Teza / krótkie omówienie
ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
4
to) e
| JE ,
A egie /*
ja
NE nah,
<Sapspfc śni
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2022 r.
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Sedia Bot Wirks
po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnin 2022 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa S. G.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zakładowi Karnemu w K. R
o zapłatę
1.
oddala powództwo;
2.
zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 240,00 zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów procesu; -
3.
przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy na rzecz r.pr. M. T. kwotę 2 400,00 zł ( dwa tysiące czterysta
złotych ) powiększoną o należny podatek Vat tytułem wynagrodzenia za pełnienie obowiązków pełnomocnika z urzędu;
4.
kosztami sądowymi od uiszczenia których zwolniony był powód obciążyć Skarb Państwa.
Sędzia Piotr Wiśniewski
--- STRONA 2 ---
,
/,
Sygn. akt I C 1565/21
e UZASADNIENIE
Powód S, G. wystąpił przeciwko P. K. o zapłatę kwoty 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania z tytułu naruszenia
dóbr osobistych, w tym kwoty 20.000 zł na rzecz Oddziału (...) Szpitala Wojewódzkiego w Z..
W uzasadnieniu wskazał, że podstawą powództwa jest dopuszczenie się przez pozwaną pomówienia, co skutkowało tym, że
będąc osadzonym w Zakładzie Karnym w K. został przydzielony w wyżej wskazanym zakładzie karnym do niewłaściwej grupy
klasyfikacyjnej- R2, co według powoda miało prowadzić do bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa współosadzonych. Ponadto
powód wskazał, że pozwana pełniąc obowiązki wychowawcy zawarła nieprawdziwe treści w ocenie okresowej z dnia 21 maja 2019 r.
Pismem z dnia 22 lipca 2020 r. powód złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Postanowieniem z dnia 15 października 2021 r. Referendarz sądowy ustanowił dla powoda pełnomocnika z urzędu.
Pełnomocnik powoda pismem z dnia 11 lutego 2022 r. sprecyzował żądanie powoda wskazując, że powód wnosi o zmianę strony
pozwanej na Skarb Państwa- Zakład Karny w K., zasądzenie na jego rzecz kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za
naruszenie dóbr osobistych wraz odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pisma stronie pozwanej, zasądzenie od strony pozwanej
kwoty 10.000 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pisma stronie pozwanej na wskazany cel społeczny. Szpital (e)
w (...) Sp. z 0.0. z przeznaczeniem na Kliniczny Oddział: Pediatrii. W uzasadnieniu pełnomocnik powoda wskazał, że powód w2019
r. odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w K.. Wychowawca, jednostki- P. K., działając w ramach pełnionych
przez nią obowiązków pracowniczych, wskazała nieprawdę w ocenie okresowej powoda, czego konsekwencją była utrata poczucia
własnej wartości przez powoda, obniżenie jego samopoczucia. Ponadto, podczas odbywania kary w Zakładzie Karnym i w szkole,
wktórej powód uczył się na kursie cukierniczym, zdarzały się ograniczenia w dostępie do ciepłej wody i ogrzewania, atakże powód
był zmuszany do prania bielizny osobistej w toalecie. Powyższe miało wpłynąć negatywnie na poczucie własnej wartości powoda
oraz spowodować pogorszenie jego zdrowia fizycznego.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, W tym kosztów
zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwany zaprzeczył by powód poniósł jakąkolwiek szkodę w wyniku działania pozwanego oraz by doszło
do naruszenia jakichkolwiek dóbr osobistych powoda w trakcie pobytu u pozwanego. Pozwany podniósł, że powód został
przeklasyfikowany do odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkniętego z uwagi na jego naganne zachowanie. Powód otrzymał
trzy wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej związane z wulgarnym zachowaniem wobec funkcjonariusza służby więziennej
oraz nieprzestrzeganiem regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności, posiadaniem przedmiotu niedozwolonego (pamięć
przenośna) oraz paleniem tytoniu w miejscu do tego niedozwolonym. Pozwany podkreślił, że powód miał możliwość kwestionowania
zapisów oceny okresowej, czego nie czynił, o czym świadczą posiedzenia Komisji Penitencjarnych, w trakcie których miał możliwość
kwestionowania tych ocen okresowych i żądania dokonania ich zmiany. Pozwany wskazał również, że w oddziale XIII, w którym
przebywał powód znajdują się toalety i umywalnie dostępne dla wszystkich osadzonych i powód w celu prania bielizny mógł
wykorzystywać miskę, która jest w każdej celi, a nie prać jej w osobistej toalecie. Ponadto pozwany wskazał, że okoliczności wskazane
przez powoda związane z brakiem ogrzewania, a także brakiem ciepłej wody oraz z narażeniem powoda na pogorszenie stanu
zdrowia były przedmiotem postępowania sądowego w sprawie XIV C 3156/19, gdzie wyrokiem z. dnia 5 grudnia 2020 r. oddalono
powództwo. W ocenie pozwanego powód w żaden sposób nie wykazał, ani nawet nie uprawdopodobnił wystąpienia domniemanej
szkody, ani naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego.
Sąd ustalił, co następuje:
Powód S. G. w okresie od 20 września 2018 r. do 28 lutego 2019 r. przebywał w XIU Oddziale w pawilonie D Zakładu Karnego w
K., typu półotwartego, a następnie, do 5 marca 2019 r. w oddziale XII tego samego pawilonu.
--- STRONA 3 ---
sz
W dniach 2 marca 2019 r. i 4 marca 2019 r. powód otrzymał trzy wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej. Pierwszy wniosek
._, dotyczył przekroczenia powoda z dnia 28 lutego 2019 r., które polegało na wulgarnym zachowaniu wobec funkcjonariusza służby
" więziennej. M. J. oraz nieprzestrzeganiu regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności, kolejny wniosek z dnia 2 marca 2019
r. dotyczył posiadania przez powoda przedmiotu niedozwolonego (pamięci przenośnej), zaś wniosek z dnia 4 marca 2019 r. palenia
tytoniu w miejscu do tego niedozwolonym.
Projekt oceny okresowej powoda sporządzono w dniu 4 marca 2019 r. W projekcie wychowawczyni P. K. wskazała, że w ocenianym
okresie (tj. od 30 stycznia '2019 r. do 4 marca 2019 1.) zachowanie powoda uległo drastycznemu pogorszeniu. Wychowawczyni
podała, że na chwilę sporządzania opinii na rozpatrzenie oczekują trzy wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej, co w jej
ocenie jednoznacznie wskazywało, iż stopień przestrzegania przez powoda porządku i dyscypliny wyraźnie się obniżył i z tego
powodu należy dokonać ujemnej oceny postawy i zachowania powoda w warunkach zakładu karnego typu półotwartego, gdzie od
osadzonych wymaga się zwiększonej samodyscypliny i samokontroli. W projekcie opinii zawarto także informację o utrzymywaniu
kontaktów powoda z ojcem oraz adnotację o braku informacji dotyczących spłaty wynikającej z obowiązku naprawienia szkody lub
zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę w trybie art. 49 k.k.
Wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej zostały rozpatrzone łącznie przez Zastępcę Dyrektora w Zakładzie Karnym w K. w
dniu 5 marca 2019 r. Powodowi wymierzono karę polegającą na poźbawieniu możliwości otrzymania paczek żywnościowych na
okres 3 miesięcy.
W oparciu o ocenę okresową powód w dniu 5 marca 2019 r. decyzją Komisji Penitencjarnej zastał przeklasyfikowany do odbywania
kary w zakładzie karnym typu zamkniętego z uwagi na naganne zachowanie, W uzasadnieniu decyzji podano, że negatywna ocena
postawy i zachowania oraz trzy wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej wskazują, że wobec powoda karę należy wykonywać
w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia, tj. w zakładzie karnym dla recydywistów penitencjarnych, typu zamkniętego.
Powód podczas posiedzenia Komisji Penitencjarnej został zapoznany z projektem oceny okresowej z dnia 4 marca 2019 r. i nie
wnosił uwag co do wartości merytorycznych zawartych w niej informacji. Powód został również pouczony 0 możliwości zaskarżenia
decyzji Komisji Penitencjarnej. Powód nie zaskarżył przedmiotowej decyzji.
Dowód: przeglądarka historii rozmieszczenia (x. 130), przeglądarka ocen okresowych (k. 134), przeglądarka odbytych Komisji
Penitencjarnych (k. 135), projekt oceny okresowej z dnia 4 marca 2019 r. (k. 136-137), decyzja Komisji Penitencjarnej z dnia 5
marca 2019 r. (k. 138-140), wniosek M. J. o wymierzenie kary dyscyplinarnej z dnia 2 marca 2019 r. (k. 141-142), wniosek M. M.
o wymierzenie kary dyscyplinarnej z dnia 2 marca 2019 r. r. (k, 143-144), wniosek K. 'W. o wymierzenie kary dyscyplinarnej z dnia
1 kwietnia 2022 r. (k. 145-146), zarządzenie nr (...) Dyrektora Zakładu Karnego w K. z dnia 26 lipca 2018 r. (k. 156-159).
Sąd zważył, co następuje:
Podstawą materialnoprawną roszczenia strony powodowej był art. 24 $ 1 k.c, zgodnie z którym ten, czyje dobro osobiste zostaje
zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego
naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego
skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w
kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Natomiast zgodnie z przepisem art. 448 k.c, w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste
zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić | *
odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia
skutków naruszenia.
Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, Przepis art. 2481
k.c. rozkłada w sprawie o naruszenie dóbr osobistych ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia,
że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie prawne bezprawności naruszenia dóbr osobistych.
Na pozwanym ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne.
--- STRONA 4 ---
/ .
Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia
dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (wyrok SN z
"dnia 17 czerwca 2004 r, V CK 609/03, LEX nr 109404). O tym, czy w konkretnym wypadku można mówić o naruszeniu dobra
osobistego decydują okoliczności sprawy oraz kryteria obiektywne, a nie odczucia osoby żądającej ochrony prawnej (wyrok SN z
dnia 22 lutego 2012r., IV CSK 276/11, OSNC 2012/9/107).
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powód jako podstawę faktyczną swoich roszczeń wskazał na nieprawdziwe informacje zawarie w ocenie okresowej, co miało
spowodować utraię własnej wartości powoda oraz obniżenie jego samooceny. Ponadto powód wskazał na okoliczność zmuszania go
do prania bielizny osobistej w toalecie, ograniczenia w dostępie do ciepłej wody i ogrzewania, co również miało wpłynąć na jego
poczucie własnej wartości i pogorszenie zdrowia fizycznego.
'W pierwszej kolejności Sąd zważył, iż wychowawczyni P. K. sporządziła projekt oceny okresowej powoda z dnia 4 marca
2019 r. Ocenie podlegało zachowanie powoda w okresie od stycznia do marca 2019 r. Wychowawczyni w opinii wskazałe, że
zachowanie powoda uległo drastycznemu pogorszeniu, bowiem na chwilę sporządzania opinii na rozpatrzenie oczekiwały trzy
wnioski o wymierzenie kary dyscyplinarnej. Powyższe okoliczności w ocenie wychowawczyni jednoznacznie wskazywały, iż
stopień przestrzegania przez powoda porządku i dyscypliny wyraźnie się obniżył i z tego powodu należy dokonać ujemnej oceny
zachowania powoda w warunkach zakładu karnego typu półotwartego, gdzie od osadzonych wymaga się zwiększonej samodyscypliny
i samokontroli. W projekcie opinii zawarto także informację o utrzymywaniu kontaktów powoda z ojcem oraz adnotację 0 braku
informacji dotyczących spłaty wynikającej z obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę w trybie
art. 49 k.k.
P.K., jako wychowawczyni w jednostce penitencjarnej sporządzając projekt oceny okresowej zachowania powoda działała w ramach
pełnionych przez nią obowiązków pracowniczych. Okoliczność, że we wskazanej ocenie z dnia 4 marca 2019 r. zostały zawarte
nieprawdziwe informacje w postaci zapisu o utrzymywaniu przez powoda kontaktów z ojcem (który zmarł) oraz adnotacji o braku
informacji dotyczących spłaty wynikającej z obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynieniu za doznaną krzywdę w trybie
art, 49 k.k. pozostawała bez wpływu na merytoryczną treść wniosków kierowanych do Komisji Penitencjarnej. Późniejsza decyzja
Komisji Penitencjarnej dotycząca przeklasyfikowania powoda do odbywania kary w zakładzie karnym typu zamkniętego również
nie była oparta na wskazanych informacjach, które omyłkowo zostały umieszczone w ocenie okresowej. Z uzasadnienia decyzji
Komisji Penitencjarnej z dnia 5 marca 2019 r. wynika, że to wnioski o wymierzenie powodowi kary dyscyplinarnej za wulgarne
zachowanie wobec funkcjonariusza służby więziennej, nieprzesirzeganie regulaminu wykonywania kary pozbawienia wolności,
posiadanie przedmiotu niedozwolonego (pamięci przenośnej) i palenie tytoniu w miejscu niedozwolonym miały wskazywać, że
wobec powoda karę należy wykonywać w warunkach zwiększonej izolacji i zabezpieczenia, tj. w zakładzie karnym dla recydywistów
penitencjarnych, typu zamkniętego. Informacja o rzekomym utrzymywaniu kontaktów z ojcem i braku spłaty zasądzonych należności
nie miała żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia przyjętego przez Komisję Penitencjarną. Co istotne, powód podczas posiedzenia
komisji został zapoznany z projektem oceny okresowej z dnia 4 marca 2019 r. i nie wnosił uwag co do wartości merytorycznych
zawartych w niej informacji. Ponadto powód został pouczony o możliwości zaskarżenia decyzji Komisji Penitencjarne, czego nie
uczynił.
Mając na uwadze powyższe należy uznać, że powód nie poniósł żadnych negatywnych konsekwencji na skutek podania przez
wychowawczynię P. K. nieprawdziwych informacji w ocenie okresowej powoda i tym samym nie doznał krzywdy, która mogłaby
zostać naprawiona poprzez zapłatę zadośćuczynienia.
Odnośnie roszczeń powoda związanych z ograniczeniami w dostępie do ciepłej wody i ogrzewania, zmuszaniem powoda do prania
osobistej bielizny w toslecie oraz narażaniem powoda na pogorszenie stanu zdrowia należy wskazać, że powód nie podał okresu,
w którym miałoby dochodzić do zarzucanych uchybień ze strony pozwanego, ani na czym miałyby one konkretnie polegać. Powód
przedstawił jedynie nieprecyzyjne i ogólnikowe zarzuty, że zdarzały się ograniczenia w dostępie do ciepiej wody i ogrzewania, że
był zmuszany do prania bielizny w toalecie oraz że pogorszeniu uległo jego zdrowie fizyczne,
--- STRONA 5 ---
| Y 05
. YN p
x
Należy przy tym podktedić, zgodnie z treścią przepisu art: 6 k.c, że ciężar wykazania faktu spoczywa na tej stronie, która Ś
wywodzi z niego skutki prawne. Reguła ta znajduje również swój procesowy odpowiednik w treści art. 232 k.p.c., w świelle
-_. którego to strony są obowiązane wskazywać dowody dła stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Oznacza to,
że obećnie sąd nie jest odpowiedzialny za wynik postępowania dowodowego, a ryzyko nieudowodnienia podstawy faktycznej
żądania ponosi powód. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela zaś stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w
wyroku z dnia 17 grudnia 1996 roku (I CKU 45/96, OSNC 1997/6-7/76), że rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu
uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też Sąd nie
jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia
sprawy, w szczególności jeżeli strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 232 k.p.c.).
Na marginesie należy wskazać, że okoliczności związane z brakiem ogrzewania i ciepłej wody oraz narażeniem powoda na
pogorszenie stanu zdrowia były przedmiotem postępowania sądowego w sprawie zawisłej przez Sądem Rejonowym w Bydgoszczy
pod sygnaturą XIV C 3156/19. Postępowanie zakończyło się wyrokiem oddalającym powództwo. Od wyroku powód wywiódł
apelację, która została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 11 lutego 2022 r.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w pkt. I wyroku oddalił powództwo.
O kosztach procesu sąd orzekł stosownie do treści art. 98 $ I i 3 k.p.c. Na koszty procesu pozwanego składa się wynagrodzenie
profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 240 zł ustalone na podstawie $ 8 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w
sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804).
W pkt. 3 wyroku Sąd przyznał pełnomocnikowi powoda kwotę 2.400 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
powodowi z urzędu (stosownie do $ 8 i $ 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie
ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu).
W niniejszej sprawie powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości, zatem Sąd w pkt. 3 wyroku obciążył Skarb Państwa
kosztami sądowymi od uiszczenia których zwolniony był powód. ,
Sędzia Piotr Wiśniewski
Na orygieala właściwe podpisy "
Za zgodnofByź orygiwstemi poświadcza
et Kłolarik ziewośnskatu
„RE JE 1 Nydzialu Cvsijnoro
. RY SA Sadu li (bp Wadą
/ 937 u PW. % Joa winko
fes j Sierkach |
| l RC: «s 8
AA
a: RZY
a
ŚDzyjEay
Asa
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Rejonowy w Bydgoszczy#I C 1565/21 e UZASADNIENIE Powód S#art. 49 k.k.#art. 448 k.c#art. 6 k.c.#art. 2481 k.c.#art. 232 k.p.c.