowe powódki zgłoszone w piśmie procesowym z dnia 30 listopada 2019 r. o przesłuchanie świadków (…) jako spóźnione dodatkowo uznając, iż fakty , na które świadkowie ci mieliby być przesłuchani zostały już wykazane dowodami przeprowadzonymi. Powódka – inicjatorka procesu, obecnie prowadząca także własną (…), już w pozwie winna --- STRONA 6 --- Sygn. akt: I C 1894/18 przytoczyć wszelkie dowody na potwierdzenie faktów, na które się powołuje. Odpowiedź na pozew powódka otrzymała w dniu 4 października 2019 r. a pismo procesowe zawierające nowe wnioski dowodowe złożyła dopiero na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. Osoby wskazane jako świadkowie to byli pracownicy jej (…), znani powódce już w chwili formułowania pozwu a fakty, których miałyby dotyczyć ich zeznania albo były już podnoszone przez powódkę w pozwie albo zostały wykazane zeznaniami świadków przesłuchanych na rozprawie w dniu 2 grudnia 2019 r. albo też nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Co do oświadczeń powódki złożonych w trakcie jej przesłuchania jako strony Sąd uczynił je podstawą swych ustaleń faktycznych tylko w takim zakresie , w jakim pozostawały one zgodne z pozostałym materiałem dowodowym. Powódka poza własnymi dość ogólnikowymi i mało kategorycznymi twierdzeniami nie przedstawiła żadnych wartościowych i obiektywnych dowodów na potwierdzenie, iż pozwana co najmniej po wniesieniu pozwu swoimi działaniami narusza tajemnicę korespondencji przeznaczonej dla powódki a także na potwierdzenie nie tylko rozmiaru ale i samego faktu powstania szkody majątkowej. Co do tej ostatniej okoliczności powódka dopiero na rozprawie doprecyzowała, że szkoda w wysokości 25.000,- zł, to kwota jaką poniosłaby z powodu utraty (…), ale w jaki została ta kwota ustalona już nie wyjaśniła także w trakcie swoich zeznań. Sąd uznał również, iż oświadczenia powódki co do rozmiaru krzywdy doznanej na skutek naruszenia tajemnicy korespondencji są mało przekonujące w każdym razie nie na tyle, aby stanowić wyłączną podstawę wyrokowania. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd zważył, co następuje: Powódka uznając, iż pozwana swoim działaniem naruszyła i nadal narusza dobra osobiste powódki sformułowała w pozwie trzy żądania:  zobowiązania P(…) S.A. do natychmiastowego zaprzestania naruszania jej dóbr osobistych , poprzez zaprzestanie wydawania korespondencji adresowanej dla niej nieuprawnionym podmiotom, w tym zastępcy (…);  zasądzenie od pozwanej P(…) S.A. na jej rzecz odszkodowania w kwocie 25.000,00 zł;  zasądzenie od pozwanej P(…) S.A. na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 50.000,00 zł; tytułem szkody wyrządzonej naruszeniem tajemnicy korespondencji. Na wstępie należy zaznaczyć, iż dobra osobiste w polskim prawie cywilnym są ujmowane w kategoriach obiektywnych, jako wartości o charakterze niemajątkowym, ściśle związane z osobą ludzką, decydujące o jej bycie, pozycji w społeczeństwie, będące wyrazem jej odrębności psychicznej i fizycznej, uznane powszechnie w społeczeństwie i akceptowane przez system prawny (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 10 czerwca 1997 r., sygn. II CR 187/77, LEX nr 7947, z dnia 6 maja 2010 r., sygn. II CSK 640/09, LEX nr 598758, a także red. E.Gniewek "Kodeks cywilny. Komentarz" C.H.Beck Warszawa 2011, str. 56, t. 2). O dokonaniu naruszenia dobra osobistego decyduje obiektywna ocena konkretnych okoliczności, a nie subiektywne odczucie osoby zainteresowanej (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2010 r., sygn. I ACa 20/10, LEX nr 1120086). Subiektywne odczucie osoby i jej stan psychiczny nie mają decydującego znaczenia. --- STRONA 7 --- Sygn. akt: I C 1894/18 Art. 23 kodeksu cywilnego zawiera przykłady dóbr osobistych, ale ich katalog jest otwarty. O ile przepis art. 23 k.c. statuuje samą zasadę ochrony dóbr osobistych, to przesłanki takiej ochrony zostały sprecyzowane w art. 24 § 1 k.c. Ochrona ta została uzależniona od spełnienia dwóch przesłanek - zagrożenia lub naruszenia dobra (nie należy natomiast utożsamiać "naruszenia dobra osobistego" ze "szkodą", której wystąpienie w tym przypadku nie jest przesłanką udzielenia ochrony) oraz bezprawnego charakteru działania wywołującego powyższy skutek. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego zaś ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone lub naruszone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania oraz żądać, ażeby osoba dopuszczająca się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie; na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny (art. 24 § 1 kc i art. 448 kc). Tajemnica korespondencji pozostaje pod ochroną prawa cywilnego, jako jedno z wymienionych w art. 23 k.c. dóbr osobistych. Jej ochronę gwarantują także postanowienia Konstytucji (art. 49 – wolność i ochrona tajemnicy komunikowania się), art. 12 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz przepisy prawa autorskiego. Naruszenie dobra osobistego w postaci tajemnicy korespondencji ma miejsce w przypadku zapoznania się z treścią cudzej korespondencji lub rozpowszechnienia tej korespondencji. W takim przypadku naruszenie tajemnicy korespondencji stanowić będzie równocześnie naruszenie prywatności. Tajemnica korespondencji może być naruszona przez lekturę cudzych wiadomości (także w formie elektronicznej), podsłuchiwanie rozmów telefonicznych itd. Korespondencja objęta jest tajemnicą nawet przed jej dotarciem do adresata (tak trafnie J. Panowicz-Lipska, w: Gutowski, Komentarz, t. I, art. 23, Nb 16, s. 119). W literaturze jako przykłady najczęstszych naruszeń w zakresie pisemnych form korespondencji wymienia się takie zachowania, jak otwarcie listu przeznaczonego dla innej osoby, zaznajomienie się z treścią cudzej korespondencji, ukrycie albo zniszczenie korespondencji zanim dotrze do adresata, ujawnienie jej, rozpowszechnianie, rozporządzenie nią w inny sposób. Przytaczane w różnych opracowaniach przykłady na ogół mają na względzie postępowanie innej osoby niż wysyłający. Nawiązują one do ochrony tajemnicy korespondencji realizowanej w prawie karnym, dotyczącej oznaczonych działań (por. art. 172 kk) takiej tylko osoby, która nie jest wysyłającym (nadawcą). W związku z powyższym należy zaznaczyć, że dotarcie przesyłki do adresata nie jest okolicznością rozstrzygającą o objęciu ochroną dobra osobistego, jakim jest tajemnica korespondencji. Trafnie przyjmuje się w doktrynie (w uwagach o rozpowszechnianiu korespondencji), że do powstania odpowiednich uprawnień wystarczy, aby nadawca utracił możliwość decydowania o nadanym liście . Gdy więc tak się stanie, a informacje zawarte w piśmie zdążającym do adresata są z braku odpowiedniego zabezpieczenia dostępne dla osób trzecich, tajemnica korespondencji niewątpliwie doznaje uszczerbku. Dla oceny postępowania wysyłającego nie ma zatem znaczenia faktyczne zapoznanie się i rozgłaszanie informacji o treści przesyłki przez osoby trzecie. Z kolei obojętne jest, i to przy kwalifikowaniu jakiegokolwiek działania jako naruszenie tajemnicy korespondencji, czy pismo zawierało wiadomości o charakterze tajemnicy, jaka to była przesyłka (urzędowa, prywatna), czy istniały uzasadnione powody do osłaniania jej treści. (por. glosa do wyroku s.apel. z dnia 7 listopada 1995 r., I ACr 529/95). Przy wykonywaniu usługi doręczania korespondencji przez operatora pocztowego jakim jest pozwana ochrona tajemnicy korespondencji łączy się ściśle z zachowaniem tajemnicy --- STRONA 8 --- Sygn. akt: I C 1894/18 pocztowej, do czego operator jest zobligowany zgodnie z art. 41 ustęp 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tj. Dz.U.2020, p. 1041, ze zm.). Tajemnica pocztowa obejmuje „ informacje przekazywane w przesyłkach pocztowych , informacje dotyczące realizowania przekazów pocztowych, dane dotyczące podmiotów korzystających z usług pocztowych oraz dane dotyczące faktu i okoliczności świadczenia usług pocztowych lub korzystania z tych usług” (art. 41 ust. 1 Pp). Odnosi się ona zatem zarówno do przesyłek pocztowych, tj. „rzeczy opatrzonych oznaczeniem adresata i adresem, przedłożonych do przyjęcia lub przyjętych przez operatora pocztowego w celu przemieszczenia i doręczenia adresatowi” (art. 3 ust. 21 Pp), przekazów pocztowych, czyli „polecenia doręczenia adresatowi określonej kwoty pieniężnej przez operatora pocztowego” (art. 3 pkt 16 Pp), a także do samego świadczenia usługi pocztowej i korzystania z niej, jak i okoliczności tym czynnościom towarzyszących, dotyczących w szczególności miejsca, czasu i warunków świadczenia tejże usługi pocztowej. Zakres tajemnicy pocztowej potraktował ustawodawca zatem niezwykle szeroko. Obejmuje on wiele elementów. Po pierwsze, analogicznie jak w przypadku tajemnicy komunikowania się podlegającej ochronie prawnokarnej, tajemnica pocztowa obejmuje samą treść korespondencji prowadzonej pomiędzy nadawcą i odbiorcą, niezależnie od jej postaci, nośnika (papier, nośnik elektroniczny przesyłany pocztą „tradycyjną”, który można odczytać za pomocą narzędzi informatycznych), charakteru (korespondencja prywatna, urzędowa, handlowa itd.), języka, w którym jest prowadzona itp. Tajemnica pocztowa obejmuje też sam fakt, iż usługa pocztowa była świadczona, a także okoliczności mu towarzyszące, w tym m.in. datę jej świadczenia czy też kategorię przesyłki (nierejestrowana, rejestrowana) itp. Do zachowania tajemnicy pocztowej zobowiązane są dwie grupy podmiotów – operatorzy pocztowi, tj. przedsiębiorcy uprawnieni do wykonywania działalności pocztowej, na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych oraz wszystkie osoby mające dostęp do tajemnicy pocztowej z racji wykonywanej działalności (art. 41 ust. 2 Pp). Mowa tutaj w szczególności o osobach fizycznych pozostających w stosunku pracy bądź w stosunku cywilnoprawnym i świadczących z tego tytułu pracę, bądź usługi określonego rodzaju na rzecz operatora pocztowego, np. w postaci dystrybucji przesyłek pocztowych. Podkreślić przy tym trzeba, że jednym z warunków umożliwiających prowadzenie działalności pocztowej w zakresie objętym obowiązkiem wpisu do rejestru operatorów pocztowych jest zapewnienie przez operatora warunków do przestrzegania tajemnicy pocztowej (art. 7 Pp). Chodzi zarówno o warunki techniczne, jak i organizacyjne, mające szczególne znaczenie przy organizacji procesu świadczenia usług pocztowych, w tym dotyczące także cech i kompetencji osób (podmiotów) wykonujących pracę lub usługi na rzecz operatora pocztowego. (por. Internetowy Kwartalnik Antymonopolowy i Regulacyjny 2016, nr 6(5), Mariusz Czyżak Tajemnica pocztowa i jej prawna ochrona). Powódka domagając się ochrony swoich dób osobistych powinna wykazać w toku postępowania sądowego jakie jej dobra osobiste zostały naruszone , czy to naruszenie nadal następuje lub też czy istnieje wysoki stopień prawdopodobieństwa, że taki stan nastąpi w przyszłości. Kierując swoje żądania pod adresem pozwanej powódka była zobligowana wykazać też , iż do tych naruszeń doszło z powodu działania lub zaniechania P(…) SA jako …, przy czym rzeczą sądu było zweryfikowanie czy istnieje adekwatny związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem pozwanej a skutkiem, na którym powołuje się powódka. Z przepisu art. 24 § 1 k.c. wynika, iż nie każde naruszenie dobra osobistego umożliwia wystąpienie z roszczeniami ochronnymi. Jest to możliwe dopiero wtedy, gdy działanie naruszającego będzie bezprawne. Pojęcie bezprawności oznacza ujemną ocenę zachowania się, opartą na sprzeczności tego zachowania z szeroko pojętym porządkiem prawnym, a więc na sprzeczności z obowiązującymi przepisami ustawy, bądź regułami wynikającymi z zasad --- STRONA 9 --- Sygn. akt: I C 1894/18 współżycia społecznego. Bezprawność stanowi więc kwalifikację przedmiotową czynu, ujmuje zachowanie jako obiektywnie nieprawidłowe, abstrahując przy tym od elementu zawinienia. Ciężar wykazania, że w ogóle nastąpiło naruszenie dobra osobistego, zgodnie z art. 6 k.c. spoczywa na powódce. Pozwana zaś, w celu uwolnienia się od odpowiedzialności jest zobowiązana wykazać, iż jej działanie naruszające dobro osobiste powódki nie miało charakteru bezprawnego a więc pozostawało w zgodzie z obowiązującym porządkiem prawnym – stanowionym i zwyczajowym (zasadami współżycia społecznego. Powódka jednoznacznie stwierdziła , że działania pozwanej naruszyły jej dobra osobiste takiej jak prawo do tajemnicy korespondencji oraz przynajmniej w jednym przypadku - dobre imię powódki . Pozwana umożliwiła zapoznanie się przez osoby trzecie – (…) i pracowników prowadzonej przez niego (…) z treścią korespondencji adresowanej do powódki. Powódka podnosiła, iż bezprawne wydawanie osobom nieuprawnionym korespondencji miało miejsce wiele razy naruszając – prawo do tajemnicy korespondencji, ale dodatkowo otwarcie jednej z przesyłek naruszyło także jej dobre imię, ponieważ sporna przesyłka zawierała pismo zawierające oświadczenie o (…). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził, iż przesyłki adresowane do powódki jako E. S. –B. – osoby fizycznej czy też osoby wykonującej zawód (…) – a nie osoby pełniącej funkcję (…) - były przez pozwaną doręczane do rąk osób trzecich, których powódka nie upoważniła do odbioru tego rodzaju korespondencji. Takie sytuacje miały miejsce w okresie od 28 marca 2018 r. do stycznia 2019 r. , powódka nie wykazała natomiast iż po styczniu 2019 r. nadal takie przypadki się zdarzały. Powódka nie wykazała także – poza jednym przypadkiem – jakie treści błędnie doręczana korespondencja zawierała. Sąd ustalił zatem, iż we wskazanym wyżej okresie nastąpiło niewątpliwie kilkakrotnie naruszenie dobra osobistego powódki, jakim jest prawo do tajemnicy korespondencji jako takiej. Dodatkowo takie zachowanie stanowiło również naruszenie kolejnego bardzo ważnego dobra osobistego wskazywanego w doktrynie i orzecznictwie tj. prawa do prywatności. Według najbardziej znanej definicji prawo do prywatności to "prawo do bycia pozostawionym w spokoju" ( right to be let alone) – K. Motyka, Prawo do prywatności, s. 147. Sfera prywatności obejmuje sfery życia rodzinnego i osobistego. Prawo do prywatności chronione jest przez liczne postanowienia Konstytucji RP: art. 47, art. 51 ust. 1, art. 76 (ochrona prywatności konsumentów), a także art. 12 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz art. 17 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (MPPOiP) i art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPCz). Naruszaniem tajemnicy korespondencji a tym samym prawa do prywatności będzie nie tylko każda nieuprawniona ingerencja w nią, przede wszystkim zapoznanie się z jej treścią lub zmiana tej treści, ale również doprowadzenie do stanu, w którym do takiej ingerencji może dojść (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 r., VI ACa 674/13, LEX nr 1444946). Dla stwierdzenia naruszenia wyżej wskazanych dóbr osobistych przez doręczającego nie jest zatem konieczne ustalenie, iż osoba której doręczono przesyłkę nie dla niej przeznaczoną, zapoznała się z jej treści, wystarczy stworzenie sytuacji, która taką możliwość jej dała. Na pozwanej jako (…) spoczywa szczególny obowiązek dbania o ochronę dóbr osobistych nadawców przesyłek mu powierzonych wynikający nie tylko z kodeksu cywilnego ale również z ustawy Prawo pocztowe, która obliguje go do zachowania tajemnicy pocztowej. Pozwana powinna zatem przy doręczaniu korespondencji dochować szczególnej staranności. Jeśli istnieje jakakolwiek wątpliwość co do adresu widniejącego na przesyłce powinna ona być zwrócona do nadawcy. Sądowi z urzędu znane są przypadki, kiedy operator pocztowy zwraca --- STRONA 10 --- Sygn. akt: I C 1894/18 przesyłki z powodu błędnej pisowni imienia lub zwykłej omyłki pisarskiej czy błędu ortograficznego w nazwisku. W niniejszej sprawie Sąd w sposób jednoznaczny ustalił, iż pozwana doręczyła do rąk pracowników (…) prowadzonej przez (…) przesyłkę zaadresowaną: „(…)”. Pozwanej nie usprawiedliwia okoliczność, iż nadawcom zdarza się mylić zawody (…) , to na pozwanej ciążył obowiązek weryfikacji poprawności adresu. Gdyby pracownik pozwanej dołożył należytej staranności osoby nieuprawnione nie zapoznałyby się z treścią tej korespondencji i nie doszłoby do naruszenia kolejnego dobra osobistego powódki – jej dobrego imienia. Takich przypadków przekazania prywatnej korespondencji powódki do rąk pracowników (…) było więcej , co w sposób jednoznaczny potwierdziły zeznania świadków, Sąd nie ustalił jednak jakie treści zawierały inne błędnie doręczone przesyłki. Sąd nie miał jednak żadnej wątpliwości, iż pomiędzy działaniem pozwanej – błędnym doręczaniem a skutkiem tego działania - zapoznaniem się z treścią korespondencji przeznaczonej dla powódki przez osoby nieuprawnione a więc naruszeniem dóbr osobistych powódki takich jak tajemnica korespondencji i prawo do prywatności oraz w przypadku pisma z dnia 12 października 2018 r. – dobrego imienia, istnieje adekwatny związek przyczynowy. Powódka w pierwszej kolejności domagała się, aby Sąd w oparciu o normę zawartą w art. 24 kodeksu cywilnego nakazał pozwanej zaprzestania dalszego naruszania jej dóbr osobistych poprzez wydawanie jej prywatnej korespondencji adresowanej na ulicę (…) do rąk nieuprawnionych podmiotów a w szczególności zastępcy (…). Powódka nie wykazała jednak, aby po zmianie siedziby (…) a następnie po zaprzestaniu w styczniu 2019 r. przez pracowników odbioru korespondencji służbowej kierowanej na dawny adres – takie doręczenia jeszcze się zdarzały. Roszczenie powódki w tym zakresie należało zatem oddalić (punkt 2 wyroku). Powódka domagała się również, aby pozwana zapłaciła na jej rzecz kwotę 25.000,- zł jako odszkodowanie za skutki wydania osobie nieuprawnionej przesyłki zawierającej wypowiedzenie (…). Jak można domniemywać powódka uważa, że korespondencję tę otrzymała do wiadomości zbyt późno, aby podjąć działania mające usunąć skutki prawne związane z oświadczeniem (…) i w związku z tym poniosła szkodę, albo tę szkodę najprawdopodobniej poniesie, o ile jej rozmowy z (…) nie przyniosą oczekiwanego przez nią rezultatu. Na żądanie sądu, aby wyjaśniła jak ustaliła wysokość szkody, powódka podała, że jest to szkoda, jaką byłaby dla niej utrata (…). Poza własnymi mało precyzyjnymi oświadczeniami powódka nie przedstawiła innych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, uznając zatem żądanie powódki jako całkowicie dowolne i niewykazane zarówno co do faktu poniesienia szkody, jej wielkości a także związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanej a rzekomą szkodą, należało je oddalić i to na podstawie art. 415 kc (punkt 2 wyroku). Kolejnym żądaniem powódki była kwota 50.000,- zł, której domagała się od pozwanej jako zadośćuczynienie za krzywdę wywołaną naruszeniem przez pozwaną tajemnicy korespondencji oraz naruszeniem dobrego imienia powódki. Roszczenie powódki co do zasady Sąd uznał za usprawiedliwione w świetle normy prawnej zawartej w art. 448 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Jak wyżej wskazano postępowanie dowodowe wykazało , iż pozwana błędnie doręczała przesyłki do rąk osób nieuprawnionych, ale nie wykazało jaka była skala tych naruszeń. W sposób bezsporny ustalono treść jednej przesyłki, która trafiła do rąk pracowników kancelarii a z której treścią mogły się zapoznać co najmniej 3 osoby. Treść pisma informowała o wypowiedzeniu powódce (…) w trybie natychmiastowym, zdaniem powódki mogła naruszać jej dobre imię, ponieważ odbiorca treści mógł uznać ją za (…), osobę posiadającą (…). W tym --- STRONA 11 --- Sygn. akt: I C 1894/18 miejscu należy zauważyć, iż „dobre imię” – dobro osobiste, które zdaniem powódki zostało naruszone , rzeczywiście jako element „czci” wymienionej wprost w art. 23 kc podlega prawnej ochronie. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że „dobre imię” to pozytywny odbiór danej osoby przez innych członków społeczności, przejawiający się w aprobacie danej osoby, szacunku do niej, poważaniu jako istoty ludzkiej pełniącej określone role społeczne. W tym kontekście analizując treść spornego pisma trudno zgodzić się z powódką, iż sam fakt wypowiedzenia (…) mógłby spowodować utratę jej dobrego imienia. Powódka poza subiektywnym przekonaniem o wywołaniu u domniemanych czytelników pisma negatywnych ocen jej osoby, nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, że w istocie tak było a przesłuchani świadkowie również tej okoliczności nie potwierdzili. Reasumując Sąd uznał, iż działania pozwanej w istocie co najmniej raz naruszyły dobro osobiste powódki jakim jest prawo do tajemnicy korespondencji a także prawo do prywatności, ponieważ były to jednak naruszenia incydentalne oraz nie wywołały one zasadniczej krzywdy dla powódki kwotę zadośćuczynienia pieniężnego należy ustalić na poziomie 3.000,- zł i taką to sumę Sąd zasądził w punkcie 1 wyroku. Co do kosztów postępowania: Pozwana wygrała spór w przeważającej większości, a więc zgodnie z art. 100 zdanie 2 kpc kosztami postępowania należało w całości obciążyć powódkę. Sąd w punkcie 3 wyroku zasądził zatem od powódki na rzecz pozwanej kwotę 6.120,- zł jako zwrot wynagrodzenia pełnomocnika – radcy prawnego ustalonego zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 pkt 6 w zw. z art. 8 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., p. 265 ze zm.) oraz 17,- zł jako zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sędzia U. Jabłońska-Maciaszczyk