Wyrok I C 1632/11 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2016r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wy

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1632/11 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 maja 2016r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie : Przewodniczący : SSO Adam Maciński Protokolant : Ewelina Cekała po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa P. M. przeciwko Skarbowi Państwa – Zakładowi Karnemu w W. o zapłatę I. powództwo oddala; II. nie obciąża powoda kosztami procesu; III. brakującymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa – Sąd Okręgowy we Wrocławiu; IV. przyznaje ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego we Wrocławiu na rzecz adwokat M. K. kwotę 3.600 zł powiększoną o należny podatek VAT w wysokości 828 zł - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Sygn. akt I C 1632/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 2 sierpnia 2011 r. (k. 3, uzupełnienie – k. 66) powód P. M. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa – Zakładu Karnego w W. kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, kwoty 8.316 zł tytułem skapitalizowanej renty za okres od marca 2011 r. do sierpnia 2011 r., miesięcznej renty w wysokości 1.386 zł począwszy od dnia wniesienia pozwu do grudnia 2011 r., renty miesięcznej w wysokości 1.500 zł płatnej od stycznia 2012 r. oraz ustalenia na przyszłość odpowiedzialności strony pozwanej za następstwa doznanego przez powoda urazu. W uzasadnieniu swojego żądania powód podał, że doznał trwałego uszkodzenia kręgosłupa na skutek powtarzających się urazów doznawanych podczas schodzenia z pryczy podczas pobytu powoda w Zakładzie Karnym w W.. Powód podał, że jest osobą młodą, a ból, który mu towarzyszy jest uporczywy i trwa nieprzerwanie od około roku. Powód nie ma możliwości podjęcia pracy w zakładzie karnym czy korzystania z zajęć sportowych. Potrzeby powoda uległy zwiększeniu, w tym uzasadnione jest podjęcie rehabilitacji i zajęć usprawniających. Nadto stan zdrowia --- STRONA 2 --- powoda wyklucza podjęcie przez niego po wyjściu z zakładu karnego pracy w wyuczonym zawodzie cukiernika czy wykonywanie prac związanych z dużym wysiłkiem fizycznym. Strona pozwana Skarb Państwa – Zakład Karny w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości jako oczywiście bezzasadnego (k. 25 i n., k. 74). Strona pozwana zaprzeczyła, jakoby powód doznał szkody lub krzywdy z winy pozwanego. Podniosła, że z danych zawartych w książce zdrowia powoda wynika, że w marcu 2011 r. zgłosił się on do lekarza ze skargą na bóle kręgosłupa, jednak powód nie wspominał wtedy, iż uległ nieszczęśliwemu wypadkowi. Z kolei badanie RTG kręgosłupa wykazało, iż kręgosłup powoda wykazuje jedynie w niewielkim stopniu objawy zespołu przeciążeniowego. Objawy te mogą być z kolei wywołane intensywnymi ćwiczeniami, które powód wykonuje na siłowni. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód P. M. w okresie od października 2010 r. do kwietnia 2011 r. przebywał w Zakładzie Karnym w W.. (okoliczności bezsporne) W trakcie pobytu w zakładach karnych (Zakładzie Karnym w W. oraz dalszych jednostkach penitencjarnych) powód wielokrotnie zgłaszał bóle kręgosłupa lędźwiowego. W badaniu przedmiotowym nigdy nie stwierdzono jednak jakichkolwiek zaburzeń, objawów zespołu korzeniowego czy też objawów zespołu bólowego kręgosłupa (tj. wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych, przymusowe ustawienie kręgosłupa lędźwiowego, zaburzenia odruchów ścięgnistych czy też znaczne ograniczenie ruchomości kręgosłupa lędźwiowego). ( Dowód: książki zdrowia osadzonego - powoda, dołączone do akt niniejszej sprawy; kserokopie dokumentacji medycznej powoda, k. 78 – 106, 201 – 226; opinia biegłego sądowego z zakresu (...), k. 596 – 598 wraz z ustną opinią uzupełniającą, e-protokół rozprawy z dnia 27 kwietnia 2016 r., 00:02:08 – 00:25:16) W dniu 22 marca 2011 r. powód zgłosił się do ambulatorium w Zakładzie Karnym w W. z powodu bólów kręgosłupa. Nie stwierdzono urazu kręgosłupa. Z kolei w dniu 29 marca 2011 r. – podczas kolejnej wizyty powoda w ambulatorium – odnotowano poprawę. ( Dowód: książki zdrowia osadzonego - powoda, dołączone do akt niniejszej sprawy; opinia biegłego sądowego z zakresu (...), k. 596 – 598 wraz z ustną opinią uzupełniającą, e-protokół rozprawy z dnia 27 kwietnia 2016 r., 00:02:08 – 00:25:16) Piątego kwietnia 2011 r. wykonano badanie RTG kręgosłupa lędźwiowego, gdzie stwierdzono niewielkie zaburzenie statyki oraz początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa („objawy zespołu przeciążeniowego”). Wskazane zmiany nie mają charakteru zmian spowodowanych ewentualnym urazem kręgosłupa. ( Dowód: wynik badania Rtg kręgosłupa L-s w książce zdrowia osadzonego, powoda; opinia biegłego sądowego z zakresu (...), k. 596 – 598 wraz z ustną opinią uzupełniającą, e-protokół rozprawy z dnia 27 kwietnia 2016 r., 00:02:08 – 00:25:16) W dniu 18 kwietnia 2011 r. powód zgłosił się ponownie do lekarza z powodu bólów kręgosłupa. Jako przyczynę dolegliwości w dokumentacji medycznej wskazano ćwiczenia na siłowni. U powoda nie stwierdzono w tej dacie żadnych objawów zespołu bólowego kręgosłupa lędźwiowego. W leczeniu zastosowano leki przeciwzapalne i przeciwbólowe. ( Dowód: książki zdrowia osadzonego - powoda, dołączone do akt niniejszej sprawy;; opinia biegłego sądowego z zakresu (...), k. 596 – 598 wraz z ustną opinią uzupełniającą, e-protokół rozprawy z dnia 27 kwietnia 2016 r., 00:02:08 – 00:25:16) --- STRONA 3 --- Obecnie w badaniu przedmiotowym nie stwierdza się u powoda żadnych zmian lub zaburzeń ze strony kręgosłupa lędźwiowego lub obwodowego układu nerwowego. U powoda nie stwierdza się zaników mięśniowych (do czego musiałoby dojść w związku z wieloletnim występowaniem zespołu korzeniowego w razie doznania urazu w 2010 r.), ograniczenia ruchomości kręgosłupa lędźwiowego czy wzmożonego napięcia mięśni przykręgosłupowych. Poza subiektywnymi dolegliwościami bólowymi – podawanymi przez powoda – nie stwierdzono, w przeszłości ani w czasie badań wykonywanych obecnie, zaburzeń funkcji ruchowej lub podporowej kręgosłupa lędźwiowego. ( Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu (...), k. 596 – 598 wraz z ustną opinią uzupełniającą, e-protokół rozprawy z dnia 27 kwietnia 2016 r., 00:02:08 – 00:25:16) Sąd zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie powód P. M. domagał się zasądzenia na jego rzecz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zasądzenia renty miesięcznej (w tym skapitalizowanej renty za okres przed dniem wniesienia powództwa) oraz ustalenia odpowiedzialności strony pozwanej na przyszłość – za dalsze następstwa zdrowotne doznanego przez powoda urazu. Powód podawał, że doznał urazu kręgosłupa podczas schodzenia z piętrowego łóżka znajdującego się w celi w pozwanym Zakładzie Karnym w W., co skutkowało poważnymi następstwami na zdrowiu powoda. Powód wskazywał, że w celi, w której przebywał, nie zapewniono odpowiednich warunków (brak drabinki do schodzenia z górnej pryczy, niestabilny taboret używany do schodzenia), co skutkowało wskazanym urazem. Podstawę prawną powództwa stanowi art. 417 § k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przywoływana regulacja uzależnia odpowiedzialność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego od niezgodnego z prawem wykonywania władzy publicznej. Nie ma zatem znaczenia czy sprawcy można przypisać winę za dokonane naruszenie, czy też do naruszenia doszło, mimo że sprawca postępował w sposób staranny. Tym niemniej to na powodzie spoczywał ciężar udowodnienia naruszenia jego dobra osobistego w postaci zdrowia – faktu doznania urazu kręgosłupa oraz zaistnienia szkody i krzywdy pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z doznanym urazem (art. 6 k.c.). Mając na uwadze zgromadzony w niniejszym postępowaniu materiał dowodowy Sąd uznał, że powód nie był w stanie tych okoliczności wykazać. W szczególności wskazać należy, że powód w trakcie swojego przesłuchania podawał, że do upadku podczas schodzenia z górnej pryczy więziennego łóżka doszło dwukrotnie – po raz pierwszy w listopadzie 2010 r., a następnie krótko po doznaniu tego pierwszego urazu – także w 2010 r. Tymczasem w dokumentacji medycznej powoda brak wzmianki o tym, żeby powód w tym okresie czasu zgłaszał doznanie jakiegokolwiek urazu. Wzmianka o bólach kręgosłupa pojawia się w dokumentacji medycznej powoda dopiero w marcu 2011 r., przy tym brak w tym czasie w dokumentacji stwierdzenia o tym, żeby powód łączył te bóle z doznanymi w przeszłości urazami. Przeciwnie, we wpisie w książce zdrowia osadzonego z dnia 18 kwietnia 2011 r. jest mowa jedynie o bólach kręgosłupa występujących „po siłowni”. Występowania opisywanych przez powoda upadków skutkujących urazem kręgosłupa nie potwierdzają również zeznania świadków – osób przebywających z powodem w tej samej celi podczas osadzenia powoda w Zakładzie Karnym w W.. Zeznania tych świadków są sprzeczne. Mianowicie świadek M. C. zeznawał (k. 421), że nie widział samego momentu gdy powód stracił równowagę i uderzył się plecami w łóżko, gdyż w tym czasie przygotowywał sobie posiłek w innym kącie celi. Świadek zeznał jednak, że w tym czasie przy powodzie znajdowali się inni współosadzeni - J. S. i A. C.. Zeznania te stoją jednak w sprzeczności z zeznaniami J. S. (k. 420), który wskazywał, iż nie było go w celi w momencie wypadku, gdyż w tym czasie spacerował. Nadto świadek J. S. zeznawał, iż upadek powoda z łóżka był jednorazowym wypadkiem, co stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami powoda, który mówił o dwóch takich sytuacjach. --- STRONA 4 --- Niezależnie od przedstawionych okoliczności, ze sporządzonej w niniejszym postępowaniu opinii biegłego z zakresu (...) wynika, że u powoda nie stwierdzono i nie stwierdza się również w chwili obecnej uszczerbku na zdrowiu, który mógł być następstwem urazu doznanego przez powoda. Biegły w treści swojej uzupełniającej opinii ustnej dobitnie wyjaśnił, iż uraz taki mógł skutkować bądź złamaniem kręgosłupa bądź też występowaniem zespołu korzeniowego. Tymczasem zarówno z dokumentacji medycznej analizowanej przez biegłego, a sporządzonej w przeszłości, jak i z obecnie wykonanych przez biegłego badań nie wynika, żeby u powoda występowały objawy zespołu korzeniowego, a tym bardziej, żeby powód doznał jakiegoś złamania. U powoda występują początkowe zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa lędźwiowego, lecz nie mają one związku z ewentualnie doznanym urazem. Przyczyną zmian zwyrodnieniowych mogą, choć nie muszą, być intensywne ćwiczenia wykonywane przez powoda na siłowni. W ocenie Sądu opinia biegłego S. G. jest rzetelna oraz wszechstronnie uzasadniona. Nadto w toku swojej ustnej opinii uzupełniającej biegły w przekonujący sposób odniósł się do zastrzeżeń sformułowanych przez pełnomocnika powoda w piśmie z dnia 3 marca 2016 r. (k. 609). Biegły wyjaśnił, że podawane przez powoda objawy o charakterze bólowym mają subiektywny i nieweryfikowalny charakter, w związku z czym konieczne było wykonanie przedmiotowego badania, które zostało przeprowadzone przez biegłego. Badanie to wykluczyło występowanie u powoda zespołu korzeniowego. Biegły wskazał, iż dokonał analizy dokumentacji lekarskich sporządzonej w zakładach karnych i nie stwierdził w tym zakresie żadnych podstaw do ustalenie, iż u powoda pojawiły się objawy będące następstwem urazu kręgosłupa (w postaci złamania czy zespołu korzeniowego). Wnioski formułowane przez biegłego korespondują z dalszym zgromadzonym w niniejszym postępowaniu materiałem dowodowym, w tym szczególności z zaoferowaną przez stronę pozwaną dokumentacją medyczną. Sąd nie brał natomiast pod uwagę ustaleń wynikających z opinii biegłego z zakresu chirurgii – ortopedii M. Ł., uznając, iż opinia ta jest zbyt zwięzła, a biegły nie był w stanie w należyty sposób uzasadnić stawianych twierdzeń oraz merytorycznie ustosunkować się do zarzutów stawianych przez pełnomocnika powoda. W związku tym Sąd dopuścił dowód z opinii innego biegłego sądowego – S. G.. Na marginesie wskazać należy jedynie, iż również z opinii biegłego M. J. wynika, iż powód nie doznał urazu kręgosłupa. Sporna pomiędzy stronami okoliczność podejmowania przez powoda ćwiczeń na siłowni nie miała ostatecznie istotnego znaczenia w niniejszym postępowaniu, skoro z opinii biegłego S. G. w przekonujący sposób wynika, że problemy zwyrodnieniowe powoda mogą być następstwem nie tylko podejmowania tych ćwiczeń, lecz również normalnego zużycia kręgosłupa. Przy tym z zaoferowanego w sprawie materiału dowodowego wynika, zdaniem Sądu, iż powód w istocie takie ćwiczenia wykonywał, a jedynie nie jest jasne, na ile ćwiczenia te były regularne czy intensywne – co jednak jest już rzeczą mocno subiektywną. W szczególności, z zeznań świadków T. D. i R. L. wynika, że świadkowie ci ćwiczyli razem z powodem w 2012 r., choć ćwiczenia były wykonywane na lekkich – w ocenie świadków – ciężarach („do 60 kg”). Nadto powód w toku swojego przesłuchania sam przyznawał, że wciąż podnosi ciężary, zamiast wykonywać zalecane przez lekarza ćwiczenia (takie jak podciąganie się na drążku), gdyż w ocenie powoda te zalecone przez lekarza ćwiczenia nie są dla powoda odpowiednie. Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności Sąd uznał, że powód nie był w stanie wykazać faktu doznania uszczerbku na zdrowiu na skutek rzekomego urazu (czy urazów) doznanego (doznanych) w trakcie osadzenia w Zakładzie Karnym w W.. W związku z tym bezprzedmiotowym było rozważanie zgodności z prawem postępowania strony pozwanej czy też dalszych przesłanek uzasadniających przyznanie zadośćuczynienia bądź renty. W konsekwencji powództwo podlegało oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie I. sentencji wyroku. Rozstrzygając o kosztach w punkcie II. sentencji wyroku, Sąd zastosował art. 102 k.p.c. i biorąc pod uwagę trudną sytuację powoda związaną z jego pobytem w zakładzie karnym nie obciążył powoda kosztami postępowania. W punkcie III. sentencji wyroku brakującymi kosztami sądowymi w postaci wynagrodzeń biegłych obciążono Skarb Państwa – Sąd Okręgowy we Wrocławiu, natomiast w punkcie IV. przyznano ze Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego We Wrocławiu wynagrodzenie dla pełnomocnika powoda ustanowionego z urzędu w kwocie 3.600 zł powiększone o podatek VAT.