Wyrok I C 1575/12-

--- STRONA 1 --- sygn.a1<± Ic 1575/12 _ :¬`.i." _ 'H ¬'F'._3Š='-I-F |'Í',Ĺ-',`„"'-_ _ 'łşafz - '_ " I Pią Ń ¬r'|'|-.- 'IE :flw 4..., '-52|. IE WYROK 4 PW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ - Dnia 31 marca 2014r. sąd Okręgowy W Świdnicy wydział I Cywilny W składzie następującym: - Przewodniczący : SSO. Mkadiusz Marcia Protokolant :I Magdalena Kiełbus I po rozpoznaniu W dniu 18 marca 20114 r. W Świdnicy p na rozprawie ' sprawy z powództwa li L y 1 S1 ___ przeciwko _Regionalnemu y _ " W _, o zapłatę " I. powództwo oddala, I II. zasądza od' puowoda na rzecz. strony pozwanej 1.584,49 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, nieobciążając go tym obowiązkiem W pozostałej. części; V --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1575/12 - ' Uzasadnienie Pozwem z dnia 19 lipa 20 r. powód E ES1 domagał sie: - zasadzenia od pozwanego Regionalnego Ł g _,_ _._,..--...._, ......__,,. __ _ w Ś' __ _-a jego rzecz kwoty 170.000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, - zasądzenia od pozwane'g'o na rzecz _powoda renty w kwocie po 2200 zł miesięcznie, 'płatne do rąk przedstawiciela ustawowego do 15 każdego miesiąca z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, = - zasądzenia odpozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych " _ _ ' _ W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż w dniu 23 -lutego 2006 r. w pozwanej placówce miał' miejsce przedwczesny poród -siłami natury małoletniego E; S. - __, . Zarzucał, iżporód ten odbył się bez wcześniejszego przeprowadzenia stosownych w tej mierze a- niezbędnych badań prenatalnych. Nadto podjęto błędną decyzję o przeprowadzeniu porodu fizjologicznego w sytuacji. potrzeby przeprowadzenia cesarskiego cięcia. Zdaniem ' powoda na skutek nieprawidłowości w działaniach personelu medycznego pozwanego szpitala zarówno przed, jak i w trakcie porodu wystąpiło u noworodka niedotlenienie okołoporodowe oraz stwierdzono występowanie- krwiaka czaszkowego okolicy potylicznej. Podnosił, iż w wyniku _przeprowadzonych w 2012 r. badań rozpoznano u małoletniego: mózgowe porażenie dziecięce- stan po niedotlenieniu okołoporodowym, encefalopatię niedokrwienno- niedotleniową, z opóżnionym rozwojem mowy jako uszkodzenie mózgu z niedotlenienia niesklasyfikowanego gdzie indziej, motoryczną afazję rozwojowa. - ' ' _ - Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie'powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. -' _ Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, -iż w postępowaniu personelu medycznego SP '. ” nie stwierdzono żadnych uchybień. Postępowanie diagnostyczne- teraoeutvczne zarówno u A; f S1 _ _ jak i małoletniego E: _ S1 .- _„_ zostało przeprowadzone zgodnie z najlepszymi- regułami sztuki lekarskiej, żadne błędy w sztuce lekarskiej, jakiekolwiek zaniedbania i zaniechania ze strony personelu medycznego pozwanego nie miały miejsca. - . _ Sąd 1_1s_talÍł.__I`1eStęp_uj_ący stali Ĺtlklşyezliyg _ " Ciąża A St _| miała prawidłowy -przebieg; w jej 'trakcie nie występowały u A. St - wymioty, krwawienia, czy choroby. Pozostawała pod stałą kontrolą ginekologiczna. Była' to jej druga ciąża. 'Poprzedni poród odbył się o czasie urodzeniem siłami natury żywego noworodka. - -W dniu 22 lutego ok._godz. 7.-00" u 1-- y S :iej (lat 33) rozpoczęło się sączenie .płynu owodniowego. Ciężarna nie podjęła .wówczas żadnych d-ziałań mających na celu skontrolowanie stanu płodu, co stwarzało potencjalne ryzyko dla płodu i ciężarnej, grożąc powikłaniami. Dopiero następnego dnia, tj. 23 lutego 2006 r. ok. godz. 16.20 zgłosiła się do lekarza prowadzącego-- ` . Dr . Po potwierdzeniu odpływania płynu owodniowego została skierowana do szpitala. Ok. godz. 17.00 zgłosiła się do Oddziału ___ SP 2 = ` _ z odpływaniem lekko zaróżowionego płynu owodniowego oraz --- STRONA 3 --- początkową czynnością skurczową, rozwarciem zewn. 3/4 cm, wew. 6 cm. Był to nominalnie (wg daty zatrzymania miesiączki) ok. 36 tydzień ciąży. Według USG był to ok. 37- 39 tydzień ciąży, tj. ciąża donoszona. Ok. 2 tygodnie przed przyjęciem do szpitala nastąpiło opuszczenie dna macicy. Przy przyjęciu do szpitala zachowane ogólnie przyjęte reguły. Badanie wewnętrzne wykonane o godz. 17.00 i 17.30 potwierdziły rozwieranie się szyjki macicy. Wykonano zapis _KTG (wynik prawidłowy), pobrano badania podstawowe (wartość parametrów rnorfologii była w normie, stwierdzono podwyższony poziom CRP mogący świadczyć o rozuoczynającej -się infekcji), podano antybiotyk. Przed porodem zmierzono A. St . j wymiary miednicy kostnej (prawidłowe). Po ok. 4 godzinach porodu stwierdzono pełne rozwarcie. P0 kolejnych 10 minutach, .po wcześniejszym nacięciu krocza o godz. 21.10 siłami natury (ułożenie główkowe) urodził się E1 I S” i; masa ciała 3200 g, długość- 53 cm, obwód główki- 33 cm, obwód klatki piersiowej- 34 cm. Dziecko otrzymało 8 punktów w skali Apgar (w dobrym stanie) w tym: czynność serca- 2 punkty, czynność oddechowa- 2 punkty, napięcie mięśniowe- 1 punkt, reakcja na cewnik- 2 punkty, kolor skóry- 1 punkt- ( czerwona, pokryta mazią płodową, -wykazywała cechy wcześniactwa). Po kolejnych 10 minutach urodzono całe łożysko. _ - Przebieg I -i II okresu porodu oraz połogu był prawidłowy. Czas trwania porodu spełniał kryteria prawidłowego postępu porodu. Potencjalne wykonanie' cięcia cesarskiego przy prawidłowym zapisie KTG i relatywnie szybkim postępie porodu nie było wymagane. " ' Tuż po porodzie u mał. E 1 wykonano badanie poziomu cukru- 48 mg, pobrano krew na badaniachelniczne i morfologię. . W badaniu fizykalnym E' ' 1 S1 _ _ oz stan dobry, żywotność dobra (głośny krzyk po 40 sekundach), czaszka symetryczna, przedgłowie; 'brzuch miękki, kończyny wykształcone prawidłowo, odwodzenie w stawach biodrowych w normie, krwiak czaszkowy, krwiak okolicy potylicznej na skórze głowy w okolicy potylicznej- nie dotyczący struktur mózgu. _ ' dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39, 77-124 częściowo zeznania świadka A _ .St .- k. 149 częściowo przesłuchanie przedstawiciela ustawowego mał. N _ S1 _ - k. 255 - ' opinia Instytutu Centrum Zdrowia Matki Polki- k. 208- 213 Krwiak okolicy potylicznej na skórze głowy w okolicy potylicznej może dotyczyć zjawiska tzw. przedgłowia- ograniczony obrzęk skóry głowy związany z zastojem zylnym wywołanym uciskiem. na tkanki miękkie głowy podczas przechodzenia przez kanał rodny) lub krwiaka podkostnowego- nagromadzenie krwi w przestrzeni podkostnowej kości czaszki związany zwykle z przerwaniem ciągłości naczyń krwionośnych wywołanych uciskiem na tkanki miękkie głowy podczas przechodzenia przez kanał rodny bądż zabiegami położniczymi. Zarówno krwiak pod-kostnowy jak ipodczepcowy nie wiążą się z przekroczeniem bariery kości czaszki, opon mózgowych i pot_encjalnym uszkodzeniem struktur- mózgowia. 'Są przemij aj ące i zwykle nie wymagają interwencji. Krwiak czaszkowy nie jest możliwy do wykrycia podczas palpacyjnego badania. - _ ' ` Zagrożenie niedotlenieniem u płodu moze sugerować 'ocena dopplerowska w tętnicy' pępowinowej Usg przezciemiączkowe może wychwycić wczesne zmiany leukomalacyjne u noworodka. Badania te przeznaczone. są jednak tylko dla przypadków z grupy zagrożenia lub są wykonywane rutynowo w ośrodkach 3-go --- STRONA 4 --- stopnia referencyjności opieki położnicznej. S: nie jest ośrodkiem referencyjnym. ` dowód: opinia Instytutu Centrum -Zdrowia matki Polki wraz z 'opinią uzupełniającą - k. 208- 213, 233-234 0 1 I 1 W trakcie całego pobytu w oddziale noworodkowym mał. E: przebywał z matką- w łóżeczko w systemie rooming-in (w pełni sprawna termoregulacja świadczącą o dojrzałości dziecka), karm-iony 'piersią 'na' -' żądanie, ssał dobrze, przybierał na wadze. Wykonane badania dodatkowe (w związku z PROM) nie wykazały odchyleń od normy. W dniu 24 lutego pojawił się u dziecka ślad żółtaczki, od 25 lutego do 2 marca małoletni leżał w inkubatorze, leczony fototerapią. Poziom- bilirubiny w dniu 25 lutego 2006 r. wynosił 12,4 mg/dl (norma 0,2- 1,3)-, -potem stopniowowzrastał- 26.02.2006 r- 14,2 mg/dl, 28.02.2006 r.--14.9 mg/dl. W dacie opuszczenia szpitala poziom ten wynosił 10,2 mg/dl._ Poziom bilirubiny osiągnięty przez E: S1 . _ _ › nie był na tyle wysoki, aby doprowadzić 'do 'uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego dziecka. - ~ W dniu 2 marca 2006 r., tj w ósmej dobie życia noworodka wypisane do domu- waga w dacie wypisu- 3-.08o g, stan 'ogólny dziecka- dobry, krązeniowo i oddechowo w normie, skóra różowa, bez wykwitów patologicznych, stan - neurologiczny prawidłowy. Matkę poinformowano 0 badaniach przesiewowych, szczepieniach, karmieniu piersią, wizytach w poradni ,,D”. ' dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39, 77-124 ' ` ' - -częściowo zeznania świadka A 1 St ' `o- k. 149 - opinia Instytutu Centrum Zdrowia matki Polki- k. 208- 2-13 . - . Rozwój motoryczny E: 1 St - _ J w okresie nielnowlęcym przebiegał w granicach normy- siadał w 7 mz, chodził w 13 mż. Nie raczkował, poruszał się-na siedzące z podwiniętą jedną nogą. Ok. 2 roku zycia u mał. E1 .S zaczęto obserwować opóźniony' rozwój ruchowy oraz brak rozwoju mowy- pierwsze słowa ok. 3 roku życia-. Dziecko 'przejawiało również zaburzenia zachowania i emocji oraz rozwoju. 'W 3- roku życia został objęty terapią logopedyczną. Obecnie w ramach wczesnego wspomagania rozwoju czyni postępy- buduje proste zdania. ' " ' dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39 ` . ' ' zeznania świadka A1 S1 ____ 1- k. 149 przesłuchanie przedstawiciela ustawowego mał. A1 .y S' k. 255 . Zapisy EEG z 2009 r. wykonane u powoda wykazywały niewielkie zmiany w okolicy - ciemieniowo- potylicznej prawej. Przeprowadzone w kwietniu 2012 r. badanie rezonansem magnetycznym wykazało drobne -ogniska w istocie białej okolicy czołowo- ciemieniowej najprawdopodobniej na- tle zmian naczyniopochodnych. Zdiagnozowano u niego encefalopatię statyczną niedokrwienno- niedotleniową ( wopisie rozpoznanie przypisane do kodu- ICD10, G93.1- inne _zburzenia mózgu- uszkodzenie mózgu z niedotlenienia niesklasyfikowane gdzie indziej, które nie obejmują stanów wikłających ciążę i poród) z opóżnionym rozwojem mowy oraz afazję motoryczną rozwojową. W stanie przedmiotowym neurologicznym u Emila Starczewskiego występują: okresowe mrużenie powiek, dyskretny zez rozbieżny OP, mimiczna- symetria ust na niekorzyść strony lewej, krótkie wędzidełko języka, język hipotoniczny, niesymetryczny ruchowo, mowa dysartryczna, napięcie mięśniowe nieznacznie obniżone, niezgrabność ruchowa, ślinotok, apraksja mowy, w kończynach odruchy żwawe, symetryczne, objawy piramidowe nieobecne. '* --- STRONA 5 --- dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39 . E1 St jest dzieckiem pogodnym, przejawia dużą gotowość komunikacyjną. Ogólny rozwój intelektualny kształtuje się w dolnej granicy normy wiekowej. Możliwości chłopca są dużo większe, ale brak komunikacji werbalnej powoduje, ze wyniki badań są niższe. Badania sfery niewerbalnej wskazują, że mozliwości chłopca kształtują się powyżej przeciętnej dla wieku- dziecka. Ma bardzo dobrze rozwinięte operacje myślowe. Poprawnie rozwija się spostrzegawczość i pamięć wzrokowa oraz myślenie przez analogię oparte na materiale spostrzezeniowyrn. Rysunki mał. E1 są na poziomie bazgrot, ale zaczyna pojawiać się koło i krzyżyk. Komunikacja niewerbalna opanowana bardzo dobrze._ Dziecko, osiągnęło dojrzałość społeczną zgodnie z wiekiem. Rozumie i wykonuje proste polecenia. Chętnie uczestniczy w zabawach organizowanych całą grupą, przejawia zainteresowania proponowanymi działaniami; współdziała w zabawie, potrafi sam organizować sobie zabawy tematyczne. Przestrzega zasad obowiązujących w grupie oraz zasad bezpieczeństwa. Jest podatny na negatywne- wzorce zachowań i wpływ innych dzie_ci._ . _ _ _ _ ' W zakresie podstawowych czynności samoobsługowych jest samodzielny; wymaga jedynie. pomocy przy czynnościach precyzyjnych. Na niskim poziomie jest sprawność' grafomotoryczna. - - _ Nieprawidłowa jest budowa narządu mowy (gotyckie podniebienia) i niska sprawność motoryczna. Dziecko komunikuje się zrozumiałym dla siebie i najbliższego otoczenia specyficznym kodem samogłoskowym. Język jego jest hipototniczny, bezwładny, na dnie jamy ustnej. - E: jest sprawny fizycznie, porusza się samodzielnie. Występują jednak u niego zaburzenia koordynacji wzrokowo- słuchowo- ruchowej; .słabe napięcie mięśni i zaburzona precyzja ruchów. _ - . . Konieczna jest stymulacja rozwoju mowy i kontaktów społecznych, a- także rehabilitacja-. zalecane jest korzystanie 3 razy w tygodniu_ w sposób ciągły i systematyczny z zabiegów: ćwiczenia neurorozwojowe metodą DNS iVojty ( koszt 1 zabiegu- 70 zł), masaż. suchy- (koszt 1 zabiegu- 25 zł), masaz wirowy (koszt 1 zabiegu- 14 zł), terapia n_eurologopedyczna (koszt 1 zabiegu- 70 zł). Dziecko wymaga stałej, codziennej'pra-cy"zílo-gop*ed*ą;*kontroli"neurol'o'gi'cznej:"-- dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39 . zeznania świ_adkaA1 "'a St . . _,_ k. 149 y. _ ' Zaburzenia powstałe u E: 1 S1 - ___ nie pozostają w związku przyczynowym z' działaniami personelu medycznego SP 1 _ ' 1”, podjętymi w ramach opieki okołoporodowej i neonatologicznej. Charakter anomalii sugeruje tło wieloczynnikowe, bardzo trudne do precyzyjnego skategoryzowania. Zaburzenia te mogą mieć szereg przyczyn: urazy, infekcje wirusowe, bakteryjne, silne stany gorączkowe, nasilenie przechodzonych chorób wieku. dziecięcego, reakcje na szczepienia obowiązkowe i ponadstandardowe. dowód: opinia Instytutu Centrum Zdrowia matki Polki- k.- 208- 213 W marcu 2011 ( 4-25) mał. E przebywał w Ośrodku Rehabilitacyjnynr celem usprawnienia ruchowego. Zastosowano leczenie w postaci: terapii zajęciowej, kinezyterapii, basen, masaż klasyczny, punktoWy__ masaż twarzy, mfoterapia, -grota solna, inhalacje. - " - _ - --- STRONA 6 --- W okresie od 4 kwietnia 2012 r. do 7 kwietnia 2012 r. E. St M hospitalizowanv lwł w Dolnośląskim'-.. _ th _ __ _ .ka na Oddziale Ni .--¬,,_-_ .. _ _we W' ' ' I l dowód: dokumentacja medyczna- k. 9-39 W roku szkolnym 2011/2012 li S ti objęty był wczesnym wspomaganiem rozwoju dziecka w Szkole Podstawowej nr ' w' Ś _ ' dowód: pismo'-Starostwa Powiatowego w i __ lnia 21.10.2011 r.- k. 50 Orzeczeniem zi dnia ' 11 czerwca 2010 r. Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o 'Niepełnosprawności w -Ś E it został zaliczony 'do osób- niepełnosprawnych od-uro'dze'nia.. ` ~ " dowód: orzeczenie o niepełnosprawności- k. 55 Pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. powód reprezentowany przez pełnomocnika wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty 25'0.000,00' zł tytułem odszkodowania za zdarzenie medyczne' mające miejsce w dniu 23 lutego 2006 r. ' ' - - ' - dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty- k. 6--61 - " ' ' S_ą.d zważył co'11astępJ1je:_` . . . . '- - ` Powództwo było bezzasadn'e i jako takie podlegało oddaleniu. ' ' W niniejszym postępowaniu powóddochodził' roszczeń odszkodowawczych od S2 ' 1 „Is ' Wywodząc je '.z odpowiedzialności deliktowej pozwanego. Zasadności powyższych roszczeń powód dopatrywał się w fakcie zawinionych działań personelu medycznego pozwanej placówki skutkujących powstaniem u niego szeregu licznych zaburzeń rozwojowych. Przedstawiając przytoczenia faktyczne, z- którymi wiązał odpowiedzialność-szpitala wskazywał na uchybienia o charakterze zaniechania (nieprzeprowadzenie 'badań prenatalnych i innych badań) oraz błędny wybór sposobu rozwiązania ciąży A St - _ ej (podjęcie decyzji o przeprowadzeniu porodu fizjologicznego w sytuacji wskazań -' do 'przeprowadzenia' cięcia" cesarskiego). - ' Ządania wyartykułowane przez powoda znajdują "oparcie 'odpowiednio w przepisach: art. 445 § 1 k.c w zw. z art;'444 § 1 k.c ( zadośćuczynienie) .i art. 442 § 2 k.c (renta). Ewentualne uwzględnienie tych roszczeń uzależnione-'było -od ustalenia, czy pozwanemu można przypisać odpowiedzialność za zdiag-nozowane' u powoda zaburzenia. 'Pozwany istnienie podstawy swojej ' odpowiedzialności za uszczerbek na zdrowiu powoda konsekwentnie w toku całego postępowania 'kwestionował wskazując, iż w działaniach personelu 'medycznego pozwanego szpitala nie sposób doszukać się jakichkolwiek uchybień, których skutkiem byłoby “powstanie szkody upowoda. '. ' ' - ' - - ' .' -` Na okoliczność ustalenia ewentualnych uchybień i błędów personelu medycznego SP , . ” strony przedstawiły obszerną dokumentację medycz_ną'małoletniego E1 . St 'która pozwoliła' Sądowi na rzetelne ustalenie przebiegu porodu. Co do 'zasady treści, pochodze1iia, autentyczności, rzetelności wskazanych dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała, wobec czego Sąd uznał'je za wiarygodne, opierając się na nich przy ferowaniu rozstrzygnięcia, bowiem mogła one stanowić -materiał dowodowy zdatny do poczynienia -ustaleń faktycznych w sprawie. Z uwagi na konieczność ro'zstrzygni`ęcia w tym procesie sporu mającego podłoże w faktach, których oceny nie sposób dokon'ać bez posiadania wiedzy specjalnej, oczywistym pozostawało, że w sprawie kluczowym dowodem winien być dowód z opinii biegłych i taki też dopuszczone i'-przeprowadzono. --- STRONA 7 --- Odnosząc się do opinii Instytutu CZMP w Łodzi wskazać trzeba, iż opinia ta wydana została przez biegłych po szczegółowej -analizie całego zgromadzonego w aktach sprawy 'materiału dowodowego, przede wszystkim dokumentacji - medycznej przedstawionej przez powoda, w _ oparciu o dostępną wiedzę medyczną, z uwzględnieniem doświadczenia zawodowego. Kontrola opinii dokonana przez Sąd dała' podstawy, by przyjąć, iż opinia ta jawi się jako spójna, jasna, zrozumiała i jednoznaczna, w swej treści -wyczerpujące i jednoznacznie rozstrzyga -zagadnienia problemowe, jest należycie umotywowana, -a nadto zgodna z zasadami logicznego rozumowania. Sąd dokonując oceny przedmiotowej opinii nie dostrzegł w niej również żadnych uchybień, wobec czego nie miał ż_adnych wątpliwości, aby obdarzyć ją walorem wiarygodności, a wnioski z niej Wyplywające uznał za prawidłowa _ _ Biegli szczegółowo ustosunkowali się również do uwag powoda zgłoszonych w piśmie z dnia 7 listopada 2013 r., wyjaśniając wszelkie wątpliwe kwestie. Kolejne zastrzeżenia powoda zawarte w piśmie z dnia 19 lutego 2014 r. nie zawierały żadnych nowych _zarzutów podważających miarodajność opinii jako dowodu w sprawie i stanowiły w istocie polemikę dotyczącą przepisów regulujących zawód lekarza. Wbrew zarzutom powoda biegli nie unikali odpowiedzi na pytanie-: _czy_ brak dodatkowych badań (m.in_. ocena dopplerowska w tętnicy pępowinowej, usg przezciemiączkowe) był błędem w sztuce lekarskiej. Wskazalí oni wprost, iż badania sugerowane przez powoda nie były obowiązkowe, czy wręcz wskazane w przypadku porodu A I S1 aj, co zdaniem Sądu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że nie przeprowadzenie takowych badań w -żaden sposób nie naruszało przewidzianych przepisami procedur medycznych. Nadto skoro biegli specjaliści jednolicie uznali, iż działaniu pozwanych nie można zarzucić błędu w _ sztuce lekarskiej, szczegółowo argumentując swoje stanowisko, to kwestia ta w postępowaniu przed Sądem, została w sposób należyty wyjaśniona. _ - _ _ Ustalenia stanu faktvcznego sprawy dokonano również w oparciu o zeznania świadka A Ł St _,_ - oraz przedstawicielki ustawowej małoletniego powoda- A1 f' St _ _Zastrzec jednak należy, iż w oparciu o ich zeznania niemożliwy-m było -ustalenie odpowiedzialności strony pozwanej. Zarówno świadek, jak -i_ przedstawiciela ustawowa małoletniego-. E. St 1 'nie dysponowali fachową wiedzą medyczną, a tylko taka zdatna była do oceny poprawności przebiegu procesu porodu A y S1 ewentualnych n_ieprawi_dł_owości w działaniach personelu biorącego udział w tymże porodzie. Nadto znamienne jest także i to, że zeznania A y S' opierały się zasadniczo na jej własnych _odczuciach towarzyszących zdarzeniom, w których brała udział, nacechowane- były dużą dozą subiektywizmu, zniekształcającą rzeczywisty przebieg wydarzeń. _' . . _ Kierują się celowością art. 278 k.pc. Sądoddalił jako niezasadne wnioski dowodowe powoda zgłoszone w piśmie procesowym z_ dnia 3 września 2012 r. dotyczace przesłuchania w charakterze świadków B: Ł H _ i _ _, 'rócić trzeba uwagę, iż przedmiotem zeznań świadków powinny być spostrzeżenia świadka- własne, osobiste bądź usłyszane od innej osoby (świadek ze słuchu (testes ex andinü). Rolą świadka jest zatem relacjonowanie spostrzeżeń dotyczących -okoliczności faktycznych (faktów), rozumianych jako konkretne zdarzenia zaszłe w czasie i przestrzeni, stany świata zewnętrznego oraz przejawy wewnętrznego (psychicznego) życia człowieka. Od świadka natomiast nie mogą. pochodzić wiadomości specjalne, gdyż stanowi to przedmiot dowodu -z opinii biegłego (art. 278 kpc)- zadaniem biegłego jest poddanie tych okoliczności ocenie fachowej. Stąd też skoro kwestie, których Wyjaśnienia w drodze zeznań świadków domagał się powód nie były możliwe do rozstrzygnięcia ' 1. --- STRONA 8 --- bez posiadania fachowej wiedzy, właściwym środkiem dowodowyrn zmierzającyrn do ustalenia stanu - faktycznego w tym zakresie była opinia - biegłego. ' Odpowiedzialność pozwanego jako osoby prawnej świadczącej w rozpoznawanyln stanie faktycznym standardową usługę medyczną za pośrednictwem osób, którym wykonywanie określonych świadczeń zlecił należy rozpatrywać' w świetle art. 430 Kodeksu cywilnego, statuującego odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, Przepis ten stanowi, iż kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy wykonywaniu tej czynności podlega jego kierownictwo. i ma obowiązek stosować się do jego wskazówek, ten jest odpowiedzialny za-_ szkodę wyrządzoną z winy tej osoby przy - - wykonywaniu powierzonej _ - _ jej ' czynności. -' Przesłanki odpowiedzialności na podstawie art. 430 kc można ująć następująco: __ . - - a) szkoda została wyrządzoną osobie trzeciej przez podwładnego Między osobą powierzającą wykonanie czynności, a komu' czynność powierzono musi istnieć stosunek zwierzchnictwa i podp'orządkowania.- Zwierzchnikiem- jest ten, kto na własny rachunek powierza wykonanie czynności osobie, która przy' jej wykonywaniu podlega jego kierownictwu i ma obowiązek stosować .się do jego wskazówek. Podwładnym zaś jest osoba podlegająca -temu kierownictwa i mająca obowiązek stosowania się do poleceń danych jej przez zwierzchnika. Podwładny wykonuje czynność powierzoną mu przez zwierzchnika na „własny rachunek” tego ostatniego. Szczególne. znaczenie .dla stosunku zwierzchnik - podwładny ma to, że przymiot podwładnegowiąże się "z przyjęciem, iż nie jest on w-'wykonywaniu-danej czynności samodzielny. Stosunkiern podporządkowania obejmuje- się także działania zatrudnionych w zakładzie pracy fachowców, którym przysługuje stosunkowo-szeroki zakres samodzielności w _podejmowaniu decyzji, np. w odniesieniu do -działania lekarzy w zakresie' diagnozy i terapii. Sąd Najwyższy 'w wyroku z dnia z 8 stycznia 1965 r., II CR 2/65, opubl. OSP 1967, z. 9, poz. -220 uznał, iż mimo _samodzielności lekarzy, dokonujących czynności _'diagnostycznych' i terapeutycznych, powszechnie przyjmuje się na podstawie art." 430 k.c. odpowiedzialność jednostek organizacyjnych, na rachunek których lekarze wykonują te czynność; _Najczęściej podporządkowanie znajduje wyraz w _stosunku pracy, którego źródłem może być 'umowa o pracę, powołanie, mianowania, wybór oraz -Spółdzielczy stosunek pracy. _- b) wina podwładnego, . - - _ ' Normalnym następstwem winy jest szkoda wyrządzona przez podwładnego osobie trzeciej. Nie ponosi więc zwierzchnik odpowiedzialności, jeżeli szkoda nastąpiła wskutek przypadku, czy _działania siły wyższej, Ciężar dowodu winy podwładnego, powstania szkody ijej wysokości- zgodnie z rygorem art. 6 k.c- obciąża- dochodzącego ochrony sądowej, czyli poszkodowanego. Co istotne, dla zastosowania art. 430 kc nie jest natomiast wymagana jakakolwiek wina po stronie zwierzchnika. Odpowiada on bowiem -na zasadzie ryzyka, _ w- sposób bezwzględny, wyłączający możliwość ekskulpacji, np. brakiem winy w nadzorze ( art. 427 kc) --lub w wyborze -(art. 429 kc). Do przyjęcia winy osoby, o której mowa w art. 430 k.c., nie jest potrzebne wykazania, że osoba ta naruszyła przepisy dotyczące bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego; wystarczy, 'jeżeli wina tej _osoby 'polega ` na zaniechaniu zasad ostrożności i bezpieczeństwa, wynikających z doświadczenia życiowego _ni okoliczności _danego wypadku (tak SN w wyroku z 30 kwietnia 1975 r., II CR 14o/75, LEX nr 7695). W tym miejscu powołać należy przepis art. 361 k.c, który ma fundamentalne znaczenie dla określenia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej. W myśl powołanego wyżej przepisu zobowiązany do odszkodowania ponosiodpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub-zaniechania, z którego szkoda wynikła. Kryterium adekwatności, jakie zostało przyjęte przez ustawodawcę polskiego -w art. 361 § 1 k.c. --- STRONA 9 --- odwołuje się do „normalnych” następstw -działania i_ zaniechania wywołującego szkodę. Innymi słowy-adekwatne są „normalne” następstwa działania i zaniechania, z którego szkoda wynikła. Wszystkie inne zaś są ,,nieadekwatne". Oznacza to, że z grupy wszelkich - możliwych skutków ' danego zdarzenia znaczenie mają (i rodzą odpowiedzialność odszkodowawczą, gdy spełnione zostaną pozostałe przesłanki) tylko te, które stanowią -normalne następstwa danego działania i zaniechania, a więc tylko niektóre ze wszystkich możliwych skutków danego zdarzenia. Normalny związek przyczynowy -jest obiektywnym faktem, ściślej stwierdzenie związku przyczynowego pomiędzy dwoma faktami jest stwierdzeniem, że według praw przflody, poznanych empirycznie, drugi fakt jest skutkiem pierwszego _(orzeczenie SN z dnia 10 grudnia 1952 r., C. 584/52, PiP 1953, z. 8-9, s. 366). Dla oceny zaistnienia związku przyczynowego nie może być miarodajnym subiektywny pogląd powoda, skoro normalny związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. między określonym zdarzeniem a szkodą zachodzi wówczas, gdy w" danym układzie- stosunków i warunków_ oraz w zwyczajnym biegu rzeczy, bez szczególnego zbiegu okoliczności, szkoda jest typowym następstwem tego rodzaju zdarzeń (por. wyrok SN z_dnia 10 kwietnia 2000 r., V CKN 28/oo, LEX nr 52426). - _ - c) wyrządzenie szkody nastąpiło przy wykonywaniu przez podwładnego powierzonej mu czynności. ` - Ĺ - - Między powierzeniem czynności' a działaniem, w którego wyniku nastąpiła szkoda, powinien zachodzić związek przyczynowy, i to związek takiego rodzaju, jaki w myśl obowiązujących zasad usprawiedliwia odpowiedzialność zobowiązanego- do odszkodowania. Chodzi tu więc o związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 kc, ograniczający się do następstw-- normalnych, tj. -takich, _ jakie na podstawie doświadczenia życiowego należy 'uznaćza stanowiące z reguły skutki _danego- rodzaju działań lub zaniechań, w odróżnieniu od wypadków, które poza taką regułę wykraczają” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1958 r., I CR 867/58, OSPÍKA 1960, poz. 292). W orzecznictwie Sądu Najwyższego w sposób jednolity przyjmuje się zasadę, że w art. 430 kc chodzi 'tylko o szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu powierzonej czynności, nie zaś o -szkodę wyrządzoną -tylko przy sposobności jej wykonywania, przy czym - z reguły -_ kryterium odróżniającym- jest- cel działania sprawcy ( uchwała pełnego składu Izby Cywilnej SN z 15 lutego 1971 r., III CZP 33/70, LexPolom`ca nr 296071, OSNCP 1971, nr 4, poz. 59) lub związek przyczynowy między wyrządzoną _ szkodą ` ' a_ _powierzoną ~ czynnością. _ Przesłanki te muszą być spełnione kumnlatywnie, a ciężar ich udowodnienia, zgodnie z wyrażoną w aIf'Ľ. regułą rozkładu -ciężaru dowodu, -spoczywał w niniejszej sprawie na powodzie. W ocenie Sądu powód .ciężaru tego nie podźwignął i nie wykazał zaistnienia powyższych przesłanek, warunkujących deliktową odpowiedzialność p_ozwanego. - ' Możliwość postawienia pozwanemu odpowiedzialnemu za działania podwładnego personelu (lekarzy, położnych) sprawujących opiekę okołoporodową matki powoda- A St 1' i neonatologicznąwobec powoda zarzutu popełnienia błędu lekarskiego skutkującego rozstrojem zdrowia powoda wymaga wykazania, iż działanie tych lekarzy/ położonych w zaistniałej sytuacji było nieprawidłowe, tudzież wykazać inne okoliczności wadliwego działania personelu pozwanego niezgodnego ze sztuką lekarską, skutkujące stanem chorobowym powoda. W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić trzeba, iż powód nie zdołał dowieść, by- działania strony pozwanej nosiły zn_a1niona nieprawidłowości, tj. by czynności medyczne personelu pozwanego szpitala były obarczone tzw. błędem 'w -sztuce lekarskiej, które skutkowałyby szkoda u powoda; Przeprowadzone w sprawie postępowanie nakazuje przyjąć, iż postępowanie lekarzy, czy też położnych --- STRONA 10 --- zatrudnionych u strony pozwanej, w trakcie opieki przed i poporodowej .było prawidłowe, adekwatne do stanu zdrowia małoletniego powoda -i -zaistniałych wówczas warunków, 'zgodne z obowiązującymi przepisami iz poszanowaniem zasad sztuki lekarskiej, co potwierdziła treść opinii biegłych z Instytutu Centrum Zdrowia Matki - " ~ . - - - - ' Polki. _ Za udowodnione uznać należy pojawienie się u mał. E . S* ` " _' -ok. 2007 roku licznych nieprawidłowości rozwojowych .w postaci: zaburzeń mowy typu afatycznego, encefalopatii 'niedokrwienno- niedotleniowej, zaburzeń poznawczo- behawioralnych. Okolicznośó -tą powód wykazał posiłkując się -dokumentacją medyczną. Poza sporem' jest i fakt, że uczestniczący w porodzie A; S1 ` ` ,Ĺ lekarze i położne byli pracownikami dawnego SP- _ .tem nie może budzić wątpliwości, że między stroną pozwaną, a zatrudnionymi w niej pracowrlikami w dniu 23 lutego 2006 r. istniał stosunek zwierzchnictwa. Ponadto oczywist-ym jest, że czynności związane z przyjęciem porodu przez położne' ilekarzy wykonujących pracę w SP -_ ' należy do zakresu -pojęcia ,,czynn'oścí im powierzonych”. Ocena okoliczności faktycznych sprawy nie pozwala jednak na ustalenie związku przyczynowego między szkodą- powoda a zachowaniem _pracowników pozwanej placówki, którym co więcej można by przypisać cechę' działania zawinionego, czyli np. indolencji, zaniedbania, błędu technicznego, braku 'doświadczenia ze strony personelu. Innymi słowy- szkody powoda nie wywołały 'działania któregokolwiek pracownika/podwładnego szpitala , a jest ona skutkiem niewyjaśnionych zdarzeń, czynników. Powód w pozwanej placówce nie doznał uszkodzenia ciała, ani rozstroju_ zdrowia, który opisuje w pozwie. - Nie naruszono również jego. prawa do uzyskania Świadczeń zdrowotnych odpowiadających wymaganiom wiedzy medycznej, skutkiem czego 'miałaby wystąpić szkoda na jego osobie. Charakter występujących u powoda i--'anomalii-' nie wskazuje na -podłoże będące efektem nieprawidłowości zaistniałych -.św opiece- okołoporodowej, czy neonatologicznej, za to sugeruje tło wieloczynnikowe (urazy, infekcje wirusowe, bakteryjne, silne' stany- gorączkowe, nasilenie chorób wieku dziecięcego, reakcje na szczepienia ochronne); - ' ' Argumentacja powoda zmierzaj ąca do uznania, iż procedury medyczne przeprowadzone w toku porodu A 'S' . .ej nie były zgodne z zasadami 'sztuki lekarskiej -jest chybiona. W szczególności twierdzenia powoda 'sprowadzały się do dwóch kwestii: zarzutu zaniechania przeprowadzenia stosowanych iniezbędnych badań (prenatalnych, oceny PH krwi pępowinowej, USG przezcierniączkowego, oceny dopplerowskiego dobrostanu płodu) oraz przeprowadzenia porodu fizjologicznego w sytuacji wystąpienia wskazań do rozwiązania ciąży wdrodze cięcia cesarskiego. - Analiza czynności podejmowanych przez personel ' pozwanego Szpitala w odniesieniu do osoby E . S' go, tj. zarówno położne jak i lekarzy prowadziła do wniosku, iż co- do zasady czynności te nie były bezprawne ani zawinione, a usprawiedliwione okolicznościami. Decyzja o przeprowadzeniu -porodu w sposób naturalny' (siłami natury) była zasadna w 'świetle występujących w momencie jej podejmowania warunków, a prawdopodobieństwo, że ten poród drogami natury zakończy się pomyślnie dla matki i dziecka było bardzo duże. Akcja porodowa przebiegała sprawnie, postęp porodu- był -relatywnie szybki, akcja skurczowa- w' normie, a zapis KTG prawidłowy (nie występowały zaburzenia akcji serca płodu, .. będące oznaką niedotlenienia dziecka, czy spadek częstotliwości serca akcji płodu przy nieefektywnej czynności skurczowej). Równieżżadne inne czynniki (położnicze, czy pozapołożnicze) nie wskazywały na _konieczność rozwiązania ciąży A. S* _- , zabiegiem chirurgicznym cięcia cesarskiego. Ułożenie główki dziecka było właściwe (tzw. ułożenie główkowe), nie występowały zaburzenia rozwierania się szyjki macicy, czy niewspółmierność porodowa (zbyt duża główka dziecka w stosunku --- STRONA 11 --- do szerokości miednicy matki), nie kwalifikowała na tzw. cesarkę wielkość -dziecka, czyli wymagane powyżej 4,5 kg, nie był to też poród przedwczesny (obarczony większym ryzykiem). W dokumentacji lekarskiej dotyczącej ciąży matki powoda brak też informacji o innych patologiach, które stanowiłyby przeciwwskazanie do porodu naturalnego, tj. ciężki stan przedrzucawkowy, wypadnięcie pępowiny, podejrzenie krwotoku wewnętrznego spowodowanego pęknięciem macicy, zakażenie wewnątrzmaciczne, przedwczesne odklejenie łożyska, łożysko prZoduj ące, przebyte wcześniej podłużne cesarskie cięcie, wcześniejsze operacje macicy, patologie w obrębie miednicy i kanału rodnego, np.-_ guzy mięśniowe w kanale rodnym. Także stan zdrowia A - 1-' St. :j w dacie 'porodu _ nie kwalifikował jej _do przeprowadzenia cięcia cesarskiego. Nie cierpi ona również na żadne schorzenia uniemożliwiające jej urodzenie dziecka w drodze porodu fizjologicznego. . . Wszystkie wskazane powyżej okoliczności prowadzić muszą do wniosku, iż personel odbierający poród A y S' _ _ dokonał prawidłowego wyboru rodzaju porodu, bowiem z medycznego punktuwidzenia nie było przeciwwskazań do rozwiązania ciąży drogą porodu fizjologicznego. . Zaakcentować także trzeba i to, że powód wskazując na w/w uchybienie nie wskazał w- rzeczywistości, z jakich faktów wywodzi przekonanie o błędności tej decyzji, jaki nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swego stanovńska w tym zakresie, ograniczając się jedynie do własnej oceny . postępowania personelu medycznego, która-. oczywistym jest- że była negatywna. _ _ - Przeprowadzone w sprawie postępowanie potwierdziło również, iż niesłuszny i nieprzekonujący jest zarzut ' powoda jakoby w okresie objęcia jego matki opieką okołoporodową, czy jego samego opieką neonatologiczną doszłodo nieprawidłowości polegających na unienlożliwieniu powodowi (matce powoda) uzyskania świadczeń zdrowotnych adekwatnych do wymogów wiedzy medycznej, skutkiem czego miałaby wystąpić szkoda na jego osobie. Wnioski płynące z opinii biegłych z ICZMP w' Łodzi jednoznacznie wskazują, iż' badania obrazowe stanu .- okołoporodowego płodu i noworodka (tj. USG dopplerowskie, USG przezciemiączkowe, pH-metria) nie były w owym czasie (czyli dacie porodu E '=_ S1 _ ›) obligatoryjne, a- wykonywano je ru-tynowo jedynie w ośrodkach medycznych 3-go "stopnia referencyjności, do których pozwany szpital się nie zaliczał, oraz w przypadkach z grupy zagrożenia. Ponieważ przebieg porodu był -niezakłócony, nie_ zaobserwowano żadnych anomalii, czy patologii w toku akcji porodowej, czy też po narodzinach dziecka,- brak _było podstaw do uznania, iż koniecznym jest przeprowadzenie któregokolwiek z tych badań. Stąd też całkowicie niezrozumiałe są zarzuty powoda, który odwołując się do ogólnych reguł wykonywania zawodu lekarza fakt niezapewnienia prawidłowej opieki wywodzi z okoliczności nieprzeprowadzenia u powoda diagnostyki, która nie była wym_agana ani przepisami prawa, .ani uzasadnione okolicznościami sytuacji. Tok rozumowania powoda _zmierza - w rzeczywistości do przyjęcia, iż dopełnienie obowiązków wynikających z istoty zawodu lekarza polega na wykonaniu przezornie wszelkich dostępnych badań, niezależnie od tego, czy wymaga tego kontekst sytuacyjny (stan zdrowia pacjenta), oraz czy też należą one do badań obligator-yjnych. Oczywistym jest, iż takie postrzeganie nałożonych ustawą o zawodzie lekarza obowiązków jest błędne. Decyzja o podejmowanych działaniach _medycznych (o ile nie należą one do kategorii obowiązkowych) winna mieć racjonalne uzasadnienie odnoszące się do -całokształtu konkretnego przypadku (kondycja pacjenta, jego schorzenia, zaistniałe _ anomalia bądż też potencjalne aczkolwiek uspr-awiedliwione okolicznościami zagrożenie). _ - ` Przeciwko uznaniu, iż występujące u powoda obecnie zaburzenia są wynikiem nieprawidłowości zaistniały1n w toku porodu świadczy również i fakt, że stan zdrowia --- STRONA 12 --- noworodka po urodzeniu oceniono na dobry- 8 punktów w skali Apgar. Dziecko przez cały okres pobytu w szpitalu przebywało na sali razem z matką w -systemie rooming- in,- 'prawidłowo ssało, w jego fizjonomii, czyzachowaniunie zaobserwowano żadnych niepokojących symptomów. Użyte przez lekarza pediatrę w opisie oceny stanu zdrowia noworodka -określenie „krwiak czaszkowy” było sformułowaniem jedynie żargonowym, znaczącym faktycznie to samo co „krwiak okolicy potylicznej na skórze głowy w okolicy potylicznej” (takiego sformułowania użyła położna). Potwierdzeniem powyższego jest -fakt, iż nie ma możliwości, aby lekarz dokonujący oceny klinicznej mógł w toku badania ' palpacyjnego wyczuć potencjalne krwawienie wewnątrzczaszkowe. Co zaś się tyczy przyczyn powstania tegoż krwiaka to jest on częstym zjawiskiem wy-wołanym ograniczonyrn- obrzękiem skóry głowy związanym z zastojem żylnym powodowanym uciskiem na tkanki miękkie głowy podczas przechodzenia przez kanał rodny lub "nagromadzeniem 'krwi w przestrzeni podkostnowej kości czaszki _związane z przerwaniem ciągłości naczyń -krwionośnych wywołanych uciskiem na tkanki miękkie głowy podczas przechodzenia przez kanał rodny, czy też zabiegami położniczymi (próżnociąg, kleszcze- nie stosowane w trakcie porodu powoda). Tak więc krwiak ów jest skutkiem ubocznym (sarnoistnym) przechodzenia rodzącego się dziecka przez kanał rodny, a więc powstaje niezależnie oddziałań personelu odbierającego poród. Dodatkowo- wspomnieć należy, iż nie wiąże się on z przekroczeniem bariery kości czaszki, opon mózgowychi potencjalnym uszkodzeniem _struktur mózgowia; ma charakter przemijający nie wymagający z reguły interwencji medycznej. ` Nie sposób też doszukiwać się jakichkolwiek zaniedbań ze strony personelu medycznego pozwanego szpitala w odniesieniu do 'leczenia żółtaczki fizjologicznej powoda. Zastosowana fototerapia i- podaż witaminy E przyniosła oczekiwany efekt wpostaci spadku bilirubiny. Nadto najwyższy zarejestrowany poziom bilirubiny nie był na tyle istotny, aby doprowadzićdo uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Reasumując powyższe- wywody 'wskazać należy, iż pozwany szpital nie ponosi wobec powoda odpowiedzialność odszkodowawczej, gdyż nie została spełniona żadna przesłanka odpowiedzialności odszkodowawczej, ani też odpowiedzialności deliktowej opartej na podstawie art. 430__1_<._c._, a przynajmniej powód ich nie wykazał. Bez znaczenia dla ustalenia odpowiedzialności pozwanego jest nieznane pochodzenie zaburzeń powoda (biegli sugerowali wieloczynnikowy charakter anomalii). Rzeczą Sądu nie było bowiem ustalenie przyczyn tych nieprawidłowości, a jedynie ustalenie związku szkody, która wystąpiła u powoda z zawinionymi działaniami personelu medycznego szpitala -" Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż brak takiego związku-« szkoda, jaka wystąpiła u powoda była wynikiem okoliczności niezależnych od działań personelu pozwanego szpitala. Działania pracowników (lekarzy, położnych) były zgodne z zasadami sztuki lekarskiej, podczas wykonywanych czynności nie doszło z ich strony do żadnych zaniedbań, czy nieprawidłowości, które skutkowałyby powstaniem uszczerbku na zdrowiu powoda. O kosztach procesu (punkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł po myśli art. 102 kpc. Przez koszty procesu należy rozumieć koszty zastępstwa procesowego i _koszty sądowe, a więc opłaty sądowe oraz podlegające zwrotowi wydatki sądowe wymienione w art. 3-5 ustawy z 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2005 r. nr 167 poz. 1398 z póżn. zm.) Stronie rcprezentowanej przez adwokata należą się koszty zastępstwa procesowego w wysokości określonej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez- Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r. Nr`163, poz. 1348 z późn. zm.). ` 'L --- STRONA 13 --- Do okoliczności branych pod uwagę przez Sąd przy ocenie przesłanek z art. 102 kpc należą fakty związane z przebiegiem procesu, jaki również pozostające po-za jego obszarem (np. stan majątkowy stron, ich sytuacja życiowa). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Kryteria pomocne przy rozstrzygania o istnieniu, czy też nieistnieniu przesłanek zastosowania zasady słuszności wskazane zostały w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. _ . - . Mając na uwadze całokształt okoliczności ustalonych w _toku postępowania Sąd uznał, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony Wypadek z uwagi _na subiektywne . przeświadczenie przedstawicielki ustawowej powoda o słuszności dochodzonego roszczenia, jak i niewątpliwie ciężką sytuację materialną powoda, który z racji wieku (ólat) pozostaje na utrzymaniu rodziców. Kondycja finansowa rodziców powoda z kolei (łączny ich dochód 2.437 zł, czyli 609 zł w przeliczeniu na jednego członka rodziny) czyni słusznym przyjęcie, że nie byliby oni w stanie podołać nałożonemu obowiązkowi zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej wynoszącego w przedmiotowej sprawie 3.600 zł. - _ - Mając na względzie powyższe okoliczności zasadnym było odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu w postaci kosztów zastępstwa 'procesowego strony pozwanej, a obciążenie go jedynie kosztami związanymi ze sporządzeniem opinii przez biegłych sądowych (1.584,49 zł). Zarządzenia : - 1. odnotować; _ _ 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełn. stron, 3. kał. 14 dni. ` 4-O4-2014 I`.