§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie I C 1732/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1732/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Żałoba Protokolant: staż. Izabela Bluszcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012r w Łodzi sprawy z powództwa A.L. M. i M. H. przeciwko M. C. o ochronę dóbr osobistych oddala powództwo. 1 --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1732/10 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 24 sierpnia 2010 roku A. L. M., M. H. i L. R. wnieśli o zobowiązanie pozwanego M C. do „wycofania się z twierdzeń”, jakie pozwany zawarł w sprzeciwie od nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym w toczącej się przed Sądem Okręgowym w Łodzi X Wydziałem Gospodarczym sprawie o sygn. akt X GNc 345/10 z powództwa (…)spółki z o.o. przeciwko (…) spółce z o.o. oraz do „wycofania się ze swoich twierdzeń” zawartych w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa złożonym przez powodów w Prokuraturze (…) w Ł., ponieważ twierdzenia pozwanego naruszają dobra osobiste powodów. A. L. i M. H. wnieśli nadto o zasądzenie od pozwanego kwoty 10.000 złotych na rzecz Fundacji (…) oraz zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów postępowania. Na uzasadnienie zgłoszonego żądania powodowie wskazali, że A. L. M. jest prokurentem w (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., która to spółka świadczyła usługi informatyczne na rzecz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., której członkiem zarządu jest L. R., zaś byłym prezesem zarządu jest pozwany M. C.. W 2008 roku i 2010 roku (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wystawiła (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. dwie faktury, które do chwili obecnej nie zostały zapłacone, co skutkowało wystąpieniem przez (…) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na drogę sądową. Sąd wydał przeciwko (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. nakaz zapłaty. Pozwany, jako jeden z członków zarządu spółki, mimo uznania powództwa przez innego członka zarządu – L. R., wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym zarzucił powodom fałszerstwa i 2 --- STRONA 3 --- wyłudzenia, zawiadomił też Prokuraturę (…) w Ł. o możliwości popełnienia przestępstwa przez powodów. Powodowie oświadczyli, że nie popełnili przestępstwa, a twierdzenia pozwanego naruszają ich dobra osobiste, dlatego też wezwali M. C. do usunięcia skutków naruszenia ich dóbr osobistych oraz wezwali do zapłaty kwoty 10.000 złotych na cel społeczny. Pozwany żądania tego nie spełnił w zakreślonym terminie, dlatego też koniecznym stało się wystąpienie przez powodów na drogę sądową. (pozew – k. 2 – 3v) W odpowiedzi na pozew z dnia 20 września 2010 roku M. C. wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powodów kosztów postępowania wskazując, że zarzut o naruszeniu dóbr osobistych powodów jest nieuzasadniony, ponieważ pozwany postąpił zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa informując o swoich wątpliwościach, co do legalności działań powodów powołane do tego organy, to jest prokuraturę oraz sąd prowadzący sprawę, w której jako strona występują powodowie. Pozwany nie rozpowszechniał opinii na temat powodów wśród opinii publicznej, nie informował też mediów o zaistniałej sytuacji. (odpowiedź na pozew – k. 47 – 50) Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 roku pełnomocnik powódki poparł powództwo, wniósł aby pozwany wydał oświadczenie, że wyraża ubolewanie z powodu pochopnego zarzucenia powodom przestępstw fałszowania dokumentów, działania na szkodę spółki, próby wyłudzenia środków finansowych na szkodę spółki (…), a nadto wniósł o zasądzenie od pozwanego kwoty 10.000 złotych na cel społeczny wskazany w pozwie. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa. (protokół rozprawy – k. 127) 3 --- STRONA 4 --- Na rozprawie w dniu 15 marca 2011 roku A. L. M. i M. H. podali, że składając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa M. C.naruszył ich dobro osobiste w postaci dobrego imienia. (protokół rozprawy z dnia 15 marca 2011 roku – k. 169 - 170) W dniu 6 czerwca 2011 roku L. R. cofnął powództwo i zrzekł się roszczeń dochodzonych pozwem. (pismo z dnia 31 maja 2011 roku złożone na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 roku – k. 226) Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 roku Sąd umorzył postępowanie w sprawie z powództwa L. R. przeciwko M. C.. (postanowienie z dnia 6 czerwca 2011 roku - k. 229) Na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 roku pełnomocnik M.H. i A. L. M. sprecyzował powództwo w ten sposób, że wniósł o zobowiązanie pozwanego do wydania oświadczenia, w którym wypowie się, że faktury (…) z 30 grudnia 2008 roku oraz nr (…) z dnia 6 maja 2010 roku nie zostały sfałszowane tylko wystawione i zaksięgowane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, protokoły zdawczo – odbiorcze odnoszące się do tych faktur z dnia 30 grudnia 2008 roku nie zostały sfałszowane tylko wystawione na poświadczenie usług, a wydruk korespondencji mailowej nie jest falsyfikatem tylko odzwierciedleniem prowadzonej miedzy stronami korespondencji. Pełnomocnik powodów wniósł nadto o zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia, że powodowie nie działali w celu wyłudzenia wartości materialnych na rzecz spółki (…), tylko działali w celu dochodzenia praw tej spółki przed sądem, nie działali też na szkodę spółki z o.o. (…), przy czym oświadczenie to pozwany winien złożyć powodom z podpisem notarialnie poświadczonym oraz przesłać je powodom listem poleconym. W oświadczeniu tym pozwany ma nadto przeprosić powodów za pomówienia ich o fałszerstwo dokumentów, próbę wyłudzenia i działanie na szkodę spółki (…). Pełnomocnik 4 --- STRONA 5 --- powodów podtrzymał żądanie o zasądzenie od pozwanego kwoty 10.000 złotych na wskazany w pozwie cel społeczny. (protokół rozprawy z dnia 6 czerwca 2011 roku – k. 226 – 227) Na rozprawie w dniu 11 lipca 2011 roku pełnomocnik powodów poparł powództwo, pozwany wniósł o oddalenie powództwa. (protokół rozprawy – k. 255) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej współpracowała z (…) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. Spółki świadczyły sobie wzajemnie usługi. (dowód: wykaz usług – k. 24 – 27) W dniu 5 maja 2008 roku (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. podpisała z (…) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. umowę o współpracy, której przedmiotem było wspieranie przez strony umowy wdrażania biznesu typu B2B między innymi poprzez realizację projektów o charakterze technicznym, informatycznym i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej. (dowód: umowa o współpracy – k. 28 – 30) (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. w dniu 30 grudnia 2008 roku wystawiła (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. fakturę nr (…) na kwotę 122.000 złotych, zaś w dniu 6 maja 2010 roku fakturę nr (…) na kwotę 30.012 złotych. (dowód: oświadczenie – k. 23, zeznania M. C. – k. 128, k. 299) 5 --- STRONA 6 --- Z uwagi na to, że (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. nie zapłaciła powyższych faktur (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. wystąpiła na drogę sądową domagając się zasądzenia kwot wynikających z faktur. Sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Łodzi X Wydziałem Gospodarczym i zarejestrowana została pod sygn. akt X GNc 345/10. W dniu 5 lipca 2010 roku Sąd Okręgowy w Łodzi X Wydział Gospodarczy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym przeciwko (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.. (dowód: nakaz zapłaty z dnia 5 lipca 2010 roku – k. 103) M. C. w imieniu (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniósł zarzuty od nakazu zapłaty z dnia 5 lipca 2010 roku, w których wskazał między innymi, że „załączone do pozwu o zapłatę w postępowaniu nakazowym dowody zostały sfałszowane przez osoby związane z powodem tj.: L. R., A. L. M. i M. H. w celu wyłudzenia kwoty 152.012,00 zł od firmy (…) Sp. z o.o.”. M. C. podał nadto, że jego zdaniem „L. R. ma poważne problemy finansowe, w związku z czym usiłuje niezgodnie z prawem, bo posługując się sfałszowanymi dokumentami, wyłudzić od spółki (…) pieniądze na rzecz spółki (…), której jest jedynym właścicielem i prezesem”. „L. R. przekonał prokurentów spółki (…) A. L. M. oraz M. H. do sporządzenia i podpisania fałszywych dokumentów, świadczących o rzekomym wykonaniu usługi, która w tamtym czasie wykonana nie została.” M. C. wskazał, że „L. R. nigdy nie angażował się w działalność spółki (…), zatem zawarcie w tajemnicy przed prezesem zarządu spółki (…) dwóch umów, które skutkowały wystawieniem faktur VAT na znaczne kwoty pieniędzy na korzyść własnej spółki (…), uznaje za działanie na niekorzyść spółki (…) poprzez próbę wyłudzenia od niej pieniędzy za niewykonanie usługi”. 6 --- STRONA 7 --- (dowód: zarzuty od nakazu zapłaty wydanego w dniu 5 lipca 2010 roku przez Sąd Okręgowy w Łodzi X Wydział Gospodarczy w sprawie X GNc 345/10 – k. 51 – 62, k. 230 – 239, zeznania M. C. – k. 128, k. 299) Nakaz zapłaty wydany przez Sąd Okręgowy w Łodzi X Wydział Gospodarczy w dniu 5 lipca 2010 roku, w sprawie o sygn. akt X GNc 345/10, przeciwko (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. jest prawomocny. (dowód: nakaz zapłaty z dnia 5 lipca 2010 roku – k. 103) W dniu 23 lipca 2010 roku M. C. złożył w Prokuraturze (…) w Ł. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa stypizowanego w artykule 270 § 1 kk, 271 § 1 kk, 271 § 3 kk, 585 § 1 ksh. Do popełnienia przestępstw mogło dojść zdaniem zawiadamiającego w związku z funkcjonowaniem (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Powód wskazał, że ma powody, by twierdzić, że dokumenty dołączone do pozwu wszczynającego postępowanie w sprawie XGNc 345/10 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Łodzi X Wydziałem Gospodarczym zostały sfałszowane przez osoby związane z firmą (…) Sp. z o.o., to jest przez L. R., A. L.M. oraz M. H. w celu wyłudzenia kwoty 152.012,00 zł od firmy (…) Sp. z o.o. M. C. w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa zawarł te same wątpliwości, które wyraził w zarzutach od nakazu zapłaty. Podał między innymi, że jego zdaniem „L. R. ma poważne problemy finansowe, w związku z czym usiłuje niezgodnie z prawem, bo posługując się sfałszowanymi dokumentami, wyłudzić od spółki (…) pieniądze na rzecz spółki (…), której jest jedynym właścicielem i prezesem”. „L. R. przekonał prokurentów spółki (…) A. L.M. oraz M. H. do sporządzenia i podpisania fałszywych dokumentów, świadczących o rzekomym wykonaniu usługi, która w tamtym czasie wykonana nie została.” M. C. wskazał, że „L. R. nigdy nie angażował się w działalność spółki (…), zatem zawarcie w tajemnicy 7 --- STRONA 8 --- przed prezesem zarządu spółki (…) dwóch umów, które skutkowały wystawieniem faktur VAT na znaczne kwoty pieniędzy na korzyść własnej spółki (…), uznaje za działanie na niekorzyść spółki (…) poprzez próbę wyłudzenia od niej pieniędzy za niewykonanie usługi”. W konsekwencji M. C. wskazał, że L. R., A. L. M. oraz M. H. mogli dopuścić się fałszerstwa faktury VAT nr (…) z 30 grudnia 2008 roku, fałszerstwa protokołu zdawczo – odbiorczego z 30 grudnia 2008 roku, fałszerstwa faktury VAT nr (…) z 6 maja 2010 roku, fałszerstwa protokołu zdawczo – odbiorczego z 30 grudnia 2008 roku, fałszerstwa korespondencji elektronicznej, mogli posługiwać się nieistniejącym adresem spółki, posługiwać się wyżej wymienionymi sfałszowanymi dokumentami w celu wyłudzenia wartości materialnych na korzyść spółki (…) oraz działać na szkodę firmy (…)Sp. z o.o. (dowód: zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa – k. 241 – 249) W ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego M. H. trzykrotnie wzywany był na Komisariat Policji celem przesłuchania. (dowód: zeznania M. H. – k. 170) A. L. M. i M. H. są prokurentami w (…) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P., zaś L. R.prezesem zarządu tejże spółki. (dowód: odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. – k. 8 - 12) L. R. jest członkiem zarządu (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., zaś pozwany M. C. figuruje, jako prezes zarządu tejże spółki. M. C. został odwołany z funkcji prezesa zarządu spółki uchwałą podjętą na nadzwyczajnym zgromadzeniu wspólników w dniu 6 sierpnia 2010 roku w Ł.. Pozwany wniósł do Sądu pozew o stwierdzenie nieważności uchwały z dnia 6 8 --- STRONA 9 --- sierpnia 2010 roku. Postępowanie toczy się przed Sądem Okręgowym w Łodzi X Wydziałem Gospodarczym pod sygn. akt X GC 367/10. (dowód: odpis aktualny z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. – k. 13 – 19, protokół zgromadzenia wspólników – k. 20 – 21, pozew o stwierdzenie nieważności uchwały – k. 65 - 70) Pismem z dnia 18 sierpnia 2010 roku oraz drogą mailową A. L. M., Marcin H. i L. R. wezwali M. C. do sprostowania formułowanych przez pozwanego wypowiedzi dotyczących fałszowania przez powodów dokumentów oraz usiłowania wyłudzenia środków od (…) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., które to wypowiedzi zawarte zostały w sprzeciwie od nakazu zapłaty oraz zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa. Powodowie wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 10.000 złotych na rzecz Fundacji (…) z siedzibą w P. – w terminie 5 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową. (dowód: wezwanie przesądowe wraz z potwierdzeniem nadania – k. 35 – 36, wydruk wiadomości wysłanej drogą elektroniczną – k. 37 - 39) Dla A. L. M. udział w postępowaniu sądowym oraz przygotowawczym prowadzonym przez prokuratora był stresujący. Powódka nie myślała na co dzień o toczących się postępowaniach. (dowód: zeznania A. L. M. – k. 169) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, w szczególności na podstawie załączonych do akt sprawy dokumentów oraz w oparciu o zeznania stron, które uznane zostały za wiarygodne. Zeznania stron, co do okoliczności zaistnienia określonego zachowania pozwanego, to jest złożenia określonej treści zarzutów od nakazu zapłaty oraz zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa nie były sprzeczne. 9 --- STRONA 10 --- Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo A.L. M. i M. H. o ochronę dóbr osobistych jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Przepis art. 23 kc stanowiący, iż dobra osobiste pozostają pod ochroną prawa cywilnego, nie zawiera zamkniętego katalogu tych dóbr. Zalicza do nich w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną i wynalazczą. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że dobra osobiste są to pewne wartości niematerialne łączące się ściśle z jednostką ludzką. Wobec tego istnieje wiele dóbr korzystających z ochrony prawnej i wiele praw osobistych chroniących te dobra. Różnorodność występowania w życiu dóbr osobistych podlegających ochronie cywilnoprawnej powoduje, iż niemożliwe jest ustalenie, usystematyzowanie przesłanek ogólnych, których występowanie mogłoby przesądzić o tym, czy dane zdarzenie stanowi naruszenie jakiegoś dobra. Ocena, czy doszło do naruszenia dobra osobistego musi być dokonywana na tle konkretnego stanu faktycznego. Podkreślić należy, że o tym, czy w konkretnym wypadku doszło do naruszenia dóbr osobistych decydują nie subiektywne odczucia osoby żądającej ochrony, ale to jaką reakcję wywołało to naruszenie w społeczeństwie. Toteż przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne. Przesłanką warunkującą zarówno roszczenie zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, jak i roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia lub odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny na podstawie art. 448 kc jest ustalenie, że dobro osobiste zostało naruszone działaniem bezprawnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 § 1 kc ten, czyje dobro zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego 10 --- STRONA 11 --- działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków. W szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Zgodnie zaś z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego, sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przesłanka bezprawności w prawie cywilnym ujmowana jest szeroko. Przepis art. 24 kc nie definiuje pojęcia bezprawności. Przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a nawet z porządkiem prawnym oraz zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19.10.1989 r II CR 419/89 OSP 11-12/90 poz. 377 wyjaśnił, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego, działanie w obronie uzasadnionego interesu.” Dla uchylenia więc odpowiedzialności konieczne jest stwierdzenie przesłanek wyłączających bezprawność. Ponadto, aby można było skutecznie powoływać się na istnienie przesłanek wyłączających bezprawność, trzeba niezależnie od innych okoliczności wykazać prawdziwość twierdzeń dotyczących osoby, w której sferę dóbr osobistych wkroczono. Rozpoznając sprawę o ochronę dóbr osobistych sąd powinien zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego i dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Dowód, że dobro osobiste zostało naruszone lub zagrożone, 11 --- STRONA 12 --- ciąży na osobie poszukującej ochrony prawnej, czyli na powodzie. Art. 24 § 1 kc wprowadza zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej Sąd stanął na stanowisku, iż nie zostały spełnione wynikające z art. 448 kc w zw. z art. 24 kc przesłanki odpowiedzialności pozwanego z tytułu naruszenia dóbr osobistych powodów. W niniejszej sprawie niewątpliwe jest, że dobro osobiste powodów w postaci dobrego imienia objęte jest w myśl art. 23 k.c. ochroną prawną. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia, że pozwany dopuścił się działań naruszających to dobro osobiste. A. L. M. i M. H. nie przywołali żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać, że ich dobre imię, bądź też inne dobro osobiste zostało naruszone. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że o okolicznościach postępowania cywilnego toczącego się na skutek zarzutów od nakazu zapłaty, jak i o okolicznościach postępowania karnego wywołanego zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa nie wiedziały inne, niż zainteresowane osoby. Pozwany swoich wątpliwości, co do możliwości dopuszczenia się przez powodów fałszerstwa dokumentów, czy też podjęcia próby wyłudzenia środków finansowych nie zgłaszał osobom postronnym, a jedynie powołanym do rozstrzygania spraw cywilnych i ścigania przestępstw organom, to jest Sądowi oraz Prokuraturze. Naturalnym jest, że sam udział w postępowaniu cywilnym, czy też karnym wiązał się dla powodów z określonymi uciążliwościami i mógł być stresujący, co nie oznacza, że można automatycznie 12 --- STRONA 13 --- mówić o naruszeniu dobrego imienia powodów, czy też o nękaniu, którego M.H. upatruje się w kilkukrotnym wezwaniu celem przesłuchania. Podkreślić przy tym należy, że sama powódka zeznała, że w związku z konkretnymi czynnościami procesowymi czuła się zestresowana, jednak „na co dzień” nie myślała o toczących się postępowaniach. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że działanie M. C. polegające na złożeniu zarzutów od nakazu zapłaty oraz zawiadomieniu organów powołanych do ścigania przestępstw o możliwości popełnienia przestępstwa zostało podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego, w ramach kompetencji adresata, któremu zawiadomienie zostało złożone oraz do którego zarzuty zostały wniesione, a w rezultacie pozbawione było cech bezprawności. Kodeks postępowania cywilnego daje pozwanemu uprawnienie do złożenia zarzutów od nakazu zapłaty, a jednocześnie nakłada obowiązek przedstawienia w piśmie wszelkich zarzutów, okoliczności faktycznych i dowodów (art. 493 kpc). Kodeks postępowania karnego statuuje natomiast społeczny obowiązek każdego obywatela zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Zgodnie z treścią art. 304 § 1 kpk każdy dowiedziawszy się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu ma społeczny obowiązek zawiadomić o tym prokuratora lub Policję. Pozwany składając zarzuty od nakazu zapłaty skorzystał z uprawnienia do zaskarżenia orzeczenia, zaś zgłaszając fakt możliwości popełnienia przez powodów przestępstwa wywiązał się z obowiązku wynikającego z powołanego przepisu prawa. Podkreślić przy tym należy, że zarówno w zarzutach od nakazu zapłaty, jak i składając zawiadomienie wyraził jedynie przypuszczenie, że powodowie mogli dopuścić się opisanych przez niego przestępstw. Pozwany wyraził swoje wątpliwości, co do zgodności działań powodów z przepisami prawa oraz wyjaśnił skąd wątpliwości te wynikają. W ramach obowiązującego porządku prawnego dopuszczalne są określone działania, które ze swej istoty mogą dotykać dóbr osobistych człowieka, takich jak jego cześć (dobre imię). Zachowaniem takim może być wystąpienie przez 13 --- STRONA 14 --- oskarżyciela z aktem oskarżenia w postępowaniu karnym, czy też wystąpienie z wnioskiem o ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym. Każda z tych czynności, podobnie jak zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez określoną osobę polega na przypisaniu określonych zachowań ocenianych negatywnie, a więc obiektywnie może godzić (naruszać) dobro osobiste człowieka. Są to jednak działania prawnie dopuszczalne, a więc jeżeli nie wykraczają poza granice działania w ramach porządku prawnego, to nie są bezprawne i nie prowadzą do powstania roszczeń zmierzających do ochrony dóbr osobistych. Bezprawność oznacza zachowanie niezgodne (sprzeczne) z prawem. Jeżeli więc obowiązujące przepisy przewidują określone procedury (np. cywilne, karne, dyscyplinarne), to działanie w ich ramach (często wkraczające w sferę prawnie chronionych dóbr osobistych) z reguły nie jest bezprawne. Tylko jeżeli w toku takich prawnie uregulowanych procedur dochodzi do wyraźnego, poważnego naruszenia przepisów, zwłaszcza w sposób powodujący wykroczenie poza cel i niezbędność postępowania, to nie jest wykluczone uznanie bezprawności takiego działania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 2005 roku, II PK 393/04, OSNP 2006/11-12/176) . Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd Sądu Apelacyjnego wyrażony w wyroku z dnia 4 grudnia 1998 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt I ACa 1004/98, zgodnie z którym zarówno zawiadomienie o przestępstwie, jak i wskazanie osoby podejrzanej mieszczą się w granicach prawa. Mogłyby przekraczać je wyłącznie wówczas, gdyby takie zawiadomienie i wskazanie konkretnej osoby podejrzanej dokonane było oczywiście ze złym zamiarem i pełną świadomością nieprawdy takiego twierdzenia ( Apel.-W-wa 1999/3/28). W okolicznościach sprawy niniejszej brak jest podstaw do twierdzenia, że złożenie przez M. C. zarzutów od nakazu zapłaty, czy też zawiadomienie przez pozwanego o możliwości popełnienia przez powodów przestępstwa dokonane było oczywiście ze złym zamiarem, czy też z obrazą obowiązujących przepisów prawa. 14 --- STRONA 15 --- Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Sąd oddalił powództwo. Zarządzenie, dnia 12 lipca 2012 roku: odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powodów. 15

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Łodzi#I C 1732/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2012 roku Sąd Okręgowy w Łodzi#art. 23 kc#art. 448 kc#art. 24 § 1 kc#art. 448 k.c.#art. 24 kc#Art. 24 § 1 kc#art. 23 k.c.#art. 493 kpc#art. 304 § 1 kpk