Postanowienie I C 1756/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Łódź

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt I C 1756/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Łódź, dnia 14 marca 2011 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: p.o. S.S.O. Ewa Maciejewska Protokolant: staż Magdalena Lelewska po rozpoznaniu w dniu 02 marca 2011 r. Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa S. O i H. O przeciwko A.G o ochronę dóbr osobistych 1. zobowiązuje A. G. do przesłania pocztą elektroniczną: do A.C na adres (…), H J. B na adres (…)., O. B na adres (…), S .Z na adres (…) i M. A na adres (…) przeprosin o treści: „ A.G przeprasza małżonków H. O i Ś.O za upublicznianie oraz przetwarzanie ich danych osobowych, w tym danych wrażliwych – A. G”; 2. zasądza od A.G na cel społeczny, na rzecz Fundacji - Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy z siedzibą w (…) kwotę 1.000zł (jeden tysiąc złotych); 3. oddala powództwo w pozostałej części; 4. znosi między stronami wzajemnie koszty postępowania w zakresie żądania przeprosin; 5. zasądza solidarnie od S. O i H. O na rzecz A. G kwotę 746,50zł (siedemset czterdzieści sześć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem częściowego zwrotu kosztów procesu w zakresie żądania zapłaty na cel społeczny. UZASADNIENIE Powodowie S.O i H. O w pozwie z dnia 13 lipca 2011r., doprecyzowanym pismem z dnia 31 grudnia 2010r. (k. 114-118), a skierowanym przeciwko A. G wnieśli o zobowiązanie pozwanej do opublikowania w gazecie (…), w wydaniu sobotnio-niedzielnym w ramce o wymiarach 600 x 300 mm, czcionką Verdana przeprosin następującej treści: „A.G przeprasza małżonków, H. O i S.O za pomawianie, upublicznianie oraz przetwarzanie ich danych osobowych, w tym danych wrażliwych. --- STRONA 2 --- A. G oświadcza, że wykorzystała w tym celu swoje stanowisko w spółce (…) sp. z o.o., a celem jej działań było podważenie reputacji i dobrego imienia małżonków H i Ś O, czym naruszyła ich dobra osobiste. A. G wyraża skruchę i żałuję, że swoim nieodpowiedzialnym zachowaniem wyrządziła krzywdę małżeństwo H i S O i zobowiązuje się, że podobne działania w przyszłości nie będą mieć miejsca”. Powodowie zażądali nadto aby pozwana zapłaciła kwotę 6.000zł na cel społeczny, na konto Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy z siedzibą w (…) oraz wnieśli o zwrot kosztów procesu. Pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zwrot kosztów procesu, S ą d u s t a l i ł n a s t ę p u j ą c y s t a n f a k t y c z n y : Pozwana jest córką powoda H. O, a powódka S. O jego drugą żoną. Początkowo stosunki między stronami układały się dobrze. Pozwana zatrudniła powódkę w swojej firmie (…) jako referenta ds. kontaktu ze wschodem, a następnie dodatkowo tłumacza za łącznym wynagrodzeniem 4.521,86zł. Od dnia 1 sierpnia 2007r. powódka zawarła umowę o pracę na okres próbny w wymiarze 1/3 etatu jako referent ds. biurowych z (…) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której pozwana była prezesem zarządu. O dnia 1 listopada 2007r. umowa została zawarta na czas nieokreślony. Obydwie firmy posiadały siedzibę w tym samym miejscu i w tym samym lokalu. Udziałowcami spółki (…) poza pozwaną, był jej ojciec H. O, matka B. O, oraz były partner H. J .B. Powód odsprzedał swoje udziały w spółce córce w 2005r. W 2007r. relacje między stronami zaczęły się pogarszać. Powód H. O miał pretensję do córki o brak sformalizowania jego zatrudnienia w spółce (…) (okoliczności niesporne, a nadto ustalenia sądu pracy w sprawie XI P 59/09 – uzasadnienie – k. 131-odwrót i 132). W dniu 10 lipca 2007r. powódka S . O podpisała aneks do umowy o pracę w firmie (…), zgodnie z treścią, którego od dnia 1 maja 2008r. następuje zmiana warunków umowy o pracę w zakresie wymiaru czasu pracy na ¼ etatu, a wynagrodzenie zasadnicze na kwotę 1.351,17zł. Natomiast aneksem z dnia 12 maja 2008r. zmieniono wymiar czasu pracy powódki w spółce (…) na pełen etat i ustalono wynagrodzenie zasadnicze na kwotę 6.437,52zł (okoliczności niesporne, a nadto oparte o dokumenty ustalenia sądu pracy w sprawie XI P 59/09 – uzasadnienie – k. 133 i 133-odwrót). W 2008r. pozwana zaczęła głośno wyrażać zastrzeżenia do pracy powódki w obu firmach. W dniu 18 lipca 2008r. wręczyła powódce oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z dniem 31 sierpnia 2008r. w firmie (…) z uwagi na likwidację stanowiska pracy. Pozwana zażądała aby pozwana napisała oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę z firmą (…), od czego uzależniała sformalizowanie umowy o pracę z ojcem (okoliczności niesporne, a nadto ustalenia sądu pracy w sprawie XI P 59/09 – uzasadnienie – k. 135). --- STRONA 3 --- Począwszy od 4 sierpnia 2008r. do 28 sierpnia 2008r. i od 8 września 2008r. do 14 lutego 2009r. powódka korzystała ze zwolnienia lekarskiego (okoliczności niesporne, a nadto oparte o dokumenty ustalenia sądu pracy w sprawie XI P 59/09 – uzasadnienie – k. 135). We wrześniu 2008r. pozwana anulowała pełnomocnictwo udzielone ojcu do reprezentowania spółki (…) (okoliczności niesporne). W dniu 30 września 2008 powód zwrócił się do pozwanej o potwierdzenie stosunku pracy i wynagrodzenia 6.437,52zł Pozwana odmówiła twierdząc, że nigdy nie traktowała go jako pracownika oraz , że zawsze uważała, że pomagał jej z własnej woli (wydruki maili – k. 109 i 110). W dniu 10 października 2008r. powód wysłał do pozwanej maila z żądaniem zapłaty równowartości 1.000.000zł (wydruk maila – k. 36). Pozwana odpowiedziała, że jak powód nie okaże się świnią jest skłonna pomagać mu finansowo w wysokości po 1.000zł miesięcznie, tak jak pomaga do tej pory mamie (wydruk maila – k. 111). W dniu 13 listopada 2008r. powód wystąpił przeciwko spółce (…) do Sądu Rejonowego w (…) sprawie sygn. akt XI P 412/08 o ustalenie zatrudnienia w okresie od 15 maja 2006r. do 17 września 2008r. Sprawa ta zakończyła się prawomocnym wyrokiem uwzględniającym powództwo (okoliczności niesporne) W toku postępowania XI P 412/08 postanowieniem z dnia 8 grudnia 2008r. Sąd Pracy ustalił wysokość opłaty stosunkowej od pozwu na kwotę 3.863zł oraz oddalił wniosek powoda o zwolnienie od tej opłaty wskazując na szereg wątpliwości co do kompletności złożonego przez powoda oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (odpis postanowienia – k. 9-10). W oświadczeniu powód nie wskazał dochodów żony z tytułu zasiłku chorobowego, ani nie wykazał dochodów z wynajmu mieszkania, które stanowiło odrębną własność jego żony, gdyż małżonkowie posiadają rozdzielność majątkową. Powód nie zaskarżył postanowienia, gdyż na jego konto wpłynęły środki z tytułu sprzedaży samochodu. Postanowienie uprawomocniło się, a powód ostatecznie uiścił wymaganą opłatę od pozwu (zeznanie powoda – k. 154-155). W dniu 9 czerwca 2009r., powód pisał do byłego partnera córki oraz wspólnika spółki (…), który pozostaje z nią w konflikcie na temat sposobu zarządzania spółką. Pismo to zostało przesłane do wiadomości zarządu (…)Spółki z o.o. (pismo – k. 8). H. J. B ma przedstawione zarzuty prokuratorskie o działanie na szkodę spółki (…) (zeznania pozwanej k. 123 i 155 potwierdzone przez powoda - 154). W sprawę postawienia tych zarzutów był zaangażowany znajomy stron prawnik – S. Z oraz początkowo, do czasu konfliktu z córką, powód (zeznanie pwodoa – k. 123). W dniach 10 i 17 czerwca 2009r. pozwana przesłała w/w postanowienie Sądu Pracy z dnia 8 grudnia 2008r. na adresy mailowe A C (…), H J. B (…)., O. B (…), S .Z s(…) i M.A (…)z komentarzem: „OSTRZEŻENIE PRZED HO – DALSZE WYŁUDZENIE – WSPÓLNIE Z H.J B OD --- STRONA 4 --- A.G w załączeniu szeroka korespondencja w sprawie dla przejrzystości postaci HO, przed która ostrzegam Państwa (okoliczność przyznana przez pozwaną – k. 122 w zw. z 155 , wydruki maili – k. 6,7). M.A jest pełnomocnikiem spółki i koleżanką pozwanej, S .Z był zaangażowany w napisanie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na niekorzyść spółki przez H. J. B, O. B jest synem H .J. B, a A. C długoletnim znajomym obu stron sporu (okoliczności niesporne, a nadto zeznania pozwanej – k. 123 w zw. z 155). W styczniu 2009r. powódka S. O wystąpiła przeciwko A. G i (…) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w (…) do Sądu Pracy o ustalenie mobbingu, odszkodowanie, zadośćuczynienie i wynagrodzenie. Sprawa ta w dniu 3 listopada 2010r. zakończyła się w I instancji nieprawomocnym oddaleniem powództwa (odpis wyroku Sądu Rejonowego (…) z dnia 3 listopada 2010r. sygn. akt XIP 59/09 – k. 129). Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 8 grudnia 2009r. pozwana została uznana wina tego, że w okresie od września 2007r. do 26 czerwca 2009r. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu w bezpośrednich wypowiedziach oraz korespondencji elektronicznej pomawiała S i H O o takie postępowanie i właściwości, które mogły poniżyć ich w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania niezbędnego w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz znieważała ich pod ich nieobecność, lecz w zamiarze, aby zniewagi do nich dotarły. Sąd jednak warunkowo umorzył postępowanie na okres dwóch lat próby oraz zobowiązał pozwaną do zapłaty kwoty 1.000zł na rzecz Fundacji dla dzieci z chorobami nowotworowymi „(…)” z siedzibą w (…) (odpis wyroku (…) w (…) z dnia 8 grudnia 2009r. – sygn. akt XIX K 611/09 - k. 5). Powodowie zwracali się w sprawie ujawnienia ich danych osobowych do (…), który wystąpił o Spółki (…) o podjęcie stosownych działań w celu wyeliminowania w przyszłości sytuacji, w których dane osobowe byłyby udostępnione z pominięciem obwiązujących norm. Jednocześnie odmówił uwzględnienia wniosku co wydania spółce jakiegokolwiek nakazu uznając, ż że udostępnienie danych osobowych stało się nieodwracalnym faktem i nie jest możliwe przywrócenie stanu zgodnego z prawem. (pisma – k. 11-12, decyzja – k. 15-16) W dniu 30 stycznia 2009r. powód wysłał do (…) Spółki z o.o. informację o odkrytych nieprawidłowościach w działaniu spółki. Pismo to zostało przesłane do wiadomości wspólników: A. O, B .O i H.J B (Pismo – k. 73-74). W lutym 2009 H. J. B zwracał się do zarządu spółki (…) o wyjaśnienie nieprawidłowości w spółce, o których informował go H .O. (pismo – k. 41). Na pismo to pozwana odpowiedziała 11 marca 2009r. określając zarzuty jako absurdalne i ogólnikowe (pismo – k. 42 ) W tym samym dniu pozwana napisała do powoda z pretensjami o pomawianie jej o rzekome nieprawidłowości (pismo – k. 75). --- STRONA 5 --- Równoległe, w okresie marca-kwietnia 2009r. pracownik spółki A .Dz informowała powoda, że jego działania finansowe dokonane jako pełnomocnik spółki są przez spółkę kwestionowane i będą przedmiotem roszczeń spółki wobec jego osoby. Na pismo to powód odpowiedział formułując wzajemne zarzuty co do córki jako prezesa spółki (pismo – k. 76, odpowiedź – k. 77). W kwietniu 2009 r. pozwana oraz H. J. B rozważali zawarcie ugody sadowej co do odsprzedaży pozwanej udziałów H.J B. Z ugody tej H. J. B wycofał się 18 maja 2009 (pisma – k. 43,44). W dniu 12 maja 2009 H. J. B otrzymał od powoda H. O pismo , w którym namawiał go aby nie „dał się ponowni oszukać” i „nic nie podpisywał„ (pismo – k. 45-46). W czerwcu 2009r. H. J. B korespondował ze Spółką (…) oraz z powodem w sprawie rozwiązania umów zawartych z pozwaną jako prezesem zarządu: umowy najmu z dnia 21 grudnia 206r. i umowy o pracę z dnia 1 października 2006r. (pisma – k. 23 – 53). Równolegle powód przesłał do spółki swoją korespondencje z H.J .B, która została mu odesłana (pisma – k. 29-30). W czerwcu i lipcu 2010r. podobna korespondencja powtórzyła się (pisma - k. 56-61). Również 2010r., w kwietniu. powód zwracał się na adres spółki (…) do swojej byłej żony, a jednocześnie wspólnika i wiceprezesa Spółki (…) z ostrzeżeniem aby nie została wplątana przez pozwaną w odpowiedzialność za karygodne zarządzanie spółką i z wiązane z tym konsekwencję (pismo – k. 104), a 30 maja 2010r. wystosował do Zarządu Spółki i pozwanej jako prezesa zarządu pismo zatytułowane „Oszustko i manipulantko !!!” na temat jej nieuczciwego postępowania stosunku do H. J. B. W piśmie tym określił pozwaną jako „potwora” (pismo – k. 105-106) W kwietniu 2009 pozwana pisała do ojca krytycznie i emocjonalnie na temat jego kontaktów i wpierania H. J .B (kopia pisma – k. 30). W tym samym okresie pozwana prowadziła korespondencje z ojcem na temat jego oświadczenia o uchylenia się do skutków prawnych umowy zbycia udziałów w spółce (…) (pismo – k. 28, 29, 62, 63,64). W dniu 26 maja 2009r. powód wysłał do pozwanej pismo zatytułowane wezwanie, w którym wezwał ją do zaprzestana dręczenia i prześladowania swojej osoby i jego rodziny. W piśmie tym określił pozwaną jako „wyuzdaną i chorą z nienawiści”, oskarżył ja o kłamstwo, zemstę, przekręty, pomawianie o pedofilię i bezpodstawne oskarżenia o śmierć syna (pismo – k. 67) oraz wysłał na adres mailowy: (…)list, w którym wezwał ją do zaprzestania prześladowań, określił jako speca od prześladowań oraz wskazał, że poza nim i jego rodziną prześladowała także H. J. B (5 lat prześladowań) i I. M (3 lata prześladowań). Mail ten został wysłany dodatkowo na adresy: B .O Zarząd (…) Sp z o.o., rg, (…).pl, (…), (…) (…) \ (Biuro\) (…), (…) (wydruk – k. 68). Z korespondencją przysyłaną na adres lub konta mailowe firmy (…) i spółki (…), a także adres (…) stworzony dla celów sprzedaży nieruchomości, zapoznawali się w ramach swoich obowiązków --- STRONA 6 --- pracownicy spółki: J .O, A .Dz, M. Ł. Gdy orientowali się, że jest to prywatna korespondencja kierowana do Pani Prezes odkładali i dalej nie czytali. J. O zatrudniony był w firmie (…) od listopada 2009r., a wcześniej pracował w firmie (…) (zeznania świadka J. O – k. 151-153 Powodowie nie udzielali pozwanej ani spółce (…) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w (…) zgody na przetwarzanie ich danych osobowych (okoliczności przyznane przez pozwaną – k. 123 i 155). Oceniając materiał dowodowy sąd oparł się głownie na dokumentach, których wiarygodność nie była kwestionowana. Stan faktyczny w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy nie jest zresztą między stronami sporny. S ą d z w a ż y ł c o n a s t ę p u j e : Powodowie domagają się w niniejszej sprawie ochrony swoich dóbr osobistych w związku z ujawnieniem przez pozwaną osobom trzecim postanowienia Sądu Rejonowego w (…)z dnia 8 grudnia 2008r. wydanego w sprawie XI P 412/08. Powodowie podnoszą naruszenie przez pozwaną art. 27 ust 2 pkt 3 ustawy o ochronie danych osobowych oraz wskazują, że w treści spornego postanowienia znajdowały się informacje o ich stanie majątkowym, ustroju majątkowym małżeńskim, stanie zdrowia, zażywanych lekach których nie chcieli ujawniać osobom trzecim. Tłumaczą (k. 121), że chcą aby przeprosiny ukazały się w prasie, aby móc przesłać egzemplarz gazety osobom, które otrzymały maile. Pozwana wskazuje na wzajemność naruszeń jej dóbr osobistych w korespondencji wysyłanej na adres i skrzynki mailowe firm (…) oraz (…), do których dostęp mieli pracownicy firmy, upublicznianie przez powoda treści wyroku (…) z dnia 8 grudnia 2009r. sygn. akt XIX K 611/09 a także, że działała w celu odparcia bezprawnych pomówień kierowanych przez pozwanego oraz powołuje się na sprzeczność żądania powodów z zasadami współżycia społecznego. Powództwo częściowo zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t. j. Dz. U.z 2002 r. Nr 101 poz. 926) Zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym (ust 1). Przetwarzanie danych, o których mowa w ust. 1, jest jednak dopuszczalne, jeżeli: 1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę na piśmie, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych, 2) przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie takich danych bez zgody osoby, której dane dotyczą, i stwarza pełne gwarancje ich ochrony, --- STRONA 7 --- 3) przetwarzanie takich danych jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której dane dotyczą, lub innej osoby, gdy osoba, której dane dotyczą, nie jest fizycznie lub prawnie zdolna do wyrażenia zgody, do czasu ustanowienia opiekuna prawnego lub kuratora, 4) jest to niezbędne do wykonania statutowych zadań kościołów i innych związków wyznaniowych, stowarzyszeń, fundacji lub innych niezarobkowych organizacji lub instytucji o celach politycznych, naukowych, religijnych, filozoficznych lub związkowych, pod warunkiem, że przetwarzanie danych dotyczy wyłącznie członków tych organizacji lub instytucji albo osób utrzymujących z nimi stałe kontakty w związku z ich działalnością i zapewnione są pełne gwarancje ochrony przetwarzanych danych, 5) przetwarzanie dotyczy danych, które są niezbędne do dochodzenia praw przed sądem, 6) przetwarzanie jest niezbędne do wykonania zadań administratora danych odnoszących się do zatrudnienia pracowników i innych osób, a zakres przetwarzanych danych jest określony w ustawie, 7) przetwarzanie jest prowadzone w celu ochrony stanu zdrowia, świadczenia usług medycznych lub leczenia pacjentów przez osoby trudniące się zawodowo leczeniem lub świadczeniem innych usług medycznych, zarządzania udzielaniem usług medycznych i są stworzone pełne gwarancje ochrony danych osobowych, 8) przetwarzanie dotyczy danych, które zostały podane do wiadomości publicznej przez osobę, której dane dotyczą, 9) jest to niezbędne do prowadzenia badań naukowych, w tym do przygotowania rozprawy wymaganej do uzyskania dyplomu ukończenia szkoły wyższej lub stopnia naukowego; publikowanie wyników badań naukowych nie może następować w sposób umożliwiający identyfikację osób, których dane zostały przetworzone, 10) przetwarzanie danych jest prowadzone przez stronę w celu realizacji praw i obowiązków wynikających z orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowym lub administracyjnym. W świetle powołanego przepisu, po jego zmianie dokonanej w 2001r., dane dotyczące wszelkich orzeczeń sądowych są uznawane za tzw. dane wrażliwe i za wyjątkami enumeratywnie wymienionymi w ust 2 nie mogą być przetwarzane (ujawniane). Pozwana przyznaje ujawnienie treści rozstrzygnięcia sądu wskazuje jednak, że uczyniła to w celu ochrony swoich żywotnych interesów, z uwagi na istniejący konflikt z ojcem i jego drugą żoną, w który angażowane były osoby trzecie, w szczególności jej były partner i wspólnik spółki H. J. B. Zdaniem pozwanej osoby, którym przesłała sporne postanowienie były lub mogły być przez jej ojca nastawiane negatywnie do jej osoby. Jej celem było zatem ujawnienie sposobu działania powoda. W ocenie Sądu, tłumaczenie pozwanej nie usprawiedliwia jej działania sprzecznego z treścią ustawy o ochronie danych osobowych i narusza dobra osobiste powodów w postaci prawa do prywatności, tym bardziej, że postanowienie to zawierało dość szczegółowe informacje o sytuacji --- STRONA 8 --- finansowej powodów (ustrój majątkowy małżeński, dochody, wydatki, wysokość spłacanych kredytów, operacje na koncie bankowym, dokonywane zakupy). Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. Naruszenia dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego godzi w sposób bezprawny. W konsekwencji na pokrzywdzonym ciąży obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności powinien udowodnić, że jego działanie nie miało cech bezprawności. W rozpoznawanej sprawie, pozwana wbrew zakazowi z art. 27 ust 1 ustawy o ochronie danych osobowych ujawniła osobom trzecim: A. C, H.J .B, O. B, S. Z i M .A postanowienie Sądu Pracy z dnia 8 grudnia 2008r. zawierające informacje dotyczące ich sytuacji majątkowej oraz ujawniła fakt, że powód w sprawie XI P 412/08 bezskutecznie występował o zwolnienie od kosztów. Oczywiście intencją pozwanej, co jasno wynika z dołączonego do postanowienia komentarza, było nie tyle ujawnienie danych na temat sytuacji majątkowej powodów, ich ustroju majątkowego, wysokości dochodów i wydatkach, ale napiętnowanie postawy powoda H. O polegającej na domaganiu się przed sądem zwolnienia od kosztów w sytuacji gdy nie spełniał on przesłanek do takiego zwolnienia, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia jego wniosku o zwolnienie od kosztów. Intencja ta nie zwalnia jednak pozwanej z odpowiedzialności za upublicznienie treści postanowienia sądu, tym bardziej, że postępowanie dotyczące zwolnienia do kosztów sądowych, jak również konsekwencje świadomego podania nieprawdziwych czy nie pełnych informacji wskazane są w ustawie z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167 poz. 1398) i tylko one mogą mieć zastosowanie do takiego zachowania. W tej zresztą konkretnej sytuacji, nie doszło do zwolnienia od kosztów, nie mogło być zatem mowy o żadnych konsekwencjach dla powoda. Trudno zaś potępiać powoda za samo złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów, które jest prawem każdej strony występującej przed sądem. Nadto o ile pozwana miała zastrzeżenia co do prawdziwości, ewentualnie kompletności oświadczenia powoda winna o tym informować sąd, który rozpoznawał sprawę, a ewentualnie jeżeli uznała, że zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa inne właściwe organy. W żadnym zaś wypadku nie osoby trzecie, nawet jeżeli miały one wiedze o konflikcie w jakim pozostawały strony. Twierdzenie o konieczności ochrony żywotnych interesów pozwanej, które miałoby usprawiedliwiać ujawnienie treści orzeczenia nie znajduje potwierdzenia w okolicznościach sprawy. W szczególności wzajemność naruszeń nie zwalnia od odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych. Jak uznał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 30 kwietnia 1970 roku, II CR 103/70, OSP 1971/4/83 zarzut wzajemności naruszeń dóbr osobistych nie powinien prowadzić do całkowitego pozbawienia ochrony tego, kto sam dotknięty naruszeniem dóbr również naruszył dobra osobiste --- STRONA 9 --- adwersarza. Prowokacja i retorsja nie należą do okoliczności wyłączających bezprawność działania w dziedzinie ochrony dóbr osobistych. Spór pozwanej z ojcem i wspieranym przez niego H .J .B dotyczy spraw rodzinnych, finansowych oraz sposobu zarządzania spółką (…). Wzajemne zarzuty, zwłaszcza w tej ostatniej sprawie winny być rozstrzygnięte na drodze stosownych postępowań prokuratorskich i sądowych. Należy nadto zauważyć, że całkowicie chybiony jest zarzut wzajemnego ujawnienia przez powoda osobom trzecim treści wyroku Sądu Grodzkiego z dnia 8 grudnia 2009r. wyrok ten zapadł bowiem już po czynie pozwanej, będącym przedmiotem rozpoznania sądu, który miał miejsce w czerwcu 2009r. Jest to zatem jedynie dowód na to, że konflikt między stronami zaostrza się i winien być jak najszybciej powstrzymany stosownymi rozstrzygnięciami zdecydowanie piętnującymi każde jednostkowe naruszenie dóbr osobistych. Uznając, że doszło do naruszenia prawa do prywatności po stronie powodów (prawa do nie ujawniania dotyczących ich orzeczeń sądowych) należy stwierdzić, że mają oni prawo żądania od pozwanej dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Jeżeli chodzi o formę oświadczenia, powodowie domagają się przeprosin w gazecie tłumacząc, że prześlą jej egzemplarze osobom, do których dotarły przedmiotowe maile. Taka forma przeprosin jest jednak zupełnie nie adekwatna do formy naruszenia dóbr osobistych powodów, które miało miejsce w formie elektronicznej i zostało skierowane do ograniczonej ilości osób. W konsekwencji, w ocenie sądu, adekwatną do naruszenia formą przeprosin będzie wysłanie ich na identyczne adresy mailowe, pod które pozwana przesłała treść postanowienia sądu z dnia 8 grudnia 2008r. Oczywiście oświadczenie to nie usunie skutków naruszenia w postaci ujawnienia określonych treści, skutki te bowiem już nastąpiły z chwili zapoznania się adresatów z treścią korespondencji przesłanej przez pozwaną w czerwcu 2009r. Symboliczne jednak przeprosiny winny stanowić dla powodów swoistą satysfakcję moralną, a pozwanej uświadomić naganność jej zachowania, którego nie usprawiedliwia bardzo emocjonalny charakter sporu z ojcem. Jeżeli chodzi o treść przeprosin nie może ona poniżać sprawcy naruszenia, a w przedmiotowej sprawie gdy naruszenia są wzajemne i dotyczą dużo szerszego ciągu zdarzeń niż podstawa faktyczna sporu w sprawie, nie może ona być zbyt ogólna, aby nie wykraczała poza konkretne zdarzenie będące przedmiotem sporu. Z drugiej strony Sąd może w bardzo ograniczonym zakresie ingerować w treść żądanego oświadczenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 grudnia 1997 r zapadłego w sprawie II CKN 546/97 i opublikowanego w OSNC 1998/ 7 – 8/ 119 (…) przyjął, że sąd może ingerować w treść oświadczenia jedynie poprzez ograniczenie jego zakresu lub konkretnych jego sformułowań, uwzględniając wówczas żądanie w określonej części. W ocenie sądu rodzinny charakter konfliktu miedzy stronami, który po obu stronach wzbudza najwyższe emocje i brak krytycyzmu co do jego upublicznienia i własnej postawy przemawia za jak --- STRONA 10 --- najbardziej konkretnym i „suchym’ tekstem przeprosin, bez wprowadzania dodatkowych treści dotyczących motywacji pozwanej czy wyrażania żalu i skruchy. Z powyższego względu sąd wyeliminował z treści oświadczenia dwa akapity odnoszące się do tych właśnie kwestii. Z treści pierwszego akapitu oświadczenia sąd wyeliminował także sformułowanie o „pomawianiu” powodów przez pozwaną, jest ono bowiem nieadekwatne do stwierdzonego naruszenia, które nie dotyczy wprost dobrego imienia czy czci powodów, tylko ich prawa do nieujawniania informacji o nich, które są objęte ochroną danych osobowych. Orzeczenie Sądu Pracy z dnia 8 grudnia 2008r., którego treść pozwana ujawniła osobom trzecim było faktycznie wydane i uprawomocniło się. Powód, jak sam przyznał ostatecznie zgodził się z tym orzeczeniem i zapłacił należną opłatę. Nie wiadomo o co zatem powodowie mieliby być w tym wypadku pomówieni, a więc jaka fałszywa informacja na ich temat zawarta była w spornej korespondencji mailowej. W szczególności nie było tak, że postanowienie z dnia 8 grudnia 2008r. zostało zmienione w toku kontroli instancyjnej, a pozwana ten fakt zataiła przed adresatami wiadomości wysłanej w czerwcu 2009r. Z kolei fakt opatrzenia przesyłanego postanowienia negatywnym dla powoda komentarzem „OSTRZEŻENIE PRZED HO – DALSZE WYŁUDZENIE – WSPÓLNIE Z HJ BECKIEM OD A.GISKA w załączeniu szeroka korespondencja w sprawie dla przejrzystości postaci HO, przed którą ostrzegam Państwa”, nie był wprost eksponowany w pozwie jako naruszający dobra osobiste powodów. Pozew skupił się bowiem na samym fakcie ujawnienia orzeczenia sądu. Nadto ten ton wypowiedzi korespondował ze stylem jakiego używał w stosunku do pozwanej jej ojciec, który określał ją w korespondencji mailowej jako „wyuzdaną i chorą z nienawiści”, „potwora”, „oszustkę i manipulantkę,” itp., Z powyższych względów sąd nakazał pozwanej przesłanie osobom, które otrzymały maile z postanowieniem sądu przeprosin ograniczających się do treści: „A .G przeprasza małżonków, H .O i S. O za upublicznianie oraz przetwarzanie ich danych osobowych, w tym danych wrażliwych – A. G”. W pozostałym zakresie powództwo w zakresie żądania przeprosin jest za daleko idące, niewspółmierne do zaistniałego naruszenia i okoliczności sprawy i jako takie podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Powodowie zgłosili w pozwie żądanie zasądzenia na cel społeczny, na konto Fundacji Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy z siedzibą w (…) kwoty 6.000zł. Zasądzenie na podstawie art. 448 k.c. odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę ma charakter fakultatywny i od oceny sądu zależy przyznanie poszkodowanemu ochrony w tej formie, nawet jeśli spełniona została przesłanka bezprawności naruszenia dobra osobistego. Nie oznacza to jednak dobrowolności i niczym nieograniczonej arbitralności oceny sędziowskiej. Przy ocenie zasadności powyższego roszczenia, podstawowym kryterium jest rozmiar i --- STRONA 11 --- intensywność doznanej krzywdy (ocenianej według miar zobiektywizowanych), stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, w tym także niewymiernych majątkowo. Jedną z istotnych przesłanek oceny jest również stopień zawinienia po stronie sprawcy naruszenia (nie ma tu jednak prostej zależności i nie można z góry założyć, że nieumyślność zachowania będzie zawsze zasługiwała na łagodniejsze potraktowanie). Wskazuje się także na kryterium w postaci sytuacji majątkowej zobowiązanego (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z 16.4.2002 r., V CKN 1010/00, OSN 2003, Nr 4, poz. 56). Mając na uwadze treść wyroku Sądu Rejonowego w (…) z dnia 8 grudnia 2009r. oraz dalszy brak umiaru w wysyłanej przez pozwaną korespondencji elektronicznej, Sąd uznał, że celowym będzie nakazanie pozwanej zapłaty kolejnej kwoty 1.000zł na wskazany przez powodów cel społeczny. Konsekwencje ekonomiczne mogą się bowiem okazać dla pozwanej bardziej przekonywujące co do naganności jej postępowania (bez względu na ewentualną podobną naganność zachowania strony przeciwnej) niż samo stwierdzenie naruszenia i nakazanie przeprosin. Wysokość kwoty sąd jednak ustalił na poziomie 1.000zł uznając, ze wyższa kwota w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, który dotyczy jedynie jednego fragmentu dużo szerszego konfliktu, byłaby nieadekwatna do charakteru naruszenia. Sąd zniósł wzajemnie miedzy stronami koszty postępowania w zakresie żądania przeprosin na podstawie art. 100 k.p.c. mając na uwadze, że racje obu stron zostały uwzględniane w podobnych częściach do poniesionych wydatków (po stronie powodów 600zł opłata od pozwu, 360zł koszty zastępstwa adwokackiego i 8,50zł połowa opłaty od pełnomocnictwa, po stronie pozwanej 360zł koszty zastępstwa adwokackiego i 8,50zł połowa opłaty od pełnomocnictwa). Natomiast żądanie zapłaty na cel społeczny zostało uwzględnione w 1/6 części, czyli ok. 17% i w takich proporcjach winny być rozliczone koszty procesu. Na koszty te składają się opłata od pozwu w kwocie 300zł oraz koszty zastępstwa adwokackiego po obu stronach w wysokości po 8,50zł połowa opłaty od pełnomocnictwa i po 1.200zł wynagrodzenie, ustalone zgodnie § 6 pkt 4 w zw. z § 10 ust 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348). Po zsumowaniu, łączna kwota kosztów procesu poniesionych przez obie strony wyniosła w zakresie żądania zapłaty 2.771zł. Koszty te w związku z wynikiem procesu w 17% to jest w wysokości 462zł obciążają pozwaną, a w 83% to jest 2.255zł powodów. Z tego 1508,50zł są to własne koszty powodów. Do zwrotu pozwanej pozostaje zatem kwota 746,50zł.