Postanowienie I C 1646/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Łod

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1646/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 października 2012 r. Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : S.S.O. Marzena Kluba Protokolant : sekr. sąd. Aneta Jędrzejczyk po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r w Łodzi na rozprawie sprawy z powództwa T. F. przeciwko J. F. o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. nie obciąża powódki kosztami procesu; 3.przyznaje adwokatowi F. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką (...)-(...) Ł. ul. (...) wynagrodzenie w wysokości 3.394,80 (trzy tysiące trzysta dziewięćdziesiąt cztery 80/100) złotych w tym 23% podatku VAT- za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu i nakazuje jego wypłatę z funduszy Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Łodzi Sygn. akt IC 1646/12 UZASADNIENIE Pozwem wzajemnym z dnia 27 kwietnia 2011 roku złożonym w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Łodzi I Wydziałem Cywilnym z powództwa J. F. przeciwko T. F. o ochronę dóbr osobistych (sygn. akt IC 369/11), T. F. wniosła m.in. o ochronę dóbr osobistych, żądając zobowiązania pozwanego do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, w szczególności dobrego imienia i czci tj. do zamieszczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie komunikatu w piątkowym wydaniu Dziennika (...) – na 1 stronie z przeprosinami o następującej treści: „Przepraszam Panią T. F. – żonę – opiekuna prawnego mojej córki za pobicie i wyrzucenie z domu jej rzeczy osobistych i dokumentów na klatce schodowej w dniu 30 lipca 2009 roku oraz naruszenie godności osobistej, moralnej, znieważenie we wszystkich urzędach, sądach, prokuraturze – --- STRONA 2 --- naruszając jej dobre imię i narażenie na nieprzyjemności związane z rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji o Niej – mąż J. F.”, a także zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 35.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy wynikające z naruszenia dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i czci przez pobicie, kradzież dokumentów i wyrzucenie jej osobistych rzeczy, ubrań itd., pomawianie jej i uprawienie stalkingu, namowę świadków do pomówień w sądach i prokuraturach, znieważanie jej oraz buntowanie przeciwko niej rodziny i znajomych. Ponadto T. F. wniosła o zasądzenie do pozwanego na swoją rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. (pozew wzajemny k. 3 – k. 6) Postanowieniem z dnia 4 maja 2011 roku Sąd Okręgowy w Łodzi I Wydział Cywilny zwolnił T. F. od kosztów sądowych w całości (pkt 1 postanowienia) i ustanowił dla T. F. pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata (pkt 2 postanowienia) . (postanowienie k. 8) Postanowieniem z dnia 12 lipca 2011 roku wydanym w sprawie o sygn. akt IC 369/11, Sąd Okręgowy w Ł. I Wydział Cywilny wyłączył powództwo wzajemne T. F. przeciwko J. F. o ochronę dóbr osobistych, jako nie mające związku z niniejszym postępowaniem. (protokół – wypis k. 2) W odpowiedzi na pozew z dnia 13 stycznia 2012 roku pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa, wskazując, że brak jest przesłanek uzasadniających naruszenie dóbr osobistych powódki, a nadto wskazał, że treść pozwu w swej istocie narusza dobra osobiste pozwanego i jest dalszym ciągiem pism kierowanych przez powódkę do różnych instytucji, w których zostają naruszone dobra pozwanego. Ponadto pełnomocnik pozwanego wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych (odpowiedź na pozew k. 70 – k. 71) Na rozprawie w dniu 18 października 2012 roku pełnomocnik powódki poparł powództwo, a nadto wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w stawce wyższej, z uwagi na charakter sprawy i ilość terminów, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części. Pełnomocnik pozwanego wniósł o oddalenie powództwa, a nadto wniósł o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego. (protokół rozprawy k. 128 – k. 133) 3 Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W 2006 roku J. F. zamieścił w gazecie ogłoszenie, w którym podał, że poszukuje osoby do sprawowania opieki nad swoją całkowicie ubezwłasnowolnioną córką. T. B. odpowiedziała na powyższe ogłoszenie i podjęła się opieki nad córką J. M. F.. --- STRONA 3 --- (zeznania powódki k. 128 – k. 130, zeznania świadka I. B. k. 105 – k. 106) W lutym 2008 roku T. B. została opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej M. F. (1). T. B. przychodziła do pozwanego, celem sprawowania opieki nad M. F. (1) – co 2-3 dni na 4-6 godzin dziennie. Pozwany dawał powódce pieniądze. (zaświadczenie k. 16, zeznania pozwanego k. 131 – k. 132, zeznania świadka M. F. (2) k. 121 – k. 123) W dniu 24 lipca 2008 roku J. F. i T. B. zawarli związek małżeński. (okoliczność bezsporna) Po zawarciu związku małżeńskiego strony nie zamieszkały wspólnie (pozwany mieszkała w Ł. przy ul. (...)). Powódka obiecywała pozwanemu, że zamieszka z nim, jednak nie zamieszkała. Powódka przychodziła do męża 2 razy w tygodniu i przebywała u niego przez kilka godzin. W tym czasie stosunki między stronami były dobre. Powódka nie zajmowała się mieszkaniem pozwanego, nie robiła zakupów (zdarzało się, że strony wspólnie robiły zakupy, za które płacił pozwany), nie zajmowała się w sposób odpowiedni córką pozwanego M.. Powódka, podczas pobytu u męża, jadła posiłki, rozmawiała z koleżankami przez telefon. Gdy powódka przychodziła do męża domagała się, by dawał jej pieniądze i wtedy pozwany dawał żonie pieniądze. Pozwany przekazał również żonie pieniądze, w celu zakupu samochód, którym miała wozić jego córkę i syna. Powódka za otrzymanie od pozwanego pieniądze kupiła dwa samochody, których używała ona oraz jej znajomy B. K.. (zeznania pozwanego k. 131 – k. 132, zeznania świadka M. F. (2) k. 121 – k. 123) Pozwany w sposób właściwy odnosił się do córki M.. Pomagał jej w myciu się, ubieraniu. Córka pozwanego zajmowała mały pokój w mieszkaniu pozwanego. M. mówiła innym osobom, że żyje w przyjaźni z tatą. (zeznania świadków: M. F. (2) k. 121 – k. 123, H. M. k. 123 – k. 124) Pozwany, na skutek zachowania powódki, przejawiającego się w tym, że nie zajmowała się ona mężem i domem, nie opiekowała się jego córką, zaprzestał wpuszczania powódki do swojego mieszkania. Od tego czasu stosunki między stronami zaczęły się pogarszać. (zeznania świadka M. F. (2) k. 121 – k. 123) Zdarzało się, że w czasie, gdy pozwana przychodziła w odwiedziny do męża, czy do jego córki, pozwany źle odnosił się do niej. (zeznania powódki k. 128 – k. 130) W dniu 3 marca 2009 roku J. F. złożył do Sądu Okręgowego w Ł.pozew o rozwód (sygn. akt XII C 459/09). Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego – wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 czerwca 2011 roku – został orzeczony rozwód między J. F. a T. F. --- STRONA 4 --- z wyłącznej winy żony, z uwagi na niewywiązywanie się przez żonę z obowiązków małżeńskich (brak ze strony powódki pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli). (pozew k. 2 – k. 2v, wyroki z uzasadnieniami k. 223 – k. 226, k. 294 – k. 297v załączonych akt o sygn. XII C 459/09) W dniu 30 lipca 2009 roku powódka przyszła do męża i chciała wejść do jego mieszkania, jednakże on nie chciał jej wpuścić. Pozwany prosił żonę 5 razy, żeby odeszła od drzwi, mówiąc jej, że „nie życzy sobie takich wizyt, bo zapłacił jej już dużo pieniędzy, a wyników nie widać”. Powódka nie chciała odejść od drzwi. Gdy powódka chciała po raz kolejny wejść do mieszkania pozwanego i blokowała drzwi nogą i laską – pozwany „chlasnął ją tylko jeden raz”. (zeznania pozwanego k. 131 – k. 132, zeznania świadka I. B. k. 105 – k. 106) W dniu 3 sierpnia 2009 roku powódka stawiła się w (...) w Ł., gdzie stwierdzono u niej stłuczenie powłok miękkich po lewej stronie twarzy z obrzękiem i zasinieniem, drobny wylew pod płytką paznokcia palca II ręki lewej oraz zasinienie na tylnej powierzchni podudzia prawego. (zaświadczenie k. 20 – k. 21, zeznania pozwanego k. 131 – k. 132) W dniu 1 września 2009 roku powódka złożyła do Prokuratury Ł. w Ł. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w sprawie napadu i pobicia przez J. F. w lipcu 2009 roku w miejscu publicznym, tj. klatce schodowej do mieszkania jej podopiecznej M. F. (1) podczas pełnienia przez nią swych prawnych obowiązków, które to postępowanie zostało umorzone wobec braku interesu społecznego w objęciu ściganiem przestępstwa prywatnoskargowego. (zawiadomienie k 19) We wrześniu 2009 roku powódka zgłosiła się na Komisariat Policji z prośbą o interwencję celem umożliwienia jej zabrania podopiecznej M. F. (1) z mieszkania jej ojca. Interwencja Policji odbyła się, jednak nie doszło do wejścia do mieszkania, w którym przebywała M. F. (1). (pismo k. 23) W dniu 11 września 2009 roku powódka złożyła do Prokuratury Rejonowej Ł. w Ł. zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez J. F. przestępstwa polegającego na doprowadzeniu upośledzonej umysłowo córki J. M. F. do poddania się innej czynności seksualnej. Postępowanie w powyższej sprawie umorzono wobec stwierdzenia, iż czynu nie popełniono (postanowienie z dnia 29 stycznia 2010 roku wydane w sprawie o sygn. akt 2 Ds. 1374/09). (okoliczności bezsporne) Powódka, zarówno w Urzędzie Miasta Ł., jak i w Spółdzielni Mieszkaniowej, której pozwany był członkiem, przekazywała informacje o rzekomym molestowaniu seksualnym przez --- STRONA 5 --- pozwanego jego córki M. F. (1). Pozwany słyszał od innych osób m.in. w administracji Spółdzielni Mieszkaniowej, w Urzędzie Miasta Ł. – w Wydziale Meldunkowym, podczas wizyty u lekarza, że powódka rozpowszechniała informacje, iż molestuje on swoją niepełnosprawną córkę. Pozwany denerwował się, gdy słyszał od innych osób, że jest w taki sposób pomawiany przez powódkę i z tego powodu popadł depresję (jeździł do szpitala, gdzie otrzymywał środki uspokajające). (zeznania pozwanego k. 131 – k. 132, zeznania świadka M. F. (2) k. 121 – k. 123) Na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia 30 grudnia 2009 roku, po rozpoznaniu sprawy prowadzonej na wniosek J. F. (wszczęcie postępowania we wrześniu 2009 roku) – po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego T. F. została wymeldowana z pobytu stałego w Ł. przy ul. (...), w związku z tym, że powódka stworzyła sobie centrum życiowe pod innym adresem i dalsze utrzymywanie jej zameldowania byłoby potwierdzeniem fikcji meldunkowej niezgodnej z prawem. (decyzja k. 84 – k. 85) W dniu 18 listopada 2010 roku T. F. złożyła do Sądu Okręgowego w Ł. wniosek o ubezwłasnowolnienie całkowite J. F. (sygn. akt I Ns 38/11), który to wniosek – z uwagi barku zaistnienia wymaganych przesłanek – został postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 lipca 2011 roku oddalony. Z opinii sądowej psychiatryczno – psychologicznej wydanej w przedmiotowej sprawie w dniu 1 lipca 2011 roku wynika, że u J. F. stwierdza się zaburzenia otępienne o miernym nasileniu, że w aktualnym stanie zdrowia J. F. jest zdolny do świadomego wyrażania swojej woli i kierowania swoim postępowaniem oraz że jest zdolny do samodzielnego zaspokajania swoich potrzeb życiowych. (wniosek k. 2 – k. 4; postanowienia wraz z uzasadnieniami: k. 73 – k. 76, k. 159 – k. 162 opinia k. 60 – k. 64 załączonych akt Sądu Okręgowego w Łodzi o sygn. I Ns 38/11) W dniu 21 marca 2011 roku powód J. F. złożył przeciwko T. F. pozew o ochronę dóbr osobistych wnosząc na podstawie art. 23 k.c. i art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. o zobowiązanie pozwanej T. F. do zaniechania dalszych naruszeń dobór osobistych J. F. w postaci czci i dobrego imienia przez zaprzestanie rozpowszechniani nieprawdziwych i krzywdzących go informacji, a w szczególności odnoszących się do rzekomych kontaktów seksualnych J. F. z córką M. F. (1), o zobowiązanie pozwanej do usunięcia naruszenia dóbr osobistych, w szczególności dobrego imienia i czci poprzez zobowiązanie pozwanej do zamieszczenia w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie komunikatu w piątkowym wydaniu Dziennika (...) z przeprosinami o następującej treści: „Przepraszam Pana J. F. za pomówienia skierowane pod jego adresem naruszające jego dobre imię i cześć oraz za narażenie go na nieprzyjemności związane z rozpowszechnianiem nieprawdziwych informacji o nim”, a także o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kwoty 30.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę wynikającą z naruszenia jego dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i czci. Powyższa sprawa jest w toku. (okoliczności bezsporne) --- STRONA 6 --- Powódka T. F. ma 56 lat. Posiada II grupę inwalidzką. Otrzymuje świadczenie z ZUS-u w kwocie 766,79 złotych brutto – po odliczeniu spłaty kredytu otrzymuje kwotę 474,09 złote. Powódka mieszka u matki (odcinek k. 13, zeznania powódki k. 128 – k. 130) Pozwany J. F. ma 88 lat. Otrzymuje emeryturę w wysokości 2.200 złotych. Pozwany cierpi na depresję i leczy się u lekarza rodzinnego. Obecnie pozwany mieszka razem z synem i z całkowicie ubezwłasnowolnioną córką M., której jest opiekunem prawnym. Pozwany razem z synem opiekuje się córką M.. Syn powoda M. jest chory i otrzymuje rentę. Obecnie w domu pozwanego panuje dobra atmosfera. (zeznania pozwanego k. 131 – k. 132, zeznania świadka M. F. (2) k. 121 – k. 123) Powyższy stan faktyczny, Sąd ustalił w oparciu o materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie w postaci załączonych do akt sprawy dokumentów, a także w postaci dokumentów znajdujących się w załączonych aktach Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. XII C 459/09 oraz w załączonych aktach Sądu Okręgowego w Ł. o sygn. I Ns 38/11. Ustalając stan faktyczny, Sąd wziął również pod uwagę zeznania pozwanego i zeznania świadka M. F. (2), a także częściowo zeznania powódki i zeznania świadka I. B., uznając, iż zeznania te w zakresie wskazanych wyżej faktów są wiarygodne i mają oparcie w pozostałym zebranym w sprawie materiale dowodowym. Sąd nie dał wiary zeznaniom powódki w tej części, w której podała, że pozwany wyrzucał ją z domu, że groził jej, że wyrzucił jej dokumenty i inne rzeczy, że pozwany jest kierowany przez inne osoby, a także, że ona nie rozpowszechniała informacji o rzekomym molestowaniu przez powoda jego córki. Powyższe zeznania nie znajdują potwierdzenia w pozostałym zebranym w sprawie materiale dowodowym, z którego wynika m.in. że powódka mimo składanych obietnic nie chciała zamieszkać u pozwanego, że relacje między stronami początkowo były dobre (z upływem czasu relacje zaczęły się pogarszać i zdarzało się, że pozwany źle odnosił się do żony), a także, że zarówno w Urzędzie Miasta Ł., jak i w Spółdzielni Mieszkaniowej, której pozwany był członkiem, powódka składała informacje o rzekomym molestowaniu przez pozwanego jego córki M. F. (1) – o czym pozwany uzyskiwał informacje od innych osób. Za niewiarygodne Sąd uznał także zeznania powódki oraz zeznania świadków: I. B., U. L. i Z. O. złożone na okoliczność kontaktów seksualnych pozwanego z córką, w szczególności w tej części w której podali, że pozwany molestował seksualnie swoją córkę M., że bił ją oraz że córka pozwanego pytała powódkę, co ma zrobić, żeby tata z nią nie spał i żeby jej nie mył, bowiem powyższe okoliczności pozostają w sprzeczności z pozostałym zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wskazać w tym miejscu należy, że postępowanie prowadzone na skutek złożenia przez powódkę zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przez J. F. przestępstwa polegającego na doprowadzeniu upośledzonej umysłowo córki J. M. F. do poddania się innej czynności seksualne – postanowieniem z dnia 29 stycznia 2010 roku wydanym w sprawie o sygn. akt 2 Ds. 1374/09 zostało umorzone, co również przemawia za uznaniem, że zeznania złożone przez wyżej wskazane osoby w tym zakresie nie są wiarygodne. Sąd pominął zeznania złożone przez świadków: H. H., U. L. i Z. O. na okoliczność relacji panujących między stronami, bowiem wyżej wskazane osoby nie były świadkami --- STRONA 7 --- ewentualnego nieprawidłowego zachowania pozwanego względem powódki, a wiedzę w tym zakresie czerpią jedynie z informacji zasłyszanych od powódki, co czyni ich zeznania niewiarygodnym źródłem dowodowym. Podkreślić też należy, że strony pozostają w konflikcie i dlatego też oczywistym jest, że niektóre opinie i oceny wydawane przez poszczególne osoby (zarówno strony, jak i świadków, będących bądź po stronie powodowej, bądź po stronie pozwanej) są nacechowane negatywnymi odczuciami w stosunku do drugiej strony i mają na celu pokazanie jej w niekorzystnym świetle. Na podstawie art. 217 § 2 k.p.c., Sąd oddalił wniosek dowodowy powódki o zbadanie pozwanego na okoliczność demencji starczej i na wykazanie, że jest on sterowany przez osoby trzecie. Zdaniem Sądu, twierdzenie powódki o tym, że pozwany z uwagi na swój stan zdrowia jest sterowany przez osoby trzecie nie zostało w żaden sposób chociażby uprawdopodobnione. Ponadto wskazać należy, że z opinii sądowej psychiatryczno – psychologicznej wydanej w dniu 1 lipca 2011 roku w sprawie o ubezwłasnowolnienie pozwanego (sygn. akt I Ns 38/11) wynika, że u J. F. stwierdza się zaburzenia otępienne o miernym nasileniu, że w aktualnym stanie zdrowia J. F. jest zdolny do świadomego wyrażania swojej woli i kierowania swoim postępowaniem oraz że jest on zdolny do samodzielnego zaspokajania swoich potrzeb życiowych. Zdaniem Sądu, przeprowadzenie wyżej wskazanego dowodu zawnioskowanego przez powódkę nie wniosłoby żadnych istotnych okoliczności do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a spowodowałoby ono jedynie nieuzasadnioną zwłokę w postępowaniu. Również w oparciu o treść art. 217 § 2 k.p.c., Sąd pominął dowód z nagrania przedstawiającego zdarzenie między stronami mające miejsce w dniu 21 marca 2012 roku (najście J. F., córki powódki A. S. z mężem J. S. w asyście Policji na dom matki powódki w godzinach nocnych na ul. (...) w Ł.), jako nie mający znaczenia w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie rządzącą procesem cywilnym zasadę kontradyktoryjności postępowania, wobec faktu, że nie zgłoszono żadnych innych wniosków dowodowych i nie znajdując podstaw do przeprowadzenia dowodów z urzędu (art. 232 k.p.c.), Sąd rozpoznał sprawę na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Roszczenie powódki o przeproszenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zadośćuczynienia w kwocie 35.000 złotych, dochodzone w oparciu o treść art. 23 k.c. i art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c., jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Znajdujący w przedmiotowej sprawie zastosowanie art. 23 k.c. wskazuje katalog dóbr osobi- stych. Powyższy artykuł nie stanowi zamkniętego katalogu dóbr osobistych, ale wymienia w szczególności: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wize- runek, tajemnice korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. O tym, czy w konkretnym wypadku doszło do naruszenia dobra, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danej sprawy i stosować kryteria obiektywne, a nie opierać się tylko na subiektywnym odczuciu osoby żądającej ochrony prawnej (zob. wyrok SN z 5.04.2002 r., III CKN 953/00, LEX nr 55098; teza 9 do art. 23 k.c. Komentarz do Kodeksu cywilnego, Księga Pierwsza, Warszawa 1998, s. 66). --- STRONA 8 --- Naruszenia dobra osobistego rozumianego jako prawa podmiotowego osoby fizycznej i prawnej dopuszcza się każdy, kto w takie dobro chronione konkretną normą prawną lub zasadami współżycia społecznego, godzi w sposób bezprawny. W konsekwencji na pokrzywdzonym ciąży obowiązek wykazania, że jego dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, natomiast sprawca, dążąc do uwolnienia się od odpowiedzialności powinien udowodnić, że jego działanie nie miało cech bezprawności. Brak bezprawności działania nie oznacza wprawdzie braku zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego, niemniej jednak wyłącza odpowiedzialność tego, kto wykazał, że nie działał bezprawnie. Trzeba przede wszystkim zaznaczyć, że art. 24 § 1 k.c. wprowadza zasadę domniemania bezprawności i to pozwany w procesie o ochronę dóbr osobistych ma obowiązek wykazania istnienia okoliczności usprawiedliwiających to działanie, a więc wyłączających bezprawność. Przyjmuje się, że bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, z całym porządkiem prawnym oraz zasadami współżycia społecznego. Należy przy tym podnieść, że bezprawność działania należy pojmować w sensie obiektywnym, bez włączenia w jego treść elementu subiektywnego winy. Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 19 października 1989 roku (II CR 419/89, OSP 11-12/90, poz. 377) wyjaśnił, że „za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je oraz że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: działanie w ramach porządku prawnego tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, włączając w to zasady współżycia społecznego; wykonywanie prawa podmiotowego; zgodę pokrzywdzonego; działanie w obronie uzasadnionego interesu”. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że podstawową przesłanką cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych jest ustalenie, że dobro osobiste konkretnej osoby zostało naruszone działaniem bezprawnym i jedynie ta przesłanka warunkuje zarówno roszczenie zmierzające do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych, np. przeproszenie, jak i roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia. W niniejszej sprawie powódka T. F. wiąże naruszenie swoich dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i czci, z działaniem pozwanego przejawiającym się w pobiciu jej, kradzieży dokumentów i wyrzuceniu jej osobistych rzeczy, ubrań itd., pomawianiu jej i uprawianiu stalkingu, namawianiu świadków do pomówień jej w sądach i prokuraturach, znieważaniu jej i buntowaniu przeciwko niej rodziny i znajomych. Nie ulega wątpliwości, że dobro osobiste w postaci dobrego imienia i czci jest objęte – w myśl art. 23 k.c. – ochroną prawną. W pierwszej kolejności odnieść się do podnoszonej przez powódkę okoliczności, że jej dobra osobiste zostały naruszone przez pobicie jej przez pozwanego. Z materiału dowodowego zebranego w mniejszej sprawie wynika, że w dniu 30 lipca 2009 roku powódka przyszła do męża i chciała wejść do jego mieszkania, jednakże on nie chciał jej wpuścić i prosił ją, żeby odeszła od drzwi, a gdy powódka chciała po raz kolejny wejść, pozwany – co przyznał w złożonych na rozprawie zeznaniach – uderzył ją. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniu 3 sierpnia 2009 roku powódka stawiła się w (...) w Ł., gdzie stwierdzono u niej stłuczenie powłok miękkich po lewej stronie twarzy z obrzękiem i zasinieniem, drobny wylew pod płytką paznokcia palca II ręki lewej oraz zasinienie na tylnej powierzchni podudzia prawego. Nie ulega więc wątpliwości, pozwany J. F. w dniu 30 lipca 2009 roku uderzył powódkę T. F. (z akt sprawy wynika, że pozwany tylko w wyżej wskazanym dniu uderzył powódkę). --- STRONA 9 --- Zdaniem Sądu, pozwany J. F., dopuszczając się uderzenia powódki, naruszył jej dobra osobiste. Mając na uwadze całokształt okoliczności niniejszej sprawy, Sąd uznał jednak, że pozwany J. F. wykazał, iż jego działanie – w świetle zasad współżycia społecznego tj. norm moralnych kształtujących poprawne relacje międzyludzkie – nie było działaniem bezprawnym, a tym samym obalił wynikającą z art. 24 § 1 k.c. zasadę domniemania bezprawności. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pomiędzy stronami od kilku lat istnieją nieporozumienia, a także, że działania powódki w stosunku do pozwanego od dłuższego czasu cechują się wrogością. Ustalono bowiem, że powódka po zawarciu związku małżeńskiego z pozwanym nie wywiązywała się z obowiązków małżeńskich m.in. nie zamieszkała z pozwanym, nie zajmowała się domem, nie robiła zakupów. Powódka żądała natomiast od pozwanego pieniędzy, które to pieniądze przekazywał jej. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że pozwany przekazał żonie pieniądze na zakup samochodu (aby woziła jego dzieci), a nadto, że powódka kupiła de facto dwa samochody, ale używała je na własne potrzeby, a nie na potrzeby powoda i jego dzieci. Również powódka nie wywiązywała się należycie z opieki nad niepełnosprawną córką pozwanego M., której była opiekunem prawnym (obecnie pozwany jest jej opiekunem prawnym ubezwłasnowolnionej całkowicie córki). Bezsporny jest nadto fakt, że Sąd Okręgowy w Łodzi – po rozpoznaniu pozwu złożonego przez J. F. w dniu 3 marca 2009 roku – wyrokiem z dnia 3 czerwca 2011 roku rozwiązał związek małżeński zawarty pomiędzy J. F. a T. F. z wyłącznej winy żony, z uwagi na niewywiązywanie się przez żonę z obowiązków małżeńskich (brak ze strony powódki pomocy, wierności oraz współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli). Mając na uwadze wyżej nakreśloną sytuacje między stronami, a także fakt, że w dniu 30 lipca 2009 roku, tj. w dniu w którym pozwany uderzył powódkę, wielokrotnie prosił powódkę, żeby odeszła od drzwi, mówiąc jej, że „nie życzy sobie takich wizyt, bo zapłacił jej już dużo pieniędzy, a wyników nie widać”. Dopiero w sytuacji, gdy powódka nie reagowała na jego odmowę wpuszczenia jej do mieszkania, pozwany – będą wzburzony sytuacją w danej chwili – uderzył powódkę. Takiego zachowania pozwanego nie można kwalifikować jako zachowania z zamiarem wyrządzenia powódce krzywdy, a jako zachowanie, będące reakcją na postępowanie powódki, której działania wobec pozwanego i jego rodziny – jak już powyżej wskazano – nie były prawidłowe. Istotnym też jest wskazanie, że zdarzenie, w którym pozwany uderzył powódkę miało charakter incydentalny. Nie zostało bowiem wykazane, aby pozwany w jakimkolwiek innym momencie dopuścił się naruszenia nietykalności cielesnej powódki. To zachowanie pozwanego (uderzenie powódki), miało incydentalny i dynamiczny charakter – usprawiedliwione było również okolicznościami i emocjonalnym uniesieniem pozwanego, a nadto – co już zaznaczono – nie było celowe, ani też nakierowane na chęć wyrządzenia powódce krzywdy, czy motywowane innym złym zamiarem, czy złą wolą pozwanego. Zdaniem Sądu, wyżej nakreślone relacje między stronami, przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego, stanowią okoliczność wyłączającą bezprawność działania pozwanego, przejawiającego się w uderzeniu powódki w dniu 30 lipca 2009 roku. Dodatkowo wskazać należy na treść przepisu art. 5 k.c., zgodnie z którym, nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Przepis ten stanowi, że treść wszystkich uprawnień materialnego prawa cywilnego określają nie tylko normy prawne tworzące poszczególne uprawnienia, ale także zasady współżycia społecznego i społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa. Działanie lub zaniechanie uprawnionego, formalnie zgodne z treścią prawa podmiotowego, lecz sprzeczne chociażby z zasadami współżycia społecznego nie jest --- STRONA 10 --- uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kie- runki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dla- tego do zastosowania tego przepisu konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okolicz- ności danego rozpatrywanego wypadku w powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. Ocena moralna, która stanowi treść zasad współżycia społecznego, to przeżycie polegające na udzielaniu aprobaty lub dezaprobaty jakiemuś czynowi ludzkiemu ze względu na to, w jakim stopniu przyczynia się ono sprawiedliwego dobra innych ludzi. Zakwalifikowanie natomiast określonego zachowania się jako sprzecznego z zasadami współ- życia społecznego mieści w sobie elementy ujemnej oceny moralnej. W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozważania oraz całokształt okoliczności niniejszej sprawy, roszczenie powódki – również z uwagi na treść art. 5 k.c. – nie zasługuje na uwzględnienie. Dochodząc do takiego wniosku, Sąd miał na uwadze wyżej wskazane postępowanie powódki względem pozwanego – zarówno w trakcie trwania ich małżeństwa, jak i po jego rozwiązaniu. Dla oceny zachowania powódki w świetle art. 5 k.c. istotny jest fakt, że powódka wielokrotnie pomawiała pozwanego o rzekome jego kontakty seksualne z niepełnosprawną córką (złożyła zawiadomienie do Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przez pozwanego przestępstwa polegającego na molestowaniu seksualnym jego ubezwłasnowolnionej córki – postępowanie powyższe zostało umorzone wobec stwierdzenia, że czynu nie popełniono; rozpowszechniała w Urzędzie Miasta Ł. oraz w Spółdzielni Mieszkaniowej, której pozwany był członkiem, informacje o rzekomym molestowaniu przez pozwanego jego córki), a także, że w listopadzie 2010 roku złożyła wniosek o całkowite ubezwłasnowolnienie pozwanego (wniosek powyższy został oddalony postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 lipca 2011 roku). W ocenie Sądu, takie zachowanie powódki w stosunku do pozwanego nie może być uznane za społecznie akceptowalne, a zatem stanowi ono naruszenie zasad współżycia społecznego. W związku z powyższym, zgłoszenie przez powódkę przedmiotowego roszczenia, traktować należy – stosowne do treści art. 5 k.c. – jako nadużycie przez nią uprawnienia podmiotowego Odnosząc się do twierdzeń powódki, że jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia i czci zostały naruszone przez działania pozwanego polegające na kradzieży dokumentów i wyrzuceniu przez niego jej osobistych rzeczy, ubrań itd., pomawianiu jej i uprawianiu stalkingu, namowie przez niego świadków do pomówień jej w sądach i prokuraturach, znieważaniu jej oraz buntowaniu przeciwko niej rodziny i znajomych, stwierdzić należy, że wyżej wskazane okoliczności nie zostały udowodnione. A niewątpliwie, na powódce jako osobie, która wywodzi skutki prawne z faktów przez siebie podanych, spoczywa ciężar udowodnienia tych faktów (art. 6 k.c.). Z materiału dowodowego zebro w sprawie wynika, że pozwany dobrze traktował żonę, chciał żeby z nim zamieszała, dawał jej pieniądze. Dopiero, gdy zachowanie powódki stało się niewłaściwe, tzn. gdy nie zajmowała się domem, nie robiła zakupów, żądała od pozwanego coraz więcej pieniędzy, zdarzało się, że pozwany źle odnosił się do żony, ale nie miało to charakteru jej znieważania. Nie zostało też wykazane, że pozwany pomawiał żonę, że namawiał świadków do jej pomówień w sądach i prokuraturach, czy też, że buntował przeciwko niej rodzinę i znajomych. Sytuacja była natomiast zupełnie odmienna, bowiem to po powódka wielokrotnie negatywnie zachowywała się w stosunku do pozwanego, m.in. złożyła zawiadomienie o podejrzeniu przez pozwanego przestępstwa polegającego na molestowaniu seksualnym jego ubezwłasnowolnionej córki, przekazywała --- STRONA 11 --- informacje do Urzędu Miasta Ł. oraz do Spółdzielni Mieszkaniowej, której pozwany był członkiem o rzekomym molestowaniu przez pozwanego jego córki, czy też złożyła niezasadny wniosek o całkowite ubezwłasnowolnienie pozwanego. Brak jest również wiarygodnych dowodów na potwierdzenie podawanego przez powódkę faktu kradzieży przez pozwanego jej dokumentów oraz wyrzucenia przez niego osobistych rzeczy i ubrań powódki. Zdaniem Sądu, wobec braku wykazania powyższych okoliczności, należy uznać, że nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki we wskazanym przez nią zakresie. Z tych wszystkich względów, niniejsze powództwo nie może zostać uwzględnione i jako takie podlega oddaleniu. O kosztach procesu, Sąd orzekł na podstawie zasady słuszności wyrażonej w art. 102 k.p.c., która przewiduje wyjątek od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Zgodnie z treścią powyższego przepisu w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Dopuszczalność zastosowania normy wynikającej z art. 102 k.p.c. sąd powinien ocenić, biorąc pod uwagę okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie zwrotu kosztów procesu. Mając na uwadze całokształt okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności jej charakter, a także sytuację życiową powódki (powódka ma II grupę inwalidzką; mieszka u swojej matki; otrzymuje świadczenie z ZUS-u w kwocie 474,09 złote), Sąd – przy uwzględnieniu zasad współżycia społecznego – nie obciążył powódki kosztami procesu. W przedmiotowej sprawie powódka T. F. korzystała z pomocy prawnej adwokata ustanowio- nego z urzędu, którą to pomoc świadczył adwokat F. K.. W związku z tym, że powódka przegrała sprawę w całości oraz faktem, że wynagrodzenie za pomocą prawną udzieloną powódce z urzędu nie zostało wypłacone ani w całości, ani w części, Sąd – na podstawie § 6 pkt 5 i § 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra S.ści z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) – przyznał adwokatowi F. K. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką (...)-(...) Ł. ul. (...) wynagrodzenie w wysokości 3.394,80 złotych w tym 23% podatku VAT za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu i nakazał jego wypłatę z funduszu Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Łodzi . Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenia pełnomocnikowi powódki wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powódce z urzędu w stawce wyższej, uznając, że niniejsza sprawa nie miała charakteru zawiłego, a nadto, że nakład pracy pełnomocnika powoda nie był wyjątkowo duży.