Wyrok I C 158/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicac

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 158/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Newiak Protokolant: st. sekr. sądowy Krystyna Dudek po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2010 r. w Katowicach sprawy z powództwa J. Ś. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Aresztu Śledczego w M. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwotę 3000 zł ( trzy tysiące złotych) z ustawowymi odsetkami od 29 marca 2010r; 2. w pozostałym zakresie powództwo oddala; 3. nie obciąża powoda pozostałymi kosztami procesu; 4. odstępuje od obciążenia powoda kosztami sądowymi od zasądzonego roszczenia. Sygn. akt I C 158/10 UZASADNIENIE Powód J. Ś. domagał się od Skarbu Państwa – Dyrektora Aresztu Śledczego w M. zasądzenia kwoty 100 000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu, w tym kwoty 80 000 zł tytułem odszkodowania, a kwoty 20 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Powód domagał się także zasądzenia kosztów procesu. Uzasadniając stanowisko podał, iż przebywał w Areszcie Śledczym w M. w okresie od 13 marca 2002r. do 16 stycznia 2004r. i od 27 stycznia 2007r. do 16 grudnia 2009r. W ocenie powoda pozwany nie zapewnił warunków bytowych, jakie w myśl prawa powinien był zapewnić. Powód zarzucił, iż w przedmiotowym Areszcie Śledczym występowało nadmierne przeludnienie, sanitariaty w pomieszczeniach mieszkalnych były niezabudowane, występowało zawilgocenie i zagrzybienie ścian, brak było przewodów wentylacyjnych w celach, występowała zbyt --- STRONA 2 --- wysoka temperatura w celach, brak było ćwiczeń fizycznych i zajęć kulturalno-oświatowych, brak dostępów do aktów prawnych oraz brak było warunków do utrzymania należytej higieny osobistej. Ponadto występowało niewłaściwe wyżywienie, łaźnia była brudna, utrudniano mu kontakty z rodziną, nie zapewniano odpowiedniej temperatury zimą, powodowano zagrożenie bezpieczeństwa osobistego przez umieszczanie w jednej celi osób o różnych stopniach demoralizacji, kantyna funkcjonowała w sposób niewłaściwy, zawyżano ceny towarów, system opieki zdrowotnej był niewydolny oraz umieszczano razem osoby palące z niepalącymi. Pozwany Skarb Państwa – Dyrektor Aresztu Śledczego w M. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów procesu na rzecz pozwanego w tym kosztów reprezentacji przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa (odpowiedź na pozew k. 37-52). Uzasadniając swe stanowisko podał, iż część roszczeń powoda uległa przedawnieniu, gdyż zdarzenia stanowiące podstawę roszczenia, powstałe przed dniem 9 marca 2007r. wraz z upływem trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 442 1 § 1 k.c., przedawniły się. Ponadto w ocenie pozwanego powód nie wykazał żadnej z przesłanek odszkodowania oraz zadośćuczynienia. Odnośnie odszkodowania powód nie wykazał szkody, ani związku przyczynowego. W kwestii zadośćuczynienia powód nie wskazał na czym miałaby polegać jego krzywda, nie wykazał bezprawności w działaniu pozwanego. W kwestii osadzenia powoda w warunkach w których powierzchna celi mieszkalnej wynosiła poniżej 3 m 2 na skazanego, w ocenie pozwanego, działanie nie było bezprawne, gdyż było ono zgodne z art. 248 § 1 k.k.w. i mieściło się w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny. Wyposażenie cel mieszkalnych w Areszcie Śledczym w M. jest zgodne z przepisami odpowiedniego rozporządzenia, a cele te poddawane są one bieżącym remontom. Posiłki wydawane osadzonym sprawdzane są przez przedstawicieli służby zdrowia. Powód każdorazowo osadzony był ze współosadzonymi zgodnie z art. 82 k.k.w., ponadto powód zadeklarował na piśmie, iż jest osobą palącą wyroby tytoniowe. Powód miał możliwość korzystania z zajęć kulturalno-oświatowych. Obowiązujące kodeksy dostępne są u wychowawcy danego oddziału. Ceny występujące w kantynie Aresztu Śledczego porównywalne są z cenami w okolicznych sklepach ogólnospożywczych. Podniesiono także, iż powód nie wskazał konkretnego przypadku zaniedbań służb medycznych Aresztu. Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Powód J. Ś. przebywał w Areszcie Śledczym w M. w okresie od 13 marca 2002r. do 16 stycznia 2004r. i od 27 stycznia 2007r. do 16 grudnia 2009r., początkowo jako osoba tymczasowo aresztowana, a następnie jako odbywająca karę pozbawienia wolności, w związku z popełnieniem przestępstw rozboju, kradzieży i oszustw (dowód – zeznania powoda k. 90-91). Areszt Śledczy w M. należy do aresztów, w których liczba osadzonych przekracza ogólną liczbę przeznaczonych dla nich miejsc, przy uwzględnieniu normy, iż na jednego osadzonego winno przypadać co najmniej 3 m 2 powierzchni celi. Z tego powodu Dyrektor tegoż Aresztu ustawicznie w okresie od września 2008r. do października 2009r. podejmował kolejne decyzje o umieszczeniu osadzonych na czas określony w warunkach, w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 , o czym każdorazowo informował właściwego miejscowo Sędziego Penitencjarnego. Przeludnienie to w miesiącu styczniu 2008r. wyrażało się w przekroczeniu o 12 % liczby miejsc dla osadzonych w Areszcie i dotyczyło 92 cel mieszkalnych. W lutym 2008r. przeludnienie w przedmiotowej placówce penitencjarnej wyrażało się w przekroczeniu o 6 % liczby miejsc dla osadzonych i dotyczyło 73 cel mieszkalnych. W maju 2008r. liczba miejsc dla osadzonych w wymienionej placówce penitencjarnej została przekroczona o 14,5 %, a przeludnienie dotyczyło 79 cel mieszkalnych. W czerwcu 2008r. liczba miejsc dla osadzonych w wymienionej placówce penitencjarnej została przekroczona o 5,2 %, a przeludnienie dotyczyło 74 cel mieszkalnych. W lipcu 2008r. liczba miejsc dla osadzonych w wymienionej placówce penitencjarnej została przekroczona o 7,2 %, a przeludnienie dotyczyło 70 cel mieszkalnych. Z kolei w sierpniu 2008r. liczba miejsc dla osadzonych w wymienionej placówce penitencjarnej została przekroczona o 4,1 %, a przeludnienie obejmowało 76 cel mieszkalnych (dowody: decyzje Dyrektora Aresztu Śledczego w M. z okresu od września 2008r. do października 2009r. wraz z zawiadomieniami --- STRONA 3 --- kierowanymi do Sądu Okręgowego w Katowicach k. 60-76, wykazy cel w których powierzchnia mieszkalna na 1 osobę wynosi mniej niż 3 m 2 na osobę k. 53-58). Dnia 26 sierpnia 2009r. poddano Areszt Śledczy w M. kontroli sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w K.. Wówczas poddano kontroli sanitarno-technicznej cele nr 126,129,131,132,136, 141. Trzy z pośród tych cel były niezamieszkałe i przeznaczone do remontu, a w pozostałych nie stwierdzono śladów zawilgocenia na ścianach i suficie, natomiast występowały ubytki w tynku oraz w płytkach podłogowych PCV. We wszystkich tych celach tzw. kąciki sanitarne oddzielone były od pozostałej części celi zasłonami z tkanin. Poddano także kontroli cele nr 134,135, 137,139,140 i 142. Były to cele wyremontowane, z zabudowanymi kącikami sanitarnymi, a na podłogach położone były płytki ceramiczne. Nie stwierdzono tam śladów zawilgocenia. Skontrolowano także cele nr 3, 7, 17, 18, 19, 29, 85, 86 i 56. W celach tych nie stwierdzono zawilgocenia. Wietrzenie cel mieszkalnych polegało jedynie na otwieraniu okien, gdyż cele dysponowały jedynie kratką wentylacyjną, umieszczoną na ścianie łączącej daną celę z korytarzem. (dowód - protokół kontroli nr NS/HKis/ (...) k. 83-86). W dniu 19 października 2009r. również poddano Areszt Śledczy w M. kontroli sanitarnej Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w K., w kwestii temperatur wydawanych osadzonym posiłków. W dniu kontroli 33 posiłki wydano z termosów, a pozostałych 361 obiadów wydano z garnków kuchennych ze stali nierdzewnej z pokrywką. Z uwagi na temperaturę wydawanych posiłków oraz procedurę ich wydawania nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości (dowód – protokół kontroli sanitarnej nr (...) k. 77-78). Tego samego dnia Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w K., poddał wymienioną placówkę penitencjarną również inspekcji ogólnej. W trakcie inspekcji kontroli poddano jedynie celę nr 129, która była wyłączona z użytkowania. Stwierdzono wówczas, iż brak jest wentylacji w celi, ściany w celi były suche, nie stwierdzono wilgoci na ścianach i suficie, a jedynie małe ubytki tynku w lamperii. Na parterze budynku umiejscowiona była łaźnia, której ściany były wyłożone kafelkami. Przy łaźni znajdowały się dwa okienka. Osadzeni przed skorzystaniem z natrysku łaźni do okienka znajdującego się po prawej stronie oddają brudną bieliznę, pościel i ręczniki, a czystą odbierają z okienka po lewej stronie. W czasie przedmiotowej kontroli na półkach magazynu znajdowała się wyłącznie bielizna czysta. Nie stwierdzono podczas kontroli żadnych nieprawidłowości (dowód – protokół kontroli nr NS/HKis/ (...) k. 79-82). Warunki panujące w celach Aresztu Śledczego, w których przebywał powód były nieodpowiednie. W niektórych celach występowała wilgoć, czego skutkiem było występowanie jednocześnie nieprzyjemnej woni, zwłaszcza, że cele były przeludnione. Ponadto na ścianach niektórych cel widoczny był grzyb. Umieszczone w celach kąciki sanitarne zawierające ubikację, najczęściej były nieodpowiednio oddzielone od pozostałej części celi, co powodowało, iż powód zmuszony do załatwiania potrzeb fizjologicznych w takich warunkach czuł się poniżony. W celach występowały insekty. Cele mieszkalne sprzątane były przez umieszczonych w nich osadzonych, przy czym nie zapewniono im środków umożliwiających zmywanie podłogi (dowody: zeznania powoda k. 90-91, zeznania świadka M. M. k. 104, zeznania świadka B. J. k. 104-105). Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o wskazane wyżej dowody. Dowody z dokumentów przedłożonych przez strony pod względem treści i formy nie budziły wątpliwości Sądu, toteż dały podstawy do poczynienia ustaleń faktycznych. Zeznania przesłuchanych w sprawie świadków nie pozostawały ze sobą w sprzeczności, a okoliczności w nich przedstawione korelowały ze sobą. Jednakże w ocenie Sądu, należało ostrożnie ocenić okoliczności dotyczące warunków pobytu w powyższym Areszcie, przedstawione w zeznaniach powoda oraz świadków, bowiem w interesie procesowym powoda leżało jak najniekorzystniejsze przedstawienie tych warunków, zaś współosadzeni zapewne solidaryzowali się z powodem. W związku z tym okoliczności dotyczące nieodpowiedniej opieki medycznej w przedmiotowym Areszcie, w ocenie Sądu były skutkiem, subiektywnego odczucia powoda, a zeznania świadka M. G., która również wyraziła zastrzeżenia w tym zakresie, nie mogły stanowić dowodu tego typu okoliczności, bowiem kwestia zastosowania określonych metod leczenia, wymaga wiedzy specjalistycznej z zakresu medycyny, a tego typu okoliczności mogą być dowodzone jedynie w oparciu o opinię biegłego. --- STRONA 4 --- W kwestii obecności wilgoci, grzyba na ścianach oraz insektów w niektórych celach mieszkalnych powyższego Aresztu Sąd poczynił ustalenia faktyczne w oparciu o całkowicie zbieżne zeznania świadków oraz powoda, bowiem złożone w sprawie protokoły inspekcji sanitarnych dokumentowały kontrole, w których tylko niektóre z cel mieszkalnych poddano kontroli, a nie wszystkie cele mieszkalne. Tym samym Sąd nie kwestionował autentyczności czy rzetelności przedłożonych protokołów z kontroli, lecz jedynie miał na uwadze, iż przedmiotem powyższych kontroli nie był cały obszar, przedmiotowego Aresztu Śledczego, w którym umiejscawiani są osadzeni. Sąd zważył, co następuje. Niespornym było, iż w Areszcie Śledczym w M. występowało przeludnienie, a na jednego osadzonego przypadało mniej niż 3 m 2 powierzchni celi. Okoliczności sporne stanowiły inne warunki bytowe w osadzonych w tym Areszcie, które ustalono jak wyżej w oparciu o powołany materiał dowodowy. Na wstępie należało rozważyć zarzut przedawnienia podniesiony przez stronę pozwaną. Roszczenie o zapłatę w związku z naruszeniem dobra osobistego, jako roszczenie majątkowe podlega przedawnieniu. Podstawą prawną żądania zadośćuczynienia w związku z naruszeniem dóbr osobistych jest art. 448 k.c. do którego odsyła art. 24 § 1 k.c. poprzez odwołanie się do zasad ogólnych dla możliwości żądania zadośćuczynienia. Art. 448 k.c. usystematyzowany jest w przepisach k.c. dotyczących czynów niedozwolonych, które ulegają przedawnieniu z mocy przepisu szczególnego tj. art. 442 k.c. Przepis ten stanowił, iż roszczenie ulega przedawnieniu z upływem terminu trzyletniego od dnia dowiedzenia się o szkodzie (odpowiednio krzywdzie) i o osobie obowiązanej do jej naprawienia (odpowiednio wyrównania). Należało przyjąć, iż powód najpóźniej w dniu zakończenia odbywania pierwszego okresu kary pozbawienia wolności tj. w dniu 16 stycznia 2004r. dowiedział się o swojej szkodzie i krzywdzie oraz o podmiocie zobowiązanym do ich naprawienia i wyrównania, zatem jego roszczenie o zadośćuczynienie oraz odszkodowanie za pobyt w przedmiotowej placówce w czasie od 13 marca 2002r. do 16 stycznia 2004r. uległo przedawnieniu w dniu 17 stycznia 2007r. Podstawę przedawnienia stanowił art. 442 § 1 k.c., a nie jak błędnie wskazał pozwany art. 442 1 § 1 k.c., bowiem zgodnie z ustawą z dnia 16 lutego 2007r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny, wprowadzony art. 442 1 k.c. ma zastosowanie jedynie do roszczeń powstałych wcześniej a nieprzedawnionych w chwili wejścia w życie tegoż przepisu tj. dnia 10 sierpnia 2007r. W myśl art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzona przez niezgodnie z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 28 lutego 2007r., sygn. akt V CSK 431/06, OSNC 2008/1/13: „Osadzenie skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności w przeludnionej celi, w której nie oddzielono urządzeń sanitarnych od reszty pomieszczenia i nie zapewniono wszystkim skazanym osobnego miejsca do spania, może stanowić naruszenie dóbr osobistych w postaci godności i prawa do intymności oraz uzasadniać odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. Ciężar dowodu, że warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych, spoczywa na pozwanym (art. 6 w zw. z art. 24 k.c.)”. Stanowisko SN w kwestii ciężaru dowodowego należy rozumieć w ten sposób, że powód dochodzący zadośćuczynienia w związku z warunkami pobytu w zakładzie karnym winien udowodnić fakt naruszenia dobra osobistego, natomiast pozwany, aby się obronić musi wykazać, iż warunki pobytu w zakładzie karnym wynikające z działania lub zaniechania, nie były efektem poczynań bezprawnych. Natomiast nie jest tak by cały ciężar dowodowy został przerzucony na stronę pozwaną. Państwo wykonując swoje uprawnienia władcze, w ramach imperium wykonując zadania represyjne, nie może ograniczać praw człowieka, w stopniu wyższym niż to wynika z zadań ochronnych i celu stosowanych środków. Z tego względu art. 110 § 2 k.k.w. przewiduje, że powierzchnia w celi mieszkalnej przypadająca na jednego skazanego nie może być mniejsza niż 3 m 2 . Przepis art. 248 § 1 k.k.w. do dnia utraty jego mocy tj. do dnia 6 grudnia 2009r. przewidywał, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach dyrektor aresztu śledczego mógł umieścić osadzonych, na czas określony w warunkach, w których powierzchnia w celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 . Jednakże przepis ten dopuszczał tylko przejściowe ograniczenie normy wynikającej z art. 110 § 2 k.k.w. i to w szczególnie uzasadnionych --- STRONA 5 --- przypadkach. Dodatkowo uznanie art. 248 § 1 k.k.w. przez Trybunał konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją RP wyklucza możliwość odwołania się przez pozwanego do zgodności działania z prawem i braku po stronie pozwanej bezprawności. Od dnia 6 grudnia 2009r. przepisy art. 110 § 2a - § 2i k.k.w. w sposób szczegółowy i konkretny określają przypadki, w których możliwe jest umieszczenie skazanego w celi, gdzie powierzchnia mieszkalna przypadająca na osadzonego wynosi mniej niż 3 m 2 . Analizując materiał dowodowy przedstawiony przez pozwanego należało stwierdzić, iż nie wykazał on, że umieszczenie powoda w celi nie spełniającej normy przestrzennej, nie stanowiło działania bezprawnego. Jak wyżej nadmieniono w okresie obowiązywania art. 248 § 1 k.k.w. przepis ten wymagał, aby umieszczenie skazanego było następstwem szczególnie uzasadnionego wypadku, następowało ono na czas określony, a o umieszczeniu należało niezwłocznie powiadomić sędziego penitencjarnego. Pozwany przedłożył szereg decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w M. o umieszczeniu osadzonych na czas określony w warunkach w których powierzchnia celi na jedną osobę wynosi mniej niż 3 m 2 , jednakże decyzje te były ogólne, a nie indywidualne i stanowiły wielomiesięczną ciągłość, co świadczyło o sprzeczności z charakterem umieszczenia na czas określony. W kwestii pozostałych zarzutów powoda odnośnie warunków bytowych w przedmiotowym Areszcie Śledczym Sąd uznał, iż powód udowodnił, że niektóre cele tegoż Aresztu nie zapewniały prywatności przy korzystaniu z toalety, miały złą wentylację i występowały w nich insekty. Pomieszczenia niektórych cel były zawilgocone, występowały w nich na ścianach grzyby i było duszno. Okoliczności te potwierdzili zgodnie świadkowie powołani przez powoda, a pozostały materiał dowodowy nie wykluczył tych okoliczności. Sąd nie uznał za udowodnione okoliczności dotyczących braku zajęć i działalności kulturalno-oświatowej oraz ćwiczeń fizycznych w przedmiotowym Areszcie, bowiem świadkowie powoda, okoliczności tych nie potwierdzili, a brak było jakichkolwiek innych dowodów świadczących o takich okolicznościach. Jako działanie bezprawne naruszające dobro powoda, zarzucono brak dostępu do aktów prawnych, w tym i komentarzy do kodeksów, jednakże art. 79 b § 1 k.k.w. nakłada na zakład penitencjarny obowiązek zapoznania skazanego jedynie z podstawowymi aktami prawnymi dotyczącymi wykonywania kary pozbawienia wolności i porządkiem wewnętrznym zakładu karnego, a nie z wszelkimi możliwymi aktami prawnymi i publikacjami ich dotyczącymi. Powód mógł korzystać z biblioteki przedmiotowego Aresztu, a nieobszerny zasób jej zbiorów, nie można uznać za okoliczność dotyczącą bezprawności zaniechania pozwanego. W kwestii braku zapewnienia przez Areszt warunków do utrzymania higieny, Sąd uznał, iż powód nie udowodnił tej okoliczności. Brak było podstaw dla twierdzenia, iż powodowi nie wydawano środków czystości, a umożliwienie korzystania z łaźni tylko raz w tygodniu, stanowi działanie uprawnione, uwarunkowane przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. W kwestii zarzutu niewłaściwego wyżywienia w przedmiotowym Areszcie, należało przyjąć, iż był to zarzut niezasadny, bowiem jak wynikało z protokołu inspekcji sanitarnej zarówno temperatura posiłków jak i sposób ich podawania nie budziły żadnych zastrzeżeń organu kontrolującego. Odnośnie podniesionego przez powoda zastrzeżenia co do opieki medycznej, nie sposób przyjąć, by rzeczony Areszt odpowiedniej opieki medycznej nie zapewniał, gdyż brak było materiału dowodowego w sprawie świadczącego o takich okolicznościach. W kwestii zarzutu utrudniania przez administrację Aresztu kontaktów z osobami najbliższymi, powód sam w zeznaniach swych podał, iż zgodne z regulaminem, na który się powołał mógł dwa razy w tygodniu korzystać z aparatu telefonicznego, prowadząc rozmowę trwającą do 10 minut, z czego powód jak zeznał korzystał. Brak było zatem podstaw by poczynić jakiekolwiek zarzuty pod adresem administracji przedmiotowego Aresztu. --- STRONA 6 --- W kwestii zarzutu umieszczenia w Areszcie palących tytoń osadzonych w celach z niepalącymi, należało zważyć, iż powód w ogóle nie odniósł się do stanowiska strony pozwanej, która podała że powód sam zadeklarował na piśmie, iż korzysta z wyrobów tytoniowych. Z tego względu Sąd uznał, iż powód jako że nie zaprzeczył twierdzeniu pozwanego w tym zakresie, zatem przyznał ten fakt, zatem jako że powód należał do społeczności palącej tytoń, to nie można mówić o naruszeniu jego dobra osobistego poprzez umieszczenie go w jednej celi z osobami niepalącymi wyrobów tytoniowych. Pozostałe zarzuty powoda odnośnie funkcjonowania przedmiotowego Aresztu w ocenie Sadu, były niezasadne i stanowiły efekt wyłącznie subiektywnego odczucia powoda. Wracając do wskazanych wyżej udowodnionych przez stronę powodową, uchybień w zakresie warunków bytowych w przedmiotowym Areszcie Śledczym podkreślić należy, że powód, jako osoba skazana na karę pozbawienia wolności ma zagwarantowane przez prawo warunki odbywania tej kary. Określone są one szczegółowo w przepisach kodeksu karnego wykonawczego, a przede wszystkim wypływają wprost z norm ustawy zasadniczej i wiążących Polskę norm prawa międzynarodowego, zwłaszcza art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, zakazującej poniżającego traktowania lub karania. Odbywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionych celach, stanowi przejaw poniżającego traktowania, prowadzącego do naruszenia godności osób pozbawionych wolności, zwłaszcza że efekt przeludnienia połączony jest to z niehigienicznymi warunkami panującymi w celi, gdzie zachodzi konieczność przebywa w tym samym pomieszczeniu z osobą załatwiającą potrzeby fizjologiczne w miejscu nieoddzielonym odpowiednio od reszty celi, przy jednoczesnym braku odpowiedniej wentylacji. Sądy orzekając wobec oskarżonych bezwzględne kary pozbawienia wolności, winny zapewnić skazanym należyte warunki odbywania przez nich tej kary. Nie może być zatem tak, iż państwo egzekwuje wobec oskarżonego z całą stanowczością niezastosowanie się do porządku prawnego, a jednocześnie samo, poprzez powoływanie się na okoliczności takie jak przeludnienia w jednostkach penitencjarnych, może uchylać się od odpowiedzialności za nie wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na nie ustawą. Powód wykazał, iż odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w M. przez okres blisko dwóch lat od 13 marca 2002r. do 16 stycznia 2004r. oraz przez okres blisko trzech lat od 27 stycznia 2007r. do 16 grudnia 2009r., w warunkach w których pobyt uwłaczał godności ludzkiej, a tym samym naruszał dobro osobiste powoda, wyrządzając mu krzywdę ponad dolegliwość wynikającą z odbywania kary pozbawienia wolności, za którą odpowiedzialność na podstawie art. 417 k.c. w zw. z art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. ponosi Skarb Państwa. W związku z powyższym powód zasadnie domagał się zadośćuczynienia, wobec naruszeniem jego dóbr osobistych, przy czym jak wyżej podniesiono roszczenie powoda dotyczące okresu od 13 marca 2002r. do 16 stycznia 2004r. uległo przedawnieniu. Niemniej jednak mając na uwadze, iż powód przebywał w powyższym Areszcie w okresie niespełna trzech lat od 27 stycznia 2007r. do 16 grudnia 2009r. Sad przyjął, iż rozmiar krzywdy powoda rekompensować będzie kwota 3 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Jednocześnie należało zauważyć, iż przy określeniu wysokości zadośćuczynienia Sąd wziął pod uwagę kryterium aktualnych warunków i przeciętnej stopy życiowej, związanych z koniecznością uwzględnienia stanowiska judykatury w podobnych postępowaniach. Sąd jest zdania, iż tak oceniona wysokość zadośćuczynienia stanowi wartość ekonomicznie odczuwalną przez powoda i może stanowić kompensatę doznanych przez niego krzywd w postaci naruszenia dóbr osobistych, w szczególności jego godności. Rozmiar krzywdy powoda nie uzasadniał zadośćuczynienia w takim rozmiarze, którego w pozwie domagał się powód. Jego żądanie było aż nadto wygórowane i nie odpowiadało ani rozmiarowi krzywdy, ani nie uwzględniało obecnych stosunków majątkowych, dlatego powództwo o zadośćuczynienie w pozostałym zakresie zostało oddalone. W kwestii roszczenia o odszkodowanie, Sąd przyjął, iż powód z uchybieniem ciężarowi dowodowemu, wynikającemu z art. 6 k.c. nie udowodnił żadnej z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. Powód nawet nie podniósł na czym polegała szkodą majątkowa, rzekomo wyrządzona mu przez Skarb Państwa pobytem w przedmiotowej placówce. Nie sposób zatem było odnieść się do roszczenia powoda w zakresie odszkodowania, a zatem jako niezasadne, z powodu braku udowodnienia roszczenie to podlegało oddaleniu. --- STRONA 7 --- Odsetki ustawowe od zasądzonego zadośćuczynienia na podstawie art. 481 § 1 k.c. przyznano od dnia doręczenia Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa odpisu pozwu, tj. od dnia 29 marca 2010r., bowiem powód nie wzywał wcześniej strony pozwanej do dobrowolnego spełnienia świadczenia, a pozwany dowiedział się o jego roszczeniu, dopiero wraz z otrzymaniem odpisu pozwu. W związku z tym roszczenie odsetkowe powoda w pozostałym zakresie jako niezasadne podlegało oddaleniu. O kosztach procesu orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c. oraz odpowiednio o kosztach sądowych na mocy art. 113 ust. 4 u.k.s. odstępując od obciążania nimi powoda, bowiem jego sytuacja majątkowa, prowadzi do wniosku, iż pokrycie tych kosztów mogłoby stanowić dla niego nadmierny uszczerbek, zaś koszty sądowe pochłonęłyby całe zasądzone roszczenie, a charakter sprawy w tym wartość przedmiotu sporu zależała od subiektywnego odczuwania przez powoda poczucia jego krzywdy, co miało znaczenie przy ocenie sprawy jako przypadku szczególnie uzasadnionego.