Postanowienie I C 1776/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 1776/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 28 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Joanna Ciesielska-Borowiec Protokolant: st. sekr. sąd. Maria Kaczmarek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. w Poznaniu sprawy z powództwa K.T. przeciwko Skarbowi Państwa Dyrektorowi Zakładu Karnego we W. - o zapłatę Powództwo oddala SSO Joanna Ciesielska- Borowiec --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE Powód K. T. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Dyrektora Zakładu Karnego we W. kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. W uzasadnieniu pozwu wskazał on, że odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W., gdzie nie są dotrzymywane standardy odb ywania kary i humanitarnego traktowania. W szczególności powód zwrócił uwagę na przeludnienie panujące w celach, brak odpowiednio wyposażenia, wentylacji, ciepłej wody, radiowęzła, zagrzybienie, zużyte materace, a także nieodpowiednią opiekę medyczną. Powó d zaznaczył, że cierpi na skoliozę, a mimo to nie była mu zapewniona opieka medyczna (pozew – k. 1-3). Postanowieniem z dnia 2 marca 2015r. powód został zwolniony od kosztów sądowych (k. 14). W odpowiedzi na pozew (k. 21-30) pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Zakładu Karnego we W., zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany podał, że roszczenia powoda są bezzasadne, gdyż nie podaje on na poparcie swoich twierdzeń żadnych dowodów. Pozwany podkreślił również, że powód nie składał żadnych skarg ani do administracji ZK ani sędziego penitencjarnego. Zjawisko przeludnienia w pozwanej jednostce w okresie kiedy przebywał tam powód, również nie występowało. W zakresie zarzutu działań sprzecznych z przepisami prawa i niehumanitarnych, jakich rzekomo dopuszczała się administracja zakładu karnego, pozwany wskazał, że powód nie sprecyzował tych twierdzeń. Warunki w jakich odbywał karę i związane z nimi niedogodności dotyczyły wszystkich osadzonych i były usankcjonowane przez obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Pozwany zauważył, że powód poprzez nieprzestrzeganie obowiązującego porządku prawnego, sam przyczynił się do swojego położenia. Pozwany podkreślił, że wszystkie cele były wyposażone zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności posiadały sprawne okna, dzięki który możliwa --- STRONA 3 --- była wentylacja. Wskazał on również, że w celi nie musi być bieżącego dostępu do ciepłej wody. W ocenie pozwanego powodowi zapewniano również prawidłową opiekę medyczną. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. T. ma 29 lat. Od 2007r. z krótkimi przerwani odbywa kary pozbawienia wolności orzeczone za przestępstwa przeciwko mieniu (kradzieże, kradzieże w włamaniem, rozboje, wymuszenia rozbójnicze) oraz przeciwko zdrowiu (ciężki i średni uszczerbek na zdrowiu, pobicie, nieumyślne spowodowania śmierci). Przebywał w zakładach karnych w S., Ł., W., W., R., P. S., a także w aresztach śledczych w B., W. -B., K., L., W.-M.. Od 29 października 2014r. jest osadzony w Zakładzie Karnym we W.. Dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach (k. 160-165). Od momentu osadzenia w Zakładzie Karnym we W. powód przebywał w następujących celach: - od 29.10.2014 r. – pawilon F, oddział I, cela nr 7, 1-osobowa o powierzchni 4 m 2 , - od 05.11.2014r. – pawilon F, oddział II, cela nr 16, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2, - od 03.12.2014r. – pawilon F, oddział II, cela nr 57, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2 , - od 16.12.2014r. – pawilon F, oddział II, cela nr 47, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2 , W dniach od 6 do 9 stycznia 2015r. powód przebywał w Zakładzie Karnym nr 2 w Ł.. - od 09.01.2015r. – pawilon F, oddział II, cela nr 47, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2 , - od 02.02.2015r., - pawilon F, oddział I, cela nr 13, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2 W dniach od 6 do 29 kwietnia 2015r. powód przebywał w Zakładzie Karnym nr 2 w Ł.. - od 29.04.2015r. – pawilon F, oddział II, cela nr 18, 2-osobowa o powierzchni 6,90 m 2 . Koniec odbywania kary powoda przypada na dzień 11 listopada 2018r. Dowody: notatka służbowa (k. 169). We wszystkich celach Zakładu Karnego we W. zamontowana jest kratka wentylacyjna zapewniająca wymianę powietrza. Wentylacja możliwa jest również przez otwieranie lub uchylanie skrzydeł okiennych. Co kwartał odbywają się okresowe kontrole przewodów kominowych, dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych, które kończą się protokołami --- STRONA 4 --- potwierdzającymi drożność kominów i ich sprawność. Podczas dotychczasowych kontroli nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Raz w roku dokonywany jest w Zakładzie Karnym we W. przegląd stanu techni cznego sprawności elementów narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. Kontrola obejmuje ocenę przydatności do użytkowania, estetykę obiektu i jego otoczenia. Podczas dotychczasow ych kontroli nie stwierdzono w tym zakresie żadnych nieprawidłowości. Wszystkie cele w Zakładzie Karnym we W., w tym w szczególności te, w których przebywał powód, wyposażone są - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych - w łóżko metalowe, stół, szafkę, taboret, stolik lub półkę pod telewizor, wieszak, półkę na przybory toaletowe przy umywalce, miskę plastikową, wiadro plastikowe, kosz na śmieci, popielniczkę, lustro, zmiotkę i szufelkę, szczotkę klozetową, szczotkę z długim trzonkiem. Osadzeni otrzymują również materace, koce i ręczniki spełniające normy używalności określone w powyższym rozporządzeniu. Osadzeni mają prawo wymiany tego asortymentu w magazynie. Więźniowie systematycznie otrzymują również środki czystości. Stan techniczny cel oraz sprzętu kwaterunkowego jest dobry, cele są zadbane. W przypadku występowania usterek, uszkodzeń czy pogorszenia stanu technicznego cel, dokonywane są naprawy doraźne, a wadliwy sprzęt jest wymieniany. Do cen doprowadzona jest zimna woda, a skazani mogą korzystać z kąpieli dwa razy w tygodniu. W Zakładzie Karnym we W. funkcjonuje radiowęzeł, który doprowadzany jest do cel. Za jego pośrednictwem osadzeni mają możliwość zapoznania się z audycjami radiowymi, bieżącymi komunikatami oraz mogą wziąć udział w konkursach. Dowody: notatki służbowe plut. M. B., st. chor. K. S. i kpt. S. Ł. (k. 32 -34, 166-168), karta depozytowa powoda (k. 35), pismo z 4.05.2015r. (k. 170-171), sprawozdanie (k. 172-174), pismo z 9.07.2015r. (k. 219), pismo z 28.07.2015r. (k. 220), pismo z 4.05.2015r. (k. 221). Powód kilkakrotnie zgłaszał Dyrektorowi Zakładu Karnego we W. nieprawidłowości w zakresie warunków panujących w celi oraz jej powierzchni. Wszystkie jego pisma spotykały się z odpowiedzią, że cele, w których przebywa są wyposażone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a ich powierzchnia spełnia normę 3 m 2 na jednego więźnia. --- STRONA 5 --- Funkcjonariusze Służby Więziennej pełniący służbę w Zakładzie Karnym we W. traktują wszystkich osadzonych w sposób humanitarny i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa, z poszanowaniem ich praw oraz zgodnie z zasadami etyki zawodowej. Wszystkie sprawy i problemy zgłaszane przez osadzonych są załatwiane na bieżąco, w miarę możliwości organizacyjnych. Dowody: pismo Dyrektora ZK W. (k. 36-37), notatka służbowa mł. chor. D. H. (k. 38), pisma powoda (k. 94-94v), pismo z 4.05.2015r. (k. 170-171), pismo z 9.07.2015r. (k. 219), pismo z 28.07.2015r. (k. 220), pismo z 4.05.2015r. (k. 221) Powód wielokrotnie dokonywał samookaleczeń, na skutek czego został przeniesiony do celi monitorowanej, przeznaczonej dla osadzonych stwarzających poważne zag rożenie. Po każdym samookaleczeniu był on przewożony do szpitala i, w zależności od potrzeby, hospitalizowany. Zachowania powoda miały charakter instrumentalny i zmierzały do wymuszenia na administracji ZK konkretnej decyzji, np. zgody na zmianę jednostki penitencjarnej. W sumie w trakcie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności od 2007r. samookaleczeń dokonywał kilkadziesiąt razy. Powód połykał różnego rodzaju ciała obce, co wymagało ich operacyjnego usuwania oraz dokonywał cięć skóry, co z kolei t rzeba było szyć. Motywem dokonywania samouszkodzeń przez powoda oraz zapowiedzi dokonywania uszkodzeń jest próba manipulacji funkcjonariuszami i wymuszania określonych działań, np. przewiezienie do innej jednostki penitencjarnej. Powód odbywa karę pozbawienia wolności w warunkach oddziału terapeutycznego dla skazanych z niepsychotycznymi zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonych umysłowo. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Powód miał zapewnioną właściwą opiekę medyczną, w tym specjalistyczną. Otrzymywał leczenie adekwatne do zgłaszanych dolegliwości i rozpoznań chorobowych. Od chwili przybycia do Zakładu Karnego we W. wielokrotnie zapisywał się do lekarza, odbywał liczne konsultacje. W sytuacjach nagłych do powoda wzywany był zespół ratown ictwa medycznego. Nie miała miejsca sytuacja, by powód nie został przyjęty przez lekarza lub pielęgniarkę albo by przyjęcie nastąpiło ze zwłoką. Niejednokrotnie powód odmówił poddania się leczeniu i przyjęciu leków, chcąc w ten sposób wymusić podjęcie konk retnych czynności, np. podanie silnych leków przeciwbólowych, przy czym powoda interesowało w zasadzie wyłącznie leku o charakterze narkotycznym (Tramal). W styczniu tego roku odmówił leczenia w jednostce penitencjarnej z oddziałem szpitalnym w Ł., przy czym motywem tej decyzji był obowiązujący w szpitalu zakaz palenia, co dla powoda jako osoby palącej było bardzo istotne. --- STRONA 6 --- Dowody: postanowienia SO w Warszawie z 29.04.214r. (k. 71) i 11.02.2014r. (k. 73), oświadczenia powoda (k. 81-82,93, 102), sprawozdanie z rozmowy psychologicznej (k. 119), wniosek o wymierzenie kary dyscyplinarnej (k. 120), pismo do powoda z 4.05.2015r. (k. 170 -171), sprawozdanie (k. 172-174), pismo do powoda z 704.2015r. (k. 175), sprawozdanie (k. 176), notatka kierownika ambulatorium (k. 178), orzeczenie o niepełnosprawności (k. 180), dokumentacja medyczna (k. 63-69, 74-80, 83-91, 94-95, 98-101, 104-118, 121-127), notatka służbowa (k. 207). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych wyżej dowodów. Zgromadzone w aktach sprawy dokumenty zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, nie były kwestionowane przez strony, a i Sąd nie znalazł podstaw by czynić to z urzędu. Sąd oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka wskazanego przez powoda, ponieważ okoliczności, na jakie miałby zeznawać świadek, w szczególności dotyczące warunków panujących w celach, zostały wykazane na podstawie wiarygodnych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Ponadto nawet sam powód w swoich zeznaniach nie przedstawił takich sytuacji, kiedy byłby niewłaściwie traktowany przez funkcjonariuszy pozwanego, stąd słuchanie na takie okoliczności świadka nie było celowe. Jako niewiarygodne Sąd ocenił zeznania powoda odnoszące się do naruszania jego dób osobistych przez pozwanego, a w szczególności dotyczące przeludnienia w celach, braku odpowiedniego wyposażenia, wentylacji czy opieki medycznej. W opozycji do tych zeznań stały zgromadzone w sprawie dokumenty, sporządzone przez różnych funkcjonariuszy Służby Więziennej i w różnych okresach. W zestawieniu z zeznaniami powoda dokumenty te przedstawiały dla Sądu dużo większą wartość dowodową. Również ich wiarygodność, w przeciwieństwie do zeznań powoda, nie budziła wątpliwości Sądu. Z okoliczności sprawy wynika, że powód jest osobą bardzo konfliktową, próbującą wymusić na innych określone działania. W swoich zeznaniach w sposób skrajnie negatywny przedstawiał warunki panujące w Zakładzie Karnym we W., co nie znalazło potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Wobec powyższego uzasadnione jest stanowisko, że jego intencją było przedstawienie swojej sytuacji i warunków w jakich odbywa karę w możliwie jak najgorszym świetle, a to w celu uzyskania korzystanego dla siebie rozstrzygnięcia i w szczególności świadczenia finansowego. --- STRONA 7 --- Sąd Okręgowy zważył co następuje: Powód w niniejszym procesie dochodził zadośćuczynienia za odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach godzących dobra osobiste – godność i cześć oraz prawo do życia w intymności. Istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia czy warunki, w jakich przebywał powód były zgodne z prawem oraz czy naruszyły jego dobro osobiste w postaci prawa godności, czci i prywatności człowieka. W tym miejscu wskazać należy, iż to na pozwanym spoczywał ciężar wykazania, iż działał on zgodnie z prawem i warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych (por. wyrok SN z dnia 28 lutego 2007. w sprawie V CSK 431/06, OSNC 2008/1/12). Powyższe nie zwalnia jednak powoda z obowiązku wykazania, że doszło do naruszenia dobra osobistego. W myśl art. 417 k.c. , za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Powołany przepis określa podmiot odpowiedzialny za niezgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej (w niniejszej sprawie - Skarb Państwa) oraz podstawę jego odpowiedzialności (naruszenie prawa). Szczegółowe przesłanki odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych oraz zakres przysługujących z tego tytułu roszczeń określają natomiast przepisy art. 23, 24 i 448 k.c. Godność jest tym elementem psychiki człowieka, który konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Stanowi ona bardzo ważny element psychiki ludzkiej, dlatego jest jednym z najistotniejszych dóbr osobistych człowieka. Jedną z podstawowych powinności nowożytnego państwa prawa jest zagwarantowanie humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Z tego powodu korzysta ona z ochrony już na poziomie konstytucyjnym – zgodnie z art. 30 Konstytucji, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r. Nr 38 poz. 167 i 169), każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Z kolei art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61 poz. 284 ze zm.), której Polska jest sygnatariuszem stanowi, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub --- STRONA 8 --- poniżającemu traktowaniu lub karaniu. Te normy prawa międzynarodowego znajdują swoje odpowiedniki w art. 40 i 41 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie one w sposób niewątpliwy nakładają na władzę publiczną wskazany obowiązek zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nienaruszających godności ludzkiej. Ocena czy w danych warunkach rzeczywiście doszło do naruszenia dóbr osobistych nie może być przy tym dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości powoda i jego subiektywnych odczuć, lecz powinna zostać poddana obiektywizacji (vide: wyrok S N z 11 marca 1997r. III CKN 33/97, OSNC 1997/6-7/93; uzasadnienie wyroku SN z 27 października 2011r., V CSK 489/10, Lex nr 1102552, uchwała SN składu 7 sędziów z 18 października 2011r., III CZP 25/11. Lex nr 960463). Jak już wyżej wskazano, formy ochrony dóbr osobistych wyznaczają art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Ten pierwszy przepis stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezpra wne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Art. 448 k.c. stanowi zaś, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobi ste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków na ruszenia. Ponieważ spośród kilku roszczeń przewidzianych w art. 24 k.c. powód wybrał roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należało rozważyć, jakie są przesłanki powstania tego roszczenia. Wbrew temu, co mogłaby sugerować treść art. 24 k.c. - co do zasady - jest nią nie tylko bezprawne, ale także zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005r., IV CK 805/04, LEX nr 177221 i z 19 stycznia 2007r., III CSK 358/06, LEX nr 277289). Zaznaczyć jednak należy, że zgodnie z aktualnym stanowiskiem orzecznictwa Sądu Najwyższego (odmiennym niż przyjmowano dotychczas, np. wyrok Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2005r. w sprawie IV CK 805/04), odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 kc za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych nie zależy od winy. Artykuł 448 kc nie określa, kto ponosi odpowiedzialność za naruszenie dóbr osobistych i nie różnicuje jej --- STRONA 9 --- w zależności od podmiotu odpowiedzialnego. Do roszczeń opartych na tej podstaw ie musi jednak znaleźć zastosowanie nadrzędna zasada konstytucyjnej odpowiedzialności władzy publicznej. Oznacza to, że jeżeli źródłem odpowiedzialności jest szkoda pozostająca w normalnym związku przyczynowym z wykonywaniem władzy publicznej, to jest ona oparta na przesłance bezprawności. Utrzymanie jako przesłanki tej odpowiedzialności także czynnika subiektywnego (winy) naruszałoby konstytucyjnie ukształtowaną zasadę odpowiedzialności państwa za działania w sferze publicznej (tak: Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 18.10.2011r., III CZP 25/11, publ. Lex nr 960463, w wyroku z dnia 14.06.2012r., sygn. akt I CSK 489/11, Lex nr 1212799, wyrok SN z dnia 28.02.2007r., V CSK 431/06, publ. OSNC 2008/1/13). Odpowiedzialność pozwanego mogła więc wynikać z zachowania bezprawnego. W oczywisty sposób, zakres przedmiotowej ochrony będzie węższy w stosunku do osoby odbywającej na mocy prawomocnego wyroku sądu karę pozbawienia wolności. Ograniczenia w zakresie korzystania ze swobód osobistych są bowiem wpisane w sa mą istotę omawianej kary. Osoba popełniająca przestępstwo powinna się liczyć z dolegliwościami grożącej jej kary. Pamiętać jednak należy, iż obowiązujący system prawny, pomimo, iż przewiduje ograniczenia praw osobistych w przypadku kary pozbawienia wolnośc i, to jednak nie wyłącza tych praw całkowicie. Jednostka osadzona w zakładzie karnym w dalszym zakresie pozostaje dysponentem omawianych praw, a ich zakres nie może być ograniczany w sposób naruszający regulacje prawa karnego wykonawczego. W przeciwnym bow iem wypadku doszłoby do naruszenia celów kary. Zgodnie bowiem z art. 53 k.k. jej dolegliwość nie powinna przekraczać stopnia winy, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu oraz biorąc pod uwagę cele zapobiegawcze i wychowawcze, które ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Surowość kary mierzona jest jej rodzajem oraz długością wykonywania, a nie dodatkowymi dolegliwościami w ramach danego jej rodzaju. Oceniając, czy pozwanemu można przypisać bezprawność działania niezbędną do ustalenia jego odpowiedzialności, konieczna była ocena podniesionych przez powoda nieprawidłowości w działaniu administracji Zakładu Karnego, wyposażeniu i standardzie cel oraz oferowanej osadzonym opiece medycznej pod kątem normujących te kwestie przepisów prawa. W pierwszej kolejności naruszenie dóbr osobistych powód wiązał z panującym w Zakładzie Karnym przeludnieniu. Kwestię wielkości cel i minimalnej powierzchni przypadającej na jednego więźnia normuje Kodeks karny wykonawczy w art. 110 § 2. Zgodnie z nim powierzchnia celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, musi wynosić nie mniej niż --- STRONA 10 --- 3 metry kwadratowe. Z niebudzących wątpliwości dokumentów przedstawionych przez pozwanego wynika, że w okresie odbywania karny w Zakładzie Karnym we W. powód przebywał w celach spełniających powyższą normę. Początkowo zajmował jednoosobową celę o powierzchni 4 m 2 , zaś następnie cele dwuosobowe o powierzchni 6,90 m 2 , co daje 3,45 m 2 na jednego osadzonego. Oznacza to, że działania pozwanego były w pełni zgodne z prawem, co wyłącza w tym zakresie jego odpowiedzialność. Zgodne z przepisami prawa było również wyposażenie cel, w których przebywał powód. Kwestie te normuje z kolei rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. W załączniku 3 do tego rozporządzenia wymieniono wszystkie sprzęty, które powinny znajdować się w celi oraz ich ilość. I w tym zakresie Sąd opar ł się na wiarygodnych dokumentach przedstawionych przez pozwanego, z których wynika, że cele, w których przebywał powód wszystkie te sprzęty zawierały. W istocie są to podstawowe przedmioty potrzebne do codziennej egzystencji. Należy podkreślić, że powód j edynie ogólnikowo zarzucił brak odpowiedniego wyposażenia, nie precyzując jakich przedmiotów brakowało. Uniemożliwia to ocenę, czy faktycznie dobro osobiste powoda zostało naruszone. I w tym zatem zakresie działaniom czy zaniechaniom pozwanego nie można pr zypisać bezprawności. Nie zasługiwał na uwzględnienie również zarzut powoda jakoby naruszono jego dobra osobiste przez brak ciepłej wody w celi. Stosownie do przepisów prawa osadzonemu przysługuje co do zasady jedna kąpiel w tygodniu (§ 30 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno -porządkowego wykonania kary pozbawienia wolności). Skazani odbywający karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W. mogą natomiast korzystać z kąpieli dwa razy w tygodniu . Powód nie podnosił, że z tego prawa nie mógł korzystać, a zatem należy uznać, że miał dostęp do ciepłej wody w wymiarze wynikającym z przyjętych norm. Samo subiektywne odczucie powoda, iż powinien się myć w ciepłej wodzie w celi i to co dzień nie jest po dstawą do przyjęcia, iż doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Zgodnie zaś z art. 102 pkt. 1 kkw pozwany miał obowiązek zapewnić mu warunki umożliwiające utrzymanie odpowiednich warunków higieny (w tym osobistej) i takie warunki poprzez dostęp do bieżą cej (choćby zimnej) wody w celi oraz możliwość zażywania pryszniców w ciepłej wodzie powód miał zapewnione. Nie potwierdziły się zarzuty powoda dotyczące złego zaopatrzenia celi w świeże powietrze. Po pierwsze, powód nigdy nie zgłaszał żadnych skarg na teg o rodzaju problem, a --- STRONA 11 --- w celi było sprawne okno i jego otwieranie nie było uzależnione od czyjekolwiek zgody. Wentylację zapewniała również kratka zamontowana w ścianie. Natomiast niewątpliwie do braku świeżego powietrza w celu przyczyniło się palenie przez powoda papierosów w celi. Zarzuty dotyczące wyglądu celi są natomiast zdecydowanie subiektywne. Odczucia te na pewno nie należą do przyjemnych, ale skala dolegliwości z tym związanych nie przekracza stopnia, który pozwalałby mówić o naruszeniu godności. Ty m bardziej, że więźniowie sami odpowiadają za stan oraz czystość, i w tym celu wydawane są im odpowiednie środki czyszczące. Ponadto w celi była możliwość otwierania okna i wentylowania pomieszczenia. Takie warunki panujące w celi spełniały wymogi z art. 1 02 pkt 1 kkw. Książeczka zdrowia powoda nie potwierdziła natomiast zarzutów powoda o tym, by pozwany nie zapewniał mu odpowiedniej opieki medycznej. Mnogość zawartych w niej wpisów, dokonywanych w różnych okresach czasu, przez różnych specjalistów dobitn ie świadczy o tym, że powód miał stały dostęp do lekarzy, w tym specjalistów, często zapisywał się na konsultacje z nimi, przepisywane były dla niego leki itd. Gdy istniała taka konieczność wzywano dla niego zespół ratowniczy, hospitalizowano. Oferowano mu również leczenie w oddziale szpitalnym ZK w Ł.. Należy w tym miejscu zauważyć, że stan zdrowia powoda w znacznej mierze jest wynikiem dokonywanych przez niego licznych samookaleczeń. Niejednokrotnie też odmówił poddania się leczeniu i przyjęciu leków. Dzi ałania te miały na celu wymuszenie na lekarzach lub administracji jednostki podjęcie konkretnych czynności zgodnie z wolą powoda, np. podanie silnych leków przeciwbólowych o charakterze narkotycznym (Tramal), przeniesienie do innego zakładu karnego. W ocenie sądu, powód bardzo subiektywnie ocenia swoją sytuację, a obiektywna ocena prowadzi do wniosku, iż strona pozwana po pierwsze nie naruszyła żadnych norm prawnych wobec powoda, zapewniła mu właściwe warunki odbywania kary pozbawienia wolności, a ponadto stworzyła powodowi warunki do rozwoju osobowościowego. Sąd podkreśla, że samo odbywanie kary pozbawienia wolności ogranicza prawo do intymności każdego skarżącego i stawia go w niekomfortowej sytuacji spowodowanej jego zachowaniem. Ograniczenia te są elementem kary, z tym tylko, że nie mogą przekraczać pewnej dopuszczalnej miary. Jednak nawet gdy tę miarę przekroczą, co może stanowić przesłankę stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych, nie oznacza to automatycznie, że w każdej takiej sytuacji skazany doznał krzywdy, która powinna zostać naprawiona poprzez zasądzenia zadośćuczynienia. O niehumanitarnym traktowaniu więźnia można mówić wówczas gdy, następuje kumulacja różnych niedogodności w dłuższym okresie znacznie --- STRONA 12 --- przekraczająca normalne dolegliwości związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności, a z taką sytuacja nie mamy do czynienia w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Reasumując, same chęci korzystania przez więźniów – w tym i powoda – z lepszych warunków, nie są podstawą do przyjęcia, iż warte oferow ane w Zakładzie Karnym we W. i stosowane środki czystości są złe i szkodliwe. Podkreślić także trzeba, iż przy ocenie rozmiaru krzywdy wskazywanej przez powoda trzeba mieć na uwadze, że powód odbywa karę pozbawienia wolności, co nieuchronnie wiąże się z dolegliwościami, gdyż kara pozbawienia wolności ma także funkcję represyjną, a o doznaniu krzywdy można mówić tylko w wypadku, gdy wykonywanie kary pozbawienia wolności prowadzi do większego ograniczenia praw człowieka i jego godności, niż to wynika z zadań ochronnych i celu zastosowanego środka. Subiektywne zatem przekonanie powoda, że nastąpiło przy tym naruszenie jego dóbr osobistych, jest bezpodstawne i nie mogło znaleźć ochrony prawnej przewidzianej w art. 23 i 24 k.c , jak również być podstawą przyznania mu zadośćuczynienia przewidzianego w art. 448 k.c. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd w wyroku oddalił powództwo. SSO Joanna Ciesielska-Borowiec