Wyrok I C 1639/12 vf 4///1.

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1639/ 12 vf 4///1. '  ¢~ §‘: 3‘ I‘/W4“ igc]? ~ . \ ~_ '~ g m —"\ o" _1 _;’\ K 2.=.!1.;.’\* W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2013 1". Sad Okrcgowy W Krakowie Wydzial I Cywilny w skiadzie nast¢puja,cym: Przewddniczqcy: SSO Agnieszka. Wlodyga Protokolantz Anna Lachman po rozpoznaniu W dniu 13 maja 2013 r. W Krakowie sprawy z powédztwa C..., F..., B... A..., S... P..., S... K..., A... K....  przeciwko Skarbowi Pafistwa — W... 0 zaplate; I. oddala powédztwo; II. nie obcia,Za powodéw kosztami zastqapstwa procesowego strony pozwanej. In --- STRONA 2 --- S}/gnu. akt 1 c 1639/12 UZASADNIENIE Wyroku Z dnia 13 maja 2013 r. Powodowie C..., M... F..., B... A..., S... P..., S..., A... Wnieéli 0 zasqdze_nie 0d strony pozwanej Skarbu Pazistwa — W.. M..., tytulem zadoééuczynienia, kwot: na rzecz K C kwoty 500.000 Z1. Z odsetkami W Wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zaplaty, M F kwoty 500.000 21. 2 odsetkami W Wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zap1aty, B... A... kwoty 250.000 Z1. z odsetkarni W Wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zapiaty, S... P... kwoty 250.000 Z1. z odsetkami W Wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zap1aty, S... kwoty 250.000 21. z odsetkarni W Wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012_r. do dnia zap1aty, A... K... kwoty 250.000 21. z odsetkarni W wysokoéci ustawowej od dnia 15 kwietnia 2012 r. do dnia zap1aty. Powodowie WIli6§1itC2 0 zasqdzenie kosztowpostc;powania. Na uzasadnicnie wskazali, is W grudniu 1952 r. na oddziak ginekologiczny Szpitala Powiatowego zostaly przyjote J N... i A... K..., kobiety odpowiednio dnia 11 i 12 grudnia urodzily dzieci. Pierwsza 2 nich urodziia dwie bliiniaczki, druga zaé jedng corkq. W chwili opuszczenia szpitala przez kobiety, W niewyjaénionych okolioznoéoiaoh, dosz%o do zamiany dzieci przez personal szpitala. J N... zostala Wydana corka imieniu M... (oorka biologiczna) i S.... Drugie 2 biologicznych dzieci .1 N... (corka K...) trafi1a do rodziny Siostry bliiniaczki wychowywaly sir; W osobnych rodzinach, nie wiedzqc o sobie nawzajem. Bodega W lioeum M... N. .. (obecnie F...) s1ysza1a Wieiokrotnie od rowieénikow i nauczycieli, Ze razem Z nie; do szkoly chodzi dziewczyna bardzo do niej podobna, okreéiano ja} nawet sobowtorem M. . .. Siostly spotkaly sis; przelotnie kilkakrotnie na kolytarzu szkolnym i pomimo, Ze byly to spotkania przelotne dostrzegly W'yS1'€§}J1ljE1C6 miodzy nimi podobiefistwo. Jako, 2':e K... K... ucz¢szcza1a do klasy wyzej, z uwagi na przypuszczalné, roznicqs Wieku, nie przywiqzywaly uwagi do podobiefistwa. Po ukoficzeniu liceum kazda z siéstr wyprowadzila sic; z S... i wyjechaia na studia. M... N... (obecnie F...) Wrocila na stale do N... S..., zaé (obeonie C...) Wyprowadzila sie; do S... W Do ponownogo sp0t_kania siéstr doszlo dopiero po Wielu iatach, kiedy to W grudniu 2011 1". za namowq. WS}1(')111f/C1’1 znajomych siostr); spotkaiy siq. Wtedy tez wyszha na jaw prawda o gamialaie dzieci. Inicjatorkq spotkania byla rozmowa najbiizszcj przyjaciolki K... C... Z M... N.. .. Przyjaciolka zwrocfla uwago, Ze kobiety sq do --- STRONA 3 --- siebie niewiarygodnie podobne, nie tylko fizycznie ale i W sposobie mowienia, épiewania, gestykulacji. Podczas spotkania. siostr Wyszla teZ na jaw ich Wspolna pasja: muzyka. PoroWnuja,c ich miejsca i daty urodzenia kobietom przyszia myél o tym, Ze W szpitalu moglo dojéé do zanjedbania W postaci nieprawidlowego Wydania dzieci rodzioom. Okolicznoéci te sklonily kobiety do zrobienia badafi genetycznych na okolicznoéé ustalenia swojego pochodzenia. Wyniki badafi Z dnia 4 stycznia 2012 r. wskazzdy, Ze siostry sag bliiniaozkami. Powodowie wskazali tez, ze W konsekwencji zaniedbafi personelu medycznego Szpitala Powiatowego matkom I N... i A... zostaly Wydane nie ich biologiczne corki. W zwiqzku 2; owczeénie obowiqzujqcymi procedurami w szpitalu matki nie przebywaly z dzieémi W cyklu ciqglym. Okolicznoéé ta, a takze obiektywny brak mozliwoéci nastzgpienia zamiany W innym okresie Zyoia dzieci Wskazuje na odpowiedzialnoéé personelu szpitala za naruszenie dob: osobistych powodow. Siostry bliéniaczki zostaly pozbawione moiliwoéci wychowywania sio razem W jednej rodzinie. Zostaly pozbawione Wspolnej Wiegzi lqczqcej bliiniota. C... Wyohowa1a sio wérod obcyoh ludzi, nigdy nie poznaia biologicznej matki, ktora zmar1a zanim siostry dowiedzialy sis; o swoim istnieniu. Rowniez pozostali czlonkowie rodzin — z ktorych czoéé Wystopujo W sprawie jako powodowie, Wychowywali sic; bez biologioznej S10S’[I‘§»’ (S... P..., B... A...) 1ub z osobq oboe; biologioznie (A... i S... K...). Naruszone zostalo dobro osobiste powodow W postaoi prawa do Zycia W rodzinie i prawo do tozsamosloi. Jako podstawo prawns; powodowie Wskazali przepisy dotyozqoe ochrony — naruszenia dobr osobistyoh, art. 448 k.c., art. 417 k.c. ktory znajduje zastosowanie jako, Zo zanicdbania (niedolozenia nalezytej starannoéci) d0pu§ci1 sio personel Szpitala W do ktorego odpowiedzialnoéoi stosuje sie; przepisy o odpowiedzialnoéci Skarbu Panstwa za szkodo Wyrzqdzonq przy wykonywaniu powierzonej czynnoéci. Strona pozwana Skarb Pafistwa — W... M... zastopowany przez Prokuratorio Generalnq Skarbu Pafistwa wiosla o oddalenie powodztwa, ograniczenie rozprawy, na podstawie art. 220 k.p.c., do rozpoznania zarzutu braku podstawy prawnej do uwzglodnienia Zqdafi pozwu oraz zarzutu przedawnienia roszczenia. Strona pozwana W111OS1E1 tez o zasqdzenie od powodow solidarnie kosztow procesu, W tym na rzecz Prokuratorii Generalnej kosztow zastopstwa procesowego. ' ‘ Na uzasadnienie Strona pozwana Wskazala, 2e kwestionuje Wszystkie Wnioski, fakty oraz twierdzonia powodow, Z Wyjqtkiom tych ktore Wyrainie przyznaje. Strona pozwana podnios1a na brak podstawy prawnej do uwzgiodnienia Zgdafi pozwu. Jako, Ze do zdarzenia, --- STRONA 4 --- ktore mialo naruszao dobra osobiste powodow doszlo W 1952 r. naleiy stosowaé W sprawie przepisy obowiqzujqce W dacie zdarzenia, ciyli kodeks zobowiqzan i ustawe przepisy ogdlne prawa cywiinego. Obecna sytuacja powodow stanowi nastepstwo zdarzenia prawnego Z p1‘Z€SZ10.§Ci, nawet jezeli z odniesienia tego powodowe nie zdajd sobie sprawy. Zdarzenie na jakie powolujq sic; powodowie miato miejsce przed Wejéciem W Zycie kodeksu cywilnego, zas powinnoéé stosowania przepiséw Wczesniejszych Wynika z art. 3 k.c., art. XXVI ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Przepisy vvprowadzajqoe kodeks cywilny. Strona pozwana wskazaia tez na art. XLIX § 1 p.w.k.c. i orzecznictwo Sqdu Najwyzszego dotyczqce omawianego problemu. Wg przepisow obowiqzujqcyeh W 1952 r. nie istniala podstawa prawna do formuiowania Zqdania zaplaty zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywde na skutek naruszenia dobr osobistych W Wyniku zdarzenia jak zamiana dzieci. Moiliwoéé dochodzenia zadoséuczynienia pienieznego za krzywde doznanq Wwyniku naruszenia dobr osobistych zostata Wprowadzona do kodeksu cywilnego ustawq z dnia. 23 sierpnia 1996 r., lctorq zmieniono brzmienie art. 448 k.c. Przepis art. 448 k.c., W obecnym brzmieniu, nalezy stosowaé do zobowiqzan powstatych na skutek naruszenia débr osobistych po dniu 28 grudnia 1996 r. " I Strona pozwana. Wskazala tez, Ze roszczenie powodow nie moglo powstaé W czasie gdy uzyskali oni Wynik badan genetycznych. Przyjecie takiego zalozenia, Ze Zrddiem krzywdy jest uzyskanie Wynikow badafi, musiatoby prowadzié do uznania, Ze Skarb Pafistwa nie jest podmiotem legitymowanym biernie. Odnosnie zarzutu przedawniania, strona pozwana WS1(8.ZEl'1El, ze podnosi go tylko Z ostroznosici procesowej, a to z uwagi, Ze na tresé stanu praWnego roszczenia powodéw nie powstaly. Roszezenia dochodzone przez powodow majd charakter majqtkowy, a Wiec uiegajq przedawnieniu. Termin przedawniania oznacza przepis obowiqzujzgcy W dacie zdarzenia. Patrzzgc na przepisy kodeku zobowiszafi jak i przepisy kodeksu cywilnego, biorqc pod uwage date zdarzenia, roszozenia ulegly przedawnieniu. Up1yW terminu przedawniania liczonego od momentu wystqpienia zdarzenia powoduje, Ze dowiedzenie sie przez posz.kodowanych o szkodzie nie powoduje rozpoczecia biegu przedawniania na nowo. Sam moment dowiedzenia sie o zdarzeniu nie zmienia réwniei prawa Wlasiciwego do oceny terminu przedawnienia. Strona pozwana Wskazala, te2 2e M... N... i znaly sie Ze szko1y. Nie zostaly Wiec pozbawione mozliwoéci doohodzenia roszczefi przedich przedawnieniem. ” Z uwagi na. postawione zarzuty, strona pozwana wniosla o oddalenie powodztwa bez przeprowadzqnia postepowania dowodowego. Z ostroznoéci proeesowej podniosia tez, Ze kwestionuje Zqdanie nie tylko co do zasady ale i co do Wysokosci. Kwestionuje tez . ‘ _ --- STRONA 5 --- zachodzenie adekwatnego zwiazku przyczynowego miedzy zdarzeniem a szkoda, — faktem Wystapienia krz)/Wdy. ' Na rozprawie W dniu 13 maja 2013 1". strony podtrzymaty stanowiska zajete W pozwie "i W odpowiedzi na pozew. Pelnomocnik powodow Wskazal, Ze zdarzeniern Wywotujacym szkode byla zamiana dzieci, do ktorej doszlo W 1952 r. i dowiedzenie sis; o zamianie W 2011 r. oraz podniosi, Ze powolanie sie na przedawnienie roszczenia éwiadczy 0 naduzyciu prawa. Powodka M... F. . .wskaza1a, 2e drugie dziecko z ktorym mama Wrocita po porodzie do domu zmario kilka rniesiecy poiniej. A A  Petnomocnik strony pozwanej podtrzymat zarzuty i argumenty powoiane W odpowiedzi na pozew. W oparoiu o art. 220 k.p.c. ograniczono rozprawe do zarzutowz braku podstawy prawnej roszczefi dochodzonych pozwem i przedawnienia. I Niespornym miedzy stronami bylo, ie: J... N... W dniu 11 grudnia1952 r. urodzila oorke M... N... i S... N..., ktora zmaria W dniu 27 marca 1953 r. _ A.... W dniu 12 grudnia1952 I‘.lJI'0(1Z11El corke J... N... jest rowniez matka S... N... urodzonej W 1958 r., B... N... urodzonej W 1955 1'. “ A... jest rowniei matka S... urodzonej W 1939 r., A... K...tu"odzonego W 1949 r. Z badafi genetycznych przeprowadzonych W styczniu 2012 r. Wynika, Ze pomiedzy K... C. .. a M... F. .. Wystepuje pokrewiefistwo w linii mateoznej. _ Wczeéniej, chodzac do jednego liceum, C. .. i M... mialy ze soba stycznoéé z tym, Ze z uwagi na uczeszczanie do roznych rocznikowo klas uwazaly, Ze sa, po prostu do siebie podobne. » Sad zwaiyl co nastepuje: Z podstawy faktycznej pozwu Wynika,.Ze zdarieniem 2 ktorego zajéciem powodowie tacza odpowiedzialnosé strony pozwancj jest fakt zamiany" dzieci, do ktorego doszto W 1952 roku. Powodgwie Wskazali tez, 2e przdd przeprowadzéniem badafi genetyoznych W styczniu 20121., ktorych Wyniki potwierdziiy pokrewiefistwo K. . ." C... i M... W ich Zyoiu doszlo --- STRONA 6 --- do epizodow, gdy dziewozynki spotykaly sie W liceum, z tym Ze nie mialy Wowczas Zadnyoh podstaw do tego, aby uwazaé sie za SpO1(I6VVI11011C. Z pozwu Wynika tei, 2e powodovvie doohodza swych roszczen od strony pozwanej, ponoszacej odpowiedzialnosé za dziatania Szpitala Powiatowego ...W ktorym W 1952 r. doszto do zamiany, Wskazujae na fakt naruszenia dobr osobistyoh powodéw, na bezprawne dzialania personelu szpitala. Kwestia podstawowa W sprawie bylo ustalenie jakie przepisy prawa materialnego naiezy zastosowaé, zwlaszcza wobec podniesionego przez strone pozwana zarzutu braku podstawy prawnej warunkujacej mozliwoéé dochodzenia roszczefi co do zasady oraz zarzutu przedawnienia. Obydwa zarzuty mozliwe byly do rozpoznania W oparciu 0 twierdzenia pozwu (przy uwzglednieniu podstawy faktycznej powodztwa) bez potrzeby przeprowadzania postepowania dowodowego. Stad zasadnym bylo ograniczenie rozprawy, W oparciu o art. 220 k.p.o., do rozpoznania Wskazanyoh Wy2':ej zarzutow. W 1952 1'. obowiazywaty, W interesujacej Z punktu Widzenia zgloszonych roszczen tematyce, przepisy dwoch ustaw: przepisy ogolne prawa cywilnego (ustawa z dnia 18 lipoa 1950 r. — Dz. U. nr 34 poz. 311) ikodeks zobowiazan (rozporz. Prezydenta Rzeczypospolitej Z dnia 27 paidziernika 1933 r. — Dz. U. nr 82, poz. 598). Zgodnie z art. 11 p.o.p.c. ten czyje dobro osobiste zostalo naruszone bezprawnymi dzialaniami, mogl Zadaé ochrony prawnej, a W szczegolnosci zanieehania tych dziatafi. Dotyczylo to zwlaszcza naruszenia czci. uzywania cudzego nazwiska lub pseudonimu, albo korzystania Z cudzego Wizerunku. Jak Widaé z powolanego przepisu, dobra osobiste jednostki co do zasady podlegaly ochronie prawnej W dacie zdarzenia, czyli W 1952 r. Zgodnie 2 przepisami kodeksu zobowiazan, tylko W przypadkach przez ustawe przewidzianych mozna byto Zadaé, niezaleznie od naprawienia szkody majatkowej, zadoséuczynienia za krzywd2; moraine, (art. 157 § 3 k.z.). Dalej, kodeks zobowiazan W art. 165 § 1 stanowil, Ze zadoséuozynienie za cierpienie fizyczne i krzywde moralna sad moze przyznaé poszkodowanemu lub instytucji przezefi wskazanej W razie uszkodzenia cia1a tub Wywolania rozstroju zdrowia, pozbawienia Zycia, pozbawienia Wolnosci lub obrazv czci. Zadoséuczynienia mozna by1o sie domagac’: rowniez W przypadku, gdy kobiete albo maioletniego lub psyohicznie uposledzonego mezczyzne sldoniono za pomoca podstepu, gwattu, naduzyciastosunku zaleznoéci lub Wjrzyskanija krytycznego potozenia do poddania sie czynowi nierzadnemu (§ 2). Jak Widaé z powolanego art. 165 k.z. zadoséuczynienia mozna by1o git; domagaé tylko W razie naruszenia dobra osobistego W postaci czoi (zob. np. orzeczenie SN z 27 Wrzesnia 1960 r., sygn. akt ICR 601159 Wraz 2 uzasadnieniem). W tym --- STRONA 7 --- miejseu Wskazaé nalezy, Ze powodowio Wskazali na naruszenie ich dobr osobistyeh jak: prawo do Zyoia W rodzinie, prawo do Zycia z rodzenstwem, prawo do tozsarnosci. W dacie zdarzenia, a Wiec W 1952 r. naruszenie innych dobr osobistych niz czeslé, uzasadnialo mozliwoéé dochodzenia roszczefi jedynie o charakterze niemajatkowym. Ustawodawoa nie przewidziat zas W takiej sytuacji W ogole moiliwoéci dochodzenia roszczefi o charakterze majatkovvym. 4 Przepis art. 3 k.c. Wprowadzil podstawowa zasade tzW. nieretroakcji, zgodnie Z ktora ustawa nie ma mocy Wstecznej, chyba 2e to wynika z jej brzmienia lub celu. Sad Najwyzszy W szeregu orzeczeniach odnosil sie do tej zasady (lex retro non agit) Wskazujac, Ze oznacza ona, Ze nowego prawa nie stosuje sie do oeeny zdarzeri prawnych i ich skutkéw, je2e1i mialy one miejsce i skonczyty sie przed Wejsciem w Zycie nowego prawa. Gdy sytuacja prawna powstata pod rzadem dawnego prawa, ktora ocenié naleiy po Wojéciu W Zycie nowego prawa, sklada sie nie Z jednego zdarzenia, lecz z kilku zdarzefi, spoéréd ktérych jedne nastapity W okresie obowiazywania dawnego prawa, a inne po Wejsciu W Zycielnowego prawa, lub jesli zdarzenie prawne ma charakter ciagiy, obejmujaoy okres starego i nowego prawa, to zasada lex retro non agit nie daje Wskazowki, jakie prawo naiezy stosowaé do oceny zdarzefl lub ich skutkow powstalyoh W ozasie oboW1azyWania juz nowego praWa. Istnieje zatem koniecznoéé odWo1ania sie do ogolnych zasad miedzyczasowego praWa pr}/Watnego, stanowiaeych blizsze sformutowanie oraz rozwiniecie podstawowej zasady wyrazonej W art. 3 k.c. (tak SN W Wyroku z dnia 4 Wrzeénia 2008 r., sygn. akt IV CSK 196!08). Podobne stanowisko zajal np. SN W Wyroku Z dnia 1'? listopada 2011 r., sygn. akt IV CSK 7/11, Sad Apelacyjny W Lodzi W Wyroku Z dnia 10 paidziernika 2012 r., sygn. akt I ACa 178;’ 12, Sad Apeiacyjny W Poznaniu W Wyroku z dnia 24 Wrzeénia 2009 r., sygn. akt I ACa 622109. . W analizowanoj sprawie zdarzenie prawne z ktorym powodowie Wiaza odpowiedzialnosé strony pozwanej mialo miejsce W 1952 r. Samo zdarzenie prawns — zamiana dzieci — miato oharakter jednorazowy i skor'1czy1o sie W 1952 r. Kolejne zdarzenia Wskazane W pozwie, jak przypadkowe spotkania siostr W liceum, blizsze sie poznanie siostr W 2011 r. skutkujace przeprowadzeniem badafi genetycznych sa odrabnymi zdarzeniami prawnyrni 2 zaistnieniem ktoryoh nie sposob Wiazaé odpowiedzialnoéo prawna strony pozwanej. ' W tym miejscu, ze zwréceniem uwagi na art. 3 k.c. i Wprowadzona dim zasadq: lex retro non agit, Wskazaé tez nalezy, 2e sam art. 448 k.c., W dacie jego W6j_SC1El W Zycie, czyli dnia 1 stycznia 1965 1'. mial inne brzmienie mz obecne, Wprowadzone ustawa z dnia 28 sierpnia 1996 r., ktora Weszla W Zycie W dniu 28 grudnia 1996 r. Zgodnie Z art. 448 k.c. --- STRONA 8 --- sprzed 2miany Wprowadzonej W 1996 r. W razie umyélnego naruszenia dobr osobistych poszkodowany moze Zadaé, niezaleznie od innych érodkdw potrzobnych do usuniecia skutkow wyrzadzonej szkody, azeby sprawoa uiscii odpowiednia surne pieniezna na rzeoz Polskiego Czerwonego Krzyia. Niezaleznie od zapatrywania, Ze Zadanie przewidziane W arr. 448 k.c. zgltaszane W stosunku do Skarbu Pafistwa, nie mogiy ziialeié oparoia W tym przepisie, skoro przepis ten miai zastosowanie Wyiacznie do sprawcy naruszenia door osobistych (zob. np. wyrok SN 2. dnia 13 marca 1973 r., sygn.’ akt II CR 42/73), faktycznie mozliwoéé domagania sie zadoééuczynienia na rzeoz osoby pokrzywdzonej czyli na rzecz tego czyje dobro osobiste zostaio naruszone zostata wprowadzona do porzadku prawnego dopiero W 1996 r. i zgodnie Z zasada lex retro non agit Winna rnieé zastosowanie do zdarzen prawnych zaistnialyeh po dniu jej Wejscia W Zyoie, ozyli po dniu 28 grudnia 1996 r. W odrebnej ustawie — przepisach Wprowadzajacych Kodeks cywilny z dnia 23 kWietnia 1965 r. (Dz. U. nr 16, poz. 94 ze zm.) W art. XLIX § 1 Wskazano, Ze do zobowiazaii, ktore powstaty przed dniem Wejécia W Zycie kodeksu oywflnego, stosuje siq: przepisy tego kodeksu, jezeli chodzi o skutki prawne zdarzefi, ktore nastapiiy po dniu Wejécia W Zycie, a ktdre nie sa zwiazane Z istota, stosunku prawnego. Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 7 paédziernika 2004 r., sygn. akt IV CK 81f04, Wskazal, Ze Wykiadnia art. XLIX § 1 przepisow Wprowadzajacych k.c. prowadzi do Wniosku, Ze nie stosuje sie nowej ustawy przy ocenie skutkow czynu niedozwolonego, ktéry zdarzyi sie przed jej Wej éciem W Zycie. W uzasadnieniu SN Wskazal m.in., Ze dla oceny zdarzenia — czynu niedozwolonego, ktory miai miejsce przed Wejsciem W Zycie kodeksu cywilnego, maja zastosowanie przepisy obowiazujace przed data Wejécia W Zycie kodeksu oywilnego, nawet Wowczas kiedy skutki zdarzenia miaty miejsoe po dnia 1 stycznia I965 1'. W duzo WCZ6SI118jSZ}’I11 orzeezeniu  Wyroku z dnia 2 czerwoa 1967 r., sygn. akt III PRN 38/67, SN Wskazal, Ze VV}’1(1ElC1I11€:1 art. XLIX § 1 przepisow Wprowadzajacych k.c. prowadzi do vmiosku, Ze nie stosuje sie nowej ustavty przy ocenie skutkow czynu niedozwolonego, ktory zdarzyi sie przed jej Wejéciem W Zycie. Na skutek Wypadku poWsta1 bowiem stosunek zobowiazaniowy, ktorego tresé jest bezpofirednim nastepstwem omawianego zdarzenia prawnego. Przepisy kodeksu zobowiazan miaiyby Wiec zastosowanie nawet wowczas, gdyby Wypadek nastapii przed dniem 1 styoznia 1965 r., a slmiero denata po dniu 31 grudnia 1964 1". ‘ ‘ Jak Widaé, W orzecznictwie (i W doktrynie) zgodnie przyjmuje sie, Ze przepisy normujace zobowiazania, a wiec i odpowiedzialnosé z czynu niedozwolonogo, poddane sa zasadzie dziaiania dawnej ustawy, czyli kodeksu zobowiazafi. Nie zachodza, zatem --- STRONA 9 --- watpliwoéci prawne, ktore nakazywaiyby stosowanie art. LXIV przepisow Wprowadzajacych k.c. (zgodnie z art. LXIV przep. Wprow. k.c. W razie Watpliwosci, czy ma byé stosowane prawo dotychczasowe czy kodeks oywilny, stosuje sie kodeks oywilny). Zgodnie zaé, z kodeksem zobowiazafi i przepisami ogolnymi prawa oywvilnego, nie bylo rnoiliwosei domagania sie zado séuczynienia za krzywde za naruszenie débr osobistych innych niz czeéé. Odnosnie zarzutu przedawnienia, wskazaé nalezy, Ze jawi sie on jako zasadny (niezaleznie od braku podstawy prawnej do dochodzenia W realiach sprawy zadoséuczynienia). Zgodnie z art. XXXV przepiséw vvprowadzajaoych k.c. do roszczen powstaiych przed dniem Wejécia W Zycie kodeksu cywilnego, a Wediug przepisdw dotychczasowych W tyrn dniu jeszcze nie przedawnionych, stosuje sic; przepisy kodeksu dotyczace przedawnienia 2 nastopujaoymi ograniczeniami 1) poczatek, zawieszenie i przerwanie ocenia sie Wedlug przepisow dotychczasowych, gdy chodzi o ezas przed Wejsoiem W Zyoie kodeksu cywilnego; 2) jezeli termin przedawnienia Wedtug przepisow kodeksu cywilnego jest krotszy nif»: Wedhig przepisow dotychczasowych, biog przedawnienia rozpoczyna sie z dniem Wejécia W Zycie kodeksu cywilnego; jezeli jednak przedawnienie rozpoczete przed dniem Wejscia W Zycie kodeksu cywilnego nastapiioby przy uwzglednieniu terminu przedawnienia okreélonego W prawie dotychozasowym Wczeéniej, przedavmienie nastepuje z uptywem tego Wczeéniej szego terxninu. W kwestii przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkody kodeks zobowiazafi W art. 283 przewidywai, Ze z upiywem lat trzech ulegaja przedavmieniu Wierzytelnosoi z tytulu naprawienia szkody, Wyrzadzonej czynem niedozwolonym (art. 283 § 1), termin ten liczyi sie od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do odszkodowania (§ 2), W kaidym razie Wierzytelnosé przedawniala sie z uplywem Iat dwudziestu od dnia spehuienia czynu Wyrzadzajacego szkode (§ 3), a jezeli szkoda wynikla ze zbrodni tub Wystepku, Wierzytelnoéé ulegala przedawnieniu dvmdziestoletniemu, liczac od dnia popelnienia przestepstwa (§ 4). Kodeks cywilny W art. 442 k.c. (W brzmieniu od dnia 1 stycznia 1965 r. do dnia 10 sierpnia 2007 r., gdy WSZ8C11 W Zycie art. 4421 k.o., a uchylono art. 442 k.c.), stanoWi1, 2e roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z up1yWem lat trzeoh od dnia, W ktdrym poszkodowaoy dowiedziai sie 0 szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym Wypadku roszozenie przedawniaio sie z uptywem lat. dziesieciu. od dnia W ktdrym nastapilo zdarzenie Wyrzadzajace szkode (§ 1). JeZe1i szkoda Wynikaia ze zbrodni lub Wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulegaio --- STRONA 10 --- przedawnieniu z uplywem lat dziesieciu od dnia popehiienia przestepstwa bez Wzglodu na to, kiedy poszkodowany dowiedziai sit; o szkodzie i o osobie obovviazanej do jej naprawienia (§ 2). ' . Biorao pod uwage przepisy dotyczace przedavmienia roszczefi, fakt, _Ze zdarzenie prawne miaio miejsce W 1952 r. i stosujac przepisy najbardziej dla poW0d6W korzystne, Wskazaé nalezy, Ze ioh roszczenie przedawnilo sit; z koxicem 1975 r. (liczac dziesiecioletni — maksymalny  okres przedawnienia Wg k.c., czyii od dnia 1 stycznia 1965 *r., roszozenie przedawnito sie z dniem 31 grudnia 1975 r. Liczac przedawnienie Wg k.z., od daty zdarzenia, ezyli 1952 r. roszczenie przedawniio sic; z dniem 31 grudnia 1972 5.) — zob. tez np. SN Z dnia 14 listopada 1967 1'., sygn. akt I1 PR 250/67. Wobec przedawnienia roszczeri powodow z koncem 1975 r. brak podstaw do stosowania W sprawie przepisu art. 4421 § 3 k.c. zgodnie 2 ktorym W razie Wystapienia szkody na osobie, przedawnienie nie mote skoficzyé siq: Wczesniej niz z upiywem trzech od dnia, W ktdrym poszkodowany dowiedziat sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. W dacie Wejécia W Zycie Ws1cazanego'przepisu, czyli W dniu 10 sierpnia 2007 r., roszczenie poWod6W byi juz przedawnione. Rowniei Wyrok Trybunatu Konstytucyjnego 2 dnia 1 Wrzesnia 2006 r. (Dz. U. nr 164, poz. 1166), nie zmienia sytuacji prawnej poWod6W z uwagi na Wozesniejsze przedawnienie roszczefi im przyslugujacych (zgodnie 2 Wyrokiem TK art. 442 § 1 zd. drugie miai utraoié moc obowiazujaca, 2 dniem 31 grudnia 2007 r., z tym, Ze Wozesniej zostat W ogole uchylony art. 442 k.c., W miejsce ktorego Wprowadzono art. 4421 k.c.). ' . PoWodoWie Wskazali, Ze podniesienie zarzutu przedawnienia stanoWi 0 naduZyoiu prawa co, W éwietle okolicznoéoi, iZ dopiero W 2012 r. powddki z przeprowadzonych badari genetycznych dowiedziaiy sie 0 zdarzeniu do jakiego doszlo W 1952 r. Wyrnaga odniesienia sio. W ocenie sadu, podniesienie Zarzutu przedawnienia, W realiach sprawy, nie nosi znamion naduzycia prawa, Z uwagi na dwie okolicznosci. Jak same powodki Wskazaly, chodzac do liceum spotykaly sie, wiedziaty o istnieniu ,,sobowtora”, a Wiec juz W tym momencie mialy potencjalna mozliwosé pozyskania Wiedzy 0 zdarzeniu z roku 1952 r. Po drugie, powédki zdecydowaiy sio na to, aby sie poznaé pod wplywem namowy kolezanki jednej 2 nich, do facto ponad trzydzieéci lat po uptywie terminu przedawnienia ich roszczefi. Sama instytucja przedawnienia i W praWie cywilnym i W praWie karlnj/m ma na celu zapewniénie porzadku prawnego i Wskazywanie, Ze naduiyciem prawa jest podniesienie zarz_utu przedawnienia roszczenia, ktore przedawniio sie ponad trzydziesci lat Wozesniej nie zasiuguje na aprobate. --- STRONA 11 --- fl’ Biorac powyisze pod uwage orzeczono jak W pkt I sentencji Wyroku na podstawie powoianych WyZ€j przepisow. O kosztaoh orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c. Niezaleznie od tego, Ze powodowie zostali W oalosoi lub czeéciowo zwolnieni od kosztow sqdowych, W ocenie sadu, W sprawle zaohodzi szczegolnie uzasadniony przypadek Wanmkujacy moziiwoéé odstapienia od obciazenia powodow kosztami zastepstwa procesowego strony przeciwnej. Powodowie wystapili na droge sadowa bedac swiadomym zdarzenia do jakiego doszlo szereg lat temu i nieodwracalnosci jego skutkow, rowniez z uwagi na upiyw czasu, ktorego nie da sie cofnaé. H