Postanowienie I C 165/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowica

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 165/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Jolanta Polko Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Stachura po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011 r. w Katowicach sprawy z powództwa R. K. przeciwko M. S. (1), T. K., K. D., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., P. M., B. K., J. C. (2), H. D., P. B. (1) o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanych M. S. (1), T. K., K. D., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., P. M., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) solidarnie kwotę 2947,00zł (dwa tysiące dziewięćset czterdzieści siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 165/10 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 11 marca 2010r. powód R. K. domagał się: 1. zobowiązania pozwanych M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M. i P. S. do zaprzestania naruszeń dóbr osobistych powoda poprzez zobowiązanie ich do usunięcia treści ich oświadczenia ze strony internetowej: http://www.slaski.platforma.org/t._m_p/aktualnosci,, (...),powiatowe.html 2. zobowiązania pozwanych: a. --- STRONA 2 --- M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M., P. S., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) do złożenia oświadczenia, poprzez publikację na łamach Górnośląskiego Tygodnika (...) Echo ogłoszenia o wymiarach 20x15cm opatrzonego logo (...), o wskazanej poniżej treści, a także, b. M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M. i P. S. do złożenia oświadczenia, poprzez publikację na stronie internetowej: http://www.slaski.platforma.org/t._m_p/index.html i utrzymywanie na niej przez okres co najmniej 6 miesięcy oświadczenia o następującej treści: „W związku z publikacją w Górnośląskim Tygodniku Regionalnym ECHO z dnia 25 listopada 2009r. naszego oświadczenia naruszającego dobre imię Pana R. K. prowadzącego działalność gospodarczą w ramach firmy (...), w zakresie której zarządza (...) Giełdą (...), przepraszamy go za bezprawne naruszenie jego dóbr osobistych oraz podanie nieprawdziwych informacji dotyczących prowadzonej przez niego działalności. W szczególności informujemy, że Pan R. K. dokonał zapłaty na rzecz Miasta T. czynszu dzierżawnego i nigdy nie odstąpił od płatności na rzecz Miasta T., poczynił na (...) Giełdzie (...) znaczne inwestycje, a zawarcie z Miastem T. w 2003 roku umowy dzierżawy działek przy ul. (...) odbyło się zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Zarząd w Powiecie (...) w T. Zarząd Stowarzyszenia T. (...) ” 3. zasądzenia solidarnie od pozwanych M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M., P. S., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) sumy pieniężnej w kwocie 47.000zł na cel społeczny – Fundację (...) z Pomocą” w W., cel szczególny T. N.; 4. zasądzenia solidarnie od pozwanych M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M., P. S., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) na rzecz powoda kwoty 1.000zł tytułem zadośćuczynienia; 5. zasądzenia solidarnie od pozwanych M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., A. G., P. M., P. S., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) na rzecz powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w ramach przedsiębiorstwa Firma (...), w zakresie którego administruje działalnością (...) Giełdy (...) w T. przy ul. (...), będąc właścicielem części nieruchomości położnych na jej terenie, a część z nich dzierżawiąc od Miasta T.. Na tych nieruchomościach powód prowadzi prace inwestycyjne, a ponadto szeroką działalność marketingową. W 2008r. powód wystąpił do władz Miasta T. z wnioskiem o sprzedaż na jego rzecz w trybie bezprzetargowym dzierżawionych przez niego działek gruntu, które zostały zabudowane na podstawie pozwolenia na budowę. Wniosek uzasadnił między innymi konicznością przeprowadzenia niezbędnych remontów zabudowań wymagających kosztownych inwestycji, stąd niezbędne dla niego było uzyskanie prawa własności gruntu. Nabycie gruntu w trybie bezprzetargowym było możliwe po wyrażeniu zgody w tym zakresie przez Radę Miasta T., a wniosek był rozpatrywany na posiedzeniu w dniu 29 października 2009r., przy czym rada nie wyraziła zgody. Zawiedziony przebiegiem głosowania powód oraz współpracujący z nim ogrodnicy zamieścili w wydaniu tygodnika Twoje T. z dnia 17 listopada 2009r. oświadczenie, zwracając się do mieszkańców miasta z informacją o przebiegu głosowania, wskazując, którzy radni byli przeciwko inicjatywie powoda. W reakcji na ogłoszenie powoda, w dniu 25 listopada 2009r. w Górnośląskim Tygodniku Regionalnym (...) ukazało się ogłoszenie Zarządu w Powiecie (...) w T. oraz Zarządu Stowarzyszenia T. (...), którego treść, zdaniem powoda, zawiera nieprawdziwe informacje dotyczące jego osoby i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz godzi w jego dobre imię. Stwierdzenia zawarte przez autorów w powyższym ogłoszeniu, jako --- STRONA 3 --- naruszające dobra osobiste powoda, tj. jego dobre imię, stanowią podstawę złożenia pozwu. Oświadczenie takiej samej treści zostało także zamieszczone na stronie internetowej Zarządu w Powiecie (...) w T.. Podniósł, że pozwani określili powoda mianem „budzącego poważne zastrzeżenia przedsiębiorcy”, uzasadniając to twierdzenie nieprawdziwymi informacjami, a mianowicie zarzucając powodowi: • brak inwestycji na terenie Giełdy oraz czynienie go odpowiedzialnym za zły stan wiat; • wydzierżawianie od Miasta T. części nieruchomości przy ul. (...) z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa; • odstąpienie w przeszłości od dokonania płatności na rzecz Miasta T.; • sugerując, że powód miałby przeobrazić giełdę w nieprzyjazny dla małych przedsiębiorców i klientów obszar; • informując, że „właściciel Synergii oczernia (…) żeby zrobić na T. interes”. Odpierając te zarzuty powód wskazał, że pomimo braku nałożenia na niego takiego obowiązku w umowie dzierżawy, poczynił w latach 2003 - 2004 nakłady inwestycyjne o wartości ponad siedmiu milionów złotych. Problem z wiatami pojawił się natomiast w 2006r., a ich zły stan nie był spowodowany zużyciem eksploatacyjnym, lecz wykonaniem ich konstrukcji niezgodnie z projektem. Powód podał, że przepisy obowiązujące w 2003r. nie regulowany wydzierżawiania nieruchomości w trybie przetargowym, który został wprowadzony dopiero w dniu 22 września 2004r., natomiast z treści uchwały Rady Miasta o wyrażeniu zgody na wydzierżawienie nieruchomości powodowi oraz z samej umowy dzierżawy nie wynika, by nieruchomość została mu oddana w dzierżawę jako właścicielowi nieruchomości sąsiedniej. Ponadto wskazał, że całą należność tytułem czynszu za pierwszych 18 miesięcy dzierżawy powód uregulował wraz z należnymi odsetkami za opóźnienie. Zdaniem powoda, publikacja autorstwa pozwanych w najpoczytniejszym tygodniku na terenie Miasta T. i powiatów sąsiednich, spowodowała, że ogłoszenie trafiło do znacznego kręgu osób, będących zarówno bliższymi lub dalszymi znajomymi powoda, jego kontrahentami oraz klientami, negatywnie wpływając na wizerunek powoda jako przedsiębiorcy i prowadzonej przez niego działalności. Fakt, że autorami ogłoszenia są osoby publiczne, sprawujące władzę w Mieście T., sprawia, że odbiorca ogłoszenia w większym stopniu da wiarę zawartym w ogłoszeniu informacjom bądź zwróci na nie uwagę. Uzasadniając roszczenia o zapłatę sumy pieniężnej na cel społeczny oraz zadośćuczynienia powód, podkreślił, że twierdzenia pozwanych zawarte w ich ogłoszeniu są nieprawdziwe i godzą w dobre imię powoda, a zatem publiczne formułowanie nieprawdziwych zarzutów jest działaniem bezprawnym, pozwani zaś nie dołożyli staranności by zweryfikować podane przez siebie informacje, co świadczy co najmniej o rażącym niedbalstwie pozwanych. Powód wskazał, że żądana przez niego kwota – łącznie 48.000,00zł - nie jest wygórowana biorąc pod uwagę rangę naruszeń oraz pozycję społeczną pozwanych. Powód podniósł także, że próbował sprawę rozwiązać polubownie, zwracając się indywidualnie do każdego z pozwanych ze stosownym wystąpieniem, które nie spotkało się z należytym odzewem. Powód zwrócił uwagę, że pomimo, iż pozwani nie zostali z imienia i nazwiska wskazani jako autorzy ogłoszenia, jednak są oni członkami kolegialnych organów wskazanych jako autorzy publikacji. Pozwani M. S. (1), T. K., K. D., M. I., J. C. (1), D. S., G. G., M. S. (2), H. K., P. M., B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (1) w odpowiedzi na pozew z dnia 30 czerwca 2010r. wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanych kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwani podnieśli w pierwszej kolejności zarzut braku legitymacji biernej po stronie pozwanej wskazując, że ogłoszenie zostało opublikowane na zlecenie zarządu w powiecie (...) partii politycznej (...) i zarządu Stowarzyszenia T. (...), a zatem na zlecenie organu partii i stowarzyszenia, tym samym roszczenia winny być skierowane przeciwko tym osobom prawnym, a nie wobec poszczególnych członków tych organów. Nadto podnieśli, --- STRONA 4 --- iż powód nie wskazał, dlaczego wszyscy członkowie zarządów mieli dopuścić się naruszenia dóbr osobistych powoda, a także kto był rzeczywistym sprawcą ukazania się ogłoszenia. Podkreślili, że ogłoszenie ukazało się na skutek podjęcia uchwały przez zarząd PO w powiecie (...), a nie jest wiadomym czy wszyscy członkowie zarządu wykonywali swoje funkcje w chwili zamieszczania ogłoszenia, czy głosowali za lub przeciw, czy w ogóle brali udział w głosowaniu uchwały. Odnośnie zarządu Stowarzyszenia T. (...), to nie ma podstaw do przypisywania konkretnym osobom winy za naruszenie dóbr osobistych, w następstwie oświadczenia sygnowanego przez zarząd bez wskazania konkretnych osób, podejmujących decyzję o wydaniu oświadczenia, stąd legitymację bierną w procesie może posiadać jedynie Stowarzyszenie. Ponadto pozwani zarzucili, że żądania pozwu i ich uzasadnienie są bezzasadne, gdyż nawet przyjmując osobistą odpowiedzialność pozwanych za oświadczenie zarządów partii i stowarzyszenia, nie było działaniem bezprawnym, gdyż wypowiedź stanowiła dopuszczalną przez prawo krytykę czynioną w interesie społecznym. Przedmiotem pozwu są wypowiedzi stonowane, wyważone, dalekie od przesadnej ekspresji, a przy tym prawdziwe i rzetelne. Ich tematem są istotne zagadnienia dotyczące żywotnych interesów Miasta T. i jego mieszkańców. Podkreślili, że treść oświadczenia zarządów PO w Powiecie i Stowarzyszenia jest uzewnętrznieniem ich oficjalnego stanowiska, które legło u podstaw głosowania radnych tej partii oraz należących do stowarzyszenia przeciwko uchwale zezwalającej na bezprzetargowe zbycie powodowi działek należących do miasta. Pozwani podali, że sprzedaż ma dotyczyć nieruchomości dzierżawionej przez powoda na podstawie umowy dzierżawy, która wygasa 31 grudnia 2012r., a po stronie Miasta T. nie występują ekonomiczne przesłanki do zbycia tej nieruchomości przed zakończeniem umowy dzierżawy, przy jednoczesnej możliwości domagania się przez dzierżawcę zwrotu dokonanych nakładów. Publikując ogłoszenie zarządy PO oraz stowarzyszenia opierały się w szczególności na wystąpieniach Regionalnej Izby Obrachunkowej w K.. Nadto pozwani podnieśli, że wystąpienie obu zarządów było wywołane publikacją prasową listu otwartego do mieszkańców T., w którym pomówiono radnych PO i należących do Stowarzyszenia (...) głosujących przeciwko uchwale o wyrażeniu zgody na zbycie powodowi w trybie bezprzetargowym działek, na których znajduje się Giełda Kwiatowa, zawierającego pejoratywnie zabarwiony w odniesieniu do tych radnych komentarz. Stąd wobec nieprawdziwych twierdzeń oczerniających członków PO i Stowarzyszenia (...) zarządy obu podmiotów zmuszone były do zajęcia stanowiska. Zdaniem pozwanych przywołane przez powoda cytaty nie naruszają czci i dobrego imienia powoda, ani jako przedsiębiorcy, ani jako osoby prywatnej. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów pozwu, pozwani wskazali, że powód w toku postępowania przetargowego zobowiązał się do poniesienia nakładów rzędu 7mln. zł na wydzierżawione działki, a podając, że nakłady takowe poczynił, nie sprecyzował czy dotyczą one działek wydzierżawionych na podstawie umowy z dnia 31 grudnia 2002r., położonych na południe od strony ulicy (...), a dokumentacja fotograficzna dołączona do pozwu obrazuje nakłady poczynione na działkach nie będących przedmiotem umowy dzierżawy. O braku realizacji tego zobowiązania przez powoda zarządy PO i Stowarzyszenia dowiedziały się od Zastępcy Prezydenta Miasta T. M. G.. Stwierdzenie odnoszące się do przekonania Miasta T., że powód jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej, jest zgodne z prawdą, gdyż z samej umowy dzierżawy z dnia 30 kwietnia 2003r. wynika, że działki są oddawane w dzierżawę w celu poprawienia funkcjonowania Giełdy Kwiatowej. W piśmie procesowym w dnia 28 czerwca 2010r. powód cofnął pozew w stosunku do pozwanych A. G. i P. S.. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2010r. Sąd umorzył postępowanie w stosunku do pozwanych A. G. i P. S. (karta 260). Na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010r. powód cofnął pozew w stosunku do pozwanej M. I., na co pozwana wyraziła zgodę w piśmie z dnia 9 grudnia 2010r. Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010r. Sąd umorzył postępowanie w stosunku do pozwanej M. I. (karta 299). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 5 --- Powód R. K. prowadzi działalność gospodarczą na terenie miasta T., w tym działalność na terenie Giełdy Kwiatowej jako firma (...). W 2008 r. powód zwrócił się do prezydenta Miasta T. z wnioskiem o wykup nieruchomości w trybie bezprzetargowym, które dzierżawił od miasta, ponieważ zamierzał poczynić kolejne inwestycje na dzierżawionym terenie (dowód: zeznania powoda – k. 329-333). W dniu 31 grudnia 2002r. została zawarta pomiędzy Miastem T. a powodem R. K. Firmą (...) z siedzibą w T. umowa dzierżawy nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), zabudowanej zespołem budynków i obiektów Giełdy Kwiatowej, a obejmująca działki o nr (...) o łącznej powierzchni 1.8383 ha. Umowa została zawarta na okres 10 lat – do dnia 31 grudnia 2012r. (dowód: umowa dzierżawy z dnia 31.12.2002r. – k. 52-55). Firma powoda została wyłoniona w trybie przeprowadzonego przetargu, w którym startowało kilka firm. Specyfikacja przetargowa obejmowała sześć punktów, a jednym z nim była cena czynszu dzierżawnego należnego gminie. Firma powoda zaoferowała najniższą stawkę czynszu dzierżawnego, jednak oferta powoda została wybrana, ponieważ spełniała wszystkie warunki przetargu, a za jej wyborem przemawiały koncepcja zagospodarowania giełdy, doświadczenie w prowadzeniu tego typu działalności, wiarygodność finansowa, deklaracja przystąpienia do natychmiastowej inwestycji oraz jednorazowa wpłata do budżetu miasta czynszu dzierżawnego za okres 18 miesięcy w kwocie 562.519,80zł (dowód: zeznania powoda k. 329-333). Obowiązek jednorazowej zapłaty czynszu dzierżawnego za pierwszych 18 miesięcy został wpisany do umowy w § 5 ust. 2, z którego wynika, że dzierżawca zobowiązał się zapłaci do dnia 31 marca 2003r. kwotę 562.519,80zł plus podatek VAT w kwocie 123.754,36zł (dowód: umowa dzierżawy z dnia 31.12.2002r. – k. 52-55). Podejmując decyzję o zapłacie z góry czynszu dzierżawnego za pierwszych 18 miesięcy umowy powód nie zdawał sobie sprawy ze stanu panującego na dzierżawionym terenie i natychmiastowej konieczności przeprowadzenia inwestycji. W trakcie pierwszego roku firma powoda wydała około kilku milionów złotych, a powód wystąpił do prezydenta miasta o możliwość prolongaty terminu zapłaty 18-miesięcznego czynszu (dowód: zeznania powoda – k. 329-333). W okresie od 15 października do 17 grudnia 2004r. została przeprowadzona przez Regionalna Izbę Obrachunkową w K. kompleksowa kontrola Miasta T. za okres od stycznia 2002r. do 31 sierpnia 2004r., a w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 28 lutego 2005r. wskazano, iż decyzja Zastępcy Prezydenta Miasta T. z 30 kwietnia 2003r. o prolongowaniu terminu zapłaty czynszu za pierwszych 18 miesięcy dzierżawy była bezpodstawna, we wnioskach nakazano wyegzekwować pozostałą do zapłaty część czynszu dzierżawnego, która na dzień 31 grudnia 2003r. wynosiła 431.644,16zł, a na dzień 30. czerwca 2004r. 239.056,64zł (dowód: sprawozdanie R. z dnia 28.02.2005r. – k. 218-239). Powód zobowiązanie wynikające z § 5 ust. 2 umowy z dnia 31.12.2002r. spłacił z opóźnieniem w kilku transzach wraz z należnymi odsetkami (dowód: zeznania świadka A. D. – k. 317-318, zeznania powoda – k. 329-333). Od momentu objęcia przedmiotu umowy dzierżawy powód przystąpił do przeprowadzenia inwestycji i remontów, które polegały zamontowaniu kilkuset punktów świetlnych na całej ulicy (...), czyli nie objętej umową dzierżawy, ze względu na bezpieczeństwo klientów; wyłożono alejki asfaltem, które wcześniej były wyłożone trelinką; skanalizowano cały teren giełdy i zainstalowano nowe toalety; wymieniono na terenie giełdy całą instalację wodną; zamontowano punkty do czerpania wody dla ogrodników; wymieniono całą instalację elektryczną z aluminiowej na miedzianą. Na murowanych budynkach wymieniono dachy, dokonano ocieplenia oraz izolacji dachów, wymieniono wszystkie okna i drzwi. Zainstalowano system parkingowy dla stałych klientów giełdy umożliwiający im wjazd i wyjazd o dowolnej porze. Przeprowadzono także prace remontowe i konserwacyjne poszycia wiat, które uległy zniszczeniu po gradobiciu w 2000r., a nie były naprawione ani wymienione przez poprzedniego dzierżawcę. Zdaniem powoda wartość nakładów na dzierżawioną nieruchomość wyniosła ponad 7 milionów złotych (dowód: zeznania powoda – k. 329-333) Fakt dotyczący inwestycji w kwocie 7 milionów złotych na dzierżawiona nieruchomość nie został potwierdzony zeznaniami świadków M. K. oraz M. G., zdaniem ostatniego świadka powód nie mógł prowadzić żadnych inwestycji, ponieważ poprzedni dzierżawca na drodze sądowej dochodził swoich roszczeń i nieruchomości te były ujęte w zarządzeniu o zabezpieczeniu powództwa (dowód: zeznania świadków M. K. – k. 310, M. G. – k. 308-309). --- STRONA 6 --- W okresie od marca do października 2009 r. radni (...) kierowali do Prezydenta Miasta T. interpelacje o wyjaśnienie kwestii inwestycji na nieruchomości wydzierżawionej powodowi w 2002r., zapoznawali się ze sprawozdaniem pokontrolnym Regionalnej Izby Obrachunkowej z marca 2005 r., odpowiedzią Prezydenta Miasta na to sprawozdanie. Radni i przedstawiciele PO udali się na giełdę kwiatową, gdzie powód udostępnił im do wglądu dokumentację, która dotyczyła całej działalności giełdy kwiatowej. Na podstawie zdjęć i opisów zawartych w dokumentacji, którą udostępniono do przeglądnięcia radni wywnioskowali, że nakłady rzędu 7 milionów złotych nie były przeznaczone na dzierżawioną nieruchomość, lecz na całą działalność giełdy kwiatowej. W odpowiedzi na interpelację dotyczącą wysokości nakładów na dzierżawioną przez powoda nieruchomość, wiceprezydent M. G. wskazał, że miasto takiej dokumentacji nie posiada. Natomiast M. I. w korespondencji mailowej od M. K. – dyrektora zarządzającego w firmie (...) otrzymała informacje, iż dokumentacja taka znajduje się w Urzędzie Miasta T. (dowód: zeznania pozwanej M. S. (1) – k. 333-336). Działania i inwestycje podejmowane przez powoda spowodowały, że Giełda Kwiatowa w T. stała się najpotężniejszą giełdą w Polsce. Giełda Kwiatowa stała się (...) Stowarzyszenia (...) w Europie i na Ś., a klientami giełdy stali się także obywatele innych krajów takich jak: Czech, Słowacji, W., Ukrainy. Rozwój giełdy spowodował, że powód wystąpił do Rady Miasta T. o dzierżawę kolejnych terenów, które należały do miasta T., a nie były zagospodarowane na potrzeby giełdy kwiatowej (dowód: zeznania powoda – k. 329-333). W dniu 27 marca 2003r. Rada Miasta t. podjęła uchwałę Nr 0150/VII/138/2003 w sprawie wyrażenia zgody na bezprzetargowe wydzierżawienie nieruchomości położonej w T. przy ul. (...), wskazując, iż działki o nr (...) stanowiące własność Skarbu Państwa wydzierżawia się w celu poszerzenia i modernizacji oraz poprawy funkcjonowania Giełdy Kwiatowej, natomiast działkę nr (...) stanowiącą własność Gminy M. T. wydzierżawia się na cele parkingowe (dowód: uchwała RM T. z dnia 27.03.2003r. – k. 103). W dniu 30 kwietnia 2003r. pomiędzy Miastem T. a R. K. – Firmą (...) w T. została zawarta umowa dzierżawy nieruchomości położonej w T. przy ul. (...) obejmującej działki o numerach (...). Jako cel dzierżawy w § 2 umowy wpisano poprawienie funkcjonowania Giełdy Kwiatowej – jej poszerzenie i modernizacje oraz cele parkingowe (dowód: umowa z dnia 30.04.2003r. – k. 95-96). W okresie od 19 czerwca do 29 sierpnia 2009r. została przeprowadzona kompleksowa kontrola gospodarki finansowej Urzędu Miasta T. za okres od 1 stycznia 2004r. do 29 sierpnia 2008r. przez Regionalną Izbę Obrachunkową w K., a w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 3 listopada 2008r. wskazano, że wydzierżawienie w dniu 30 kwietnia 2003r. w trybie bezprzetargowym nieruchomości obejmującej działki o numerach (...), nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 37 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami. Z wystąpienia Regionalnej Izby Obrachunkowej wynikało, że do dnia zawarcia umowy dzierżawy powód nie był właścicielem nieruchomości przyległej do działek stanowiących przedmiot dzierżawy (dowód: wystąpienie pokontrolne R. z dnia 03.11.2009r. – k. 240 - 258). W dniu 26 czerwca 2003r. została podjęta przez Radę Miasta T. uchwała nr 0150/ (...) w sprawie przyjęcia zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości gruntowych oraz ich wydzierżawiania i wynajmowania na okres dłuższy niż trzy lata (dowód: uchwała RM T. z dnia 26.06.2003r. – k 99-102). Powód mając plany dalszego rozwoju Giełdy Kwiatowej na terenie dzierżawionym na podstawie umowy z dnia 31 grudnia 2002r. wystąpił do Prezydenta Miasta T. w dniu 17 października 2008r. z wnioskiem o sprzedaż tej nieruchomości. Argumentując wniosek powód wskazał, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzono, że wiaty nie zostały wykonane zgodnie z projektem i nakazano ich rozbiórkę, istnieje konieczność zrobienia nowej nawierzchni, zamierza utworzyć parking podziemny, a także powołał się na zły stan nieruchomości posadowionej na dzierżawionym terenie. --- STRONA 7 --- W dniu 25 marca 2009r. Zarząd w Powiecie (...) w T. podjął uchwałę nr 3/03/2009, w której zobowiązał Radnych Klubu (...) w T. do głosowania przeciwko wyrażeniu zgody na sprzedaż nieruchomości zabudowanej położonej przy ul. (...) (dowód: uchwała z dnia 25.03.2009r. – k. 140). Na sesji Rady Miasta w październiku 2009 r. pod głosowanie poddano uchwałę o sprzedaży nieruchomości przy ulicy (...) w formie przetargu. Jeden z radnych zgłosił poprawkę do uchwały tak by sprzedaż była w formie bezprzetargowej. Poprawka przepadła jednym głosem natomiast przeciwko uchwale o sprzedaży przetargowej głosowało więcej radnych niż przeciwko poprawce o bezprzetargowym zbyciu nieruchomości (dowód: zeznania pozwanej M. S. (1) – k. 333- 336). W sesji Rady Miasta uczestniczyli także przedsiębiorcy pracujący na Giełdzie Kwiatowej, którzy popierali wniosek powoda o bezprzetagowe nabycie nieruchomości, obawiając się nabycia nieruchomości przez inny podmiot (dowód: zeznania świadków M. C. – k. 287-288, T. P. – k. 288). Wprowadzając dyscyplinę głosowania Zarząd w Powiecie (...) w T. nie chciał doprowadzić do ograniczenia wolności gospodarczej, własności prywatnej i nowoczesności gospodarczej, a domagając się zbycia nieruchomości w formie przetargu chciał dopuszczenia większej ilości przedsiębiorców do możliwości jej nabycia i sprzedaży nieruchomości po najlepszej cenie (dowód: zeznania świadków: M. G. – k. 308-309, M. I. – k. 309-310, zeznania pozwanej M. S. (1) – k. 333-336). W dniu 17 października 2009r. w tygodniku Twoje T. ukazało się ogłoszenie zatytułowane „List otwarty do (...) radni (...) blokują inwestycje na Giełdzie Kwiatowej”, które zostało zamieszczone przez powoda i grupę ogrodników i przedstawicieli (...) Giełdy (...), w którym poinformowano o przebiegu sesji Rady Miasta T. z dnia 29 października 2009r. oraz wprowadzeniu dyscypliny partyjnej w głosowaniu nad uchwałą w przedmiocie sprzedaży nieruchomości Firmie (...) (okoliczność niesporna – k. 49). W odpowiedzi na tę publikację Zarząd w Powiecie (...) w T. oraz Zarząd Stowarzyszenia T. (...) zamieściły w dniu 25 listopada 2009r. w tygodniu (...) ogłoszenie zatytułowane „List otwarty do (...) oczernia i stawia ultimatum, żeby zrobić na T. interes”. W ogłoszeniu wyjaśniano dlaczego (...) w T. oraz Stowarzyszenie (...) nie zgodzili się na sprzedaż firmie powoda działek przez niego dzierżawionych (dowód: ogłoszenie z dnia 25.11.2009r. – k. 50). Ogłoszenie takiej samej treści zostało zamieszczone także na stronie internetowej Zarządu w Powiecie PO RP w T.. Publikacja Zarządów stanowiła odpowiedź na list otwarty zamieszczony tydzień wcześniej przez powoda. Zarządy (...) w T. oraz Stowarzyszenia (...) poczuwały się do obowiązku, aby taką odpowiedź zamieścić, by pokazać, że teren Giełdy Kwiatowej jest przedmiotem ich zainteresowania. Treść ogłoszenia miała przedstawić to, co kierowało Zarządami (...) w T. oraz Stowarzyszenia (...) przy podejmowaniu uchwały przeciwko bezprzetargowemu zbyciu nieruchomości (dowód: zeznania pozwanej M. S. (1) – k. 333-336). Powód ostatecznie nabył przedmiotowe nieruchomości na własność. Działalność powoda na terenie Giełdy Kwiatowej była bardzo dobrze oceniana przez władze Miasta T. oraz przedsiębiorców prowadzących działalność handlową na giełdzie (dowód: zeznania świadków M. C. – k. 287-288, T. P. – k. 288, M. G. – k. 308-309, M. I. – k. 309-310, A. D. – k. 317-319, zeznania powoda – k. 329-333). Zdaniem powoda konsekwencją naruszenia jego dóbr osobistych są uzyskiwane przez powoda informacje, iż jest nierzetelnym płatnikiem, co stawia jego firmę w mało wiarygodnym świetle. Powód uważa, że wpływa to na ocenę jego firmy, powoduje, że jest zmuszony tłumaczyć się i wyjaśniać kwestie, które były zamieszczone w ogłoszeniu, a które cały czas funkcjonuje w Internecie (dowód: zeznania powoda – k.329-333). Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie powołanych dokumentów, zeznań świadków oraz zeznań stron, którym Sąd dał wiarę. Sąd zważył, co następuje: Zdaniem Sądu powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. --- STRONA 8 --- Ogólne podstawy cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych określają przepisy art. 23 i 24 k.c., wskazując jednocześnie środki ochrony niemajątkowej, natomiast środki ochrony o charakterze majątkowym przewiduje przepis art. 24 § 1 k.c., który stanowi w ostatnim zdaniu, że zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny można żądać "na zasadach przewidzianych w kodeksie". Przepis art. 448 k.c. uprawnia tego, czyje dobro osobiste zostało naruszone, do domagania się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub do żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez niego cel społeczny. Art. 448 k.c. obejmuje naruszenie każdego dobra osobistego w rozumieniu art. 23 k.c., jest więc przepisem szczególnym, uzupełniającym regułę ogólną, wyrażoną w art. 24 k.c. Natomiast przepis art. 448 k.c. może znaleźć zastosowanie tylko w razie zawinionego naruszenia dóbr osobistych. Dobra osobiste podlegają ochronie, jeżeli ich naruszenie (zagrożenie) jest bezprawne. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianymi w przepisie art. 24 § 1 k.c., które musza być spełnione łącznie są: istnienie dobra osobistego, jego naruszenie lub zagrożenie naruszenia i bezprawność działania sprawcy. Do najważniejszych dóbr osobistych, jakie wymienia art. 23 k.c. należy cześć jako wartość właściwa każdemu człowiekowi, która obejmuje ona wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Cześć, dobre imię, reputacja, honor, godność osobista są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny życia osobistego, zawodowego i społecznego człowieka. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące ją narazić na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Przede wszystkim rozważenia wymagał zarzut braku legitymacji biernej pozwanych, który został podniesiony przez pozwanych w odpowiedzi na pozew. Zdaniem Sądu zarzut ten jest uzasadniony. Ochrona dobra osobistego przysługuje jedynie przeciwko takiemu zachowaniu, które może być uznane za działanie sprawcy. Powód żądanie ochrony dóbr osobistych skierował przeciwko osobom fizycznym, wchodzącym w skład organów partii politycznej oraz stowarzyszenia, wywodząc roszczenia zgłoszone w pozwie z treści publikacji zamieszczonych prasie oraz internecie przez Zarząd w Powiecie (...) w tychach oraz Zarząd Stowarzyszenia T. (...). Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu wynika, że decyzja o zamieszczeniu ogłoszenia w prasie i internecie została podjęta w drodze uchwały Zarządu w Powiecie (...) w T. oraz decyzji zarządu Stowarzyszenia T. (...). Z treści ogłoszenia wynika natomiast, że zostało zamieszczone przez te organy działające w imieniu i na rzecz (...) w T. oraz Stowarzyszenia (...). Zarządy obu podmiotów są organami kolegialnymi, a decyzje w zakresie publikacji nie zostały podjęte indywidualnie przez osoby wchodzące w skład tych organów. Nie budzi wątpliwości, że organem uprawnionym do reprezentacji Stowarzyszenia (...) jest zarząd stowarzyszenia, a w skład tego organu wchodzą pozwani B. K., J. C. (2), H. D. i P. B. (2), co wynika z odpisu z rejestru stowarzyszeń Nr (...)/07, stąd ogłoszenie podpisane przez zarząd powinno być uznana za sporządzone przez organ osoby prawnej. Również działanie Zarządu w Powiecie (...) w T., należy uznać za działanie osoby prawnej – w tym wypadku partii politycznej – (...). Wprawdzie ze statutu tej partii wynika, że organem uprawnionym do reprezentowania Platformy w powiecie na zewnątrz jest przewodniczący w powiecie, który wchodzi w skład zarządu w powiecie (§ 44 pkt 3, § 42 pkt 1 statutu). Natomiast do kompetencji zarządu w powicie należy między innymi zajmowanie stanowiska w sprawach będących przedmiotem zainteresowania Platformy w powicie (§ 43 pkt 6 statutu). Zatem podjęcie uchwały i zamieszczenie ogłoszenia w prasie oraz internecie przez Zarząd w Powiecie PO w T., należy uznać za działanie partii politycznej. Zdaniem Sądu działanie Zarządu w powicie PO w T. oraz Zarządu Stowarzyszenia T. (...), jako organów kolegialnych przesądza w niniejszej sprawie o braku osobistej odpowiedzialności pozwanych, wchodzących w skład tych organów. Działania Zarządów służyć miały, bowiem obronie interesów (...) oraz Stowarzyszenia, podjęte w odpowiedzi za ogłoszenie zamieszczone przez powoda i współpracujących z nim przedsiębiorców. Podmioty te, publikując ogłoszenia, zamierzały przedstawić argumenty, jakie kierowały nimi w czasie głosowania przeciwko bezprzetargowemu zbyciu nieruchomości powodowi. Stąd opublikowanie ogłoszenia należy uznać za działanie P. Politycznej i Stowarzyszenia, a nie za osobiste działania pozwanych osób fizycznych. W opinii Sądu skutki działań osób --- STRONA 9 --- fizycznych tworzących organ osoby prawnej nie dotyczą tych osób, lecz osoby prawnej podejmowane były bowiem w granicach działalności osoby prawnej i w ramach kompetencji danego organu, a także służyły materialno prawnemu interesowi osoby prawnej. Nie bez znaczenia jest także fakt, iż powód nie wykazał, czy wszystkie osoby pozwane w niniejszym procesie, faktycznie decydowały o treści zamieszczonego ogłoszenia i uczestniczyły w podjęciu stosowanej uchwały jako członkowie zarządu. Pomimo uznania przez Sąd, że po stronie pozwanych osób fizycznych wchodzących w skład organów partii politycznej i stowarzyszenia zachodzi brak legitymacji biernej do występowania w niniejszym postępowaniu, ocenie Sądu podlegały także dalsze zasadnicze przesłanki dochodzenia roszczeń z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. Według powoda pozwani dopuścili się naruszenia jego dóbr osobistych poprzez sformułowanie w swoim ogłoszeniu nieprawdziwych pomówień i zarzutów. Tymczasem jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń sformułowania przytoczone przez powoda w pozwie, prócz ocen i sugestii, nie zawierają informacji nieprawdziwych, a tylko niektóre z nich można uznać za nieścisłe czy nieprecyzyjne. Według powoda naruszenie jego dóbr osobistych nastąpiło w szczególności poprzez sformułowany przez pozwanego nieprawdziwy zarzut, że nie dokonał inwestycji na Giełdzie Kwiatowej, przy czym w ogłoszeniu nie zarzucono powodowi braku poczynienia inwestycji, a jedynie, że nie zostały naprawione, przebudowane i przywrócone do bezpiecznego użytku wiaty. Ponadto kwestia ich złego stanu technicznego i nie spełnienia warunków bezpieczeństwa była podnoszona przez samego powoda jako argument, przy złożeniu wniosku o wykup dzierżawionej nieruchomości. Nadto powód wskazywał, że nieprawdziwe są stwierdzenia odnośnie naruszenia prawa przy nabyciu prawa dzierżawy działek w 2003r. w trybie bezprzetargowym, jednak kwestia ta była przedmiotem badania Regionalnej Izby Obrachunkowej w czasie kontroli przeprowadzonej w 2008r., a wnioski dotyczące naruszenia prawa w zakresie trybu wydzierżawienia, zostały ujęte w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 3 listopada 2008r., na które powołali się autorzy publikacji. Podobnie przedstawiała się kwestia odstąpienia od jednorazowej płatności czynszu za pierwsze 18 miesięcy dzierżawy na podstawie umowy z dnia 31 grudnia 2002r. Sam powód przyznał, że nie dotrzymał tego warunku umowy, jak i przetargu, w wyniku którego jego oferta została wyłoniona, wpłacając tę należność z opóźnieniem i w kilku transzach. Również to zobowiązanie powoda wobec Miasta T. było przedmiotem kontroli R. w 2004r. i znalazło wyraz w wystąpieniu pokontrolnym, w którym zwrócono uwagę na nieprawidłowości przy prolongowaniu terminu płatności oraz na istniejące zaległości powoda wobec Miasta T. z tytułu umowy dzierżawy. Powód wskazywał, że w ogłoszeniu podano nieprawdziwe informacje, a do naruszenia prawa przez niego nie doszło. Analiza kwestionowanych przez powoda fragmentów publikacji prasowej i internetowej nie pozwala na przyjęcie, że Zarząd w Powiecie PO i Zarząd Stowarzyszenia T. (...) podały nieprawdziwe fakty. Z przywołanych fragmentów publikacji wynika na jakich źródłach bazowano (wystąpienia pokontrolne (...) Obrachunkowej w K.), podając informację o naruszeniu prawa przy nabyciu dzierżawy gruntu w 2003r. oraz odstąpieniu od jednorazowej płatności czynszu. Autorzy publikacji podając, że z kontroli Regionalnej Izby Obrachunkowej wynika, iż stwierdzono nieprawidłowości dotyczące umów dzierżawy z 2002r. i 2003r., podali fakty prawdziwe, opierając się przy tym na dokumentach publikowanych w ramach dostępu do informacji publicznej. Podawanie do publicznej wiadomość faktów prawdziwych, co do zasady nie może być zakazane zwłaszcza, gdy leży to w interesie społecznym. Prawdziwa wypowiedź o określonej osobie nie może z uwagi na treść zawartej w niej informacji naruszać dobrego imienia tej osoby (wyrok SN z 0.12.2009r., IV CSK 290/09, LEX nr 560607). Jednak nawet prawdziwość informacji zawartych w materiale prasowym nie wyłącza bezprawności działania autora tekstu, gdyż istotne znaczenie mają również właściwa forma i sposób ujęcia wypowiedzi dziennikarskiej (wyrok SN z 27.02.2003r., IV CKN 1846/00). Dobra osoby fizycznej mogą bowiem zostać naruszone całą treścią publikacji i jej sensem, a nie tylko konkretnymi sformułowaniami ( wyrok SN z 7.07.2005r., V CK 868/04, LEX nr 196405). Naruszenie dobra osobistego, w szczególności dobrego imienia oraz dobrej opinii niezbędnej dla prowadzenia określonej działalności, może nastąpić także przez sformułowanie ocen i opinii w wypowiedziach krytykujących postępowanie danej osoby, a także poprzez wyrażanie sugestii. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że w ogłoszeniu --- STRONA 10 --- zarzucono mu, że jest przedsiębiorcą budzącym poważne zastrzeżenia, sugerowano, że mógłby przeobrazić teren giełdy nieprzyjazny dla małych przedsiębiorców i klientów obszar, a także, że jako właściciel firmy (...) oczernia by zrobić na T. interes. W tym miejscu, należy wskazać, że powód jest przedsiębiorcą znanym na terenie Miasta T. może, więc uchodzić za osobę rozpoznawalną, natomiast działalność przez niego prowadzona jest poddawana krytyce w szerszym zakresie, niż wobec osób nie prowadzących działalności gospodarczej na tak szeroką skalę. Ponadto działalność powoda ma związek z działalnością Miasta T., z którym łączyły powoda umowy dzierżawy, a także zawarte umowy kupna – sprzedaży oraz zamiany nieruchomości. Krytyka nie może jednak naruszyć godności człowieka, a granice dopuszczalnej krytyki nie pozwalają również na publikowanie nieprawdy. Jak wskazano wyżej w spornej publikacji nie podano informacji nieprawdziwych, a wątpliwości zgłaszane przez autorów publikacji co osoby powoda i prowadzonej przez niego działalności nie przekroczyły granic dozwolonej krytyki. Analiza publikacji prowadzi do wniosku, że nie zawiera ona treści, których celem byłoby ośmieszenie czy poniżenie powoda. Brak w niej określeń, które można uznać za wulgarne, szkalujące powoda, obraźliwe. Zarzuty powoda, iż twierdzenia zawarte w publikacji stawiają go złym świetle i z pewnością negatywnie wpływają na wizerunek powoda jako przedsiębiorcy i prowadzonej przez niego działalności, nie zasługują na uwzględnienie. Powód nie wykazał, by na skutek zamieszczonej publikacji utracił klientów, kontrahentów, bądź miał problemy z zawarciem kontraktów związanych z jego działalnością. Z zeznań powoda, wynika jedynie, że chcąc rozpocząć prace inwestycyjne na zakupionym terenie spotyka się z informacjami, iż jest nierzetelnym płatnikiem, nie przedstawił natomiast innych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Reasumując, zdaniem Sądu w nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia żądania pozwu, a to ze względu na brak legitymacji biernej pozwanych. Nadto treść publikacji stanowi odpowiedź na zarzuty powoda przedstawione w ogłoszeniu z dnia 17 listopada 2009r., zawierającą wyjaśnienie przyczyn, dla których radni (...) oraz reprezentujący Stowarzyszenie (...) głosowali przeciwko sprzedaży powodowi nieruchomości w trybie bezprzetargowym. Publikacja ta nie naruszyła dóbr osobistych powoda. Wobec powyższego, z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Sąd oddalił żądanie pozwu. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz zgodnie z § 6 pkt 5 i § 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).