Postanowienie I C 1726/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Toruniu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1726/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Toruniu, Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Marek Lewandowski delegowany do pełnienia obowiązków Sędziego Sądu Okręgowego w Toruniu Ławnicy: ---- Protokolant: sekret. Anita Trzeciak po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2011 r. w Toruniu przy udziale : -------------------------- sprawy z powództwa J.M. przeciwko SP– ZK nr 2 w G i AŚ w T o zapłatę I oddala powództwo; II nie obciąża powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego; III przyznaje adw. D. N. ze Skarbu Państwa (Kasy Sądu Okręgowego w Toruniu ) kwotę 4.428,-zł (3.600,-zł + 23% VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. U z a s a d n i e n i e Powód JM pozwem z dnia 27 września 2010 r. wniósł o zasądzenie od SP – C. Z.S.W w W na swoją rzecz kwoty 100.000,-zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz --- STRONA 2 --- zaniechania naruszeń dóbr osobistych, prawa do godności, intymności, humanitarnego traktowania, tzn. dostosowania warunków w zakładach karnych do określonych ustawą i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu pozwu powód twierdził, że w okresie od 27 września 2009 r. osadzony jest w ZK nr 2 w G, który podlega C.Z.S.W. i który nie zapewnił powodowi odpowiednich warunków bytowych, które prawo nakazuje zapewnić osobie osadzonej, co polegało na: - ograniczeniu dostępu do sieci elektrycznej poprzez czasowe odłączanie dopływu prądu do gniazdek w porze dziennej i nocnej, - braku cieplej wody w celach, możliwości korzystania z cieplej wody dłużej niż 8 minut w tygodniu, - braku oddzielenia urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia, - ograniczeniu lub pozbawieniu możliwości wykonywania ćwiczeń fizycznych z powodu braku salek treningowych, siłowni i boiska, - braku odpowiedniego oświetlenia i ograniczenie dostępu do światła dziennego poprzez montaż osłon na oknach, co uniemożliwia czytanie i wykonywanie pracy, - na umieszczeniu zbyt dużej liczby ludzi na zbyt malej przestrzeni mieszkalnej. Stan ten przysporzył powodowi wiele cierpień psychicznych i fizycznych, które dodatkowo zaostrzyły i zaostrzają karę pozbawienia wolności. Pismem z dnia 6 grudnia 2010 r. pełnomocnik powoda wniósł o uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika powoda kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych W odpowiedzi na pozew z dnia 13 grudnia 2010 r. pozwany SP – C.Z. S.W. zastępowany przez P.G SP wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany stwierdził, że roszczenie o zadośćuczynienie nie może być skutecznie kierowane w stosunku do SP, gdyż tylko osoba fizyczna może być sprawcą naruszenia dóbr osobistych. Podniósł, iż powództwo nie zasługuje na uwzględnienie i winno zostać oddalone jako bezzasadne i nieudowodnione, gdyż powód nie wykazał przesłanek wymaganych do --- STRONA 3 --- zaktualizowania odpowiedzialności, tj. nie określił jakie dobra osobiste zostały naruszone, nie wykazał adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy domniemaną krzywdą, a zdarzeniem sprawczym, nie udowodnił winy naruszyciela i niezgodności z prawem działania pozwanego. Podniósł, iż oznaczona przez powoda kwota zadośćuczynienia jest rażąco wygórowana i świadczy o tym, iż nie kieruje się on dążeniem do zrekompensowania krzywdy, ale określonym interesem finansowym, co zdaniem pozwanego świadczy o tym, że powód krzywdy w postaci ujemnych przeżyć psychicznych nie odniósł. Zdaniem pozwanego powód, podnosząc zarzut przeludnienia, winien wskazać, w jakich celach i z którymi osadzonymi przebywał, w jakich okresach czasu, aby można było stwierdzić, że cele te były faktycznie przeludnione. Działaniom pozwanego wobec powoda nie można przypisać cech bezprawności. Pozwany wywiązał się ze wszelkich nakładanych na niego zobowiązań, mających na celu zapewnienie powodowi realizację przysługujących jemu praw, a wynikających z obowiązującego systemu norm prawnych szczegółowo regulujących sposób i warunki jego odizolowania penitencjarnego. Poza tym pozwany stwierdził, że przyznanie powodowi odbywającemu karę pozbawienia wolności jakiekolwiek zadośćuczynienia pieniężnego naruszyłoby zasady współżycia społecznego określone w art. 5 kc oraz elementarne poczucie sprawiedliwości społecznej, gdyż powód rażąco naruszając porządek prawny winien liczyć się z karą pozbawienia wolności i wszystkimi dolegliwościami z tej kary płynącymi. Ponadto pozwany zaprzeczył twierdzeniom powoda, których wprost nie przyznał. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2011 r. Sad Okręgowy w Toruniu zwolnił z udziału w sprawie w charakterze jednostki organizacyjnej SP C.Z.S.W w W. i oznaczył właściwe statio fisci SP – ZK nr 2 w G. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r. Sad Okręgowy w Toruniu zmienił swoje postanowienie z dnia 17 stycznia 2011 r. w ten sposób, że oznaczył jako właściwe statio fisci SP– ZK nr 2 w G i AŚ w T. W toku postępowania strony podtrzymały stanowisko w sprawie. Jednocześnie powód na posiedzeniu jawnym w dniu 22 czerwca 2011 r. sprecyzował, że żąda zadośćuczynienia w kwocie 100.000,-zł za cały okres pobytu w ZK nr 2 w G i AŚ w T, tj. od dnia 27 września 2009 r. do 22 czerwca 2011 r. Sąd ustalił, co następuje: Powód przebywał w ZK nr 2 w G w okresie od 29 września 2009 r. do 19 stycznia 2010 r. i od 13 kwietnia 2010 r. do chwili obecnej, a w AŚ w T w okresie od 19 stycznia 2010 r. do 13 kwietnia 2010 r. W ZK nr 2 w G powód przebywał w 16 celach. --- STRONA 4 --- Cele w ZK nr 2 w G, w których przebywał w tym okresie powód mają następujące powierzchnie: - cela nr 16 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 12,04 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 9 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 9,98 m² i przewidziana jest dla 3 osób , - cela nr 1 na oddziale II w pawilonie A ma powierzchnię 12,12 m² i przewidziana jest dla 4 osób , - cela nr 6 na oddziale II w pawilonie A ma powierzchnię 10.80 m² i przewidziana jest dla 3 osób, - cela nr 10 na oddziale II w pawilonie A ma powierzchnię 12,17 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 11 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 9,81 m² i przewidziana jest dla 3 osób, - cela nr 4 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 9,06 m² i przewidziana jest dla 3 osób, - cela nr 12 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 10,35 m² i przewidziana jest dla 3 osób, - cela nr 10 na oddziale II w pawilonie A ma powierzchnię 13,05 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 6 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 15,11 m² i przewidziana jest dla 5 osób, - cela nr 15 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 12,31 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 7 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 12,12 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 13 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 10,51 m² i przewidziana jest dla 3 osób, - cela nr 14 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 13,51 m² i przewidziana jest dla 4 osób, - cela nr 20 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 15,52 m² i przewidziana jest dla 5 osób, --- STRONA 5 --- - cela nr 17 na oddziale I w pawilonie A ma powierzchnię 16,75 m² i przewidziana jest dla 5 osób. (dowód: przeglądarka historii rozmieszczenia powoda, k. 160-162,wydruki z przeglądarki pomieszczeń k. 163-178). Do powierzchni cel nie wlicza się powierzchni kącików sanitarnych oraz powierzchni wnęki na grzejniki co. Wobec powoda w okresie pobytu w ZK nr 2 w G nie została wydana decyzja na podstawie art. 110 kkw o czasowym umieszczeniu powoda w warunkach, gdy powierzchnia przypadająca na osadzonego wynosiła mniej niż 3 m2. W okresie od 29 września 2009 r. do 5 grudnia 2009 r. sporadycznie w ZK nr 2 występowało przeludnienie. Nie jest obecnie możliwe ustalenie, ilu osadzonych faktycznie przebywało w celach razem ze skazanym podczas jego pobytów w jednostce. Do czasu wejścia w życie z dnia 5 grudnia 2009 r. przepisów ustawy z dnia 9 października 2009 r. o zmianie ustawy kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2009, nr 190, poz. 1475) co miesiąc o obniżeniu przypadającej normy powierzchniowej informowany był sędzia penitencjarny. (dowód: bezsporne) Pismem z dnia 25 sierpnia 2009 r. dyrektor ZK nr 2 w G zawiadomił Sąd Okręgowy w Toruniu III Wydział Penitencjarny, że w związku z przeludnieniem podległej mu jednostki, zgodnie z treścią art. 248 § 1 kkw, zmuszony jest na okres 1- 30 września 2010 r. umieścić osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jednego osadzonego wynosić będzie mniej niż 3 m² (dowód: kserokopia pisma dyrektora ZK nr 2w G z 25.08.2009 r. k. 179) Pismem z dnia 23 września 2009 r. dyrektor ZK nr 2 w G zawiadomił Sąd Okręgowy w Toruniu III Wydział Penitencjarny, że w związku z przeludnieniem podległej mu jednostki, zgodnie z treścią art. 248 § 1 kkw, zmuszony jest na okres 1- 31 października 2010 r. umieścić osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jednego osadzonego wynosić będzie mniej niż 3 m² (dowód: kserokopia pisma dyrektora ZK nr 2w G z 23.09.2009 r. k. 180) Pismem z dnia 23 października 2009 r. dyrektor ZK nr 2 w G zawiadomił Sąd Okręgowy w Toruniu II Wydział Penitencjarny, że w związku z przeludnieniem podległej mu jednostki, zgodnie z treścią art. 248 § 1 kkw, zmuszony jest na okres 1- 30 listopada 2010 r. umieścić osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jednego osadzonego wynosić będzie mniej niż 3 m² (dowód: kserokopia pisma dyrektora ZK nr 2 w G z 23.10.2009 r. k. 181) --- STRONA 6 --- Pismem z dnia 25 listopada 2009 r. dyrektor ZK nr 2 w G zawiadomił Sąd Okręgowy w Toruniu II Wydział Penitencjarny, że w związku z przeludnieniem podległej mu jednostki, zgodnie z treścią art. 248 § 1 kkw, zmuszony jest na okres 1-5 grudnia 2010 r. umieścić osadzonych w warunkach, w których powierzchnia w celi mieszkalnej na jednego osadzonego wynosić będzie mniej niż 3 m² (dowód: kserokopia pisma dyrektora ZK nr w G z 25.11.2009 r. k. 182) Wszystkie cele, w których przebywał powód w ZK nr 2 w G były skanalizowane, wyposażone w umywalki, znajdowały się w nich murowane, zamykane drzwiami kąciki sanitarne zapewniające pełną intymność oraz odpowiednie warunki sanitarne. Cele były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy przewidziany rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, zapewniając każdemu osadzonemu m. in. osobne miejsce do spania. Cele, w których przebywał powód wyposażone były w oświetlenie jarzeniowe i żarowe zapewniające odpowiednie natężenie oświetlenia, tj. takie, jakie przewidziane jest do stosowania w pokojach mieszkalnych w budownictwie powszechnym. Wszystkie cele wyposażone były w podwójne szczelne okna zapewniające odpowiednią temperaturę, dostęp światła dziennego i powietrza. Wentylacja w budynku była sprawna; przeprowadzone w tym czasie kontrole przewodów kominowych nie wykazały nieprawidłowości. Cele były wyposażone w ciepłą i zimną wodę, przy czym woda ciepła była dostępna w godzinach 8.00-11.00 i 13.00-16.00. Skazani mieli do dyspozycji czyścik do czyszczenia muszli klozetowych, a także środki dezynfekujące do muszli klozetowych, które są im wydawane w miarę potrzeb. Wszystkie cele wyposażone są w miski, w których osadzeni mogą dokonywać przepierek. W ZK nr 2 w G obwody gniazd elektrycznych w celach, w których przebywał powód działały według programu pracy urządzeń elektrycznych w pawilonach mieszkalnych, na podstawie którego ustala się harmonogram zasilania obwodów gniazd wtyczkowych w celach mieszkalnych. Program pracy urządzeń elektrycznych był ustalony w przedmiotowym okresie na podstawie zarządzenia Dyrektora ZK nr 2 w G nr 181/2010 z dnia 16 listopada 2010 r., gdzie ustalono ograniczenia w dostępie energii elektrycznej do cel mieszkalnych: od poniedziałku do piątku w porze dziennej w godzinach 11.00-13.00 i nocnej w godzinach od 23.00-6.00. Ograniczenia te były spowodowane względami oszczędnościowymi. (dowód: kserokopia zarządzenia nr 181/2010 dyrektora ZK nr w G z 16.11.2010 r. k. 64, kserokopia notatki służbowej z 14.12.2010 r. k. 65, kserokopia protokołu nr 283/09 z okresowej kontroli przewodów kominowych k. 66, zeznania świadka S.P. k. 82-82v.) --- STRONA 7 --- Powodowi przysługiwała raz w tygodniu kąpiel w łaźni głównej z ciepłą wodą. Co miesiąc otrzymywał: 200 g proszku do prania, 100 g mydła toaletowego, maszynkę do golenia, krem do golenia, pastę do zębów, rolkę papieru toaletowego. (dowód: zeznania świadka S.P k. 82-82v, przesłuchanie powoda w charakterze strony, k. 147) Wszystkie cele, w których przebywał powód w AŚ w T były wyposażone w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy, zapewniający każdemu z osadzonych łóżko do spania, miejsce przy stole do spożywania posiłków, szafkę i taboret, a także dostęp do cieplej i zimnej wody. W każdej celi był kącik sanitarny oddzielony od jej części mieszkalnej. Do cel zapewniony był odpowiedni dopływ świeżego powietrza poprzez wentylację grawitacyjną, jak również możliwość otwierania okien. W celach zachowana była obowiązująca norma oświetlenia wnętrz – 100 luksów w całym pomieszczeniu i 200 luksów w miejscu do czytania. Ponadto osadzeni otrzymywali środki higieny osobistej oraz środki utrzymania czystości w celach. AŚ w T nie dysponuje siłownią i boiskami do gier zespołowych. Wynika to z barier architektonicznych – pawilon mieszkalny aresztu liczy ponad 150 lat, jest zlokalizowany w centrum miasta. Osadzeni mają natomiast możliwość korzystania z biblioteki, świetlicy, mogą brać udział w spotkaniach, imprezach, wydarzeniach organizowanych w ramach zajęć kulturalno-oświatowych, a także korzystać z posług religijnych. (dowód: kserokopia notatek służbowych z 15.12.2010 r. k.184-185) W okresie od września do 5 grudnia 2009 r. w ZK nr 2 w G mogło wystąpić zjawisko przeludnienia. Od 5 grudnia 2009 r. w stosunku do powoda nie wydano żadnej decyzji o warunkach obniżonej normy zaludnieniowej. (dowód: zeznania świadka K.G. k. 82v.) Powód w czasie pobytu w ZK nr 2 w G i AŚ w T nie zgłaszał skarg na warunki pobytu w jednostkach penitencjarnych. (bezsporne). Sąd zważył, co następuje. Przedstawiony stan faktyczny ustalono na podstawie dowodu z dokumentów zaoferowanych przez pozwanego, zeznań świadków K.G. i S.P oraz przesłuchania powoda. --- STRONA 8 --- Sąd oddalił wnioski powoda o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków K.R. P.M., P.K., T.W., K.G. i J.C oraz o zwrócenie się do ZK nr 2 w G i AŚ w T o informację, jakie osoby w okresie pobytu w nich powoda pełniły w nich funkcje Dyrektora, Kierownika ewidencji, kwatermistrza wychowawcy na oddziale, albowiem powód nie wskazał, ani faktów które mają być udowodnione zeznaniami poszczególnych świadków, ani nie podał adresów świadków. Wnioski te należy również uznać za spóźnione, skoro zostały złożone po upływie terminu zakreślonego pełnomocnikowi powoda do wskazania wszelkich wniosków dowodowych pod rygorem utraty możliwości powoływania się na te wnioski w dalszym postępowaniu. Sąd dał wiarę zebranym w sprawie dokumentom, albowiem ich prawdziwość nie budziła wątpliwości i nie została zakwestionowana przez powoda. Jeśli chodzi o zeznania powoda, to Sąd dał im wiarę w takim zakresie, w jakim korespondują one z zebranym w sprawie pozostałym materiałem dowodowym. Za niewiarygodne i gołosłowne należy uznać twierdzenie powoda, że był on szykanowany przez funkcjonariuszy służby więziennej, w szczególności że był celowo osadzony w przeludnionej celi. Twierdzenie to nie zostało poparte przez powoda żadnymi dowodami. Przeczy temu twierdzeniu okoliczność, że powód nie zgłaszał żadnych skarg do administracji ZK na warunki pobytu. Wypada przypomnieć, że powód jedynie w okresie od 29 września do 5 grudnia 2009 r. mógł przebywać w celi przeludnionej, w pozostałym okresie zachowano wobec niego normy przewidziane w art. 110 k.k.w. Przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało także prawdziwości twierdzeń powoda o osadzeniu go w celach, w których panował smród, brud, brak świeżego powietrza, a warunki były niehigieniczne. Z przedstawionych przez pozwanego protokołów z kontroli wynika, że warunki sanitarne w celach i całym ZK nr 2 w G i AŚ w T oraz instalacja wentylacyjna nie budzą żadnych zastrzeżeń, nie wydano zaleceń pokontrolnych. Przedstawiony stan faktyczny pozwala ograniczyć rozważania do następujących kwestii. Na wstępie należy przypomnieć, że pozwany nie kwestionował, iż do 5 grudnia 2009 r. powód mógł przebywać w celi przeludnionej. Było to jednak spowodowane stanem przeludnienia w jednostce. Powód przez cały pozostały okres przebywał w celach spełniających normy powierzchniowe. Pozwany zaprzeczył natomiast, aby powód doznał jakiejkolwiek krzywdy, uszczerbku na zdrowiu bądź zostały naruszone jego dobra osobiste przez pobyt w jednostce penitencjarnej przez cały okres objęty kognicją sądu, a zwłaszcza do 5 grudnia 2009 r. Pozwany zaprzeczył, by jego zachowanie wobec powoda naruszało w --- STRONA 9 --- sposób bezprawny i zawiniony dobra osobiste powoda, a zwłaszcza prawo powoda do humanitarnego traktowania w jednostce penitencjarnej. Rozstrzygając o żądaniu pozwu, nie sposób przeoczyć, że zarówno przepisy międzynarodowe jak i konstytucyjne, regulując problem wolności i kary jej pozbawienia posługują się nieostrymi terminami. Podobnie jest z przepisem art. 4 § 1 k.k.w. Z uwagi na ogólny charakter tych unormowań nie mają one większego znaczenia w praktyce, stanowiąc co najwyżej punkt odniesienia przy wykładni szczegółowych przepisów. Zasadniczą kwestią jest natomiast minimalny standard traktowania osób skazanych na karę pozbawienia wolności i tymczasowo aresztowanych wyznaczany przez szczegółowe przepisy k.k.w. i rozporządzeń wykonawczych. Przepisy te stanowią, że skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej (art. 110 § 1 k.k.w.), powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3m 2 (art. 110 § 2 zd. 1 k.k.w.), cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy (art. 110 § 2 zd. 2 k.k.w.). Równocześnie jednak w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor zakładu karnego lub aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony, w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 (art. 248 § 1 zd 1 k.k.w. obowiązujący do 5 grudnia 2009 r.). Art. 248 k.k.w. został uchylony na mocy w/w ustawy z 9 października 2009r. Z kolei rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 25 sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) określa warunki opieki zdrowotnej i bytowej, m.in. z § 30 ust. 3 wynika, że skazany korzysta co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli. Powód podnosił, że jego dobra osobiste zostały naruszone m.in. poprzez osadzenie go w okresie objętym kognicją sadu w przeludnionej celi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził tej tezy, przeciwnie, z dokumentacji jednostek penitencjarnych wynika, że po 5 grudnia 2009 r. zachowano wobec powoda wymogi przewidziane w art. 110 kkw. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 października 2007r. II CSK 269/07: zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, jednakże osadzenie skazanego w celi w warunkach, w których powierzchnia na jedną osobę wynosiła mniej niż 3 m 2 , przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 248 § 1 k.k.w., jest zgodne z prawem. Podobne stanowisko wyrażono w wyroku z dnia 6 grudnia 2007r. , w którym Sąd Apelacyjny we --- STRONA 10 --- Wrocławiu (sygn. akt I ACa 499/07) stwierdził, że umieszczenie skazanego w celi, w której przekroczone były wynikające z art. 110 § 2 k.k.w. normy metrażowe stanowić mogło naruszenie godności i prawa do prywatności. Samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest jednak wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia. Tutejszy Sąd w pełni podziela to stanowisko. Przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawności działania naruszającego dobra osobiste, co powoduje, że na nim spoczywa ciężar wykazania, iż jego działanie było zgodne z prawem. Zdaniem Sądu pozwany SP wykazał, że jego działanie było zgodne z prawem i nie rodziło odpowiedzialności odszkodowawczej SP. Należy zaznaczyć, że Europejski Trybunał Praw Człowieka dokonując wykładni art. 3 e.k.p.c. stwierdził, że cierpienie i upokorzenie muszą w każdym razie przekraczać nieunikniony element cierpienia wpisanego w pozbawienie wolności, aby stanowiły naruszenie tego przepisu (np. orzeczenia z dnia 29 kwietnia 2003 r., nr 38812/97, Półtoracki przeciwko Ukrainie, oraz nr 50390/99, McGlinchey i inni przeciwko Zjednoczonemu Królestwu) (por. uzasadnienie powołanego wyroku SN z 2 października 2007r. II CSK 269/07). Nie sposób pominąć, że powód implicite przyznał, iż niedogodności, które go spotkały w związku z osadzeniem, w takim samym stopniu dotyczyły innych osadzonych. Warunki te zaś były takie, jakie w danej sytuacji mogła optymalnie zapewnić administracja ZK. Pamiętać przy tym należy, iż budynki ZK nr 2 w G i AŚ w T powstały w czasach, w których obwiązywały całkowicie inne standardy socjalno – sanitarne dla osadzonych. Budynki te zostały już dostosowane do standardu sanitarnego, w którym w każdej celi jest oddzielny, w pełni wentylowany węzeł sanitarny. Powód przebywał w takich celach. Nawet gdyby uznać, iż warunki, w których był osadzony powód, naruszały jego godność i prawo do prywatności, to gradacja tych naruszeń nie przybrała jednak takiej formy, w której można by podzielić twierdzenie powoda o osadzeniu go w niegodziwych, niehumanitarnych warunkach, co dopiero, w ocenie Sądu, uzasadniałoby żądanie zasądzenia zadośćuczynienia. Należy w tym miejscu podzielić pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w powołanym wcześniej wyroku z dnia 2 października 2007 r. II CSK 269/07, zgodnie z którym samo osadzenie w przeludnionej celi nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia żądania zasądzenia zadośćuczynienia. Warunki, w których przebywał --- STRONA 11 --- powód nie mogą być bowiem ocenione jako niegodziwe, gdyż osoba osadzona musi się liczyć z ograniczeniami i dolegliwościami. Należy też zaznaczyć, iż Sąd Najwyższy w wyroku z 28 lutego 2007r., w sprawie o sygn. V CSK 431/06 nie uzależnił możliwości zasądzenia zadośćuczynienia od potwierdzenia faktu osadzenia w warunkach metrażowych odbiegających od normy wskazanej w art. 110 § 2 k.k.w. Możliwość taka została bowiem połączona z jednoczesnym naruszeniem takich podstawowych standardów jak zapewnienie każdemu osadzonemu oddzielnego miejsca do spania albo oddzielenia węzła sanitarnego od ogólnej przestrzeni celi. W niniejszej zaś sprawie brak było podstaw do przyjęcia, iż powód był osadzony w takich warunkach. Okoliczności powyższe nie znalazły bowiem odzwierciedlania nawet w zeznaniach samego powoda. Pełnomocnik powoda jako podstawę prawną dochodzonego zadośćuczynienia wskazał art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. i art. 417 k.c. Omówienia zatem wymaga pokrótce treść powołanych przepisów. W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia (art. 448 k.c.). Regulacja ta jest ściśle powiązana z treścią art. 24 k.c., który stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Konieczną przesłanką przyznania zadośćuczynienia jest zatem skutek w postaci naruszenia konkretnego dobra osobistego pokrzywdzonego. Jak już wskazano, sprawca może się zaś uwolnić od odpowiedzialności wykazując, że jego działanie nie było bezprawne. Ciężar dowodu wykazania naruszenia dobra osobistego spoczywa na osobie, która z tego tytułu wywodzi skutki prawne, a zatem na powodzie (art. 6 k.c.). Powód nie przedstawił jednak wystarczających dowodów na to, że naruszono jego dobra osobiste. Zeznania samego powoda, z omówionych wyżej względów, były daleko niewystarczające do uznania słuszności jego twierdzeń. Dowody z dokumentów nie potwierdziły natomiast okoliczności przytoczonych przez powoda. W świetle ustalonego stanu faktycznego nie można także przyjąć, aby pozwany działał bezprawnie dopuszczając się naruszenia przepisów k.k.w., czy rozporządzeń --- STRONA 12 --- wykonawczych, o czym była już mowa wyżej. Zatem nie ponosi odpowiedzialności z art. 417 § 1 k.c. Reasumując, powód nie wykazał naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności. Działanie pozwanego nie było zaś bezprawne. Należy przy tym zaznaczyć, że nawet ewentualne udowodnienie tych okoliczności nie byłoby jednoznaczne z zasadnością powództwa. Zadośćuczynienie ma charakter fakultatywny („sąd może przyznać” a nie „sąd przyznaje”). Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w każdym przypadku naruszenia dóbr osobistych. Zadośćuczynienie zasądza się dopiero wówczas, gdy uzasadnia je stopień naruszenia. Po dokonanej analizie wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, Sąd może odmówić zasądzenia sumy pieniężnej wtedy, gdy stwierdzi - w oparciu o zobiektywizowane kryteria - że nie zachodzi potrzeba zadośćuczynienia za krzywdę moralną poprzez jej zrekompensowanie w formie pieniężnej. Swoboda decyzji sądu odnosi się do oceny tego, czy zadośćuczynienie pieniężne jest w danej sytuacji odpowiednim sposobem rekompensaty krzywdy moralnej, czy też przeciwnie – istnieją dostateczne możliwości naprawienia krzywdy w drodze zastosowania środków ochrony niemajątkowej. Przy stosowaniu omawianego przepisu Sąd bierze pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych, w tym winę sprawcy naruszenia dóbr osobistych i jej stopień, rodzaj naruszonego dobra oraz niewłaściwe zachowanie poszkodowanego. Zatem mimo spełnienia przesłanek ustawowych (naruszenie dóbr), żądanie zadośćuczynienia nie musi być uwzględnione przez Sąd (patrz: wyrok SN z 17 czerwca 1983r., I CR 170/83, LEX nr 8547; wyrok SN z 16 kwietnia 2002 r., V CKN 1010/00, OSNC 2003 nr 4, poz. 56; wyrok SN z 13 czerwca 2002r., V CKN 1421/00, niepubl.; wyrok SN z 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004 nr 4, poz. 53; wyrok SN z dnia 19 kwietnia 2006 r., II PK 245/05, OSNP 2007, Nr 7-8, poz. 101; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2007 r., I ACa 833/06, wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 24 lipca 2008r., I ACa 1150/06, OSAW 2008 Nr 4 poz. 110). Mając na uwadze powyższe, na podstawie powołanych przepisów prawa, powództwo należało oddalić. Na podstawie art. 102 k.p.c. – biorąc pod uwagę sytuację majątkową powoda - Sąd nie obciążył go kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego. O kosztach pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu orzeczono na mocy § 19 i 20 w zw. z § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163 poz. 1348 ze zm.).