Wyrok I C 161/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwi

--- STRONA 1 --- Sygn. akt:I C 161/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2013 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach I Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSO Domicela Gawlińska - Kowalczyk Protokolant: protokolant sądowy Aleksandra Strumiłowska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2013 roku w Gliwicach sprawy z powództwa G. G. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej w Ł. o odszkodowanie 1. zasądza od pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powoda G. G. kwotę 140.000 (sto czterdzieści tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 10 maja 2012 roku co do kwoty 100.000 (sto tysięcy) złotych oraz od dnia 26 listopada 2013 roku co do kwoty 40.000 (czterdzieści tysięcy) złotych; 2. ustala odpowiedzialność pozwanej za ewentualne przyszłe skutki wypadku, jakiemu uległ powód w dniu 11 maja 2011 roku; 3. w pozostałej części powództwo oddala; 4. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.617 (trzy tysiące sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. nakazuje pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 10.293,80 zł (dziesięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt trzy złote i 80/100) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, od uiszczenia których powód był zwolniony. --- STRONA 2 --- Sygnatura akt I C 161/12 UZASADNIENIE Powód G. G. domagał się zasądzenia od pozwanej Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w Ł. kwoty 100.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 10 maja 2012 roku, oraz ustalenia, iż pozwana ponosi odpowiedzialność za przyszłe szkody u powoda, będące skutkiem zdarzenia z dnia 11 maja 2011 roku. Nadto powód domagał się zasądzenia na jego rzecz kosztów procesu. W toku postępowania powód rozszerzył żądanie /k.319-322/ z kwoty 100.000,00 zł do 190.000,00 zł, przy czym odsetek od rozszerzonego powództwa domagał się od dnia zgłoszenia tego żądania. W uzasadnieniu strona powodowa podniosła między innymi, że w dniu 11 maja 2011 roku powód uległ wypadkowi, w którym ubezpieczona u pozwanej od odpowiedzialności cywilnej kierująca samochodem marki F. (...) nr rej. (...) nie ustąpiła pierwszeństwa powodowi – rowerzyście, doprowadzając do zderzenia z nim. Powód w ciężkim stanie przewieziony został do szpitala, gdzie stwierdzono uraz czaszkowo-mózgowy, krwawienie śródmózgowe, obrzęk lewej półkuli mózgu, złamanie przedniej i tylnej ściany zatoki czołowej, złamania kości nosowej. Powód wymagał zaintubowania. Zastosowano leczenie zachowawcze, po czym po kilku dniach z Oddziału Intensywnej Terapii przeniesiono powoda na Oddział Neurologiczny, przy czym podczas przyjęcia stwierdzono u niego dyskretny niedowład połowiczny lewostronny. Stosowano leczenie zachowawcze i rehabilitację. Po wyjściu ze szpitala powód nadal poddawany był rehabilitacji i leczony w poradni neurologicznej, a to z uwagi na dolegliwości bólowe, zawroty głowy i przemijające zaburzenia świadomości. Wystąpiły też okresowe omdlenia w związku z czym powód skierowany został też do poradni kardiologicznej. Z powodu zwężenia cewki moczowej konieczna okazała się jej kalibracja – leczenie w poradni urologicznej. Do tego doszły zaburzenia widzenia /poradnia okulistyczna/ i zaburzenia strun głosowych /poradnia laryngologiczna/. Powodowi stale dokuczały dolegliwości bólowe barku lewego , stwierdzono częściowe uszkodzenie ścięgna mięśnia podłopatkowego /leczenie w poradni ortopedycznej i zabiegi rehabilitacyjne/ Także stan psychiczny spowodował konieczność podjęcia leczenia w poradni zdrowia psychicznego. Do tej pory powód zmuszony jest leczyć się w poradniach specjalistycznych, a jego stan psychofizyczny jest zły. Powód musiał znosić duże dolegliwości bólowe, zażywać silne środki przeciwbólowe. Wcześniej powód prowadził aktywne życie, jego pasją była jazda na rowerze, teraz nie może tego robić. Cierpi na bezsenność , apatię, nerwowość, brak chęci do życia. Właśnie z tych przyczyn powód - w piśmie z dnia 22 sierpnia 2011 roku - domagał się od pozwanej zadośćuczynienia za doznaną krzywdę . Pozwana przyznała powodowi zadośćuczynienie w kwocie 60.000,00 zł, z czym powód nie zgadzał się, wobec czego podjął decyzję wytoczenia powództwa. Odsetek powód domagał się od dnia następnego po dniu, w którym pozwana wydała ostateczną decyzję w przedmiocie odmowy przyznania powodowi dalszej kwoty zadośćuczynienia. W odpowiedzi na pozew /k. 84-85/ pozwana Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w Ł. wniosła o oddalenie powództwa , oraz zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwana zarzuciła między innymi, że nie kwestionując zasady swej odpowiedzialności kwestionuje wysokość roszczenia powoda z tytułu zadośćuczynienia. Pozwana potwierdziła wysokość już wypłaconych powodowi kwot, nadto podniosła, iż kwota, którą powód już otrzymał z tytułu zadośćuczynienia jest adekwatna do stopnia doznanych przez niego krzywd i uwzględnia rozmiar doznanych cierpień, ich intensywność, trwałość oraz nieodwracalność charakteru obrażeń. Pozwana podniosła, że --- STRONA 3 --- kwota żądania ponad już wypłacone 60.000,00 zł jest nadmierna biorąc pod uwagę obrażenia ciała jakich doznał powód i związane z tym cierpienia psychiczne i fizyczne. Sąd dokonał następujących ustaleń faktycznych: Bezspornym między stronami jest fakt, iż w dniu 11 maja 2011 roku powód G. G. poruszający się na rowerze uległ wypadkowi komunikacyjnemu /w B./, do którego doszło w rezultacie nieustąpienia pierwszeństwa przez kierującą samochodem marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) J. T. , ubezpieczoną od odpowiedzialności cywilnej w pozwanej spółce. W wyniku wypadku powód uderzył przodem roweru w samochód, co spowodowało, że został wyrzucony , a następnie uderzył głową w lewy górny narożnik szyby samochodu. W efekcie zdarzenia powód doznał urazu mózgowo-czaszkowego z utratą przytomności, krwawienia śródmózgowego, obrzęku lewej półkuli mózgu, złamania przedniej i tylnej ściany zatoki czołowej lewej, złamania kości nosowej, niedowładu połowiczego lewostronnego, a następnie wystąpił pourazowy zespół bólowy lewego stawu barkowego z ograniczeniem ruchomości. Pierwsze dni powód spędził na Oddziale (...)w szpitalu w B., gdzie był intubowany /pobyt na tym oddziale trwał od 11maja do 17 maja 2011 roku/. Stamtąd został przeniesiony na Oddział (...), gdzie leczony był zachowawczo oraz poddawany rehabilitacji /17 maja do 7 czerwca 2011 roku/. Po opuszczeniu szpitala powód kontynuował leczenie rehabilitacyjne w R. /od 22 czerwca do 13 lipca 2011 roku/. Ponadto w związku z wystąpieniem licznych dolegliwości, będących bezpośrednim i pośrednim skutkiem wypadku, powód zmuszony jest leczyć się w kilku poradniach specjalistycznych. Powód wymaga między innymi stałej kontroli w zakresie neurologii, ortopedii i rehabilitacji, bowiem w następstwie wypadku doznał obrzęku głowy kości ramiennej lewej w okolicy przyczepu mięśni nad i podgrzebieniowego ze zmianami przeciążeniowymi pourazowymi tych ścięgien, oraz częściowego uszkodzenia ścięgna mięśnia podłopatkowego. Zarówno po wypadku jak i jeszcze teraz powód odczuwa dolegliwości bólowe o znacznym nasileniu, musiał zażywać i dotąd czasami zażywa środki uśmierzające ból. Uszczerbek na zdrowiu z tego tytułu określony został przez biegłego na 30%. Leczenie na oddziale (...) doprowadziło do powstania u powoda powikłań. Jednym z nich jest zwężenie ujścia cewki moczowej, co stanowi powikłanie po założonym do pęcherza moczowego cewniku moczowym i wymaga wizyt powoda w poradni urologicznej, z uwagi na powodowanie trudności w oddawaniu moczu. Powód kilkakrotnie był w związku z tym poddawany kalibracji ujścia cewki moczowej z zaleceniem okresowej samokalibracji i okresowej kontroli urologicznej. Te dolegliwości spowodowały powstanie uszczerbku na zdrowiu w wysokości 15%. Powód szczególnie źle znosił zabiegi zarówno kalibracji jak i samokalibracji, odbierał je jako bardzo krępujące. Innym powikłaniem związanym z koniecznością leczenia powypadkowego jest uszkodzenie fałdu głosowego, jako powikłanie po intubacji, czyli zabezpieczeniu oddechu w ciągu pierwszych trzech dni po wypadku, co było konieczne w celu ratowania życia powoda. Następstwem intubacji był uraz stawu pierścienno-nalewkowatego, co w konsekwencji doprowadziło do porażenia fałdu głosowego prawego, a co objawia się zaburzeniem głosu pod postacią chrypki, przebiegającym w różnym natężeniu. U powoda objawowa chrypka ustąpiła, wobec czego należy uznać , że doszło u niego do trwałego uszkodzenia narządu, jednak przebiegającego obecnie bez klinicznych dla pacjenta konsekwencji, zaś uszczerbek jakiego powód z tego tytułu doznał określić należy na 1-2%. W chwili obecnej uszkodzenie to nie rzutuje na aktywność zawodową powoda. Jednym z następstw powypadkowych jest u powoda również zespół czołowo-psychoorganiczny jako następstwo uszkodzenia lewego płata czołowego mózgu . Jak już wspomniano wyżej w wyniku wypadku powód doznał stłuczeń krwotocznych mózgu w zakresie płata czołowego i obrzęku lewej półkuli. Wystąpił wówczas lekki niedowład lewostronny, ale ustąpił całkowicie w efekcie leczenia. Powikłaniem tego uszkodzenia jest jednak zespół czołowy, objawiający się zmianami wyższych zachowań psychicznych u powoda. Występują u niego nerwowość, napięcie, zmienny nastrój, tendencje do obniżenia nastroju, drażliwość, poczucie mniejszej wartości, jeszcze w trakcie leczenia --- STRONA 4 --- powód przejawiał wcześniej mu obcą agresję wobec otoczenia, personelu medycznego, innych pacjentów. W tym zakresie obrażenia spowodowały długotrwały uszczerbek na zdrowiu oceniony przez biegłego sądowego łącznie na około 65%. Mimo opisanych urazów powód jest zdolny do samodzielnego życia, nie wymaga pomocy innych osób, jest w stanie funkcjonować całkowicie samodzielnie. W dokumentacji medycznej wspomniano, że już wcześniej chorował na padaczkę i miał w związku z tym oznaczony stopień niepełnosprawności. W zakresie neurologicznym nie stwierdzono więc u powoda zwiększenia stopnia niezdolności do pracy w porównaniu do stanu jaki istniał przed wypadkiem. Powód ma 33 lata, z zawodu jest krawcem jednak przed wypadkiem pracował jako pomocnik wędliniarza. Pasją powoda od wielu lat było kolarstwo. Powód brał udział w różnego rodzaju lokalnych wyścigach, zwyciężał, otrzymywał dyplomy. Bardzo dużo czasu poświęcał treningom. Po wypadku musiał z tego zrezygnować, ponieważ lekarze uprzedzili go, że kolejny uraz może spowodować u niego nieodwracalne, ciężkie dla zdrowia skutki. Przed wypadkiem powód spotykał się z kobietą, z którą planował wspólne życie, jednak po wypadku związek rozpadł się, partnerka uznała, że obawia się związku z nim po doznanych uszkodzeniach ciała i związanym z nimi uszczerbku na zdrowiu. Powód bardzo przeżywa swoje problemy zdrowotne, do tego ciągle jeszcze odczuwa dolegliwości bólowe, np. bóle głowy, barku. Stale pozostaje pod kontrolą lekarzy poradni specjalistycznych. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedstawionych mu w toku postępowania materiałów dowodowych a w szczególności: akt szkodowych pozwanego /akta związkowe/, dokumentacji medycznej dotyczącej powoda / k.110-145 i 161-207/, korespondencji stron /k.146-158/, notatki urzędowej – policyjnej /k.108/, opinii biegłych sądowych: lek.med. A. K. /k.212-214/ , oraz zespołu biegłych z zakresu okulistyki, laryngologii, urologii, neurochirurgii i psychiatrii /k.281-295/ zeznań świadka K. G. /k.103-104/ , oraz zeznań powoda /k. 325-327 – protokół skrócony oraz w wersji elektronicznej/ Sąd w całości podzielił wnioski płynące z opinii biegłych sądowych – nie kwestionowanych zresztą przez żadną ze stron. Opinie zostały przeprowadzone w sposób wnikliwy, po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną obrazującą przebieg choroby, w oparciu o wiedzę medyczną i doświadczenie. Sąd dał wiarę także zeznaniom świadka i powoda. Zeznania te są pełne, złożone zostały w sposób logiczny, co do istoty nie są ze sobą sprzeczne. Sąd zważył co następuje: Powód wywodzi swe roszczenie z treści art.445 kc w myśl którego, w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Jak to już wyżej wspomniano sama zasada odpowiedzialności pozwanej z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu jest bezsporna, sporem objęta jest jednak wysokość zadośćuczynienia należnego powodowi. Przepisy prawa nie określają kryteriów jakimi sąd winien kierować się określając wysokość zadośćuczynienia, jednak z pewnością wpływ na rozstrzygnięcie tej kwestii muszą mieć takie okoliczności jak rozmiar doznanej krzywdy, trwałość skutków zdarzenia czy wiek poszkodowanego. Biorąc te właśnie okoliczności pod uwagę doszedł Sąd do przekonania, że skutki wypadku są dla powoda niewątpliwie wysoce dotkliwe. Powód w chwili orzekania ma 33 lata. Obrażenia jakich doznał wywołały trwałe uszkodzenia jego ciała, trwały rozstrój zdrowia, które istotnie zmieniły tryb jej życia. --- STRONA 5 --- Sytuacja w jakiej znalazł się powód z pewnością wywołuje u niego negatywne samopoczucie . Powód przed wypadkiem był osobą sprawnie funkcjonującą, samodzielną, prowadzącą ruchliwy tryb życia, realizującą się przede wszystkim w sporcie. Sytuacja po wypadku zmieniła się pod tym względem całkowicie, powód musiał zrezygnować z kolarstwa. Co prawda jego stan fizyczny nie uniemożliwia mu jazdy na rowerze, niemniej neurologiczne uszkodzenia ciała są tego rodzaju, że gdyby doszło do ponownego urazu – co w przypadku sportowej jazdy na rowerze jest dość prawdopodobne – mogłoby nastąpić gwałtowne pogorszenie stanu zdrowia powoda. Ta sytuacja, a także przebyte w związku z wypadkiem cierpienia, takie jak stosunkowo długi pobyt w szpitalu, ból, początkowo o bardzo dużym natężeniu, brak perspektyw znaczącej poprawy zdrowia i jakości życia, skrępowanie niektórymi problemami /urologicznymi/ i sposobami ich leczenia, a także konieczność pozostawania pod ciągłą opieką lekarzy kilku specjalności /neurolog, ortopeda, urolog / powodowały i powodują u powoda także problemy związane z długotrwałym stresem. Powód z powodu wypadku rozstał się z narzeczoną, ma zaniżone poczucie własnej wartości, czuje się gorszy, ma poczucie beznadziejności. Powyższe okoliczności spowodowały, iż Sąd doszedł do przekonania, że niewątpliwie żądanie powoda przyznania mu zadośćuczynienia jest ze wszech miar uzasadnione choć nie w pełnej żądanej przez powoda wysokości . Należy mieć na uwadze, że powód jest człowiekiem młodym, uszczerbek na zdrowiu jakiego doznał oceniony został przez biegłych w przybliżeniu łącznie na ponad 110%. Skutki wypadku, zwłaszcza w zakresie rozstroju zdrowia o charakterze neurologicznym są bardzo poważne i mają charakter długotrwały, wiążąc się ze zmianami wyższych zachowań psychicznych u powoda mogą mu w znacznym stopniu utrudniać funkcjonowanie w społeczeństwie , skoro z tego powodu występują u niego nerwowość, napięcie, tendencje do obniżenia nastroju, drażliwość, poczucie mniejszej wartości. Skutkiem wypadku jest też jak wspomniano uszkodzenie stawu barkowego i związane z tym ograniczenie ruchu odwiedzenia i zgięcia tego stawu. Bezpośrednio po zabiegu powód walczył o życie. Sąd mając powyższe względy na uwadze doszedł więc do przekonania, że kwota 140.000,00 zł, o którą powiększyć należy wypłaconą już przez pozwaną kwotę 60.000,00 zł zadośćuczynienia będzie odpowiednia do rozmiaru uszczerbku na zdrowiu jakiego powód doznał i związanych z nim krzywd i cierpień. Oddalając żądanie ponad tę kwotę , Sąd miał na uwadze, że powód nie wykazał wszystkich okoliczności na które powoływał się uzasadniając swoje roszczenie. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby problemy okulistyczne, których istnienie powód wiązał z wypadkiem pozostawały istotnie w związku przyczynowym z tym zdarzeniem. Zbyt skromnie powód wykazał też problemy psychiatryczne na które przede wszystkim powołuje się. Opinia biegłego psychiatry jest jak sam biegły określał niepełna, wobec braku możliwości osobistego badania powoda. Biegły podkreślał wręcz konieczność przeprowadzenia uzupełniającego badania w tym zakresie, jednak strona powodowa z takim wnioskiem nie wystąpiła, nie zakwestionowała też opinii w tym zakresie /podobnie jak i stron pozwana/. Powód domagał się także ustalenia odpowiedzialności pozwanej za ewentualne przyszłe następstwa wypadku. Roszczenie powoda w tym względzie zostało dostatecznie wykazane. Rozstrój zdrowia powoda spowodowany wypadkiem trwa do tej pory, jak wynika z opinii biegłych sądowej rokowania są niepewne. Możliwe jest na przykład, że powód będzie musiał poddać się zabiegowi urologicznemu, w związku z czym zasadnie można liczyć się z kolejnymi negatywnymi skutkami zdarzenia z 11 maja 2011 roku, zaś interes prawny powoda w ustaleniu odpowiedzialności pozwanej za ewentualne przyszłe skutki wypadku jest w tej sytuacji oczywisty. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 98 kpc.