Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt I C 163/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2011r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący- SSO Jolanta Hryciuk Protokolant – sekr.sąd. Anna Kamińska po rozpoznaniu w dniu 01 lipca 2011r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z powództwa R.K. przeciwko G.B. o zapłatę I. powództwo oddala; II. zasądza od R.K. na rzecz G.B. kwotę 3617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt I C 163/11 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 19 sierpnia 2010r. wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, powód R.K. wniósł o zasądzenie od pozwanego G.B. kwoty 84 009,44 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów procesu w kwocie 1051 zł. W uzasadnieniu powództwa podniósł, iż w dniach 19 listopada, 1 grudnia i 30 grudnia 2009r. przelał na rachunek pozwanego kwoty: 74 690 zł, 3000 zł, 3458,13 zł. Powód był przekonany, iż spełnia należne roszczenie z art. 63.5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przekonanie to zostało wywołane wyrokiem w sprawie V Ca 465/09 wydanym przez Sąd Okręgowy w S.. W wyroku tym Sąd wznowił postępowanie zakończone prawomocnym wyrokiem sądu na podstawie art. 401 1 kpc. Podstawą wznowienia był wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 2009r. w sprawie SK 5/09 (Dz. U., nr 105, poz. 879). Sąd Okręgowy zmienił pierwotny prawomocny wyrok i zasądził na rzecz pozwanego kwotę stanowiącą opłatę egzekucyjną w sprawie egzekucyjnej III Km 47/04. Po przelaniu wymienionych kwot, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. w sprawie IV CO 37/09 odrzucił skargę pozwanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem na podstawie art. 40l 1 kpc. Tym samym stwierdził brak podstawy prawnej do ponownego żądania opłaty egzekucyjnej w sprawie egzekucyjnej III Km 520/03, której dotyczyło postanowienie w sprawie IV CO 37/09. Pozwany nie ma podstawy do uzyskania korzyści z tytułu przelanych na jego rachunek kwot. Po wydaniu postanowienia przez Sąd Najwyższy powód zażądał od pozwanego zwrotu przelanych kwot, a wezwanie zostało doręczone w dniu 11 maja 2010r. Wskazana w pozwie kwota obejmuje kwotę przelaną pozwanemu tj. 81 148,13
--- STRONA 3 ---
zł oraz odsetki ustawowe od dnia doręczenia wezwania do zapłaty do dnia wniesienia pozwu tj. 2861,31 zł. Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 15 października 2010 r. Sąd Rejonowy w L. XVI Wydział Cywilny nakazał pozwanemu G.B., aby zapłacił powodowi kwotę 84 009,44 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 sierpnia 2010r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1051 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W sprzeciwie od nakazu zapłaty pełnomocnik pozwanego wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pełnomocnik pozwanego podniósł, iż G. B., były zastępca komornika Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S., domagał się zasądzenia od urzędującego komornika kwoty 57 090 zł prawomocnie ustalonej przez G. B. postanowieniem z dnia 4 maja 2005r. w sprawie III Km 520/03 opłaty egzekucyjnej za przeprowadzoną egzekucję z nieruchomości, która została po przysądzeniu własności nieruchomości przekazana na konto urzędującego komornika R. K.. Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 19 września 2006r. w sprawie I C 304/06 powództwo zostało oddalone. Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006r. w sprawie V Ca 534/06 Sądu Okręgowego w Siedlcach została oddalona apelacja. Wyrokiem z dnia 26 września 2007r. w sprawie IV CSK 133/07 Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną G. B.. W dniu 12 kwietnia 2007r. G. B. złożył skargę konstytucyjną, w której wniósł o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów art. 63 ust.3,4,5 w zw. z art. 27a ust.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji. Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 5/09 stwierdził, iż art. 63 ust.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji w zakresie w jakim nie przyznaje zastępcy komornika ustanowionemu w związku z odwołaniem albo śmiercią komornika- prawa do opłat egzekucyjnych prawomocnie przez niego ustalonych przed jego odwołaniem, jest niezgodny z art. 64 ust.2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP. G. B. złożył
--- STRONA 4 ---
wniosek do Sądu Najwyższego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 grudnia 2006r.w sprawie V Ca 534/06. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010 r. w sprawie IV Co 37/09 Sąd Najwyższy odrzucił wniosek z uwagi na prawotwórczy charakter orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który z tego względu nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania zgodnie z przepisem art. 401 1 kpc. Sąd Najwyższy wskazał na trafność stanowiska TK, iż art. 63 ust.5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji powinien odnosić się również do odwołanego zastępcy komornika. Po wydaniu orzeczenia przez TK w art. 63 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji został dodany ustęp 6 w brzmieniu "Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do zastępcy komornika ustanowionego w związku z odwołaniem albo śmiercią komornika oraz do jego spadkobierców. Powołując się na powyższe pełnomocnik pozwanego wskazał, iż powód dokonał zapłaty na rzecz pozwanego w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym cały czas pozostawał prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 grudnia 2006r. V Ca 534/06 oddalający powództwo G. B. o zapłatę. Powód spełnił świadczenie w sytuacji, gdy zdawał sobie sprawę, że nie był do tego świadczenia zobowiązany. Zgodnie z art.411 pkt 1 kc nie można żądać zwrotu świadczenia, jeżeli spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba, że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. Powołany przez powoda wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 października 2009 r. w sprawie V Ca 465/09 dotyczył innej sprawy i nie stanowił podstawy do zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego. Nie można tez mówić o błędnym przekonaniu powoda o obowiązku świadczenia na rzecz pozwanego, z uwagi na jego wiedzę prawniczą, ukończoną aplikację komorniczą, sprawowanie funkcji komornika i zastępcy komornika. Pełnomocnik pozwanego podniósł także, iż dokonanie przez powoda na rzecz pozwanego przedmiotowych wpłat stanowiących zwrot pobranego przez
--- STRONA 5 ---
niego wynagrodzenia za czynności egzekucyjne wykonane przez pozwanego czyniło zadość zasadom współżycia społecznego, co wyłącza ich zwrot na rzecz powoda (art. 411 pkt 2 kc). G. B. pełniąc funkcję zastępcy komornika sądowego w Kancelarii Komorniczej Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S. w okresie od dnia 13 maja 2004r. do dnia 7 czerwca 2005r. wykonał szereg czynności w toku przedmiotowej egzekucji z nieruchomości dłużnika położonej w S. przy ul. (…), w tym wydał postanowienie o wysokości należnej od tej egzekucji opłaty egzekucyjnej. Poniósł koszty czynności egzekucyjnych, które doprowadziły do skutecznego przeprowadzenia egzekucji. Opłata egzekucyjna nie została przekazana pozwanemu, gdyż z dniem 8 czerwca 200Sr. został on odwołany z funkcji zastępcy komornika, a do tego czasu Sąd Rejonowy w S. nie dokonał podziału sumy uzyskanej z egzekucji, co nastąpiło w dniu 28 września 2005r. W konsekwencji opłatę tę otrzymał R. K., który urzędował jako Komornik Sądowy Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S., a nie dokonał żadnych istotnych czynności w toku tej egzekucji ani nie poniósł żadnych kosztów związanych z czynnościami egzekucyjnymi. Pełnomocnik pozwanego podniósł, iż pozbawienie pozwanego jedynie z tego względu, iż sprawował on funkcję zastępcy komornika, a nie komornika prawa do wynagrodzenia za wykonane przez niego czynności egzekucyjne jest nie do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa oraz przysługującemu każdemu i gwarantowanemu konstytucyjnie prawa do godziwego wynagrodzenia za wykonana pracę. Pełnomocnik pozwanego podniósł, iż powód swoje prawo do wynagrodzenia wywodzi z uznanego za niekonstytucyjny przepisu art. 63 ust.5 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Podniósł także, iż ustawą z dnia 22 lipca 2010r. znowelizowano ustawę o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. nr 155, poz. 1038) i wprowadzono przepis gwarantujący zastępcy komornika prawo do takich samych zasad wynagrodzenia jak komornik w razie jego odwołania lub śmierci. Zdaniem pozwanego otrzymane wynagrodzenie za czynności egzekucyjne w odniesieniu do egzekucji z nieruchomości
--- STRONA 6 ---
przeprowadzonej przez niego w sprawie III KM 520103 czyni zadość zasadom słuszności. Wskazał, iż zasady słuszności oraz obowiązujące zasady moralne, a także konstytucyjne przemawiają jednoznacznie za uznaniem przekazania przez powoda pozwanemu wypłaconego mu przez Sąd wynagrodzenia za egzekucję z nieruchomości w sprawie III KM 520/03 wraz z odsetkami za czyniące zadość zasadom współżycia społecznego, w tym w szczególności poczuciu sprawiedliwości społecznej, a zatem nie podlegają zwrotowi. Pozwany podniósł też zarzut nadużycia przez powoda jego prawa podmiotowego (art. 5 kc) wskazując, iż wystąpienie przez powoda z roszczeniem w niniejszej sprawie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Powód w okresie od 7 czerwca 2005r. do 13 lipca 2006r. nie miał uprawnień do działania w charakterze komornika czy jego zastępcy. Wyrokiem z dnia 18 listopada 2005r. w sprawie VI SA/Wa 1317/05 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 stycznia 2005r. o powołaniu R. K. na stanowisko Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S., zaś Prezes Sądu Apelacyjnego w L. powołał powoda na stanowisko zastępcy komornika dopiero w dniu 14 lipca 2006r. R. K. nie należała się sporna opłata egzekucyjna, albowiem w czasie kiedy Sąd Rejonowy w S. przekazał na konto kancelarii opłatę za egzekucję z nieruchomości tj. 28 września 2005r. nie pełnił on funkcji komornika ani jego zastępcy. Uwzględnienie roszczenia powodowałoby sytuację, iż powód nie będący komornikiem ani jego zastępcą otrzymałby wynagrodzenie za czynności egzekucyjne, które wykonał pozwany i których koszty poniósł pozwany, a więc doszłoby do bezpodstawnego wzbogacenia powoda kosztem pozwanego. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2010r. Sąd Rejonowy w L. XVI Wydział Cywilny stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości oraz przekazał rozpoznanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S.. Na rozprawie powód popierał powództwo.
--- STRONA 7 ---
Pełnomocnik pozwanego wnosiła o oddalenie powództwa. Sąd ustalił, co następuje: G. B. był asesorem komorniczym zatrudnionym w Kancelarii Komorniczej Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S.. Od dnia 13 maja 2004r. do dnia 7 czerwca 2005r. pełnił funkcję zastępcy komornika sądowego tego rewiru. Po 7 czerwca 2005r. Komornikiem Sądowym Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S. został R. K.. G. B. prowadził postępowanie egzekucyjne w sprawie III Km 520/03 z wniosku wierzyciela (…) Oddział w S. przeciwko dłużnikowi (…) S.A. Dokonał on obwieszczeń o licytacji, przeprowadził licytację. Pierwsza licytacja nie doszła do skutku z braku licytantów, od drugiej licytacji w pierwszym terminie G. B. odstąpił w związku z wątpliwościami dotyczącymi ceny nieruchomości. Przeprowadził licytację w dniu 25 kwietnia 2005r., na której doszło do sprzedaży nieruchomości, zaś Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2005r. udzielił przybicia tej nieruchomości na rzecz nabywców. Przed objęciem przez G. B. stanowiska zastępcy komornika czynności wykonywał komornik W. K. (wszczął egzekucję, zawiadomił o wszczęciu, dokonał opisu i oszacowania), a po jego odwołaniu komornik R. K.. W dniu 4 maja 2005r. G. B. w sprawie egzekucji należności (…) Oddziału w S., wydał postanowienie o ustaleniu opłaty egzekucyjnej na kwotę 57 090 zł w związku ze sprzedażą nieruchomości w drodze licytacji. W dniu 24 czerwca 2005r. Sąd Rejonowy w S. wydał postanowienie o przysądzeniu własności zlicytowanej nieruchomości, a następnie postanowieniem z dnia 28 września 2005r. sporządził plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Opłata egzekucyjna w kwocie 57 090 zł wpłynęła na konto Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w S. po odwołaniu G. B. z funkcji zastępcy komornika i powołaniu na stanowisko komornika R. K. (akta II Km 520/030. G. B. wystąpił do Sądu Rejonowego w S. z powództwem przeciwko R. K. o zasądzenie kwoty 57 090 zł. Sąd Rejonowy w S. powództwo oddalił. Wyrokiem
--- STRONA 8 ---
z dnia 28 grudnia 2006r. Sąd Okręgowy w Siedlcach oddalił apelację G. B. od wyroku Sądu Rejonowego w S.. Sąd Okręgowy wskazał, iż art. 63 ust.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006r., nr 167, poz. 1191 ze zm.) dotyczy wyłącznie wynagrodzenia należnego odwołanemu komornikowi, a nie odwołanemu zastępcy odwołanego komornika. Jako wyjątek od zasady wyrażonej wart. 63 ust. 4 nie może być wykładany rozszerzająco, nie ma więc zastosowania do odwołanego zastępcy odwołanego komornika. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 26 września 2007r. w sprawie IV CSK 133/07 oddalił skargę kasacyjną G. B. (akta VCa 534/06). Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2009r. po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej G.B. Trybunał Konstytucyjny w sprawie SK 5/09 stwierdził, iż art. 63 ust. 5 z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji ( Dz. U. z 2006r., nr 167, poz. 1191 ze zm.) w zakresie w jakim nie przyznaje zastępcy komornika ustanowionemu w związku z odwołaniem albo śmiercią komornika - prawa do opłat egzekucyjnych prawomocnie przez niego ustalonych przed jego odwołaniem, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując się na powyżej opisany wyrok Trybunału Konstytucyjnego G. B. wniósł na podstawie art. 405 kpc w zw. z art. 401 1 kpc skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007r. W innej sprawie pomiędzy stronami, wyrokiem z dnia 4 maja 2006r. Sąd Rejonowy w S. w sprawie I C 127/06 zasądził od R. K. na rzecz G. B. kwotę 6300 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 21 lutego 2006r, w pozostałej części powództwo oddalił, zasądził od pozwanego kwotę 315 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 12 września 2006r. w sprawie VCa 326/06 Sąd Okręgowy w S., po rozpoznaniu apelacji R. K. zmienił zaskarżony wyrok i powództwo oddalił. W związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego G.B. złożył skargę o wznowienie postępowania w sprawie V Ca 326/06 Sądu Okręgowego w S.. Wyrokiem z dnia 29 października 2009r. w sprawie V Ca
--- STRONA 9 ---
465/09, Sąd Okręgowy w S. wznowił postępowanie w sprawie V Ca 326/06 i zmienił wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 12 września 2006r. w ten sposób, iż apelację R. K. oddalił (odpis wyroku wraz z uzasadnieniem k.36-43). W dniu 19 listopada 2009r. R. K. przelał na rachunek bankowy G. B. kwotę 74 690 zł (potwierdzenie przelewu k.44), w dniu 1 grudnia 2009r. kwotę 3000 zł (potwierdzenie przelewu k.45), zaś w dniu 30 grudnia 2009r. kwotę 3458,13 zł (potwierdzenie przelewu k.46), tytułem opłaty egzekucyjnej wraz z odsetkami w sprawie III Km 520/03. Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2010r. w sprawie IV CO 37/09 Sąd Najwyższy odrzucił G. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2007r.w sprawie IV CSK 133/07. Sąd Najwyższy wskazał, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą wznowienia postępowania w sprawie, bowiem jest tzw. wyrokiem prawotwórczym, nie stwierdził niezgodności z Konstytucją RP art. 63 ust.5 u.k.s.e. i nie spowodował utraty mocy obwiązującej tego przepisu. Z wyroku tego wynika natomiast wniosek, iż art. 63 ust. 5 powinien odnosić się również do odwołanego zastępcy odwołanego komornika. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego niezgodny z Konstytucją RP jest brak stosownej regulacji prawnej w tym zakresie (odpis postanowienia Sądu Najwyższego wraz z uzasadnieniem k.47-49). W dniu 30 kwietnia 2010r. R. K. wezwał G. B. do zwrotu kwoty 81 148,13 zł z odsetkami (wezwania wraz dowodem nadania k. 50-51). Ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U.10.155.1038) w art. 63 dodano ust. 6 w brzmieniu: "Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do zastępcy komornika ustanowionego w związku z odwołaniem albo śmiercią komornika oraz do jego spadkobierców". Sąd zważył, co następuje:
--- STRONA 10 ---
Poza sporem jest, iż R. K. dokonał wpłaty na rzecz G. B. kwoty 74 690 zł (potwierdzenie przelewu k.44), kwoty 3000 zł (potwierdzenie przelewu k.45) i kwoty 3458,13 zł (potwierdzenie przelewu k.46), tytułem opłaty egzekucyjnej wraz z odsetkami w sprawie III Km 520/03¬łącznie 81148,13 zł. Powód dokonał tej wpłaty w sytuacji, kiedy wyrokiem z dnia 19 września 2006r. w sprawie I C 304/06 Sąd Rejonowy w S. oddalił powództwo G. B. przeciwko R. K., zaś wyrokiem z dnia 28 grudnia 2006r. w sprawie V Ca 534/06 Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację G. B. i wyrokiem z dnia 26 września 2007r. w sprawie IV CSK 133/07 Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną G. B.. Między stronami nie było sporu co do tego, iż powód R. K. spełnił to świadczenie, a G. B. je uzyskał bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 405 kc, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe do zwrotu jej wartości. Dotyczy to w szczególności świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410§2 kc. Świadczenie jest nienależne m.in. w sytuacji, kiedy ten kto je spełnił nie był w ogóle zobowiązany. Stwierdzić należy, iż rację ma pozwany G. B. podnosząc, iż powód dokonał wpłaty w sytuacji, kiedy nie był do tego zobowiązany, co więcej bezzasadność roszczenia G. B. o zapłatę prawomocnie rozstrzygnął Sąd. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenił, iż świadczenie spełnione przez R. K. było świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410§2 kc, bowiem powód nie był do tego świadczenia zobowiązany. Nienależność świadczenia wynikająca z braku zobowiązania tego, kto świadczył, zachodzi w sytuacji braku prawnej podstawy (tytułu prawnego) świadczenia. Ogólnie rzecz ujmując, jest to stan, w którym spełnienie świadczenia nie znajduje usprawiedliwienia w przepisie ustawy, ważnej czynności prawnej, prawomocnym orzeczeniu sądu czy akcie administracyjnym. Sąd uznał, iż wystąpiły przesłanki z art. 405 kc w zw. z art. 410 kc.
--- STRONA 11 ---
Zgodnie z art. 411 kc nie można żądać zwrotu świadczenia m.in. w sytuacji, kiedy spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany, chyba, że spełnienie świadczenia nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej. W ocenie Sądu powód R. K. w dacie dokonywania wpłat na rzecz G. B. w łącznej kwocie 81 148,13 zł wiedział, iż nie był do świadczenia zobowiązany. Miał świadomość istniejącej sytuacji faktycznej i prawnej. R. K. podniósł, iż wyrok Sądu Okręgowego w S. w innej sprawie, gdzie Sąd wznowił postępowanie i zasądził na rzecz G. B. żądaną kwotę wywołał u niego przekonanie, iż jest zobowiązany do świadczenia także w tej sprawie. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić. Przede wszystkim powołany przez powoda wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 października 2009r. w sprawie V Ca 465/09 dotyczył innej sprawy i nie mógł być w żadnym razie podstawą do zapłaty przez powoda na rzecz pozwanego kwoty 81 148,13 zł. Zgodzić się należy z pozwanym, iż powodowi z uwagi na jego wiedzę prawniczą, ukończoną aplikację komorniczą, sprawowanie funkcji komornika i zastępcy komornika, należy stawiać wyższe wymagania w zakresie oceny jego sytuacji prawnej związanej z roszczeniami pozwanego. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w zakresie interpretacji art. 63 ust. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji ( Dz. U. z 2006r., nr 167, poz. 1191 ze zm.), prawa zastępcy odwołanego komornika do opłat prawomocnie ustalonych w okresie pełnienia przez niego funkcji, orzecznictwo sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego było rozbieżne. Zauważyć należy, iż powód przesłuchany w niniejszej sprawie (k.86v-87) sam przyznał, iż znane mu było orzecznictwo Sądu Najwyższego w przedmiotowym zakresie i miał świadomość, iż orzecznictwo to było niejednolite. R. K. dokonał wpłaty na rzecz G. B. kwoty 81148, 13 zł w sytuacji, kiedy jeszcze nie była rozpoznana skarga o wznowienie postępowania w sprawie
--- STRONA 12 ---
przed Sądem Najwyższym. Ostatecznie skarga o wznowienie postępowania została przez Sąd Najwyższy odrzucona. Powód powoływał się na "wątpliwości" co do obowiązku spełnienia świadczenia wywołane wyrokiem Sądu w innej sprawie. W ocenie Sądu wątpliwości te miały charakter subiektywny wobec istnienia prawomocnego wyroku oddalającego powództwo. Nie było natomiast żadnych przeszkód, aby powód zastrzegł zwrot świadczenia na wypadek korzystnego dla niego rozstrzygnięcia skargi o wznowienie postępowania. Okoliczności, iż R. K. spełnił świadczenie z zastrzeżeniem zwrotu czy też w celu uniknięcia przymusu nie zostały w sprawie udowodnione. Z powyższych względów Sąd uznał powództwo R. K. o zwrot kwoty 81148, 13 zł wraz z odsetkami za niezasadne. Sąd nie podzielił stanowiska R. K., iż pozwany winien liczyć się z obowiązkiem zwrotu świadczenia, z uwagi na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2009r. w sprawie III PZP 2/2009 (OSNC 2010/7-8/97)w której Sąd Najwyższy zajął stanowisko, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające w sentencji niezgodność z Konstytucją określonej wykładni aktu normatywnego, które nie powoduje utraty mocy obowiązującej przepisu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania przewidzianej wart. 401 1 k.p.c. Zauważyć należy, iż wpłaty na rzecz pozwanego dokonane zostały przez powoda w dniu 19 listopada 2009r. w kwocie kwotę 74 690 zł (potwierdzenie przelewu k.44), w dniu l grudnia 2009r. w kwocie 3000 zł (potwierdzenie przelewu k.45), a więc jeszcze przed podjęciem uchwały przez Sąd Najwyższy, a tylko wpłata w dniu 30 grudnia 2009r. w kwocie 3458,13 zł (potwierdzenie przelewu k.46) miała miejsce po zapadnięciu tej uchwały. Za niezasadny uznał Sąd zarzut pozwanego, iż spełnienie świadczenia przez R. K. czyniło zadość zasadom współżycia społecznego. W chwili spełnienia świadczenia przez powoda sprawa zasadności żądania przez G. B. opłaty egzekucyjnej w związku z prowadzoną egzekucją z nieruchomości była prawomocnie rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w S. z dnia 28 grudnia 2006r.,
--- STRONA 13 ---
kiedy to Sąd oddalił apelację G. B. od wyroku Sądu Rejonowego w S.. Sąd Okręgowy wskazał, iż art. 63 ust.5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006r., nr 167, poz. 1191 ze zm.) dotyczy wyłącznie wynagrodzenia należnego odwołanemu komornikowi, a nie odwołanemu zastępcy odwołanego komornika. Jako wyjątek od zasady wyrażonej w art. 63 ust. 4 nie może być wykładany rozszerzająco, nie ma więc zastosowania do odwołanego zastępcy odwołanego komornika. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 26 września 2007r. w sprawie IV CSK 133/07 oddalił skargę kasacyjną G. B.. W zaistniałych okolicznościach, wobec rozstrzygnięcia sporu prawomocnym orzeczeniem sądu, powoływanie się na zasady współżycia społecznego nie znajduje usprawiedliwienia. Nie mniej jednak oceniając okoliczności sprawy me można pominąć faktu, iż ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U.10.155.1038) w art. 63 dodano ust. 6 w brzmieniu: "Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio do zastępcy komornika ustanowionego w związku z odwołaniem albo śmiercią komornika oraz do jego spadkobierców". Oznacza to, iż obecnie, na skutek zmiany przepisów prawa pozwany G. B. miałby prawo do opłat egzekucyjnych prawomocnie przez niego ustalonych przed jego odwołaniem. Skoro zatem powód świadczenie spełnił nie będąc do tego zobowiązanym, za wyłączeniem uprawienia jego zwrotu, poza treścią przepisu art. 411 pkt l kc, przemawiają, po zmianie przepisu art. 63 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, także zasady słuszności. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, zasądzając powoda od R. K. jako strony przegrywającej na rzecz G. B. jako strony wygrywającej kwotę 3617 zł tytułem poniesionych przez pozwanego kosztów zastępstwa procesowego, ustaloną na podstawie §6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu dz. U. z 2002r., nr 163, poz. 1349 ze zm.).
--- STRONA 14 ---
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Siedlcach Wydział#I C 163/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2011r. Sąd Okręgowy w Siedlcach Wy#art. 63 ust.#art. 27a ust.1 ustawy#art. 63 ust.5 ustawy#art. 64 ust.#art. 32 ust.#art. 2 Konstytucji#art. 63 ustawy#art.411 pkt 1 kc#art. 411 pkt 2 kc#art. 5 kc#art. 405 kpc#art. 63 ust.5 u.k.s.e.#art. 63 ust. 5 powinien#art. 63 dodano#art. 405 kc#art. 410§2 kc.#art. 410§2 kc#art. 410 kc.#art. 411 kc#art. 63 ust. 5 ustawy#art. 63 ust. 4 nie#art. 411 pkt#art. 98 kpc