Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej – czy działanie naruszające dobra osobiste cechowało się bezprawnośc
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 1661/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Krakowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSR del. Zygmunt Drożdżejko Protokolant: Karolina Lipka po rozpoznaniu w dniu 31 października 2017 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa K. M. przeciwko G. P. o ochronę dóbr osobistych I. zasądza od pozwanego G. P. na rzecz powoda K. M. kwotę 20 000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia 16 kwietnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015r., a od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty w wysokości ustawowej za opóźnienie; II. nakazuje pozwanemu G. P., aby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, zamieścił na okres 1 tygodnia, na stronie internetowej (...) , przy użyciu czarnej czcionki A. na białym tle o rozmiarze 16, w oknie typu pop-up o rozmiarze 400x400 pikseli, widocznym po otwarciu strony bez konieczności przewijania obrazu w jakimkolwiek kierunku, oświadczenia o następującej treści: „Ja, G. P., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Firma (...) PHU (...), przepraszam K. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) za podanie nieprawdziwych i godzących w dobre imię w/w osoby informacji zawartych we wpisach z dnia 26 i 27 lutego na portalach internetowych (...) i (...)” III. w pozostałej części powództwo oddala; IV. zasądza od pozwanego G. P. na rzecz powoda K. M. kwotę 3 977 zł (trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt I C 1661/14 UZASADNIENIE wyroku z dnia 31 października 2017 roku
--- STRONA 2 ---
Powód K. M. w pozwie skierowanym przeciwko G. P. wniósł o: 1) na zasadzie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 20.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od daty wytoczenia powództwa do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dobrego imienia powoda; 2) na zasadzie art. 24 § 1 k.c. nakazanie pozwanemu, w terminie 7 dni od daty uprawo9mocnienia się wyroku, umieszczenia na okres 1 tygodnia, na należącej do pozwanego stronie głównej witryny internetowej (...), przy użyciu czarnej czcionki arial na białym tle o rozmiarze 16, w oknie typu pop- up o rozmiarze 400x400 pikseli, widocznym po otwarciu strony bez konieczności przewijania obrazu w jakimkolwiek kierunku oświadczenia o następującej treści: ,,Ja, G. P. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą ,,Firma (...) PHU (...) przepraszam K. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) za podanie nieprawdziwych i godzących w dobre imię w/w osoby informacji zawartych we wpisach z dnia 26 i 27 lutego na portalach internetowych (...) i (...)pl. (...) głębokie ubolewanie za zamieszczenie w/w nieprawdziwych komentarzy.” 3) zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie swojego stanowiska powód wskazał, że w dniach 26 i 27 lutego 2012 r. na portalu (...) oraz (...) ukazały się obraźliwe i nieprawdziwe wpisy na temat powoda. Są to komentarze o następującej treści: - wpis z dnia 26 lutego 2012 r. o godz. 16.24.41 na portalu internetowym (...): ,, Firma (...) to ZŁODZIEJ, który sprzedaje podróbki opatentowanych produktów Firmy (...) sprawa na pewno znajdzie finał na POLICJI i w SĄDZIE”, - wpis z dnia 27 lutego 2012 r. godz. 15.55.33 na portalu internetowym (...): ,,Ostrzegamy wszystkich potencjalnych klientów Firmy (...) przez zakupem jego produktów, ponieważ są ro podróbki i w związku z tym są NIELEGALNE każdy kto zakupi taki produkt będzie miał problemy z (...) i POLICJĄ. Właścicielem patentów i wzorów przemysłowych jest firma (...) i tylko ona ma prawo sprzedawać te produkty (. (...), OBRAZY SOLNE, PANELE SOLNE I PUZZLE SOLNE)”. - wpis z dnia 26 lutego 2012 r. godz. 16.01.24 na portalu (...): ,, Firma (...) to ZŁODZIEJE sprzedają podrobione produkty, które są opatentowane przez Firmę (...) finał sprawy znajdzie na POLICJI i w SĄDZIE”. Wyżej wskazane wpisy zostały podpisane przez użytkownika (...), a zamieszczone z numerów (...) (z dnia 26.02.2012 r. na portalu (...)), 82.160.6.151 (z dnia 27.02.2012 r. na portalu (...)) oraz 94.40.114.250 (z dnia 26.02.2012 r. na portalu (...)). Powód podał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że w/w adresy numerów IP zostały zarejestrowane na rzecz pozwanego, prowadzącego działalność pod firmą (...), która jest działalnością konkurencyjną w stosunku do działalności powoda. W trakcie postępowania przygotowawczego pozwany przyznał, iż to on dokonał inkryminowanych wpisów. Powód podniósł, że obraźliwe wpisy zostały zamieszczone na bardzo popularnych portalach internetowych, do których dostęp miał każdy, co powoduje, że krąg osób do których dotarły komentarze był niemal nieograniczony. Po wpisaniu imienia i nazwiska lub nazwy przedsiębiorstwa powoda w wyszukiwarce internetowej przytoczone komentarze, a w szczególności treść wskazująca, że powód jest złodziejem była widoczna na pierwszej stronie google.pl, co potęgowało uczucie poniżenia i naraziło na utratę zaufania klientów, z którymi powód prowadzi współpracę biznesową.
--- STRONA 3 ---
W ocenie powoda stopień naruszenia miał znaczny charakter, na co złożył się fakt używania fałszywych określeń prowadzących do konkluzji, iż powód jest pospolitym przestępcą, złodziejem, a nadto dokonuje nieuczciwych praktyk rynkowych. Zdaniem powoda motywem działania pozwanego było wyeliminowanie konkurencji rynkowej. Inkryminowane wpisy były dostępne i widoczne dla nieograniczonej liczby (...), o czym świadczy fakt, iż wpisy były zamieszczone na dwóch najbardziej popularnych w Polsce portalach zawierających opinię o przedsiębiorcach. Zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia na internetowej witrynie pozwanego zmierza, w ocenie powoda, do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, gdyż oświadczenie zostanie umieszczone w ramach takiego samego środka przekazu i dotrze do potencjalnie takiej samej liczby czytelników jak wpisy szkalujące dobre imię powoda. Pozwany G. P. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż powód wniósł przeciwko niemu prywatny akt oskarżenia o przestępstwo z art. 212 § 2 w zw. z art. 12 k.k. Postępowanie karne prowadzone przez Sąd Rejonowy (...) zostało umorzone. W ocenie pozwanego powołane przez powoda wpisy w żaden sposób nie naruszyły jego dóbr osobistych. Pozwany podał, że prowadzi działalność gospodarczą jako firma (...) P.H.U. (...). Powód zatrudniony był u pozwanego w okresie od grudnia 2008 r. do lutego 2010 r. na stanowisku przedstawiciela handlowego. Powód wiedział, iż produkt oferowany i sprzedawany przez pozwanego posiada patent. Powód bez zgody i akceptacji pozwanego oferował w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej od 2011 r. m.in. aranżacje kopalniane, groty solne, które swoimi rozmiarami, elementami, kolorystyką, faktura oraz technika wykonywania i kompozytami, odpowiadają produktowi będącemu przedmiotem patentu uzyskanego przez pozwanego. Zdaniem pozwanego aranżacje przedstawione na stronie internetowej powoda, tj. (...) były kopiami aranżacji wykonywanych i oferowanych przez pozwanego w zakresie prowadzonej przez niego działalności, wobec czego zdaniem pozwanego powód bezpodstawnie wykorzystuje jego pomysł, projekt i patent. Powód wytwarzając, oferując lub też wprowadzając do obrotu przedmiotu będące przedmiotem patentu działa na szkodę osób, którym przedmioty te są oferowane czy sprzedawane również dlatego, iż osoby te są wprowadzane w błąd co do autentyczności oferowanych produktów, ich właściwości leczniczych czy też zdrowotnych. Pozwany podniósł, iż jego zdaniem twierdzenia powoda, jakoby stopień rzekomego naruszenia dóbr osobistych miał charakter znaczny, są niepoparte żadnymi obiektywnymi dowodami, wyłącznie subiektywnymi odczuciami, a wysokość dochodzonego roszczenia nie została przez powoda udowodniona. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Pozwany G. P. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...), PHU (...), w ramach której zajmuje się produkcją płyt solnych, puzzli solnych, paneli solnych do salonu, obrazów solnych, kryształowych komnat solnych, grot i jaskiń solnych, tężni solankowych. Jest właścicielem patentu nr (...). ,,Forma do wytwarzania płyty okładzinowej i płyty okładzinowej wytworzonej tym sposobem”. Powód był zatrudniony u pozwanego od grudnia 2008 r. do lutego 2010 r. na stanowisku przedstawiciela handlowego. Po zakończeniu pracy w firmie (...) powód K. M. założył własną działalność gospodarczą pod firmą (...). W ramach prowadzonej działalności powód tworzył projekty z użyciem płyt solnych, zajmował się m.in. aranżacjami kopalnianymi, wykonywał tężnie solankowe i groty solne. dowód: okoliczności bezsporne, nadto: wyciągi z (...), k. 10-11; zeznania powoda K. M., k. 529-530. W dniu 26 lutego o godz. 16.01.24 na portalu (...) ukazał się wpis Kryształowego Świata o treści: ,, Firma (...) to ZŁODZIEJE sprzedają podrobione produkty, które są opatentowane przez Firmę (...) finał sprawy znajdzie na POLICJI i w SĄDZIE” – dokonany z komputera o nr (...). W dniu 26 lutego 2012 roku o godz. 16.24.11 na portalu internetowym (...) ukazał się wpis o następującej treści: ,, Firma (...) to ZŁODZIEJ, który sprzedaje podróbki opatentowanych PRODUKTÓW Firmy (...) sprawa na pewno znajdzie finał na POLICJI i w SĄDZIE” i został podpisany jako (...), a dokonano go z komputera o numerze (...).
--- STRONA 4 ---
W dniu dnia 27 lutego 2012 r. godz. 15.55.33 na tym samym portalu ukazał się kolejny wpis o następującej treści: ,,Ostrzegamy wszystkich potencjalnych klientów Firmy (...) przez zakupem jego produktów, ponieważ są ro podróbki i w związku z tym są NIELEGALNE każdy kto zakupi taki produkt będzie miał problemy z PROKURATURĄ i POLICJĄ. Właścicielem patentów i wzorów przemysłowych jest firmą (...) i tylko ona ma prawo sprzedawać te produkty (. (...), OBRAZY SOLNE, PANELE SOLNE I PUZZLE SOLNE)” i został podpisany jako (...), a dokonano go z komputera o numerze (...) dowód: oświadczenie administratora portalu (...) z dnia 21 marca 2012 r., k. 16. oświadczenie administratora portalu (...) z dnia 12 marca 2012 r., k. 17. Pozwany, gdy dowiedział się o prowadzonej przez powoda działalności gospodarczej i po zapoznaniu się z jego stroną internetową złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez powoda. Postanowieniem z dnia 12 marca 2012 r. Prokuratura Rejonowa (...)w K. wszczęła dochodzenie w sprawie naruszenia w okresie bliżej nieustalonego czasu nie wcześniej niż 1 marca 2011 r. w K. na os. (...) prawa twórcy projektu wynalazczego opisanego w dokumencie patentowym nr (...) poprzez wprowadzenie do obrotu produktów wykonanych sposobem opisanym w zastrzeżeniach patentowych ww. dokumentu patentowego na szkodę G. P., tj. o przestępstwo z art. 303 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawa własności przemysłowej. Biegły z zakresu obliczania należności z tytułu ochrony własności przemysłowej i intelektualnej dr inż. K. P. w opinii sporządzonej na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w K. w postępowaniu przygotowawczym w celu ustalenia, czy powód naruszył prawa twórcy i właściciela patentu nr (...) przysługujące pozwanemu, wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że płyty wykorzystywane przez powoda były wykonane z wykorzystaniem patentu przysługującemu pozwanemu. W ocenie biegłego nawet w przypadku, gdyby przyjąć, że płyty naruszają zastrzeżenie nr 4 patentu przysługującemu pozwanemu, to również i w tym przypadku brak podstaw do przyjęcia, że naruszałoby to patent przysługujący pozwanemu. W dniu 26 listopada 2015 r. w sprawie 2 Ds. 730/15 zostało wydane postanowienie o umorzeniu dochodzenia, na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 k.k. dowód: kserokopia akt sprawy 2 Ds. 730/15, k. 191-224. Powód wniósł prywatny akt oskarżenia przeciwko pozwanemu, oskarżając go o przestępstwo z art. 212 § 2 w zw. z art. 12 k.k. Postępowanie zostało warunkowo umorzone wyrokiem Sądu Rejonowego (...) z dnia 19 grudnia 2013 r. dowód: akta Sądu Rejonowego (...), Wydział II Karny, sygn. akt II K 554/14. W ramach prowadzonej przez siebie działalności powód kupował od M. P. płyty okładzinowe i nigdy nie zajmował się ich produkcją. Płyty stosowane w jego aranżacjach nie były płytami wytwarzanymi przez pozwanego, miały inny wymiar, inny sposób montażu, inną bryłę i inną jakość wykonania, niż te wytwarzane przez pozwanego. W wyniku zamieszczenia informacji na portalach internetowych dotyczących powoda spadło zainteresowanie jego usługami i nastąpiła utrata zaufania jego klientów. Branża, w której działa pozwany z uwagi na specyfikę usług istnieje w przeważającej mierze w Internecie, gdzie klienci wyszukują informacje na temat usług aranżacji solnych. Powód planował uruchomienie działalności gospodarczej o profilu lokalu rozrywkowego w P.. Otrzymał negatywną opinię Urzędu Miasta i Gminy P. w tym przedmiocie, wobec m.in. protestów lokalnej społeczności co do uruchomienia działalności gospodarczej o takim profilu. Jedno z pism nawiązywało do informacji zamieszczonej we wpisie z dnia 26 lutego 2012 r. na portalu (...) na temat firmy powoda. dowód: pismo (...) P. z dnia 28 marca 2012 r., k. 320;pismo z dnia 19 marca 2012 r., k. 328; zeznania powoda K. M., k. 529-530. Wpisy na temat powoda z dnia 26 i 27 lutego 2012 r. umieszczone na portalu (...) i z dnia 26 lutego 2012 r. umieszczone na portalu (...) zostały usunięte. dowód: zeznania powoda K. M., k. 529-530.
--- STRONA 5 ---
Pozwany podczas przesłuchania przez policję w charakterze świadka w dniu 30.08.2012r. przyznał, że w dniach 26 i 27 lutego 2012r. umieścił na portalu (...) inkryminowane wpisy. dowód: protokół przesłuchania pozwanego w charakterze świadka k. 18-19. Ocena dowodów: Powyższy stan faktyczny, w zasadzie bezsporny, Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej, dokumentów urzędowych i prywatnych, których autentyczność nie budziła wątpliwości, podobnie jak treść, rozpatrywana w kontekście całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności. Relewantny dla rozstrzygnięcia sprawy stan faktyczny Sąd ustalił również w oparciu o zeznania powoda, którym Sąd dał wiarę, korelowały one z ustaleniami poczynionymi na podstawie dokumentów. Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego, wobec jego niestawiennictwa, mimo prawidłowego wezwania. Sąd nie potraktował zeznań pozwanego w charakterze świadka w dniu 30.08.2012r. jako zeznania pozwanego tylko jako dowód z dokumentu i uznał, że pozwany tak zeznawał jak jest zapisane w protokole. Sąd uznał to za wiarygodne i na podstawie tego uznał, że to pozwany dokonał przedmiotowych wpisów. Należy podkreślić, że gdyby to nie było prawdą to to oznaczałoby, że pozwany popełnił przestępstwo składania fałszywych zeznań. Sąd nie mógł zakładać, że powód popełnił przestępstwo, a zatem uznał, że zeznania pozwanego polegały na prawdzie. Pozwany w zeznaniach wyraźnie przyznał, że to on dokonał wpisów na portalu (...), ale sąd uznał, że dotyczy to również wpisu na portalu (...)pl. (...) o tym fakt, że wpisy w dniu 26 lutego 2012r. na portalu (...) i (...) zostały dokonane z komputera o tym samym IP tj. 94.40.114.250, a ponadto występuje zbieżność czasowa tj. wpis na portalu (...) został dokonany o godzinie 16:01:24, a na portalu (...) o godzinie 16:24:41. Różnica czasu układa się w logiczną całość. Najpierw pozwany dokonał jednego wpisu, sprawdził wszystko, potem odnalazł drugi portal i dokonał kolejnego wpisu. Sąd zważył, co następuje: Roszczenia powoda co do zasady są uzasadnione. W niniejszej sprawie postępowanie dotyczyły ochrony dóbr osobistych, jakich miał naruszyć pozwany zarzucając powodowi sprzedaż podróbek jego opatentowanych produktów. Powód domagał się usunięcia skutków naruszenia jego dobrego imienia poprzez zapłatę kwoty 20.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz nakazanie zamieszczenia przez pozwanego na jego stronie internetowej oświadczenia o przeprosinach. Swoboda wypowiedzi jest chroniona na podstawie art. 54.1 Konstytucji (każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji). Z drugiej strony dobre imię też jest chronione Konstytucyjnie na podstawie art. 47 (każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia). Należy również zwrócić uwagę na art. 30 Konstytucji (przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest ona nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych). Szczegółowe regulacje dotyczące ochrony dóbr osobistych w tym dobra jakim jest dobre imię znajdują się w kodeksie cywilnym. W myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 448 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne
--- STRONA 6 ---
z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne, tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., sygn. akt V CKN 195/01, Legalis nr 52691). Na podstawie art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W sprawach o ochronę dóbr osobistych ciężar dowodu rozkłada się w ten sposób, że na stronę powodową nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jej dobra osobiste. Pozwany natomiast powinien wykazać, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne, a więc miało oparcie w przepisach prawa, było zgodne z zasadami współżycia społecznego, było działaniem za zgodą pokrzywdzonego, służyło wykonywaniu prawa podmiotowego w warunkach nie wskazujących na jego nadużycie bądź zmierzało do ochrony uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. Swoboda wypowiedzi chroniona jest również przez art. 10 konwencji „o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności” sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2. Zgodnie z tym artykułem każdy ma prawo do wolności wyrażania opinii. Prawo to obejmuje wolność posiadania poglądów oraz otrzymywania i przekazywania informacji i idei bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe (1). Korzystanie z tych wolności pociągających za sobą obowiązki i odpowiedzialność może podlegać takim wymogom formalnym, warunkom, ograniczeniom i sankcjom, jakie są przewidziane przez ustawę i niezbędne w społeczeństwie demokratycznym w interesie bezpieczeństwa państwowego, integralności terytorialnej lub bezpieczeństwa publicznego ze względu na konieczność zapobieżenia zakłóceniu porządku lub przestępstwu, z uwagi na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na zapobieżenie ujawnieniu informacji poufnych lub na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej (2). Generalnie można powiedzieć, że przepisy prawa polskiego i konwencji pozostają w zgodzie aczkolwiek zostały one nieco inaczej zbudowane. W konwencji swoboda wypowiedzi postawiona jest jako zasada, natomiast prawo do ochrony dobrego imienia stanowi wyjątek od tej zasady. W prawie polskim mamy dwie równoważne normy konstytucyjne i uszczegółowienie zasad ochrony dóbr osobistych w kodeksie cywilnym. Biorąc pod uwagę treść konwencji oraz treść konstytucji to należy uznać, że zasadą jest swoboda wypowiedzi, a wyjątkiem ochrona dobrego imienia w relacji do swobody wypowiedzi. Ustalając granice między swobodą wypowiedzi, a ochroną dobrego imienia, to należy wskazać, że w zasadzie to tą granicę tworzy prawda co do faktów. Jeżeli wypowiedź dotyczy faktów to w zasadzie podlega ona ochronie tylko w sytuacji gdy ta wypowiedź jest prawdziwa. W przypadku informacji nieprawdziwych to wówczas prymat uzyskuje ochrona dobrego imienia. Co do zasady opinie (oceny) podlegają ochronie swobody wypowiedzi, a nie podlegają jedynie wyjątkowo tj. w sytuacji, gdy te opinie (oceny) nie znajdują żadnego uzasadnienia w faktach lub w wiedzy naukowej. Kolejną granicę to kwestia użytych słów, a mianowicie nie podlegają ochronie wypowiedzi, które znieważają człowieka. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej – czy działanie naruszające dobra osobiste cechowało się bezprawnością. Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda K. M. w postaci dobrego imienia - poprzez zamieszczenie przez pozwanego G. P. na portalach internetowych (...) i (...) wpisów zawierających informacje o tym, iż powód rzekomo sprzedaje podróbki jego produktów, wytwarzanych w oparciu o jego patent i ostrzegał potencjalnych klientów co do współpracy biznesowej z powodem. Ponadto pozwany we wpisach nazwał powoda złodziejem. Naruszenie dóbr osobistych powoda przedmiotowymi wpisami miało miejsce nie tylko w subiektywnym odczuciu powoda - iż ucierpiało jego dobre imię, ale i obiektywna reakcja społeczeństwa była tego rodzaju, że klienci nie byli zainteresowani usługami świadczonymi przez pozwanego, a nadto Urząd Miasta i Gminy P. wydał negatywną opinię w przedmiocie uruchomienia przez powoda lokalu rozrywkowego. Odnosząc się do treści zamieszczonych przez pozwanego wpisów, należy stwierdzić, iż nie budzi wątpliwości, że taka treść narusza dobra osobiste. Użycie słowa ,,złodziej” ma jednoznacznie pejoratywny, negatywny wydźwięk, a osoba posługująca się takim nazewnictwem niewątpliwie ma na celu zdyskredytowanie osoby, pod której adresem słowa te są kierowane. Treść wpisów zawiera wyraźną sugestię, przedstawiająca powoda, jako osobę, która może być nieuczciwa w swoich działaniach zawodowych. Nie ulega wątpliwości, iż określenia typu ,,złodziej” czy też ,,nielegalne podróbki” uznaje się za wpływające negatywnie na dobre
--- STRONA 7 ---
imię (reputację) powoda jako przedsiębiorcy, z którym to, nieuczciwość w podejmowanych działaniach biznesowych pozostaje w sprzeczności. Należy również wskazać, że nazywanie kogoś złodziejem stanowi również znieważenie. Przepis art. 24 § 1 k.c. ustanawia domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to jednak, poprzez wykazanie uprawnienia do określonego działania podlega obaleniu. Bezprawność działania należy pojmować w sensie obiektywnym, a podstawą jego oceny jest sprzeczność z normami prawa i zasadami współżycia społecznego. Pozwany, aby obalić domniemanie bezprawności, musiałby wykazać, że powód rzeczywiście naruszył jego prawa do patentu na urządzenie służące do wytwarzania płyt solnych i innych produktów sprzedawanych przez obie strony. Domniemanie bezprawności nie zostało na gruncie niniejszej sprawy obalone. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, informacje we wpisach zamieszczonych przez pozwanego G. P. na portalach internetowych nie były prawdziwe. Z opinii biegłego z zakresu obliczania należności z tytułu ochrony własności przemysłowej i intelektualnej dr inż. K. P. sporządzonej na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w K. w postępowaniu przygotowawczym wynika, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że płyty wykorzystywane przez powoda były wykonane z wykorzystaniem patentu przysługującemu pozwanemu. Postępowanie przygotowawcze zakończyło się wydaniem postanowienia o jego umorzeniu. Zważywszy na okoliczność, że oskarżenie kogoś o handel podróbkami, nazywanie kogoś złodziejem, dotyczy faktów, to ich nie udowodnienie powoduje, że pozwany nie mógł korzystać z ochrony swobody wypowiedzi. Ponadto nazwanie kogoś złodziejem stanowi również znieważenie, które również nie korzysta z ochrony wypowiedzi. W konsekwencji, mając na uwadze, że wypowiedzi pozwanego zawarte we wpisach z dnia 26 i 27 lutego 2012 r. na portalu (...) oraz z dnia 26 lutego 2012 r. na portalu (...) naruszały dobra osobiste powoda w postaci dobrego imienia oraz były bezprawne, to Sąd uwzględnił roszczenie powoda orzekając o obowiązku pozwanego do usunięcia skutków naruszenia poprzez przeproszenie powoda. Ocena, czy czynności potrzebne do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, o których jest mowa w art. 24 § 1 k.c., są dostateczne dla uzyskania przez poszkodowanego odpowiedniej satysfakcji, powinna nastąpić z uwzględnieniem skali upowszechnienia naruszającego jego dobra osobiste pisma, jak również dostępności dla osób, które dowiedziały się o treści pisma. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd uznał, że adekwatnym do sposobu i skutków naruszenia będzie nakazanie przeproszenia powoda poprzez złożenie przez pozwanego oświadczenia o treści i formie opisanej w punkcie II. wyroku i zamieszczenie go na stronie internetowej (...) należącej do pozwanego. Zważywszy na szeroki krąg osób, jakie miały możliwość zapoznać się z treścią wpisów, taka forma zamieszczenia przeprosin (tj. na stronie internetowej należącej do pozwanego), w ocenie Sądu będzie odpowiednim sposobem poinformowania m.in. kontrahentów biznesowych o tym, iż informacje zamieszczone przez pozwanego nie były prawdziwe oraz naruszały dobra osobiste powoda. Nadto, umieszczenie przeprosin na stronie internetowej należącej do pozwanego będzie miało na celu zapobieganie tego typu zachowaniom w przyszłości. Sąd za racjonalne uznał twierdzenia powoda, że nie chce zamieszczenia przeprosin na stronach portalu (...) i portalu (...), ponieważ tam ma wyczyszczoną historię i został „zapomniany”, a publikacja przeprosin mogłaby tylko przypomnieć użytkownikom nie miłą dla niego sprawę. Zatem za trafne i uzasadnione należy uznać opublikowanie przeprosin na stronach prowadzonych przez pozwanego. Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają również przyznanie powodowi zadośćuczynienia pieniężnego w wysokości 20.000 zł. Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Krzywda, którą przedstawił powód była związana z umieszczeniem przez pozwanego wpisów na popularnych portalach internetowych i dotyczyła m.in. niedogodności w życiu zawodowym, jakich doznał powód. Była to bardzo duża krzywda i użyte słowa były bardzo dotkliwe dla powoda. Pozwany w brutalny sposób zmierzał do wyeliminowania powoda z rynku. Zakwalifikowanie zachowania pozwanego G. P. jako obiektywnie bezprawnego umożliwiło dochodzenie przez powoda roszczeń z art. 448 k.c. i uzasadniało przyznanie zadośćuczynienia w kwocie 20.000 zł. Roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę jest roszczeniem bezterminowym, albowiem termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony. Zgodnie z art. 455 kc jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Powód przed wszczęciem postepowania nie domagał się zapłaty zadośćuczynienia. Zatem za wezwanie do zapłaty należy uznać dzień doręczenia pozwu. Za niezwłoczny termin do spełnienia świadczenia należy uznać termin 14 dni od dnia doręczenia pozwu.
--- STRONA 8 ---
Jest to termin w którym pozwany mógł się zapoznać z roszczeniem zastanowić i zapłacić. Pozwany pozew otrzymał 1.04.2015r. (k.46), a więc termin spełnienia świadczenia upłynął w dniu 15.04.2015r. Odsetki zasądzono więc od 16.04.2015r. O kosztach postępowania – 3977 zł - orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. W skład kosztów wchodzi opłata od pozwu (1200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika za roszczenie o złożenie oświadczenia (360 zł § 11.1.2) i § 11.2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. „w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu” w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. „w sprawie opłat za czynności adwokackie”), wynagrodzenie za roszczenie o zadośćuczynienie (2400 zł - § 6.5) i § 11.2. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. „w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu” w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. „w sprawie opłat za czynności adwokackie”), opłata od pełnomocnictwa (17 zł). Mając powyższe na uwadze orzec należało jak w sentencji wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Krakowie#I C 1661/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 października 2017 r. Sąd Okręgowy w Kra#art. 448 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 12 k.k.#art. 303 ust. 1 ustawy#art. 17 § 1 pkt 1 k.k.#art. 30 Konstytucji#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 6 k.c.#art. 10 konwencji#art. 455 kc#art. 98 § 1 k.p.c.