Teza / krótkie omówienie
zastosowania. tymczasowego aresztowania. Z treéei tych protokolow nie Wynika, aby kwestionowai treéé swoich pierwszych Wyjaéniefi. Jedynie stwierdzil, Ze zdarzenie na klatce schodowej przy ul. (...) to nie byl rozboj, a
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 1823;’ 12 ._u, ~!'U I" ”7"?'[;=%:A1\~$=4‘\‘>“ . W 5' :3‘ \ \ W Y R O K ‘ W’ IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2013 r. ' Sa_,d Okrqgowy W Toruniu, Wydzial I Cywilny A w skladzie nastc;puj a,cyn1: ’ Przewoclniczqcy: Sqdzia Sqdu Rejonowego Marek Lewandowski delegowany do pelnienia obowiqzkéw sqdziego Sqdu Okrggowego w Toruniu ' Lawnicyi Protokolantz sekr. sqd. Anita Trzeciak p0 rozpoznaniu W dniu 18 marca 2013 r. w Toruniu przy udziale : sprawy 2 powédztwa T. S. przeciwko Skarbowi Pafistwa — (. . .) W G. 0 zapiat6; I oddala powédztwo; r ~ 11 nie obciaga powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanegog III przyznaje adw. J. B. ze Skarbu Pafistwa (Kasy Sqdu OkrQg0weg0 W Toruniu) kwote; 7.200,zi (siedem tysi@cy dwieécie zlotych) + VAT tytulem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzegdu. l __ \
--- STRONA 2 ---
Uzasadnienie Powod T. S. pozwem z dni I2 sierpnia 2012 r. domagai sic; zasqdzenia od pozwanego Skarbu Paflstwa — (...) W G. kwoty 800.000,Z1 z ustawowymi odsetkami od dnia zlozenia pozwu do dnia zapiaty. W uzasadnieniu pozwu powod stwierdzii, Ze funkcjonariuszo (. . .) W G. W dniu 2 lipca 2007 r naruszyli jego nietyka1no§é oielesnq i godnoéé, spowodowali uszczerbek na jogo zdrowiu, Wyrzqdzili jemu szkode; niemajqtkowa, W postaci cierpiefi fizycznych i psychioznyoh. Bezprawne zachowanie tych funkcjonariuszy Policji doprowadzilo powoda do depresji, pogorszenia sic; jego nastroj u, Wywo}a1o poczucie krzywdy. ' W piémie z dnia 19 paidziernika 2012 r. pozwany Skarb Paiistwa — (...) W G. zastqpowany przez Prokuratorir; Generalnq Skarbu Pafistwa domagal siqi oddalenia powodztwa, podnoszqc przede Wszystkim zarzut przedawnienia roszczenia. W odpowiedzi na pozew z 15 listopada 2012 r. pozwany podtrzymai swoje stanowisko W sprawie. W uzasadnieniu stanowiska pozwany zauWa.Zy1, Ze zdarzenia, 2 ktorymi powod iqczy dochodzone przez siebie roszczenia miaiy miejsce W 2007_ r., pozew zas’, zostai wniesiony W 2012 r., czyli 2 lata po upiywie 3letniego okresu przedawnienia. Niezaleznie od zarzutu przedawnienia pozwany zakWestionoWa1 Wszystkie twierdzenia, Wnioski i okolicznoéci faktyczne podane W pozwie. Zdaniem pozwanego poWod nie Wykazai Zadnej z przes1anek odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa przewidzianych W art. 4171 k.c., w tym W szczegolnoéci bezprawnoéci dziaiafi fimkojonariuszy (. . .) W G., jak rowniez zaistnienia po stronie powoda krzywdy oraz jego Wysokoéci. W ocenie pozwancgo fllnkcjonariusze policji dzia1a1i na podstawie przepisow prawa. Samo przesiuohanie i doprowadzenie powoda na nie odbylo siq: Zgodnie z obowiqzujqcymi przepisami. Funkojonariusze policji Wykonywali swoje czynnoéci zgodnie z procedure; oraz z poszanowaniem godnoéci i innych praw powoda. Prokuratura Rejonowa W Grudziqdzu proWadzi1a ozynnoéoi sprawdzaj qoe W zwiqzku ze ziozeniem W dniu 29 grudnia 2010 r. przez powoda zawiadomienia 0 pope1nieniu przestopswva dotyczqoych m. in. pobicia go przoz funkcj onariuszy (...) W G. podczas zatrzymania i pr_zes1uchiWania W dniach 30 czerwca 2007 r. 3 iipca 2007 r. Prokuratura nie dopatrzyla sic; W niniejszym przypadku Wystarczajqoych podstaw do Wszczcpcia i prowadzenia éledztwa. Powod nie Wykaza1 takze, na jakiej podstawie i W jaki sposob obliczyl Wysokoéé dochodzonego roszczenia. Podana przez powoda kwota jest niczym nie uzasadniona, dowolna, nie przystaje nie tyiko do krzywdy jakiego rzekomo doznai, ale rowniez nie ma Zadnego oparcia W zasadaoh Wspo12ycia spoieoznego. W piémie procesowym ziozonym na rozprawie W dniu 18 lutego 2013 r. pemomocnik powoda ograniczyl zqdanie pozwu do kwoty 100.000,21 z ustawowymi odsetkami od dnia Wniesienia pozwu do dnia Zapiaty. Jednoczeénie zaznaczyl, Ze podnoszony przez pozwany Skarb Pafistwa zarzut przedawnienia roszczenia jest bezzasadny, gdyz powod dopiero po‘ umorzeniu postqpowania karnego posiadai Wieclze; na temat bezprawnego dzialania funkcjonariuszy Policji (...) W G., a ponadto zarzut ten sprzeczny by1by z zasadami wspolzycia spoiecznego. W piémie z dnia 5 marca 2013 1'. pozwany podtrzymujzgc Zqdanie oddalenia powoclztwa W oa1os§oi, nie Wyrazil nawet W dorozumiany sposob zgody na. ozqéoiowe cofnicpcie powodztwa. ponad kwoto 100.000,Z1. Odnoszqo siq do twierdzefi powoda
--- STRONA 3 ---
pozwany zaznaczyi, Ze umorzenie postepowania karnego toozqcego sie na podstawie zawiadomienia powoda. oraz fakt rzekomego bezprawnego dzialania funkcjonariuszy policji nie majq ze sobq Zadnego (faktycznego oraz prawnego) zwiqzku. Art. 4421 k.o. Wiqze moment rozpoozecia biegu trzyletniego przedawnienia z ehwilq powzieoia przez poszkodowanego Wiedzy o powstaniu szkody oraz o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Moment powstania szkody oraz moment dowiedzenia sie o niej oraz osobie obowiqzanej do jej naprawienia pozostaje W calkowitym oderwaniu od powziecia przez poszkodowanego Wiedzy 0 tym, ii dzialanie sprawcy bylo bezprawne. Poza tym pozwany podkreélil, Ze zg1oszenie _W nin. sprawie zarzutu przedawnienia nie stanowi naduzycia prawa podmiotowego. Nieuwzglednienie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 5 k.c. m0Ze nastgpié tylko W zupehiie wyj qtkowych, drastycznyoh sytuaojaoh, a Warunkiem sine qua non dopuszczalnoéci zastosowania konstrukcji naduzyeia prawa podmiotowego jest sprzeczne z zasadami Wspolzycia spoiecznego postepowanie diuznika, ktory swoim zachowaniem doprowadzi1 do niewytoczenia przez Wierzyciela powédztwa. Kiyterium oceny, czy korzystajqcy 2 zarzutu przedawnienia dopuszcza sie naduzycia prawa bedzie co do zasady kryterium analizy zachowania uprawnionego jako prowokujqcego okreélone zdarzenie, doprowadzajapego do powstania zdarzenia, z ktérym przepisy prawa Wiqzq oznaozone skutki przez Wprowadzenie W biqd, Wykorzystanie poioienia osoby trzeciej. Strona pozwana nie dopuéciia sie Zadnej z opisywanych praktyk. Powod mia1 niczym nieskrepowanq moZliwoéé dochodzenia swoich roszczefi W terminie Wezeéniejszym, zaé Wylqcznie od jego Woli z_a1eZa1o, W jakim czasie poszukiwaé bedzie ochrony swoich interesow na drodze szgdowej. Regulacja przewidziana W art. 5 k.c. pozwala. na odmowienie ochrony uprawnionemu jedynie przy uwzglednieniu Wszystkioh okolicznoéci sprawy. W éwietle art. 5 k.c. na podstawie zasad Wspoizycia spolecznego nie mozna formuiowaé dyrektyw o charakterze ogolnym. Zasady WSp01ZyCi3. spoiecznego mega; stanowié podstawe dokoneinia korektury W ooenie nietypowego przypadku, nie sluzq jednak do uogolniefi W syluacjach uznawanych za typowe. Zdaniem pozwanego powod nie Wskaza1 Zadnej konkretnej okolicznoéci, ktora odroiniaiaby rozpoznawanq sprawe od calej klasy (grupy) przypadkow podobnych, jak tez nie Wskazai konkretnie, ktora Z zasad Wspolzycia spo1ecznego zostaia W tym przypadkil naruszona przez pozwanego. W toku rozprawy strony podtrzymaiy swoje stanowisko W sprawie. Sqd ustalil, co nastepuje. Wyrokiem Z dnia 22 paidziernika 2009 r. Sgd Okregowy W Toruniu 11211211 powoda T. S. za Winnegotego, Ze: ‘ W dniu 30 czerwca 2007 r. W G., przy u1. (...), dzia1ajz;c wspolnie i W porozumieniu z inns; osobq, zmierza1 bezpoérednio do dokonania zaboru W celu przywiaszozenia L. K. pieniedzy, stosujqc Wobec niego przernoc W sposob bezpoérednio zagraiajqcy Zyciu Wyiej wymienionego, poiegajqcy na zadaniu W/W ciosu butelkq W oW1osionq ozeéé giowy, zadawaniu mu ciosow pieéciq, zrzuceniu ze schodow i Wielokrotnym kopaniu, a nastepnie po uprzednim przeszukaniu odzieZy przemieszczajqo go z klatki schodowej przed blok i tam pozostawiajqo, ozym spowodowai z zarniarem ewentualnyrn liczne obrazenia twarzoczaszki, a takze liczne obrazenia klatki piersiowej; u
--- STRONA 4 ---
W dniu 30 czerwca 2007 r. W G. przy ul. (...), na terenie cmentarza komunalnego, dzia1ajz;c Wspolnie i W porozumieniu z innq osobq, poshlgujqc sie niebezpiecznym przedmiotem W postaci brzytwy, grozqc P. Z. natychmiastowym uzyciem gWa1tu Wobee jego osoby oraz stosujqe przemoc Wzgledem pokrzywdzonego polegajqcq na kopaniu W/W od tyhl za szyje, przewroeeniu na podloze oraz zadaniu ciosu pieéciq i kopaniu, czym spowodowal Z zamiarem ewentualnym Iiczne obrazenia W postaci stluozenia twarzoczaszki. Wyrokiem Z dnia 20 maja 2010 1'. Sad Apelacyjny W Gdafisku utrzymai W mocy W/W Wyrok Sadu Okregowego W Toruniu, uznajqc apelacje oskarzonego za oozywiécie bezzasadne. 21 lipca 2010 r. obrofica oskarzonego Wni‘6s1 kasacje od WW. Wyroku Sqdu Apelacyjnego W Gdafisku. Postanowieniem z 17 marca 2011 r. Said Najwyzsz.y oddalil kasacje jako oczywiécie bezzasadnq. (dowodz akta 2 Ds. 9/ 11 Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu, k. 5715'72, 713, 745 in., k. 753). * W dniu 7 stycznia 2011 r. do Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu Wpiynelo zawiadomienie powoda T. S. 0 popehiieniu przestepstwa, dotyczqce ezynnoéci podejmowanych przez funkcjonariuszy z (...) W G. W dniu 2 lipea 2007 r. po jego zatrzymaniu W dniu 30 czerwca 2007 r. Pismo podobnej treéci Wplyneio do Prokuratury W dniu 1 lutego 2011 r. W Zawiadomieniu T. S.°poinformoWa1, Ze W dniu 30 ezerwca 2007 r. zosta1 zatrzymany na terenie cmentarza. komunalnego W G. przez funkejonariuszy (...) W G. jako osoba podejrzana 0 popelnienie przestepstw, a nastepnie osadzony W (...) W G.; W dniu 2 lipoa 2007 r. W czasie ozynnoéci prooesowych W tej sprawie zostai pobity przez policjantow W momencie doprowadzania go na przesiuchanie na sehodaeh i korytarzu (...) W G. oraz podczas przesluchania W pokoju przeshlchafi. Powyzsze przes1uchanie mia1o zwiqzek z zatrzymaniem W dniu 30 czeiWca 2007 r. odnoénie do popehiionych przestepstw na ul. (...), to jest pobicia ze skutkiem émiertelnym na tle rabunkowym i napadu na przechodnia przy uzyciu niebezpiecznego narzedzia. Na skutek zawiadomienia powoda Wszezeto postepowanie karne prowadzone przez Prokurature Rejonowq W Grudziqdzti W sprawie 2 Ds 9/11. Postepowanie to zakoficzylo sie Wydaniem przez W/W Prokurature postanowienia 0 odmowie Wszczecia éledztwa z dnia 29 kwietnia 201 1 r. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, ze W toku przeprowadzonych czynnoéci sprawdzajqcych ustalono, Ze przeciwko T. S. by1o prowadzone W Sqdzie Okregowym W Toruniu postepowanie karne o sygnaturze II K 83/08. Z akt WW. sprawy Wynika, Ze W dniu 30 czerwca 2007 r. o godz. 22.05 T. S. zostz11 zatrzymany jako osoba podejrzana o dokonanie rozboju przy ul. (...) W G. na osobie P. Z.. Ponadto stwierdzono, ze z protokolu zatrzymania osoby Wynika, 2e T. S. odmowil badania W Szpitalu (. . .) W G.. Po raz pierwszy z0sta1 on przeslruchany W dniu 2 lipea 2007 r. W (...) W G., kiedy ogloszono mu postanowienie o przedstawieniu zarzutow; W czasie przeshlehania WA charakterze podejrzanego przyznal sic; do zarzucanych mu ozynow i zloty} Wyjaénienia. Protokol przesluchania W charakterze podejrzanego podpisa1 i na kofieu protokohl potwierdzfl, Ze protokoi przeezytal i stwierdzii, Ze treéé jest zgodna z tym co powiedziat. Powod zosta1przes1uehany przez funkojonariusza (...) W G. asp. M. M.. Tego samego dnia T. S. zosta1 przeshlchany przez prokuratora Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu E. L. oraz W dniu 3 Iipoa
--- STRONA 5 ---
2007 r. zostal przeshiehany przez Sad Rejonowy W Grudziqdzu W trakcie posiedzenia W przedmiocie zastosowania. tymczasowego aresztowania. Z treéei tych protokolow nie Wynika, aby kwestionowai treéé swoich pierwszych Wyjaéniefi. Jedynie stwierdzil, Ze zdarzenie na klatce schodowej przy ul. (...) to nie byl rozboj, a tylko pobieie. W czasie przeshlchania nie ztozyt Zadnych zastrzezefi co do sposobu jego przesiuchania na policji. Dodatkowo stwierdzono, Ze T. S. dopiero 23 lipoa 2007 r. sporzgdzii Wniosek do Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu o ponowne przeshlchanie, gdyfa ohcia1 sprostowaé swoje dotychczasowe Wyjaénienia, ktore miaty _byé Wymuszone na skutek pobicia jego osoby podczas przeshlchania. Z akt sprawy Wynika, Ze 31 sierpnia 2007 r. zostai on ponownie przestuchany przez prokuratora i W sumie przyzna1 sie do zarzucanyeh czynow. Zaznaczyl jedynie, Ze nie poshlgiwai sie brzytwq W trakcie popetnienia zarzucanego mu czynu; odwoial W tej czeéci swoje zeznania twierdzqc, ze zostaiy one Wymuszone przez policj antow W trakcie przesluchania. Poza tym W uzasadnieniu postanowienia o od.moWie Wszczecia éledztwa podkreélono, Ze po przeprowadzeniu postepowania przygotowawczego W formie éledztwa W dniu 28 maja 2008 r. zostai skierowany akt oskarzenia przeciwko T. S. do Sgdu Okregowego W Toruniu. Sqd Okregowy W Toruniu Jpo stwierdzeniu przez oskarzonego na rozprawie, Ze jego Wyjaénienia W toku postepowania przygotowawczego zostaly Wymuszone przez Policje badai te okolicznoéci Z urzedu. W toku postepowania sqdowego uzyskano z (...) Szpitala (...) W G. dokumentaeje medycznq i kserokopie Wp1SL_1 do ksiqzki porad ambulatoryjnych z SOR — Pion Zabiegowy tego szpitala Z dnia 30 czerwca 2007 r., z ktorej Wynikaio, Ze W WW. dniu o godz. 22.20 T. S. zosta1przeWieziony przez Policje, lecz nie Wyrazii zgody na badanie przedmiotowe; Ponadto Said Okregowy W Toruniu uzyskai z (...) W B. zdjeoie T. S. Wykonane podczas przyjecia. do (...) W G., na ktoryrn Widoczne jest zasinienie pod lewym okiem. W ZW1@Z1(l.1 z tyrn Sad przesiuchai W dniu 5 maja 2009 r. funkojonariuszy (...)W G., ktorzy mieli styoznoéé z T. S. po jego osadzeniu z (...) W G.. Przeshlchani W charakterze éwiadkow funkojonariusze Polioji zaprzeczyli, aby na terenie (. . .) W G.dosz1o do pobicia WW. osadzonego._ Ponadto Sad Okregowy W Toruniu W sprawie II K 83/08 zasiegnqi opinii biegiego lekarza sqdowego P. S. W celu ustalenia, czy na dostarczonym zdjeciu Widoczne sq obrazenia ciaia T. S. oraz jaki byl przyblizony czas ieh powstania. Z opracowanej opinii Wynika, Ze Widoczne na zdjeciu obrazenia eiaia mogiy powstaé kilka dni przed 3 lipca 2007 r. Na podstawie tej opinii i uwierzytelnionej kserokopii oéwiadczenia powoda 2 3 lipca 2007 r., otrzymanej z (...) W B., Said stwierdzii, Ze do Widocznego na zdjeoiu otaroia naskorka okolicy tut poWy2ej lewego hlku brwiowego oraz zasinienia powieki dolnej oka lewego z calq pewnoéciq nie doszlo W okoiicznoéoiach i czasie podanym przez T. S.. W rezultacie Said W sprawie II K 83/08 nie dai Wiary twierdzeniom powoda o rzekomym Wymuszeniu na jego osobie Wyj aéniefl okreélonej treéci przez funkcjonariuszy (...) W G.. (dowod: akta 2 Ds. 9/ 11 Prokuratury Rejonowej W G_rudziqd2u'. k. 571572, 713, 745 i11.,"k. 753, 755 i n.). E
--- STRONA 6 ---
41 _ Powod nie kwestionowai’ deoyzji Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu o odmowie Wszczecia éledztwa. Nie domagai sie rowniez Wznowienia postepowania W sprawie zakoficzonej ta} deeyzjq procesowq. T. S. Wniosi pozew W nin. sprawie 24 sierpnia 2012 r. Wniesienie pozWu nastqpiio po upiywie 3 lat od chwili dowiedzenia sie przez powoda o Wyrzqdzeniu jemu szkody i sprawcach tego zdarzenia. Powod nie zaehowai terminu 3letniego do dochodzenia roszczenia, aibowiem dopiero W trakcie pobytu W (...) W Sz. W 2010 r. dowiedzial sit; od innego skazanego o mozliwoéci Wniesienia takiego pozWu przeciwko Skarbowi Pafistwa. (dowodi przesiuchanie powoda, k. 70 v.) j ~ Sqd zvwfaiyl, co nastgpuje. 1 Przedstawiony stan faktyczny ustalono na podstawie dowodu Z dokumentow zawartych W aktach Prokuratury Rejonowej W Grudziqdzu o sygn.. 2 Ds. 9/ 11 oraz przeshichaiiia powoda. Nie przypadkiem do akt tych doigczono poéwiadczone za zgodnoéé dokumenty z akt II K 83/08 Sadu Okregowego W Toruniu, W tym orzeczenia sqdu I instaiicji, II instancji oraz Sqdu Najwyiszego. Takze te dokumenty stanowily podstawe rozstrzygniecia W nin. sprawie. Jeéli chodzi o dowod 2 dokuinentow, to ich Wiarygodnoéé nie lbyia kwestionowana przez strone powodowq. Powod W trakcie przeshlchania przyzna1, 26 juz W 2009 r. poWiadomi1 Prokurature 0 podejrzeniu popeinienia przestepstwa przez funkcjonariuszy Policji oraz Ze nie kwestionowal decyzji Prokuratora o odmowie Wszczecia éledztwa W tej sprawie. Nie Wyjaénii natomiast przekonujqco, dlaczego zawiadamiajqc W 2009 r. organy éoigania. o rzekomym jego pobiciu przez funkejonariuszy nie wytoczyi jednoczeénie przeoiwko Skarbowi Pafistwa powodztwa eywilnego. Stwierdzii jedynie, Ze dopiero W 2010 r. od Wspoiosadzonego W (...) W Sz. dowiedziai sie 0 takiej mozliwoéci. Nie sposob uznaé te zeznania za Wiarygodne, jeéli sic; zwafzy, Ze W toku procesu kamego W sprawie II K 83/08 powod korzystai z pornooy profesjonalnych pehiomoonikow, ktorzy z pewnoéoiq mogli jemu udzielié rzeezowej informacji na temat dochodzenia przez niego roszozefi 11a drodze procesu cywilnego. Powod nie musiai zatem korzystaé Z pomocy Wspolosadzonego W (...) W S2. W uzyskaniu Wiedzy na ten temat. ' " Jeéli chodzi o zeznania powoda, to Sad uznal je niewiarygodne takze W zakresie, W jakim powod opisywal przebieg jego pobytu W (. . .) W G. W dniach od 30 czeiwca do 3 lipca 2007 r., W szczegolnoéci bezpoérednio przed przesiuchaniem go i W trakcie przeslruohania przez fimkojonatiuszy Policji. Zeznania te pozostajz; W oozywistej sprzeoznoéci Z ustaleniami dokonanymi zarowno przez Sod Okregowy W Toruniu W sprawie I1 K 83/08, jak i Prokurature Rejonowq W Grudziqdzu W sprawie 2 Ds. 9/ 1 1. Ustalenia te oparto na zebranym obszernym materiale dowodowym, W szczegolnoéci opinii bieglego lekarza sqdowego, ktory Wyk1uczy1, by Widoczne na. zdj eeiu 2 3 lipca 2007 1'. otarcia. naskérka okolicy tuZ powyzej lewego ruku brwiowego oraz zasinienia powieki dolnej oka leWego_ powstaiy W okolieznoéoiach i czasie podanym przez T. S.. » Z uwagi na zgioszony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia, Sad oddalii pozostale Wnioski doWodoWe powoda zawarte W pozwie oraz W pismach procesowych z 12 i 19 Iutego 2013 r. Rozstrzygniecie nin. sprawy nie Wymaga
--- STRONA 7 ---
boWiem przeprowadzenia Zawnioskowanych przez strone poWodoWa doWodoW, W szczegolnoéci dowodu z zeznafi éwiadkow (notabene przeshichanyeh W sprawie II K 83/08), czy dowodu z opinii biegiego. Przedstawiony stan faktyczny pozwala ograniczyé rozwaiania do nastepujacych kwestii. Po pierwsze, rozstrzygajac zarzut pozwanego przedawnienia roszczenia powoda nalezy dokonaé nastepuj acych ustaiefi. 1 Zgodnie Z art. 442 § 1 k.c., ktory utracit moc W dniu 10 sierpnia 2007 r., roszczenie o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem_ niedozwoionym ulegaio przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. Iednakze W katdym Wypadku roszczenie przedawniaio sie z uplywem lat dziesieciu od dnia, W ktoiyrn nastapiio zdarzenie Wyrzadzaj ace szkode. Z kolei art. 442‘.k.c. obowiazujacy od 10 sierpnia 2007 r. stanowi, Ze roszezenie o naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z uplywem lat trzeeh od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze termin ten nie moze byé dluzszy niz dziesieé lat od dnia, W ktorym nastapiio zdarzenie W3/Woiujace szkode (§ 1) W judykaturze i doktrynie na tie obowiazywania zarowno art. 442 k.c., jak i art. 442' § 1 'k.c. przyjeto powszechnie, Ze ustawodawca W tych przepisach sformuiowai ogdlne reguly okreélajace termin przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym, niezaleznie od tego kto jest sprawca szkody i jaki charakter (majatkowy, niemajatkowy) ma Wyrzadzona poszkodowanemu szkoda. Prowadzi to do Wniosku, Ze przepisy te reguiuja W szczegolnoéci termin przedawnienia roszczefi odszkodowawczych kierowanych przeciwko Skarbowi Pafistwa na podstawie art. 417 i nast. k.c. W zw, Z art. 444 k.c., roszozefi o zadoééuczynienie krzywdy przewidziane W art. 445 k.e. oraz z tytuiu krzywdy Wynikaj acej 2 naruszenia dobr osobistyoh pokrzywdzonego (art. 448 k.c.). ' _ Przedawnienie nastepuje z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia (termin a rempore scienriae), jednakze termin ten nie moie byé diuiszy ni2 10 lat od dnia, W ktorym nastapiio zdarzenie Wywolujace szkode (termin a tempore facti). Iednoozeénie ustawodawca okreélii dwa istotne odstepstwa od tych regutr dla przedawnienia roszezefi deliktowych, jeieli szkoda Wynikia ze zbrodni Iub Wystepku (art. 4421 § 2 k.o.), oraz dla roszczefi onaprawienie szkéd na osobie (art. 4421 § 3 k.c.). Dla rozpoczecia biegu terminu a tempore scientiae nie jest konieczne, aby poszkodowany, ktory dowiedzial sic; 0 szkodzie, znai juz rozmiar szkody (tak samo SN W uchwale z 11 Iutego I963 r., III PO 6/62, OSN 1964, nr 5, poz. 87 oraz W Wyroku z 24 listopada 1971 r., I CR 491/71, OSN 1972, nr 5, poz. 95). Takze nie jest konieczne, aby poszkodowany dowiedziai sie rownoczeénie 0 szkodzie, jak i 0 osobie zobowiazanej do jej naprawienia. Jezeli o dluiniku dowie sie poiniej niz o samej szkodzie, Wowczas termin przedawnienia rozpocznie biog W tej poiniejazej dacie (tak Wyrok SN z 10 kwietnia 2002 r., IV CKN 949/00, Biul. SN 2002, nr 11, s. 11). Ustalenie Wiedzy poszkodowanego o szkodzie dia oznaczenia biegu terminu a tempore scienriae nie stanowi rekonstrukcji rzeczywistego stanu éwiadornoéci
--- STRONA 8 ---
poszkodowanego, leez przypisanie mu éwiadomoéci Wystapienia szkody, opartego na obiektywnie sprawdzalnych okolicznoéciach (pot. Wyrok SN z 8 grudnia 2004 r., I CK 166/04, LEX nr 277853). Przeohodzac na grunt nin. sprawy naleiy stwierdzié, 2e W éWiet1e przedstawionych Wypowiedzi Sadu Najwyzszego zarzut przedawnienia roszczenia zgioszony przez pozwany Skarb Pafistwa Zasiuguje W caloéci na uwzglednienie. Wypada przypoinnieé, Ze jako podstawe faktyezna dochodzonego roszczenia powod przytoozyi okolicznoéé, Ze 2 lipca 2007 r. filnkcjonariusze (. . .) W G. dopuéciii sie sie Wzgledem niego dziaiafi, ktore spowodowaiy uszczerbek na jego zdroWiu~..i naruszyly jego dobra osobiste. .IuZ zatem W chwili dokonania tych rzekomych dziaiafi, powod nie tylko Wiedzial 0 Wyrzadzeniu jemu szkody, ale i jej sprawcy. Nie przypadkiem okolicznoéé to przyznai sam powod, ktory stwierdzii, Ze uchybii 3 letniemu terminowi doehodzenia roszczenia odszkodowawczego; jako usprawiedliwienie podal okolicznoéé, Ze dopiero W 2010 r. uzyskai Wiedze na temat mozliwoéci dochodzenia roszczefi od Skarbu Pafistwa na drodze cywilnoprawnej. Jak wykazano Wczeéniej twierdzenie to nalezy uznaé za goiosiowne i stanowi nieudoina probe usprawiedliwienia zaniechania powoda W dochodzeniu roszozenia W przewidzianym przez ustawodawce terminie. ' W ocenie Sadu nie zasiuguje na uwzglednienie zgioszony przez powoda zarzut naduzycia przez pozwanego prawa podmiotowego Wynikajacy ze zgioszenia zarzutu przedawnienia roszczenia. Powod nie udowodnii bowiem, Ze zgioszony przez pozwanego zarzut stanowi naduzycie prawa podmiotowego W rozumieniu art. 5 k.c. Wypada W tym miejscu przypomnieé, Ze zgodnie Z utrwalonym pogladem p1SI1116I1I11C1IWE1 i judykatury Wykonywaniu praw podmiotowych powinno towarzyszyé zaiozenie, Ze uprawniony ozyni z nich uiytek zgodny 2 zasadami Wspoizycia spoieoznego i spoieoznogospodarczym przeznaczeniem praWa; W konsekwencji jako generalna zasade nalezy przyjaé, Ze wykonywanie uprawniefi plynqcych z kaidego prawa podmiotowego — W tym prawa do zgloszenia zarzutu przedawnieliia podlega przewidzianej przez prawo ochronie. ' Jak stwierdzii Sad Najwyiszy W tezie Wyroku z dnia 22 listopada 2000 r., II CKN 1354/00, Lex, nr 51966: "Dzialanie zgodne Z prawern korzysta Z domniemania zgodnoéci z zasadami Wspoizycia spolecznego, chyba ze Wykazane zostana szczegolne, konkretne okolicznoéci obalajace to domniemanie" (por. tea orzeezenie SN z dnia 7 grudnia 1965 r., III CR 278/65, OSNC 1966, nr 78, poz. 130). Jak trafnie zauwazyi pozwany, nieuwzglednienie zarzutu przedawnienia na podstawie art. 5 k.c. moze nastapié tylko W zupelnie Wyjatkowych, drastycznych sytuacjach. Kryterium oceny, czy korzystajacy z zarzutu przedawnienia ‘dopuszcza Sie naduiycia prawa bedzie co do zasady kryterium analizy zachowania uprawnionego jako prowokujacego okreélone zdarzenie, doprowadzajacego do powstania zdarzenia, z ktorym przepisy prawa Wiaza oznaczone. skutki przez Wprowadzenie W biad, Wykorzystanie polofcenia osoby trzeoiej (zob. Wyrok SN 2 9 grudnia 2009 r., IV CSK 290/09, Lex Polonica 23 02409) Iak Wynika zlzebranego materialu dowodowego powod nie by} W Zaden sposob ograniczony W zalcresie mozliwoéci dochodzenia swoich roszczefi W terminie
--- STRONA 9 ---
Wczeéniejszym (tj. W terminie 3Ietnim od chwili dowiedzenia sie o szkodzie i jego sprawcy); Wyiacznie od jego Woli zalezalo, W jakim czasie poszukiwaé bedzie oohrony swoich interesow na drodze sadowej. Nie przypadkiem powod potrafii W terminie podejmowaé érodki obrony W sprawie II K 83/08, W tym W 2009 r. zawiadomii bezzasadnie Prokurature o popeinieniu rzekomego przestepstwa przez funkcjonariuszy Policji. Regulacja przewidziana W alt. 5 k.c. pozwala na odmowienie ochrony uprawnionemu jedynie przy uwzglednieniu Wszystkich okolicznoéci sprawy. W éwietle art. 5 k.c. na podstawie zasad Wspoizycia spoiecznego nie rnozna formuiowaé dyrektyw 0 charakterze ogolnym. Zasady wspoitycia spoiecznego moga stanowié podstawe dokonania korektury W oeenie nietypowego przypadku, nie siuza jednak do uogolniefi W sytuaoj aoh uznawanych za typowe. W ocenie Sadu powod nie Wskazai zarowno Zadnej konkretnej okolicznoéci, ktora odrorizniaiaby rozpoznawana sprawe od caiej kiasy (grupy) przypadkow podobnyeh, jak i nie sprecyzowai, ktora z zasad wspoizycia spoiecznego zostala W tym przypadku naruszona przez pozwanego. ' Z tych powodow na podstawie powoianych przepisow orzeozono jak W sentencji W pkt I. Z uwagi na trudna sytuacje finansowa, powoda i stan jego zdrowia nie oboiaaono go — W myél art. 102 k.p.c. kosztami sadowymi i kosztami zastepstwa prooesowego poniesionymi przez pozwanego. Kosztami nieopiaconej pomoey prawnej udzielonej poWodoWi z urzedu obciazono Skarb Pafistwa.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Okregowy W Toruniu W sprawie#I C 1823#art. 4171 k.c.#Art. 4421 k.o.#art. 5 k.c.#art. 442 § 1 k.c.#art. 442 k.c.#art. 444 k.c.#art. 445 k.e.#art. 448 k.c.#art. 4421 § 2 k.o.#art. 4421 § 3 k.c.#art. 102 k.p.c.