Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 175/10 4» ll" .’ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ D11ia 24 parédziemika 20121: ¢ Sqd Okrqgowy we Wloclawku I Wydzizfi Cywilny Przewodxficzqcy : S.S.O. Maria Wozlniak Protokolant : sek. szgd. Katjarzyna DOII1E:lf1SkE1 1' ' po rozpoznaniu W dniu 16 paidziernika 20121". we Wiociawku na rozprawie. sprawy z p0_W6dZtWa A; _ 0:" przeciwko Sn’._. """ P: =Z. J K‘ _w< W_ 0 zap1at@ 1. Oddala powédztwo . 2. Zasqdza 0d powoda A 0 na rzecz P: ' ' " G Skarbu Pafistwa W Warszawie sprawujagzego zastcgpstwo procesowe pozwanego Skarbu Pafis1wa Z’ K" w W =. kwotg 1800 2% [tysiqc osiemset ] tyruiem Zwrotu czzgéci kosztéw zastqpstwa procesowego . 3. Kosztami sqdowymi , od uiszczenia ktérych powéd by% zwolniony obcificia. Sarb Pafastwa . 4. Przyznaje 0d Skarbu Pafistwa [ Sqdu O_k1Qgowego we Wiociawku ] na rzecz advw I1 R: 215 '"‘A(. A w¢ W kwotg 3600 2% [ trzy tysiqce szeééset] wraz z naleznym od tej kwoty podatkiem VAT tytuiem zwrofu kosztéw zastqpstwa procesowego nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu . ' ' S.S.O.
--- STRONA 2 ---
IC175/10 UZASADNIENIE Powéd A ' O , d0maga1 siq zasqdzenia od pozwanego Skarbu Pafistwa —Zak1adu Karnego W“ W kwoty 200 000 Z1 tytulem zadoééuczynienia . W uzasadnieniu powéd podz11 , Ze zostaly naruszone jego dobra osobiste W postaci godnoéci , prawa do intymnoéci i humanitarnego traktowania . By} bowiem osadzany W celach , W ktérych nie by1a przez pozwanego zachowana norma powierzchniowa 3 m2 na jednego skazanego . Stan przeludnienia eel , W ktérych powéd byl osadzany p0W0c10Wa.1 pomigdzy skazanymi stany agresji i napiqé. W celach CZQSTLO nie byio Wydzielonych kapikéw sanitarnych ,' ani osobnych miejsc do spania. By1 poddawany ponizajqcemu traktowaniu , nie mial zachowanej prywatnoéci . Taki stan rzeczy w"p1yWa1 negatywnie na stan psychofizyczny powoda i szybkoslé jego resocjalizacji . . Sluzba W1QZ161"ll1€}. znegcala sie; nad nim psychicznie karzap go .d}/scyplinanqie , cofala paczki przekazywane mu przez rodzineg , uniemozliwiaha mu udzia1 W zajqciach sportowych . ' W zhnzonej odpowiedzi na pozew spraumjqca zastqpstwo procesowe pozwanego Prokuratoria Generalna Skarbu Paflstwa W Warszawie W1'i1OS1£1 0 oddalenie powédztwa i zasqdzenie kosztéw zastqpstwa procesowego [ k . 25 33]. W piémie procesowym Z dnia 6 maja 2011r. powéd sprecyzowai‘ Zqdanie domagajap sic; zasqdzenia kwoty 200 O00 Z1 z ustawowymi odsetkami 0d dnia dorqczenia pozwanemu odpisu pozwu [ k. 108112] . W uzasadnieniu p0W01a1 sir; ponownie na przeludnienie cei , W ktéxych by1 osadzany , ich niedostateczne wyposazenie odnoénie kapikéw sanitarnych i Wentylacji , nQkanie go karami dyscyplinamymi . W piémie procesowym z dnia 27 maja 2011r. strona pozwana podtrzymala swoje Wdotychczasowe stanowisko procesowe [k . 132138 ] . Sqd ustalil co nastgpuje : Powéd A O bdbywa 0c1 20021‘. kareg 13 la’; pozbawienia Wolnoéci W zaldadzie kamym typu zamkniigtego [ bezspome] . 1
--- STRONA 3 ---
Od 17 marca 20091. do 11 grudnia 20091". , 11 nastqpnie od 6 stycznia 20101. do dnia. 20 kwietnia 20101. i od 28 czerwca 20101. do chwili obeonej powod odbywa tq karq W Zaldadzie Karnym W W ‘ . W okresie od : 17 marca 20091. do 15 Iipca 20091. powod by1 osadzony W celi 111" 205 W pawilonie B majqcej powierzchni 17,51 mg i przez okzres 1apznie 94 dni powierzchnia przypadaj apa na jednego skazanego W tej ce1i byla nizsza 1112 3 m2 [od 2.5 m2 do 2.92 1112] , 15 lipca 20091. do 11 grudnia 20091. powod by1 osadzony W celi nr 103 W pawilonie F majapej powierzchni 12.3 m2 i powierzchnia przypadajqoa na jednego skazanego Wynosila. W tej celi od 3.07 1112 do 4.1 I112 , 6 stycznia 20101. do 20 kwietnia. 20101. powod by1 osadzony W celi nr 214 W pawilonie E , a powierzchnia. przypadajqoa na jednego skazanego Wynosfla W niej 3.04 m2 , 28 ozerwca 20101. do 2 sierpnia 20111". W celi nr 214 W pawilonie C majapej powierzohni 15. 2 m2 , a powierzchnia przypadajapa 11a jednego skazanego byia zgodna z nonnq, 2 sierpnia 20111. do 16 sierpnia 20111. W celi nr 215 W pawilonie C majapej powierzchni 17,15 m 2 , 1.1 powierzchnia prz)/padajatca na jednego skazanego by1a zgodna. z normq , 16 sierpnia 20111. do 30 sierpnia 20111. W celi n1" 337 W pawilonie F majqcej poWie1"zch11i 6.2 1112 a powierzchnia przypadajapa na. jednego skazanego byla. zgodna z normq, 30 sierpnia 20111. do 31 sierpnia 20111. W oeli 111' 104 W pawilonie C majapej powierzchni 17.24 m2 , a powierzchnia przypadajacca na. jednego gkazanego by1a zgodna z normq , 31 sierpnia 20111". do 22 Wrzeénia 20111. W celi nr 218 W pawilonie S majagzej powierzchni 9.97 m2 , przy czym przez jedna dobe; W oeli tej by1o osadzonych 4 och skazanych, co nie zapeWnia1o normy 3 1112 na jedna osobq , 22 Wrzeénia 20111". do 15 listopada 20111". W celi nr 219 W pawilonie F , a powierzchnia. przypadaj qca na jednego skazanego by1a zgodna Z normq, 15 listopada 20111. (1013 stycznia 20121. W celi 111' 222 W pawilonie S majqcej powierzchniq 9.97 mg , a powierzohnia przypadajagcz1 na jednego skazanego byla zgodna z nonnq. Kazdorazowo dyrektor pozwanego Zaldadu Kamego We W podejmujqc decyzjq 0 umieszczeniu skazanych W celach , W ktérych nie by1o zachowanej normy powierzchniowej 3 mg na jednego skazanego , informowai o tym przeludnieniu sqdziego penitencj arnego . Wszystkie cele W pawilonach : B ,C , E , F Wyposazono sq W kapiki sanitame oddzielone od celi murowanymi ‘écianami 0 wysokosSci O(1.p0S8.dZ1<_1 do sufitu z drzwiami i znajdujo sic; W nich sedes oraz urnywalnia 2 doprowadzonq biezqcq Wodq. ‘ H _ . 2
--- STRONA 4 ---
Kilkakrotnie cof11iv.=;tebyiy przez s111'.'3by pozwanego paczki kierowane do powoda przez jego rodzing . Przyczy11a_ by1 fakt , Ze Wraz 2 opakowaniem Waiyiy one ponad dopuszczalnab normeg 5 kg. albo zawieraly niedozwolone rzeczy. ' W odniesieniu do powoda byly Wymierzane kary dyscyplinarne za. bra.k dostosowania sie; do reguiaminu . By} tez Wielokrotnie nagradzany, a umieszczanie go W celi dla palqcych bqdi dla niepalapycll uzaloznione by1o od tego , jaldej treéci oéwiadczenie W tym zakresie s1<1"ada1 raz del<;1aroWa1 sic; jako osoba niepalapa innym razem jako palapa . W stos1'm1<u do odwiedzajapego powoda ,El16_.W Zakladzied Karnym"w. P jego nielettniego syna , doszlo W istocie do kontroli osobistej , albowiem okazaio siq , Ze dzieoko powoda 11112110 przy sobie steryd 0 nalzwie ,, O‘. ’"’ , ktorego nie mozna Wnosié na teren zakladu kamego . W dniu 1 grudnia 20091. i "za.rzqdze11ie1n z dnia 11, paidziernika 20101. sqdziowie penitencjarni Sddu Okrqgowego vs W odmowili powodowi udzielenia przerwy W Wykonaniu kmy pozbawienia Wolnoéci Z uwagi 11a bra}; Wysta.pie11ia ustawowych przesianek ktore tym zwolnieniem by slcutkowaiy . Powdd nie bylkarany 'ka.rz1m.i"dyscyplinamymi W postaci..pozbaWie11ia go praWa1~:orzysta11ia Z udziaiu W niektérych Zfljf§C13.Ch 1<111tuJ:a1nooéwiatowych lub sportowych jak rowniei kareg . rnocq ktérej 111ia1by ograniczone Widzr:11ia W sposéb uniemozliwiajapy mu kontakt z osobq go odwiedzlajakcam ' " . dowod : informacja o osadzeniu poWod11 34 i.k." 313 , i11for111a.cje_o przeludnieniu —k. 39"44 , notatka " s1uZboWa ~ k. 4545v, zezna11iaéwiadkow : ‘ M." R — k . 295295v, D. S 3 11.275 , N..S ;. k 27527.6, .p1"zes1uohania powoda k. 49v—5.0 , k. 141v , . "1. kserokopia Jzeczki osobopoznawozej B —k.'256 . Dokonujqc powyiszych ustalefl imajqc je na uwadze . Sqd zwaiyi : Powdd A O zarowno W uzasadnieniu powédztwa jak 1 W piémie prooesowym 2 dnia 6 maja.20111:. [ k .108112 ] twierdzil" ; is odbywanie 1.1 pozwanego kary pozbawienida Wolnoéci W przeludnionej cell , W ktdrcj 11:1 jednego skazanego przypada1o .mnie_j 115;‘; 3 1112 , brak odpowiednio Wyposazonyc11. kegsikéw" sanimmych i b1"a1<,miejsc do spania , nQ1_<anie go karami
--- STRONA 5 ---
dyscyplinarnymi uwiacza ludzkiej godnoéci . godzi W podstawowe prawa i Wolnoéci obywatelskie , a skutldem takiego stanu rzeczy jest naruszenie jego dobr osobistych W tym praWa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci i WyWo1a111e krzywdy W postaci agresywnych 1 stresujapych zachoWa1'1. Daje to jego zdaniem podstaweg do dochodzenia W oparciu o art. 24 k.c. 1 art. 448 k.c. zadoééuczynienia W Wysokoéci 200 000 Z1. ' Dobra osobiste cz1oWieka pozostajq zgodnie z alt. 2324 k.o. pod ochronq. Przeslankami ochrony dobr osobistych , ktére muszq byé spe1ni0ne1apznie , sag 1) istnienie dobra osobistego, . 1 2) zagrozenie lub naruszenie tego dobra, 3) bezprawnoéé zagrozenia Iub naruszenia. Pierwsze dwie przes1anki udowodnié musi powod dochodzapy ochrony; pozwany moze bronié sicg , Wykazujap , Ze nie d2ia1a1 b8Zp1‘8.Wl'11€[ tak Wyrok Sddu Najwyzszego z dnia_11 paidziernika 20051. V CK 259/05 [ niepubl. LEX nr 407059 ]. Naruszenie dobra osobistego polega juz na samym przekroczeniu zalqeélonej W art. 24 § 1 1<.c. granicy zagrozenia dobra osobistego , ale dla powstania roszczenia uprawnionego konieczna jest bezprawnoéé . Konstrukcja dorrmiemania bezprawnoéci Wyrazona W tym przepisie przenosi jednak ciegiar dowodu braku bezprawnoéci na podmiot namszajapy sferg zakreélonz1 treéciz; osobistych praw podmiotowych. l W uzasadnieniu Wyroku z dnia. 19 paidziernika. 1989 r. II CR 419789 Sqd Najwyzszy stwierdzfl , Ze ,, za bezprawne uwaza siq dzialanie namszajqce dobro osobiste , jezeli nie zachodzi Zadna ze szczegolnyoh okolicznoéci, usprawiedliwiajqcych takie dzia1anie ". Do okolicznoéci Wylapzajapych bezprawnoéé naruszenia dobr osobistych zalicza s1q: 1) dz1a1a.ni_e W ramach porzqdku prawnego, tj. dzialanie dozwolone przez obowiqzuj ape przepisy prawa, 2) Wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgode; pokrzywdzonego , ale Z zastrzezeniem uchylenia jej skutecznoéci W niekto1'ych przypadkach , 4) d2ia1ania. W ochronie uzasadnionego interesu . Trudnoéci Wiagq siq z precyzyjnym okreéleniem kryteriow, Wed1ug ktorych halezy oceniaé , czy doszlo do naruszenia débr osobistych. Nalezy przy tym uwzglodniaé obiektywnat , spolecznq miare; 1 oceng rozsqdnego , uczciwie myélagzego czlowieka . 0 . W uzasa.dnie111u do Wyroku z dnia 25 kwietnia 1989 r. I CR 143/89 [OSP 1990/9/330 ] Sqd Najwyzszy "stwierdzii 2, Ze ,, przy ocenie , czy naruszone zosta1o dobro osobiste cz1oW1e1<a decydujq — jak powszechnie przyjmuje judykatura 1 doktryna kryteria obiektywne, a nie subiektywne odczucie osoby Zqdajqcej ochrony prawnej. Miernika pozwalajqcego na ustalenie, czy naruszona
--- STRONA 6 ---
zosta1a godnosé takiej osoby nalezy Wiec przede Wszystkim poszukiwaé W tzw. opinii Ipubficznej, ktora jest Wyrazem pogladéw powszechnie przyjetych 1 akeeptowanych przez spo1ecze11stWo W danym ezasie i miej sou. Wzorcow, ktére powinny stanowié docelowy punkit odniesienia dokonywanej oceny, dostarczaja zas zapatrywania rozsadnie 1 uozoiwie myélacych ludzi, a W dalszej kolejnosei nauki moralne pochodzace od ludzi kompetentnych W tym zalcresie 1 cieszaeych sie niekwestionowanym autorytetem’ ’. Judykatura W'ykszta1c11a rozliezne kryteria tych oeen Wynikajace z réinorodnych stanow faktycznych . Okolicznosei konkretnej sprawy wskazuja , czy mozna przyjaé , Ze osoba naruszajaca cudze dobro osobiste dziala W obronie zaslugujacego na ochrone interesu 1 W ramach porzadku prawnego . W Wyroku z dnia 13 kwietnia 20001. III CKN 777/98 [ niepubl. LEX 111* 51361 ] Sad Najwyfzszy stwierdzfl , Ze ,, dz1a1an1e W ramach obowiazujapego porzadku prawnego, by Wyiaczyé bezprawnosé, musi byé dokonane W granicach okreslonyeh tym porzadkiem prawnym, to jest pozostawaé W zgodzie Z obowiaczujacymi przepisami, powinno byé rzeezowe, obiektywne, podjete z nalezyta ostroznoseiai przez osobe uprawniona. Nie moze tefz Wykraezaé poza niezbedna dla okreslonych prawem celow potrzebe W zakresie Wyrazanych oeen”. Wprowadzone W art. 24 k.c. domniemanie bezprawnosci dotyczy zachowania sie sprzecznego z normami prawa lub zasadami Wsp(')1Zyc1a spo1ecznego , bez Wzgledu na Wine 1ub nawet swiadomosé sprawey. To sprawca jest zobowiazany Wykazaé , Ze zaszla jedna z okolieznosei Wy1a£ezajaLq/ch bezpravmosé dz1a1ania , 0 ktoryoh mowa by1a powyzej. j ' Na tle zatem przepisu art. 24 k.c. powoda nie obeia;a1o udowodnienie faktow Wykazujacyeh bezprawnosc’: dzia1an1a pozwanej . Na powodzie jako uprawnionym spoczywal obowiazek Wykazania dz1a1a1i naruszajacych jego dobro osobiste lub zagrazajacych temu dobru , zas ten kto je podjai lub zaniechal ich podjecia [pozwany] dla uwolnienia sie od odpowiedzialnoéci , musia1Wyka.zaé przes1anl<ibra1cu bezprawnosci takiego jego zaehowania . Powod A. .2 O twierdzil , Ze zostz110 naruszone jego prawo do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnosei , gdyi odbyWa1 1 odbywa ja W celach przeludnionych , W ktozych brak jest na jednego skazanego Wymaganej przepisami normy 3 111’ powierzchni eeli. Cele nie sa; WypOS3.ZO116 W kaciki sanitarne , ktore zapewniaja odpowiednie Warunki sanitarne . Rozpatrujac zatem roszczenie powoda W kontekseie art. 23 — 24 k.c. 1 art. 448 k.c. nie bylo ono uzasadnione . l ‘ Przes1a111<a odpowiedzialnosei za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnosé dz1a1ania , przez ktéra rozumie sic5 dzia1a11ie batdizaniechanie sprzeczne Z porzadkiem prawnym i zasadami Wsp61Zyc1a spo1ecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawnosci dzia1an1a _naruszajacego" 5
--- STRONA 7 ---
dobra osobiste, co powoduje, Ze na nim spoczywa oiezar Wykazania , 12 jego dz1a1anie by1o zgodne z prawem. W rozpatrywanej sprawie pozwany nie negoWa1 faktu Wystepowania okresowo W trakcie odbywania przez powoda W tej jednostee kary pozbawienia Wolnosei przeludnienia W celaeh jednakze Wykaza1 , Ze jego dzia1an1e W okresie od 17 marca 20091". [ data poczatkowa osadzenia powoda W tej jednostce penitenejarnej] do dnia 6 grudnia 20091". [data , W ktérej przepis art. 248 par. 1 k.k.W. utrac11 swoja mode W Wyniku uznania go za niekonstytueyjny przez Trybuna1Konstyt11oyjny W Wyroku z dnia 26 maja 20081. W sprawie SK 25/07 OTKA 2008/4/62 ] , a polegajace na ezasowym ograniezeniu osadzonym powierzchni eeli ponizej Wymaganego minimum 3 1112 nie by1o bezprawne , gdyz opieralo sie o przepis art. 248 par. 1 k.k.W. Dyrektor pozwanego Wydawal W tym zakresie stosowne decyzje , o ktdrych by1 kazdorazowo informowany sedzia penitenejarny [ k. 3944] . Takiemu dz1a1a11iu nie moina by1o zatem przypisaé cechy bezprawnosci skoro bylta ona oparta 0 przepis prawa [ art. 248 par. 1 k.k.W. ] . Do dnia 6 grudnia 2009r. oboWiazywa1 bowiem przepis art. 248 par. 1 k.k.W. i stanoW11 podstawe prawna do Wydawanyeh przez dyrektora zaldadu karnego deoyzji W przedmioeie zmniejszenia powierzchni eeli przypadajaeej na jednego skazanego ponizej 3 1112. 1 W taki W1asn1e sposob Wypowiedzial sie Sad Najwyiszy W Wyroku Z dnia 2 pa:Zdz1emi1<a 2007 1'. II CSK 269/07 stwierdzajae , Ze ,, zapeWnienie przez Pafistwo godziwych Warunkow odbywania ka1y pozbawienia Wolnosei jest jednym 2 podstawowych Wymagafi demokratycznego pa1'1stWa pravmego, jednakze osadzenie skazanego W celi W Wa.ru111<:ac11, W ktorych powierzehnia na jedna osobe Wynos11a mniej 1112 3 1112, przy spelnieniu przes1anek okreslonyeh W art. 248 § 1 1<.k.W. , jest zgodne z prawem "[ OSNCZD 2008/3/75 ] . Z kolei W Wyroku z dnia 25 kwietnia 19891. I CR 143/89 [OSPiKA 1990, 111' 9, poz. 330] Sad Najwyzszy , Ze godnosé osobista jest ta sfera osobowosci , ktéra konkretyzuje sie W poczuoiu Wlasnej Wartosci cz1oW1eka 1 oezekiwaniu szaeunku ze strony innych ludzi. Poczucie to , stanowiaee istotny element psychiki czlowieka, ksztahowane jest przez okolicznosci zewnetrzrte. Zapewnienie przez Pafistwo godziwych Warurlkow odbywania kaly pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych Wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujacym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miedzynarodowego paktu praw osobistych i publieznych z wia 19 grudnia 1966 r. [Dz.U. Z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169] oraz z art. 3 e.k.p.c., stanowiacych , Ze kaida osoba pozbawiona Wolnosei bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cz1oWieka. Te zasady prawa rniedzynarodowego Wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 1 47 Konstytueji. u Powod , aby mog1 sie na powyisze zasady poWo1aé Winien udowodnié ,_ Ze zostaly one przez pozwanego naruszone . W kontekscie obowiaztzjaeego do . 6 Q
--- STRONA 8 ---
dnia 6 grudnia 2009r. przepisu art. 248 par. I k.k.W. , 0 takim stanie rzeczy nie mog1o bye mowy . N16 stanowi 1‘(3W11ie2 takiej podstawy Wyrok Sqdu Najwyiszego Z dnia 28 lutego 2007 1., V CSK 431/06 [OSNC 20081. , nr 1, poz.13 ] , W ktorym przyjeto , Ze odbywanie kary W przeludnionej celi narusza dobro osobiste . Zostal on bowiem Wydany W innym stanie falctycznym , a111Ze1i tym , W ktorym powéd odbyWa1 kare pozbawienia W01I'10SC1 1 dot)/czy1 nie tylko przeludnionej celi , ale r6Wn1eZ W takiej , W ktérej nie ()ddZ,ie]OI1O urzadzefl sanitarnych od reszty pomieszczenia 1 nie zapewniono Wszystkim skazanym osobnego miejsea do spania . W przypadku powoda W trakoie odbywania u powoda kary pozbawienia Wolnosci taka sytuacja nie miala miejsca . Zardwno 2 zeznania swiadka M. R [ 14.295295v], Wnioskowanego przez powoda, jak i z notatkj urzedowej inspektora" dzialu kwatermistrzowskiego poWoda[ k . 4545v] , niekwestionowanej co do tresci przez powoda ,jak i z zeznania samego powoda [ k . 49v] Wynika1o , Ze eele W ktdrych byl osadzony , by1y Wyposaiane W kaciki sanitarne oddzielone od pozostalej ezesei eel murowanymi scianarni na Wysokosé od posadzki do sufitu z zainstalowanymi sedesami ze sph1czl<aiumyvva1kam1 Z doprowadzona biezaca Woda . Tylko W eeli nr 212 W pawilonie C umywalnia jest zainstalowana W samej eeli . l \ Ten sposob zabudowania Wez1a sanitamego jest zgodny ,2 Wytyeznymi progra;moWo fun1<cjona1ny1n1 oraz Wymaganiami technicz11ymi 1 ochronnymi paW11on6W zakWateroWania osadzonyeh zatwierdzonych W dniu 1 Wrzesnia 20061. przez zastepee Dyrektora Generalnego S1uZby Wieziermej i Wytyeznych nr 3 Dyrektora Generalnego S1u'_Zby Wieziennej Z dnia 4 paidziernika 20111". Wynika z nich , Ze Weze1 sanitarny W celi mieszkalnej powinien byé obudowany t1'Wa1aL'seian1/Q na pelna Wysokosé kondygnaoji , tj. od podiogi do sufitu 2. zapewnieniem Wentylaeji grawitacyjnej i byé Wyposazony W urzadzenia sanitarne. Cele mialy r6WnieZ odpowiednie oswietlenie zgodne z W/W Wytycznymi . Okresowa kontrola przewodéw dymowych 1 grawitaeyjnyeh rowniez nie Wykaza1a , Ze sa one niedrozne [ k. 3538 ] . Brak by1o potwierdzenia faktu , Ze W celach , W ktorych powod by1 osadzony nie mial on oddzielnego miejsea do spania . B3110 to tylko go1os1oWne jego twierdzenie. Pominiete zostalv nrzez Sad dowody z Wn1os1<;oWa11y.ch przez powoda §Wiad1(6W : M. K , W.K , K. S _ , P. S' , K. S , N. S , M. M ' , albowiem powéd sam przyznal, Ze nie by1 z tymi skazanymi osadzony W tych samyeh celaeh [k. 141v] , Wobee czego nie byli oni W stanie potwierdzié tego , W jakich Wartmkach odbyWa1 kare pozbawienia Wolnosci poW6d . 7
--- STRONA 9 ---
Przepis art. 24 k.e., stanowiaey podstawe roszczefi z tytuhl naruszenia dobr osobistyeh , nie Wymaga dla odpowiedzialnosei Winy sprawcy oraz przewiduje domniemanie bezprawnosei jego dz1a1a1'1ia naruszajaeego dobra osobiste, co powoduje, Ze dochodzacy ochrony nie musi tej przes1an1<1 udowadniaé, natomiast na sprawcy ciagy obowiazek Wykazania, 12 jego dzia1anie by1o zgodne z prawem . W uzasadnieniu do Wyroku. z dnia 28 lutego 20071. V CSK 431/06 Sad Najwyzszy stW1erdz11 , Ze ,, odbywanie kary pozbawienia Wolnosei W przeludnionych celach, z nieoddzielona toaleta 1 Wez1em sanitarnym, z niewystarezajaea liczba 162ek 1 nieodpowiednia Wentylacja, moze stanowié przejaw ponizaj acego traktowania, prowadzacego do naruszenia godnosci osob pozbawionych Wolnosci " 1 na ,, gruncie prawa polskiego moze uzasadniaé Zadanie zasadzenia zadoséuezynienia na podstawie art. 24 W zwiazku 2 art. 448 k.c. ja1<o naruszajace dobra osobiste skazanego: godnosé 1 prawo do 1ntymnosci.”[OSNC 20081. ,nr 1 ,poz.13 ] . Rozwazajac zatem roszezenie powoda W oparciu 0 art. 24 i 448 k.c. na1eZa1o stwierdzié , Ze pozwany wykaza1 , 12 Warunki panujace W Zakladzie Karnym W W‘ ' odpowiadaly obowiazujacym normom Wynikajacym zarowno z przepisu ustawowego , tj. art. 248 k.k.W. jak 1 z przepisow Wewnetrznych stuzby Wieziennej . Tym samym brak by1o podstaw do uanania , Ze dzia1an1a pozwanego by1y dzia1a11iam1 bezprawnymi. ' . Panujaey W zaldadzie kamym dyskomfort jest elementem odbywania kary pozbawienia Woinosci , Z ktorym powod powinien sie liczyé popemiajac przestepstwo , oezywiscie przy uwzglednieniu innych elementow , ktore Wpiywaja na oheslenie Warunkow , W jaldch Winna byé odbywana kara pozbawienia Wolnosci rowniei : Sad Apelacyjny W Gdafisku W uzasadnieniu do \7\Iyf01€[$Z dnia 18 grudnia 20081. W sprawie I ACa 1229/08 ] . Ten dyskomfort Wiaze sie takze z okreslonymi ograniezeniami 1 koniecznoscia stosowania sie przez skazanego do ustalonego W zakladzie karnym regulaminu . Brak zastosowania sie do tych przepisow powoduje naldadanie na skazanego kar dyscyplinarnych 1 takowe by1y powodowi W}/H11E3I'ZE11'1B. .1ak Wynika Z jego ocen okresowych deklaruje on przynaleznosé do podkultury przestepczej 1 identyfikuje sie z jej zasadami . By} tez nagradzany 1 Wszystko to znajduje potwierdzenie W teczce osobo poznawczej B [k. 256 ] . Nigdy powéd nie mia1 na1oZonej kary dyscyplinarnej , moea ktorej mia1by ograniezony dostep do zajeé sportowych badi ku1tura1no oswiatowych . Zosta1 nawet nagrodzony W konlalrsie ozytelniezym , uzyskuje dodatkowe Widzenia . , _ Z tejze teczld Wynika rowniez , Ze powod raz dek1arowa1 sie jako skazany niepalacy innym razem jako palaey , stad nie moze on ezynié zarzutu pozwanemu , Ze by1_ umieszezany W eelaeh 11p. ze skazanymi palaeymi , a on del<laroWa1 sie W danej ehwili jako niejaalacy . _ " ' . 8
--- STRONA 10 ---
W tej sytuacji i W tym zakresie brak by1o podstaw do przyjeeia , Ze pozwany postepuje Wobeo powoda bezprawnie naruszajae jego dobra osobiste, Wykonuje jedynie Wobee niego okreélone prawo podmiotowe dzialajac W ramaeh obowiazujaeego porzadlql prawnego, W granicaeh okreslonych tym porzadkiem prawnym pozostawajac W zgodzie z obowiazujaeymi przepisami i postepujac W sposéb rzeczowy iobiektywny . W taki sam sposob na1eZa1o oeenié postepowanie pozwanego W zakresie uprawnienia powoda do otrzymywania paczek . Zgodnie z art. 113a par. 3 k..k.W. skazany ma prawo otrzymaé raz na kWa1ta1 paczke z Zywnoseia 0 ciezarze nieprzekraczajacym Wraz z opakowaniem 5 kg. Z zeznari swiadkow : D. S" ' _ [k. 275] 1 N. S 1 [k. 275 276] Wynikalo , Ze niektore paczki byly przez pozwanego zwraeane 1 nie docieraly do powoda , ale przyczyna takiego stanu rzeczy by1a albo nadwaga takiej paczld [powyaej 5 kg. ]»a1bo zaWiera1a ona niedozwolone rzeezy takie jak pasta do zebow czy metalowa miseezka. F akt przeprowadzenia natomiast kontroli osobistej rodziny powoda , ktora przybyta na Widzenie m1a1 miejsee jednokrotnie , co potwierdzili r6Wn1e2"W/W swiadkowie i nie dotyezyl pozwanego statio fisci , ale Zaldadu Karnego W P . M12110 to Zwiazek ze znalezieniem u ma1o1etn1ego syna powoda sterydu. Ta.k Wiee 1 W tym przypadku dzialanie pozwanego polegajaee na zwroceniu paczek nie mia1o bezprawnego eharakteru , lecz by1o Wy1<on§/Waniem przepisow zwiazanyeh z kontrolowaniem dostarczanych paezek , ktore, to uprawnienie Wprost Wynika Z par . 32 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 25 sierpnia 2003 1'. W sprawie regulaminu organizacyjnoporzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci [Dz.U.2003.152.1493] . Zgodnie z art. 110a par. 2. k.k.W. dyrektor zakladu karnego moze zezwolié skazanemu na posiadanie W eeli sprzeta audiowizualnego, komputerowego oraz innych przedmiotow, W tym takie podnoszaeyeh estetyke pomieszezenia 1ub bedacych Wyrazem kulturalnyeh zainteresowafl skazanego, jezeli posiadanie tyeh przedmiotéw nie narusza zasad porzadku 1 bezpieezefistwa obowiazujaeych W zaldadzie karnym. ' Z tresei tego przepisu Wynika , Ze 0W0 zezwolenie nie jest obligatoryjne leez uznaniowe . Dyrektor pozwanego m6g1 zatem nie uwzglednié Wniosku powoda odnosnie zezwolenia na korzystanie przez niego ze sprzetu typu MP 3 tez DVD. . Powod dochodzfl zadoséuczynienia w oparciu 0 przepisy art. 24 k.c. 1 art. 448 k.c. , Drugi z nieh stwarza odpowiedzialnosé za szkode Wyrzadzona W sposob zawiniony [ vide: uohwala Sadu Najwyzszego 7 sedziéw 2 dnia 9 Wrzeénia 2008r.II1 CZP 31/08OSNC 2009/3/36] . _ Do roszozenia opartego na tej podstawie musi znaleié zastosowanie nadrzedna zasada konstytucyjnej odpowiedzialnoéci W1adzy publicznej. Oznacza to, Ze. 9
--- STRONA 11 ---
jefaeli irodiem odpowiedzialnosci jest szkoda pozostajaea W normalnym zwiazku przyezynowym z Wykonywaniem Wladzy publieznej. Musi ta zatem znaleié zastosowanie nadrzedna zasada konstytucyjnej odpowiedzialnosci W1adzy publieznej okreslenia art. 77 Konsytuacji , a tym samym prawa do odszkodowania z tytulu niezgodnego Z prawem dzia1ania W1adzy publicznej . Pozwany Wykaza1 , Ze nie dosz10 do naruszenia dobr osobistych powoda , gdyz jego dzialania Wobec niego nie byty bezprawne lecz Wyn1ka1y ze stosowania obowiazujacych przepiséw i Wy1<:o11yWania W sferze imperium okreslonego prawa podmiotowego Wobec powoda jako skazanego . Powdd 2 kolei nie Wykaza1 , aby zosta1a mu Wyrzadzona 1 to W sposob zawiniony jakakolwiek szkoda , co skutkoWa1oby zasadzeniem okreslonego zadoséuczynienia . Majac zatem powyzsze na uwadze Sad na podstawie art. 24 par. 1 k.e. ,a oontrario , art. 448 1<.c. , a contario, powédztwo oddalil. O kosztaoh zastepstwa procesowego Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa postanowiono na podstawie art. 102 1<.p.c. 1 obciazono nimi powoda W polowie majac na uwadze jego sytuaeje materialna 1 brak mozliwosoi zatrudnienia W zakladzie karnym , a tym samym uzyskania stosownego doehodu. ’ O kosztach sadowych orzeczono W mysl art. 113 11st. 1 , a eontrario, ustawy z dnia 28 lipca 20051, o kosztach sadowyeh W sprawach oywilnyeh , zas o kosztach zastepstwa proeesowego nieop1aconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzedu na podstawie par. 6 pkt. 6 , par. 2 ust. 1 pkt. 3 , par. 19 pkt. 1 . par. 20 , par 21 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosei 2 dnia 28 Wrzesnia 2002r._W sprawie opiat za ezynnosci adwokaekie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztow nieop1aconej pornoey prawnej udzielonej 2." urzedu .
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Apelacyjny W Gdafisku W uzasadnieniu do \7\Iyf01€[$Z dnia 18 grudnia 20081. W sprawie#I C 175/10 4#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 448 k.c#art. 248 par.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 e.k.p.c.#art. 24 k.e.#art. 248 k.k.W.#art. 113a par.#art. 110a par.#art. 77 Konsytuacji#art. 24 par.