Wyrok I C 1767/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu I

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1767/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Ewa Głowacka-Andler Protokolant: sekr. sądowy Magdalena Waszak po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012r w Kaliszu na rozprawie sprawy z powództwa: A. K. przeciwko: (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę I. Zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda A. K. kwotę 200.000 zł (dwieście tysięcy złotych) z ustawowymi odsetkami od kwoty: - 75.000 zł od dnia 16 stycznia 2009 r., - 125.000 zł od dnia 13 października 2011 r. do dnia zapłaty; II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie; III. Ustala, że pozwany będzie ponosił odpowiedzialność za mogące powstać w przyszłości skutki wypadku, jakiemu powód uległ w dniu 1 września 2008 r.; IV. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4. 811,33 zł tytułem zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego. V. Nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sąd Okręgowy w Kaliszu kwotę 10.250 zł tytułem części nieopłaconych kosztów sądowych; VI. Nie obciąża powoda pozostałymi kosztami sądowymi. SSO Ewa Głowacka – Andler UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- Pozwem wniesionym w dniu 2 sierpnia 2010 r. powód A. K. wniósł przeciwko (...) S.A. w W. o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 75.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 16 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku z dnia 1 września 2008 r. oraz zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu podano, że powód został poszkodowany w wypadku komunikacyjnym, który miał miejsce w dniu 1 września 2008 r. w K.. W wypadku tym kierujący samochodem marki R. (...) o nr rej. (...) – ubezpieczonym u pozwanego z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej u pozwanego - nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu kierującemu motocyklem powodowi, w wyniku czego doszło do zderzenia się pojazdów. W wyniku tego zdarzenia powód doznał urazu kręgosłupa piersiowego, złamania kompensacyjnego kręgu Th 12 z pourazową stenozą kanału kręgowego i uszkodzeniem rdzenia na tym poziomie, skutkującymi niedowładem kończyn dolnych oraz zaburzeniami w oddawaniu moczu. W konsekwencji powód doznał ogromnego cierpienia fizycznego i psychicznego związanego z uciążliwością procesu leczenia, jak również ograniczeniem jego aktywności zawodowej, społecznej, towarzyskiej oraz na polu realizacji jego zainteresowań. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność, co do zasady i tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wypłacił powodowi kwotę 100.000 zł. W ocenie powoda przyznane zadośćuczynienie jest nieadekwatne do zakresu jego cierpień fizycznych, psychicznych i moralnych spowodowanych skutkami wypadku. W zakresie uzasadnienia żądania zasądzenia odsetek podniesiono, że roszczenie powoda zostało zgłoszone pozwanemu pismem z dnia 8 grudnia 2008 r., a przy przyjęciu, że zostało doręczone pozwanemu po upływie 7 dni, uzasadnia przyjęcie, że 30 – dniowy termin przewidziany dla przeprowadzenia procedury likwidacji szkody upłynął w dniu 15.01.2009 r., a zatem pozostaje żądanie zasądzenia odsetek od dnia następnego. Żądanie ustalenia odpowiedzialności pozwanego na przyszłość uzasadniono ciągle trwającym procesem leczenia i rehabilitacji powoda, co stwarza niepewność wystąpienia negatywnych konsekwencji zdarzenia, których nie da się wskazać w chwili obecnej /k. 2 – 8/. W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, podnosząc, że wypłacone powodowi zadośćuczynienie odpowiada rozmiarowi doznanej przez powoda krzywdy. Nadto pozwany podniósł, że odsetki od kwoty zadośćuczynienia winny być zasądzone od daty wydania orzeczenia (k. 104 - 107). Pismem procesowym wniesionym w dniu 12.10.2011 r. powód rozszerzył powództwo i wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 300.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku przedmiotowego wypadku wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od kwoty 75.000 zł od dnia 16 stycznia 2009 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty dalszych 225.000 zł od dnia rozszerzenia powództwa. Zwiększenie kwoty żądanego zadośćuczynienia powód uzasadnił ustaleniem w toku postępowania 100 – procentowego stopnia trwałego uszczerbku na jego zdrowiu /k. 161 – 163/. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 1 września 2008 r. w K., na skrzyżowaniu ulic (...) i (...) powód A. K. uległ wypadkowi komunikacyjnemu na skutek naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym przez kierującego samochodem marki R. (...) o nr rej. (...) R. B.. /dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Krotoszynie z dn. 12.11.2008 r., II K 538/08 k. 13/ Ubezpieczycielem tego pojazdu mechanicznego z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia posiadaczy pojazdów mechanicznych był pozwany (...) S.A. w W.. /okoliczności bezsporne/ --- STRONA 3 --- Po wypadku powód był hospitalizowany w dniach 01.09.2008 – 15.09.2008 w Wojewódzkim Szpitalu (...) w K., na Oddziale Neurochirurgicznym. U powoda rozpoznano uraz kręgosłupa piersiowego, złamanie kompresyjne kręgu Th 12 z pourazową stenozą kanału kręgowego i uszkodzeniem rdzenia na tym poziomie, skutkującymi ustępującym niedowładem dosiebnym kończyn dolnych. Powód został poddany zabiegowi operacyjnemu odbarczenia kręgosłupa, a następnie wykonano stabilizację stabilizatorem transpedikularnym. Po upływie tygodnia powód został poddany zabiegowi korekcji ustawienia śruby stabilizatora. /dowód: skierowanie do szpitala z dn. 01.09.2008 r. k. 26; karta informacyjna leczenia szpitalnego z dn. 15.09.2008 r. k. 23, 27; historia choroby k. 24 – 25v, 28 - 29; wynik badania tomografii komputerowej z dn. 01.09.2008 r. k. 30; zaświadczenie k. 44; opinia pisemna biegłego sądowego specjalisty ortopedy traumatologa M. G. z dn. 11.05.2011 r. k. 140 – 143/ W dniach 16.09.2008 r. – 14.10.2008 r. powód był hospitalizowany na Oddziale Rehabilitacyjnym ww. Szpitala, gdzie rozpoznano u niego utrzymujący się niedowład kończyn dolnych, zwłaszcza stóp, oraz neurogenny pęcherz, przejawiający się w braku czucia parcia i braku umiejętności samodzielnego oddawania moczu. Powód został poddany terapii rehabilitacyjnej w postaci ćwiczeń i masaży, wspartej terapią farmakologiczną. Choremu założono gorset Jowetta, w którym stawiany był przy wysokim balkoniku, w celu podjęcia próby chodu. Pacjent został wypisany ze szpitala z zaleceniem kontynuowania wyuczonych ćwiczeń, chodzenia przy pomocy kul łokciowych w aparatach na opadające stopy, noszenia gorsetu Jawetta przez okres dalszych 4 tygodni, cewnikowania 4 razy na dobę oraz zażywania leku Urosept. /dowód: skierowanie do szpitala z dn. 15.09.2008 r. k. 34; karta informacyjna leczenia szpitalnego z dn. 14.10.2008 r. k. 31, 35; historia choroby k. 32 – 33v, 38 – 38v; dokumentacja medyczna k. 36;zlecenia na zaopatrzenie k. 39, 40; opinia pisemna biegłego sądowego specjalisty ortopedy traumatologa M. G. z dn. 11.05.2011 r. k. 140 – 143 / Przez okres ok. 2 – ch miesięcy po wypadku powód odczuwał dość silny ból, zażywał leki przeciwbólowe i przeciwzakrzepowe, nie był w stanie przewrócić się z boku na bok i miał problemy z zaśnięciem. W okresie 6 – u miesięcy od wypadku przy wykonywaniu czynności życia codziennego (przygotowywanie posiłków, pójście do toalety) korzystał z pomocy innych osób. Na skutek wypadku powód źle się czuł psychicznie. Miał poczucie bezradności, bycia niepotrzebnym, utracił sens życia. Przez okres trzech miesięcy leczył się z tego powodu u psychiatry. /dowód: zeznania świadka E. K. k. 120 – 121; zeznania powoda k. 121 – 122, 194v - 195/ Od czasu wyjścia ze szpitala powód leczył się u lekarza rodzinnego oraz w poradni rehabilitacyjnej. Pobierał też serię zabiegów fizjoterapeutycznych. /dowód: skierowanie do poradni z dn. 22.10.2008 r. k. 46, historia choroby k. 45; skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne k. 48 – 48v; dokumentacja medyczna k. 49 – 50; informacja dla lekarza kierującego z dn. 30.07.2009 r. k. 51; dokumentacja medyczna k. 63 - 66/ W dniach 01.02 – 28.02.2009 r. powód przebywał w prywatnej Klinice (...) S.A. w K., w której był rehabilitowany 4 godziny dziennie przez 5 dni w tygodniu oraz po dwie godziny w soboty. Terapia ta przyniosła poprawę jego parametrów zdrowotnych. /dowód: opinia o postępie w rehabilitacji z dn. 16.03.2009 r. k. 52 – 53; historia choroby k. 54 – 55, dokumentacja medyczna k. 56, 57; karta pielęgniarska pacjenta k. 58 – 59; opinia neuropsychologiczna z dn. 02.02.2009 r. k. 60/ --- STRONA 4 --- Od sierpnia do października 2009 r. powód leczył się w poradni urologicznej, z powodu zapalenia pęcherza. /dowód: skierowanie do poradni z dn. 10.08.2009 r. k. 67; historia choroby k. 61 – 62; zeznania powoda k. 121 – 122, 194v - 195/ W 2009 i 2010 r. odbył też wizyty w poradni chirurgicznej. /dowód: skierowanie do poradni z dn. 26.04.2010 r. k. 41; historia choroby k. 42 – 43; zaświadczenie lekarskie k. 47/ Orzeczeniem z dnia 15 października 2009 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił, że stały uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 85 %, w wyniku czego decyzją ZUS z dnia 5 października 2009 r. powodowi zostało przyznane jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy. /dowód: decyzja k. 71 – 71v; orzeczenie – w aktach szkodowych/ Orzeczeniami z dnia 8 grudnia 2008 r. i 3 listopada 2009 r. skład orzekający Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności w K. postanowił, że stan zdrowia powoda uzasadnia zaliczenie jego do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 03.11.2011 r. /dowód: orzeczenia k. 68, 69/ Orzeczeniem z dnia 2 marca 2010 r. lekarz orzecznik ZUS orzekł, że powód jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji do dnia 31 marca 2013 r. /dowód: orzeczenie k. 70/ W toku postępowania szkodowego stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu powoda został określony wstępnie na 30 %, a ostatecznie na 55 %. Mając to na uwadze, pozwany wypłacił powodowi z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę najpierw kwotę 40.000 zł - przelewem z dnia 19.03.2009 r., a następnie kwotę 60.000 zł - przelewem z dnia 30.11.2009 r. /dowód: orzeczenie lekarskie wstępne z dn. 19.02.2009 r., orzeczenie lekarskie końcowe z dn. 09.09.2009 r., pismo pozwanego z dn. 16.03.2009 r. k. 18, pismo pozwanego z dn. 24.11.2009 r. k. 19– 20, pisma potwierdzające przelew - w aktach szkodowych / Pismem z dnia 8 grudnia 2008 r. pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do uiszczenia na jego rzecz kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z zaznaczeniem, że ostateczna wysokość żądanej z tego tytułu kwoty będzie uzależniona od ostatecznego stanu zdrowia powoda. /dowód: pismo (...) S.A. we W. k. 14 - 17/ Pismem z dnia 11 stycznia 2010 r., które wpłynęło do pozwanego w dniu 18 stycznia 2010 r., pełnomocnik powoda wezwał pozwanego do uiszczenia na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę kwoty 250.000 zł. /dowód: pismo (...) S.A. we W. k. 21 - 22/ W chwili obecnej powód jest rehabilitowany w domu trzy razy w tygodniu. Oprócz tego korzysta raz na kwartał z rehabilitacji z NFZ. Jest na diecie wysokobiałkowej. Odczuwa bóle kręgosłupa w okresach zmian pogody i z tego powodu czasami zażywa leki przeciwbólowe. Nadal potrzebuje pomocy przy spożywaniu posiłków i nie do końca kontroluje potrzeby fizjologiczne, co powoduje, że poza domem ubrany jest w jednorazową pieluchę. Raz na jakiś czas musi przeprowadzić sobie zabieg cewnikowania pęcherza moczowego. --- STRONA 5 --- /dowód: zeznania świadka E. K. k. 120 – 121; zeznania powoda k. 121 – 122, 194v - 195/ W celu ustalenia rodzaju i stopnia uszczerbku na zdrowiu powoda doznanego w wyniku urazu oraz rozmiaru jego cierpień fizycznych i psychicznych, jak również jego aktualnego stanu zdrowia i rokowania co do jego na przyszłego, Sąd przeprowadził dowód z opinii biegłego specjalisty ortopedy traumatologa, który orzekł, że powód w wyniku wypadku doznał bardzo poważanego urazu kręgosłupa piersiowego i rdzenia kręgowego, skutkiem czego cierpi na niedowład kończyn dolnych z zaburzeniami czucia, z wyłączeniem czucia w obrębie stóp. W konsekwencji powód porusza się na wózku inwalidzkim. Od ok. 9 – ego miesiąca po wypadku stoi i przemieszcza się z podparciem. Stopień niedowładu jest tak duży, że powód nie jest w stanie poruszać się o dwóch kulach, gdyż - z uwagi na duże osłabienie siły mięśniowej kończyn dolnych – nie jest w stanie ich czynnie unosić. Powód przy pomocy dwóch kul może jedynie przemieszczać się na krótkich dystansach, do stu metrów. Doznany uszczerbek na zdrowiu ma charakter trwały i wynosi 100 %. Aktualny stan zdrowia powoda jest stabilny, jednak nawet krótkotrwałe zaprzestanie rehabilitacji może spowodować powstanie odleżyn czy przykurczów w stawach. Stabilność stanu zdrowia powoda jest uzależniona od zachowania dotychczasowego stopnia intensywności rehabilitacji i może utrzymać się przez okres najbliższych 15 lat. W świetle dostępnej wiedzy medycznej nie należy spodziewać się poprawy stanu zdrowia powoda. Powód będzie odczuwać skutki wypadku do końca życia. Nie istnieją szanse na powrót do jego dotychczasowej aktywności życiowej i zawodowej. W okresie pierwszego tygodnia po wypadku powód odczuwał dolegliwości bólowe w skali 0 – 10 na poziomie 6/7. Po upływie dwóch tygodni ból ustabilizował się na poziomie 4. Po upływie 6 tygodni – 2/3. Aktualne dolegliwości bólowe, których źródłem jest patologiczne wzmożone napięcie mięśniowe kończyn dolnych i konieczność pokonywania tego napięcia oraz pourazowe i pooperacyjne ograniczenie ruchów kręgosłupa, wynoszą 1/2. Powód wymagał i nadal wymaga pomocy innych osób. Przez pierwsze 6 miesięcy pomoc ta była konieczna we wszystkich sferach życia. W chwili obecnej powód jest samodzielny w warunkach życia domowego, wymaga natomiast pomocy w załatwianiu spraw poza domem i podróżowaniu. W przyszłości mogą ujawnić się kolejne skutki wypadku, wynikające ze zmniejszającej się wraz z wiekiem aktywności fizycznej, co może spowodować powstanie zmian zapalnych układu oddechowego, czy odleżyn. Konsekwencją pęcherza neurogennego może być rozwinięcie się zapalenia układu moczowego. /dowód: opinia pisemna biegłego sądowego specjalisty ortopedy traumatologa M. G. z dn. 11.05.2011 r. k. 140 – 143; zeznania świadka E. K. k. 120 – 121; zeznania powoda k. 121 – 122, 194v - 195/ Powód z zawodu jest malarzem i tapeciarzem. Przed wypadkiem prowadził działalność gospodarczą w zakresie wykonywania robót budowlano – remontowych i osiągał z tego tytułu dochód ok. 3.500 zł miesięcznie. Był aktywny fizycznie. Prowadził aktywne życie towarzyskie. Co roku wyjeżdżał na wczasy nad morze. W sierpniu 2009 r. zawarł związek małżeński z wieloletnią narzeczoną. Ze związku tego pochodzi córka, urodzona w grudniu 2009 r. W chwili obecnej powód utrzymuje się ze świadczenia rentowego wypłacanego przez ZUS w obecnej wysokości ok. 830 zł, zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 173 zł, renty wyrównawczej wypłacanej przez pozwanego w wysokości w wysokości ok. 756 zł, jak również renty z tytułu zwiększonych potrzeb (rehabilitacja) ok. 5.562 zł kwartalnie. Powód mieszka wraz z żoną i córką w wynajętym mieszkaniu o pow. ok. 30 m 2. Koszt wynajmu wynosi 700 zł. --- STRONA 6 --- Żona powoda nie pracuje, przebywa na urlopie wychowawczym. Z tego tytułu otrzymuje zasiłek wychowawczy w kwocie ok. 400 zł oraz dodatek do zasiłku w kwocie 68 zł. Powód nadal odczuwa żal z powodu utraty dotychczasowej aktywności zawodowej, społecznej i towarzyskiej, oraz że nie jest w stanie w pełni sprawować fizycznej opieki nad swoją córką. /dowód: zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej; zeznanie podatkowe powoda za 2008 r. – w aktach szkodowych; oświadczenie k. 72 – 75; umowa najmu k. 80; decyzja ZUS z dn. 16.03.2010 r. k. 83 – 84; decyzja MOPS w K. z dn. 28.04.2010 r. k. 81 – 82; zeznania świadka E. K. k. 120 – 121; zeznania powoda k. 121 – 122, 194v - 195/ Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności za szkody związane z wypadkiem. Odpowiedzialność ta wynika z umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sporna jest natomiast wysokość kwoty zadośćuczynienia. Pozwany już w toku postępowania szkodowego wypłacił na rzecz powoda zadośćuczynienie w łącznej kwocie 100.000 zł, uznając, że kwota ta stanowi wystarczająca kompensatę z tytułu doznanych przez powoda cierpień fizycznych i psychicznych. Zgodnie z art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 § 1 k.c. w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne (ból i inne dolegliwości ), jak i cierpienia psychiczne (ujemne uczucia przeżywane w związku z cierpieniem fizycznym lub następstwami uszkodzenia ciała albo rozstroju zdrowia). Krzywda, jako niematerialna szkoda na osobie, jest ze swej natury trudna do oszacowania w wartościach wymiernych ekonomicznie. Z uwagi na ocenny charakter ustalania konkretnej kwoty zadośćuczynienia jej określenie jest ze swej istoty objęte sferą swobodnej oceny sędziowskiej, co oczywiście nie może oznaczać dowolności /post. SN z 27.07.2005 r. opubl. LEX nr 152495/. Przyjmuje się, że kryteria istotne przy ustalaniu odpowiedniej sumy zadośćuczynienia to m. in.: rodzaj naruszonego dobra, zakres i rodzaj rozstroju zdrowia, czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność ujemnych doznań fizycznych i psychicznych, rokowania na przyszłość, konsekwencje uszczerbku na zdrowiu poszkodowanego w życiu osobistym i społecznym oraz stopień winy sprawcy /zob. m.in. wyr. SN z 20.04.2006 r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509; wyr. SN z 09.11.2007 r., V CSK 245/07, OSNC-ZD 2008r., z. 4, poz. 95/. Określając kwotę należnego zadośćuczynienia pieniężnego Sąd musi kierować się wskazanymi wyżej kryteriami, mając na uwadze całokształt okoliczności każdego rozpatrywanego przypadku, oraz uwzględniając okoliczność, że obejmuje ono wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości; ma ono bowiem charakter całościowy i jest przyznawane jednorazowo /zob. m.in. wyr. SN z 18.0.2004 r., IV CK 357/03, LEX nr 584206; wyr. SA w Poznaniu z 02.06.2010 r., I ACa 392/10, LEX nr 756571/. Zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, dlatego jego wysokość musi przedstawiać jakąś ekonomicznie odczuwalną wartość. Wysokość ta nie może być jednak nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, a więc powinna być utrzymana w rozsądnych granicach /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26.02.1962 r., OSNCP 1963, poz. 58, z. 3, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18.02.1998 r., I ACa 715/97 - Wokanda nr 9 z 1999r - str. 46-48/. Rozstrzygając w kwestii przyznania powodowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, Sąd nie podzielił stanowiska strony pozwanej, jakoby powodowi nie należało się większe zadośćuczynienie od przyznanego przez pozwanego przed wszczęciem postępowania sądowego. --- STRONA 7 --- Ustalając wysokość zadośćuczynienia Sąd miał na uwadze dyskomfort psychiczny i fizyczny (stres, ból, niedogodności) powoda związany z jego pobytem w szpitalu oraz przechodzonymi dwukrotnie zabiegami operacyjnymi, a następnie bolesną i uciążliwą rehabilitacją. Jak wynika z opinii biegłego ortopedy, w pierwszych dwóch tygodniach leczenia rozmiar cierpień powoda należy ocenić na bardzo duży, następnie ulegał sukcesywnemu zmniejszeniu i stał się względnie nieduży dopiero po upływie 6 – u tygodni od zdarzenia. Cierpienia fizyczne powoda ustąpiły wówczas pierwszeństwa jeszcze bardziej dotkliwym cierpieniom psychicznym związanym z długim okresem unieruchomienia w domu i trudnościami w wykonywania czynności życia codziennego, w tym – co szczególnie ważne – w samodzielnym zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych, wymagającymi pomocy innych osób. W wyniku tych cierpień powód popadł w depresję, którą leczył przez okres trzech miesięcy. Nadto Sąd uwzględnił dolegliwości powoda związane z dalszym procesem leczenia (w tym permanentna rehabilitacja) oraz występujące u niego problemy natury urologicznej i wynikająca z nich konieczność samodzielnego wykonywania zabiegu cewnikowania pęcherza moczowego i okazyjnego noszenia higienicznych zabezpieczeń. Szczególną wagę Sąd przyłożył do zakresu cierpienia powoda wynikającego z konieczności znoszenia trwałych skutków doznanego urazu, który spowodował określenie przez biegłego sądowego trwałego uszczerbku na zdrowiu na 100 %. W jego konsekwencji powód cierpi na niedowład kończyn dolnych i nie ma w nich do końca czucia, a także jest jego pozbawiony w stopach. Skutkiem tego powód pozbawiony jest umiejętności chodzenia, potrafi jedynie poruszać się z podparciem w obrębie mieszkania i przemieszczać się, praktycznie za pomocą siły rąk, przy pomocy kul ortopedycznych, na odległość stu metrów. Powoduje to brak samodzielności powoda w załatwianiu spraw życiowych poza domem i stwarza konieczność korzystania z pomocy innych osób. Oznacza to, że powód, pomimo stosunkowo młodego wieku, został wykluczony z życia zawodowego oraz został znacznie ograniczony na polu życia rodzinnego, towarzyskiego, a także w zakresie realizacji swoich aktywnych ruchowo zainteresowań. Stopień cierpienia powoda jest tym większy, że rokowanie na przyszłość nie jest pomyślne – w świetle dostępnej wiedzy medycznej należy przypuszczać, że stopień sprawności powoda nie ulegnie poprawie, a co najwyżej możliwe jest utrzymanie jego na dotychczasowym poziomie i to przez okres ok. 15 lat, a nadto pod warunkiem utrzymywania dotychczasowego, regularnego i intensywnego trybu rehabilitacji. Po tym okresie czasu z przyczyn obiektywnych (niezależnych od powoda), wynikających ze starzeniem się organizmu, stan zdrowia powoda będzie ulegał stopniowemu pogorszeniu. Zważywszy powyższe, zdaniem Sądu odpowiednią kwotą tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę będzie kwota 300.000 zł. Mając na uwadze fakt, że pozwany wypłacił już powodowi z tytułu zadośćuczynienia kwotę 100.000 zł, Sąd zasądził na rzecz powoda różnicę w kwocie 200.000 zł. Rozstrzygając w przedmiocie daty zasądzenia odsetek ustawowych od zasądzonej kwoty, Sąd uznał, że orzeczenie Sądu przyznające zadośćuczynienie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, a nie konstytutywnego. Zobowiązane do zapłaty zadośćuczynienia /art. 445 § 1 k.c./ ma charakter zobowiązania bezterminowego, toteż przekształcenie go w zobowiązanie terminowe może nastąpić w wyniku wezwania do spełnienia świadczenia skierowanego do dłużnika przez wierzyciela (pokrzywdzonego) /art. 455 k.c.; zob. m.in. wyr. SN z 18.09.1970 r., II PR 257/70, OSNC 1971 r., nr 6. poz. 103, wyr. SN 18.02.2010 r., CSK 434/09, LEX nr 602683, wyr. SN z 22.02.2007 r., I CSK 433/06, LEX nr 274209/. Tym samym Sąd nie uwzględnił stanowiska strony pozwanej, by zasądzić odsetki od przyznanej kwoty zadośćuczynienia od dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie i zasądził odsetki ustawowe od kwoty 75.000 zł od dnia 16 stycznia 2009 r., podzielając w tym zakresie argumentację powoda przedstawioną w uzasadnieniu pozwu, oraz od pozostałej kwoty 125.000 zł – zgodnie z żądaniem powoda - od dnia 13 października 2011 r., tj. od dnia następnego po dniu wpłynięcia do Sądu pisma rozszerzającego powództwo, które zostało wysłane przez powoda do pozwanego w dniu 10 października 2011 r. / potwierdzenie nadania - k. 160/, co pozwala uznać, że pismo to zostało doręczone pozwanemu w dniu tożsamym z dniem wpłynięcia tego pisma do Sądu. Zdaniem Sądu zasądzona kwota tytułem zadośćuczynienia ma charakter kompensacyjny, zapewni powodowi wyższy standard życia i poprawi jego warunki i jest realnym środkiem pomocy dla niego. W ocenie Sądu powyższa kwota w świetle okoliczności sprawy stanowi dla powoda ekonomicznie odczuwalną wartość. --- STRONA 8 --- Dalsze żądanie powoda w zakresie zadośćuczynienia należało oddalić (pkt II wyroku), gdyż byłoby ono rażąco wygórowane i przekraczałoby rozsądne granice odpowiadające aktualnym warunkom i przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. W sprawie o naprawienie szkody wynikłej z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia zasądzenie określonego świadczenia nie wyłącza jednoczesnego ustalenia w sentencji wyroku odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości z tego samego zdarzenia /zob. uchwała SN z dnia 14.04.1970 r., sygn. akt III PZP 34/69, opubl. OSNC 1970/12/217/. Wyrok ustalający na podstawie art. 189 k.p.c. odpowiedzialność za szkody mogące powstać w przyszłości oznacza, że pozwany odpowiada za całość szkody. Biegły sądowy specjalista ortopeda traumatolog orzekł, że w przyszłości u powoda mogą ujawnić się kolejne skutki wypadku z dnia 1 września 2008 r., wynikającej się ze zmniejszającej się wraz z wiekiem aktywności fizycznej, co może skutkować powstaniem stanów zapalnych układu oddechowego, czy odleżyn. Z kolei konsekwencją neurogenności pęcherza moczowego powoda może być rozwinięcie się zapalenia układu moczowego. Taki stan rzeczy uzasadnia uwzględnienie roszczenia powoda o ustalenie na przyszłość odpowiedzialności pozwanego za skutki przedmiotowego wypadku, zwłaszcza że powód w niniejszym postępowaniu dochodzi tylko zadośćuczynienia za krzywdę, a jego stan zdrowia, skutkujący częściowym uzależnieniem od pomocy osób trzecich i koniecznością dalszej rehabilitacji, uniemożliwia kategoryczne wykluczenie powstanie po stronie powoda w przyszłości roszczeń odszkodowawczych z tytułu szkody majątkowej. Uwzględniając powyższe Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., który przewiduje zasadę stosunkowego rozdzielenia kosztów procesu. Powód żądał zasądzenia zadośćuczynienia w wysokości 300.000 zł, a jego żądanie zostało uwzględnione w kwocie 200.000 zł. Tym samym powód wygrał sprawę w 2/3 części. Z uwagi na powyższe Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.811, 33 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (7.217 zł x 2/3), o czym orzeczono w pkt IV wyroku. Na koszty sądowe złożyła się opłata od pozwu w wysokości 15.000 zł (300.000 zł x 5%) oraz koszty wynagrodzenia biegłego za sporządzoną w sprawie opinię w wysokości 375 zł – łącznie 15.375 zł, z czego pozwany winien ponieść 2/3, a więc kwotę 10.250 zł (15.375 zł x 2/3), o której pobraniu orzeczono w punkcie V wyroku. Z uwagi na trudną sytuację materialną powoda oraz ocenny charakter dochodzonego przez niego roszczenia, na podstawie art. 102 k.p.c. Sąd nie obciążył powoda pozostałymi kosztami sądowymi - pkt VI wyroku. SSO Ewa Głowacka - Andler