Wyrok I C 1564/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1564/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 marca 2017 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział I Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący SSR del. Barbara Sudnik-Hryniewicz Protokolant Piotr Józwik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. we Wrocławiu sprawy z powództwa M. W. przeciwko (...) w W. o zapłatę I. oddala powództwo; II. zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 7.200zł tytułem zwrotu kosztów procesu; III. nieuiszczonymi kosztami sądowymi obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt I C 1564/16 UZASADNIENIE Pozwem złożonym do tut. Sądu w dniu 15.09.2016. powód M. W. domagał się od (...) w W. zapłaty kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za „bezpodstawne - ukartowane zwolnienie z pracy, na terenie ZK W.” „z przeznaczeniem” połowy tej kwoty na rzecz (...) w W.. Następnie uzupełniając pozew pismem z dnia 19.10.2016 r. powód zmienił żądanie i domagał się kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia. W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w maju 2016 r. został zatrudniony na 3-miesięczny okres próbny przy produkcji wiązek elektrycznych w (...) położonej przy ul. (...) w W., prowadzonej przez turecki podmiot. Pracę odbywał w okresie od 6.05.2016 r. do 8.07.2016 r., a następnie wraz z innymi osobami został zwolniony bez podania przyczyny. Powód podał, że w Zakładzie Karnym w W. odbywa szósty rok kary i przez ten czas zaobserwował proceder, który polega na tym, iż pracownicy są zatrudniani nieodpłatnie „na okres próbny” i następnie - po zakończeniu tego okresu - zwalniani bez podania przyczyny. Powód dodał, że praca na stanowisku, na którym został zatrudniony była prosta, nie wymagała dłuższego przyuczenia ani szczególnych umiejętności, a zatem zatrudnianie pracowników na 3-miesięczny okres próbny, w celu ich przyuczenia jest fikcją. W ocenie powoda, proceder ten ma na celu wykorzystywanie i oszukiwanie pracowników, których zwalnianie nie wynika na pewno z redukcji etatów. Wskazał, że już drugiego dnia wykonywał swoje obowiązki i nikt nie miał zastrzeżeń do wykonywanej przez niego pracy. Powód podał, że pracodawca oszukał go i czuje się przez to pokrzywdzony. --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew (k.23-27) pozwana (...) w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości, kwestionując je zarówno co do zasady, jak i co do wysokości oraz o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona pozwana podała, że powód w okresie od 6.05.2016 r. do 8.07.2016 r. wykonywał nieodpłatną pracę przy produkcji wiązek elektrycznych na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W., na terenie hali udostępnionej przez stronę pozwaną przy Zakładzie Karnym w W.. Strona pozwana zaprzeczyła, jakoby miała wprowadzić powoda w błąd lub wyzyskała jego mylne wyobrażenie tak w zakresie samego zatrudnienia, jak i jego warunków. W pierwszej kolejności strona pozwana zarzuciła brak legitymacji procesowej biernej, podając, że strona ma legitymację procesową wówczas, gdy na podstawie przepisów prawa materialnego jest uprawniona do występowania w określonym procesie cywilnym w charakterze powoda lub pozwanego, czyli gdy z wiążącego strony procesu stosunku prawnego wynika zarówno uprawnienie powoda do zgłoszenia konkretnego żądania, jak również obowiązek pozwanego do jego spełnienia. Zgodnie natomiast z art. 1 k.k.w., wykonywanie orzeczeń skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się na zasadach i według przepisów kodeksu karnego wykonawczego, wobec czego odpowiedzialność za realizację praw lub egzekucję obowiązków skazanych w związku z osadzeniem, w tym m.in. związanych z zatrudnianiem skazanych, ponosi zakład karny. Jednocześnie zgodnie z art. 474 k.c., Skarb Państwa - zakład karny odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za ewentualne działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza. Następnie strona pozwana wskazała, że zgodnie z art. 121 § 2 k.k.w., skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia mu się wykonywanie pracy w ramach umowy o pracę albo innej cywilnoprawnej umowy. Powszechną i tradycyjną praktyką w zakładach karnych jest jednak zatrudnianie skazanych na podstawie skierowania do pracy i na takiej też podstawie świadczył pracę powód. Praca powoda była zatem elementem publicznoprawnego stosunku wykonywania przez niego kary pozbawienia wolności, a nie umową o pracę albo cywilnoprawnym kontraktem. W doktrynie wskazuje się, że ten szczególny stosunek wiąże skazanego z państwem, reprezentowanym przez administrację zakładu karnego. W myśl przepisu art. 121 § 3 i 5 k.k.w., zatrudnienie skazanego następuje za zgodą i na warunkach określonych przez dyrektora zakładu karnego, podobnie jak cofnięcie zgody, które też leży w gestii dyrektora. Na marginesie strona pozwana wskazała, że o cofnięciu zgody na zatrudnienie administracja zakładu karnego powinna zawiadomić zarówno podmiot zatrudniający, jak i samego skazanego. Wobec tego, nawet jeśli twierdzenie powoda o tym, że nie był informowany o cofnięciu zgody na jego zatrudnienie jest prawdziwe, czemu strona pozwana zaprzeczyła, to ewentualny zarzut w tym zakresie nie powinien być kierowany pod adresem strony pozwanej. Następnie strona pozwana podniosła, że Zakład (...) w W. kieruje skazanych do zatrudnienia odpłatnego na mocy § 2 ust. 1 umowy o zatrudnienie odpłatne skazanych, zawartej ze stroną pozwaną w dniu 13.04.2015 r. Zgodnie z § 15 tej umowy, w czasie pracy skazani podlegają przepisom porządkowym i regulaminowi pracy zatrudniającego. Z § 1 ust. 1 umowy wynika natomiast, że zatrudnianie osób pozbawionych wolności (skazanych) odbywa się w trybie i na zasadach określonych w k.k.w. Strona pozwana podkreśliła przy tym, że powód wykonywał nieodpłatnie pracę w trybie art. 123a § 3 k.k.w., który to przepis stanowi, podobnie jak pozostałe normy art. 123a k.k.w., odrębną i samodzielną podstawę zatrudnienia. W związku z tym, jak wskazała strona pozwana, dodając, że zostało to przemilczane przez powoda, wyraził on zgodę na wykonywanie nieodpłatnej pracy przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące w formie pisemnego oświadczenia z dnia 5.05.2016 r. Jednocześnie stronę pozwaną wiąże z (...) Sp z o.o. z siedzibą we W. umowa z dnia 30.04.2013 r. o współpracy przy wykonywaniu prac związanych z produkcją wiązek elektrycznych (§ 1 ust. 1). Na podstawie § 1 ust. 2 tej umowy to (...) określa każdorazowo poziom produkcji, program produkcji oraz zapotrzebowanie na personel w hali produkcji. Natomiast strona pozwana na mocy § 4 ust. 1 umowy odpowiada za jakość produkowanych wyrobów w zakresie prac wykonywanych przez skazanych. W dalszej kolejności strona pozwana podniosła, że zgodnie z art. 122a § 2 k.k.w. skazany jest obowiązany pracować sumiennie i wydajnie, przestrzegać dyscypliny i regulaminu pracy, przepisów porządkowych, przeciwpożarowych oraz bhp, a także dbać o porządek w miejscu pracy, jak również o stan obsługiwanych maszyn i urządzeń. Natomiast nieprzestrzeganie warunków zatrudnienia --- STRONA 3 --- przez skazanego stanowi zgodnie z art. 121 § 4 k.k.w. podstawę cofnięcia zgody przez dyrektora zakładu karnego. Powód niewłaściwie wykonywał swoje obowiązki w miejscu pracy, chociaż odbył instruktaż ogólny i stanowiskowy zgodnie z kartą szkolenia wstępnego i bhp. Co więcej, powód w ogóle nie poczuwał się do pracy, skoro, jak wynika z kart pracy obowiązujących w (...) pracował tylko po kilka dni w miesiącu. Jednocześnie taka postawa powoda miała negatywny wpływ na pozostałych skazanych w miejscu pracy. Niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez powoda zostało wskazane przez (...) w piśmie do Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia 8.07.2016 r., w którym zwrócono się o odsunięcie powoda (oraz innych skazanych) od pracy. Powyższe okoliczności zostały także potwierdzone w odręcznej adnotacji uczynionej na tym piśmie przez Zastępcę Kierownika D. Ochrony Zakładu Karnego w W., który również wnosił o odsunięcie powoda od pracy. Strona pozwana, mając na uwadze zobowiązania wynikające z wiążących ją umów, przychyliła się do tego stanowiska. W tym stanie rzeczy Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w W. wycofał powoda z zatrudnienia, co wynika z jego odręcznej adnotacji na wzmiankowanym piśmie (...). Wycofanie powoda z zatrudnienia było zatem determinowane jego niewłaściwą postawą w miejscu pracy i oceną jego nieprzydatności dokonaną przez (...), a ostatecznie decyzją administracji Zakładu Karnego w W., nie zaś negatywnym stosunkiem strony pozwanej do powoda, w szczególności zamiarem jego oszukania. Okoliczności te potwierdza dodatkowo stanowisko (...) zawarte w piśmie z dnia 5.12.2016 r. Na marginesie strona pozwana dodała, że powód pomija, iż wykonywał pracę nieodpłatną celem przyuczenia, ponieważ z zawodu jest malarzem, a nie monterem wiązek elektrycznych. Zatem jego subiektywna ocena, że praca była „łatwa” pozostaje bez znaczenia prawnego, zwłaszcza w sytuacji, że nawet tej rzekomo łatwej pracy nie był w stanie systematycznie wykonywać. Jednocześnie strona pozwana wskazała, że przepisy prawa karnego wykonawczego nie przyznają w związku z cofnięciem zgody na zatrudnienie żadnego roszczenia skazanemu wobec podmiotu zatrudniającego lub zakładu karnego. Co więcej, zgodnie z art. 121 § 9 k.k.w., w stosunku do skazanych zatrudnionych na podstawie skierowania do pracy nie stosuje się przepisów prawa pracy, z wyjątkiem przepisów bhp. Niezależnie od tego strona pozwana wskazała, że skazany może na podstawie art. 7 § 1 k.k.w. zaskarżyć do Sądu decyzję dyrektora zakładu karnego z powodu jej niezgodności z prawem. Tymczasem według wiedzy strony pozwanej powód nie kwestionował dotychczas zgodności z prawem decyzji o cofnięciu zgody na jego zatrudnienie, w każdym razie bezsporne jest, że decyzja o cofnięciu zatrudnienia powoda nie została uchylona. Natomiast, na co wskazała strona pozwana, zarzucając jej złą wolę, a wręcz oszustwo powód pominął całkowicie, że idąc jego tokiem rozumowania, gdyby istotnie którykolwiek z podmiotów uczestniczących w jego zatrudnieniu działał w zamiarze jego wyzyskania, to raczej jego zatrudnienie byłoby kontynuowane do pełnych 3 miesięcy, na co zezwala k.k.w, tymczasem zostało przerwane już po 2 miesiącach. Strona pozwana zarzuciła też, że powód domagając się zadośćuczynienia nie wykazał naruszenia jego dóbr osobistych wskutek działania strony pozwanej, jak i w ogóle istnienia dobra osobistego, które miałoby być dotknięte ewentualnym naruszeniem. Przepis art. 23 k.c. nie zawiera katalogu zamkniętego dóbr osobistych, wobec czego można dowodzić istnienia (naruszenia) także innych dóbr uznanych za osobiste, jednakże każdorazowe żądanie ochrony prawnej uwarunkowane jest wykazaniem istnienia dobra osobistego, które zostało naruszone. Jednocześnie warunki udzielenia ochrony prawnej w takim przypadku określa art. 24 k.c., których spełnienia powód również nie wykazał, ponieważ zachowanie strony pozwanej nie było bezprawne ani zawinione, a ponadto nie skutkowało naruszeniem lub choćby zagrożeniem naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego powoda. Poza tym, jak podniosła strona pozwana, gdy chodzi o roszczenia majątkowe związane z naruszeniem dóbr osobistych, przepis art. 24 § 1 zd. 2 i § 2 k.c. odsyła do reguł ogólnych dotyczących zasad przyznawania odszkodowania lub zadośćuczynienia. Tym samym na podstawie art. 448 k.c. przesłanką żądania zadośćuczynienia z tytułu naruszenia dobra osobistego innego niż zdrowie, jest stwierdzenie winy po stronie osoby odpowiedzialnej. Strona pozwana nie ponosi natomiast winy w jakimkolwiek stopniu, a w każdym razie powód tego nie wykazał. Poza tym nawet w razie naruszenia dobra osobistego przyznanie zadośćuczynienia nie jest obligatoryjne. W ocenie strony pozwanej powód nie wykazał, aby strona pozwana wyrządziła mu w ogóle jakąkolwiek szkodę, ponieważ nie udowodnił istnienia zdarzenia, z którym wiązałaby się odpowiedzialność prawna strony pozwanej, nie udowodnił szkody, jak również nie wykazał istnienia związku przyczynowego pomiędzy tym zdarzeniem, a ewentualną szkodą, wobec czego strona pozwana nie ponosi odpowiedzialności w myśl art. 415 k.c. Z ostrożności procesowej strona pozwana wskazała, że na podstawie art. 417 § 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka --- STRONA 4 --- samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa, a jak było już podnoszone strona pozwana nie odpowiada za realizację praw lub egzekucję obowiązków skazanych w związku z ich osadzeniem. W dalszej kolejności, w związku z kwestionowaniem powództwa także co do wysokości strona pozwana podniosła z ostrożności procesowej, że przy określaniu rozmiaru krzywdy nie można opierać się wyłącznie na subiektywnym odczuciu dotkniętego naruszeniem, ale uwzględniać trzeba przeciętną miarę, nie tracąc przy tym z pola widzenia okoliczności, iż ochrona dóbr osobistych powinna być utrzymana w rozsądnych granicach. Tymczasem żądana przez powoda kwota zadośćuczynienia poza tym, że jest nieuzasadniona, to przekracza wszelką miarę. Wskazując na wyrok Sądu Najwyższego z 11.04.2006 r., sygn. I CSK 159/05 (LEX nr 371773), strona pozwana podniosła, że przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel który zamierzała ona osiągnąć, podejmując działanie naruszające te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać. W kolejnych pismach z 27 i 28.12.2016 r. (k.60-60v, k.62-62v) powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Podał, że jego nieobecność w pracy nie wynikała z chęci jej unikania, ale z faktu przebywania na zwolnieniu lekarskim spowodowanym urazem kręgosłupa, którego doznał już w pierwszych dniach pracy na skutek podnoszenia szpuli z przewodami ważącymi 40-50 kg. Powód dodał, że wykonywał pracę starannie i „sprawdzał się na każdym z czterech stanowisk”, natomiast w produkcji - mimo zatrudnienia na 3-miesięczny okres próbny - brał udział już od pierwszego dnia pracy, albowiem czynności te nie są skomplikowane. W ocenie powoda, zatrudnianie na okres 3 miesięcy w celu przyuczenia do zawodu jest fikcją, stosowaną w celu wyzysku pracowników, albowiem praca na stanowisku, które zajmował jest na tyle prosta i łatwa, że jej opanowanie nie stanowi żadnego problemu. Powód wskazał też, że chciał pracować i gdyby wyleczył kontuzję kręgosłupa, to otrzymując wynagrodzenie - po 3 miesiącach okresu próbnego - pracowałby sumiennie. Podał nadto, że z zawodu jest stolarzem, a nie, jak wskazano w odpowiedzi na pozew, malarzem. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. W. od 7 lat odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w W.. (okoliczność bezsporna) W dniu 13.04.2015 r. Zakład Karny w W. zawarł z (...)z siedzibą w W. (zwaną zatrudniającym) umowę o zatrudnienie odpłatne skazanych. W § 1 ust. 1 umowy wskazano, że zatrudnianie osób pozbawionych wolności odbywa się w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 z późn. zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 umowy, Zakład Karny kieruje, a zatrudniający przyjmuje do zatrudnienia skazanych w zależności od zgłaszanych potrzeb, na warunkach ustalonych w umowie. W § 15 umowy postanowiono, iż w czasie pracy skazani podlegają przepisom porządkowym i regulaminowi pracy zatrudniającego, o ile nie naruszają one zasad wykonywania kary pozbawienia wolności określonych w kodeksie i rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności. Dowód: umowa o zatrudnienie odpłatne skazanych z 13.04.2015 r. k.36-39 (...) z siedzibą w W. wiąże umowa współpracy zawarta w dniu 30.04.2013 r. z (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W.. Zgodnie z § 1 ust. 1 tej umowy, zleceniodawca ( (...) Sp. z o.o.) zleca, a zleceniobiorca ((...) (...) --- STRONA 5 --- w W.) zobowiązuje się zapewnić wykonanie prac związanych z „produkcją wiązek elektrycznych” poprzez udostępnienie powierzchni hali oraz zatrudnienie osób pozbawionych wolności odbywających karę w Zakładzie Karnym w W., a także przy wykorzystaniu maszyny produkcyjnej będącej własnością zleceniobiorcy, w ramach 8 godzinnego czasu pracy i terminowości produkcji. W § 1 ust. 2 umowy zleceniodawca zobowiązał się wyznaczać poziom produkcji, program produkcji, organizować logistykę i określać zapotrzebowanie na personel w hali produkcyjnej. Wskazano, że czynności te zleceniodawca będzie wykonywał na swój rachunek za pomocą zatrudnionego już Kierownika Produkcji oraz pozostałych jego pracowników. Zgodnie z umową, za jakość produkowanych wyrobów odpowiada: - zleceniobiorca – w zakresie prac wykonywanych przez skazanych, - zleceniodawca – w zakresie określonym w § 1 ust. 2 (§ 4 ust. 1 umowy). Dowód: umowa współpracy z 30.04.2013 r. k.41-45 Powód z zawodu jest stolarzem. Dowód: przesłuchanie powoda w charakterze strony e-protokół rozprawy z 29.03.2017 r. 00:12:26-00:37:59 k.81 W dniu 5.05.2016 r. powód złożył pisemne oświadczenie, iż zgodnie z art. 123a § 3 Kodeksu Karnego Wykonawczego wyraża zgodę na wykonywanie pracy nieodpłatnej przez okres nie dłuższy niż trzy miesiące w przywięziennym zakładzie pracy w celu przyuczenia do wykonywanej pracy. Powód oświadczył także, iż przyjął do wiadomości, że praca ta nie podlega wliczaniu do okresów, od których zależą uprawnienia pracownicze i emerytalne oraz że o wszelkich zmianach zobowiązuje się powiadomić pisemnie Dział Zatrudnienia. Dowód: oświadcz enie powoda z 5.05.2016 r. k.40; przesłuchanie powoda w charakterze strony e-protokół rozprawy z 29.03.2017 r. 00:12:26- 00:37:59 k.81 W dniu 6.05.2016 r. powód został zatrudniony na okres próbny wynoszący 3 miesiące przy produkcji wiązek elektrycznych na stanowisku „monter wiązek” na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą we W., na terenie hali udostępnionej przez stronę pozwaną przy Zakładzie Karnym w W.. Okres próbny był traktowany jako okres przyuczenia do wykonywania pracy. Okres próbny był okresem nieodpłatnym, po jego upływie powód miał otrzymywać wynagrodzenie za wykonywaną pracę. W dniach 6-7.05.2016 r. powód odbył w (...) szkolenie wstępne w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. W dniu 6.05.2016 r. udzielono powodowi instruktażu ogólnego, a w dniach 6-7.05.2016 r. – instruktażu stanowiskowego na stanowisku pracy „monter wiązek AGD”. Po przeprowadzeniu sprawdzianu wiadomości i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy powód został dopuszczony do wykonywania pracy na stanowisku „monter wiązek”. Szkolenie obejmowało także kwestie dotyczące przenoszenia przedmiotów. Dowód: karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy k.46-47 ; przesłuchanie powoda w charakterze strony e-protokół rozprawy z 29.03.2017 r. 00:12:26-00:37:59 k.81 Powód M. W. od pierwszego dnia pracy brał udział w procesie produkcji. Kolega powoda instruował go, jak należy wykonywać pracę na obejmowanym przez niego stanowisku. Powód samodzielnie, bez pomocy innych osób podnosił szpule z przewodami ważące 40-50 kg. Powód uważał, że normalnym było, iż przedmioty te ma podnosić sam i nie brał pod uwagę tego, że musi to robić z innymi osobami. --- STRONA 6 --- Na skutek podnoszenia ciężkich szpul z przewodami powód doznał urazu kręgosłupa. W związku z tym już w pierwszych dniach okresu zatrudnienia przestał przychodzić do pracy. W maju 2016 r. powód przepracował 3 dni, w czerwcu 2016 r. – 8 dni. W lipcu 2016 r., w okresie do 5-go dnia tego miesiąca, powód miał dwie nieobecności. Część nieobecności powoda była usprawiedliwiona zwolnieniami lekarskimi. Zdarzało się również, iż powód uznając, że źle się czuje, nie mając zwolnienia lekarskiego nie szedł do pracy, a o swojej nieobecności informował służbę więzienną lub kolegę zatrudnionego w tym samym zakładzie, który miał tę informację przekazać właściwym osobom. Dowód: ka rty pracy powoda za miesiące maj-lipiec 2016 r. k.51 - 53 ; przesłuchanie powoda w charakterze strony e-protokół rozprawy z 29.03.2017 r. 00:12:26-00:37:59 k.81 Z początkiem lipca 2016 r. w firmie (...) Sp. z o.o. zapadła decyzja o zwolnieniu powoda. Pismem z dnia 8.07.2016 r. (...) (...) zwróciła się do Dyrektora Zakładu Karnego w W. z wnioskiem o wycofanie z dniem 08.07.2016r. (będącym ostatnim dniem pracy) z zatrudnienia powoda i pięciu innych osadzonych skierowanych do zatrudnienia na stanowisku monter wiązek do działu (...) (...) - zgodnie z załączonym pismem przekazanym z firmy (...) Sp. z o.o. W załączonym piśmie firma (...) Sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Zakładu Karnego w W. z prośbą o odsunięcie od pracy z dniem 11.07.2016 r. ze względu na niewłaściwe wykonywanie obowiązków służbowych sześciu skazanych, w tym powoda. Jednocześnie firma (...) Sp. z o.o. zwróciła się z prośbą o przydzielenie do pracy sześciu nowych skazanych w celu powierzenia im wykonywania obowiązków osób, które mają być odsunięte od pracy. Dowód: pismo (...) z 8.07.2016 r. k.48; pismo (...) Sp. z o.o. z 8.07.2016 r. k.49 Z dniem 8.07.2016 r. Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w W. wycofał powoda z zatrudnienia. Dowód: pismo (...) Sp. z o.o. z 8.07.2016 r. k.49 Decyzja o wycofaniu powoda z zatrudnienia nie została przez niego zaskarżona do sądu penitencjarnego. Dowód: przesłuchanie powoda w charakterze strony e-protokół rozprawy z 29.03.2017 r. 00:12:26-00:37:59 k.81 Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie powód M. W. domagał się od strony pozwanej (...) w W. początkowo kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia „z przeznaczeniem” połowy tej kwoty na rzecz (...) w W.. Następnie uzupełniając pozew pismem z dnia 19.10.2016 r., powód zmienił żądanie i domagał się kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Uzasadniając żądanie powód wskazywał, że strona pozwana dopuszcza się niezgodnego z prawem procederu polegającego na tym, iż nieodpłatnie zatrudnia osoby osadzone w zakładzie karnym na okres próbny, a następnie - po zakończeniu tego okresu, kiedy zatrudnieni mogliby otrzymywać już wynagrodzenie za wykonywaną pracę - zwalnia je bez podawania przyczyny. Podnosił, że proceder ten, powszechnie stosowany przez stronę pozwaną od 6 lat, objął także jego, a jego zwolnienie już po dwóch miesiącach okresu próbnego było nieuzasadnione i bezpodstawne. Powód przesłuchiwany w toku rozprawy wskazywał, że żąda zadośćuczynienia albowiem uważa, że został niezasadnie zwolniony z pracy, w czasie, kiedy pozostawał na zwolnieniu lekarskim, które nie było mu zawsze wypisywane i kiedy czuł się źle, o czym informował kolegę, by ten przekazał tą informację dalej. --- STRONA 7 --- Strona pozwana, nie kwestionując faktu zatrudnienia powoda w okresie od 6.05 do 8.07.2016 r., podnosiła, że nie łączy ją z powodem stosunek pracy, skoro jego zatrudnienie odbywało się na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego, w oparciu o skierowanie do pracy. Nadto podnosiła, że decyzję o podjęciu i wykonywaniu zatrudnienia przez osobę pozbawioną wolności podejmuje Dyrektor Zakładu Karnego, a decyzja o wycofaniu powoda z zatrudnienia nie została przez niego zaskarżona do sądu penitencjarnego. Strona pozwana wskazywała także, iż odsunięcie powoda od pracy było uzasadnione jej nieprawidłowym wykonywaniem i wywoływaniem przez niego niewłaściwej atmosfery pracy wśród innych skazanych. Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalono w oparciu o obiektywne dokumenty w postaci umowy o zatrudnienie odpłatne skazanych z 13.04.2015 r., umowy współpracy z 30.04.2013 r., oświadczenia powoda z 5.05.2016 r., karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, kart pracy powoda za miesiące maj-lipiec 2016 r., pisma (...) z 8.07.2016 r., pism (...) Sp. z o.o. z 8.07.2016 r., a także w oparciu o przesłuchanie powoda w charakterze strony, które to dowody nie zawierały żadnych istotnych sprzeczności, korespondowały ze sobą, wzajemnie się uzupełniając. W ocenie Sądu roszczenie powoda jest niezasadne. Powód wyraźnie wskazywał, że domaga się zasądzenia kwoty pieniężnej tytułem zadośćuczynienia. Zadośćuczynienie to swego rodzaju rekompensata krzywdy, która w polskim systemie prawnym jest utożsamiana najczęściej z naruszeniem dobra osobistego, do których w art. 23 k.c. zaliczono w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. W myśl zaś przepisu art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie natomiast z przepisem art. 448 k.c., w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. „Roszczenia z art. 448 k.c. określił ustawodawca w ramach odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych”, przy czym „Przepis art. 448 k.c. nie wskazuje expressis verbis zasady odpowiedzialności za krzywdę wyrządzoną naruszeniem dóbr osobistych. Jako dominujący w judykaturze i doktrynie należy uznać pogląd, że pokrzywdzony może żądać kompensaty krzywdy od ponoszącego winę (por. wyrok SN z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004, nr 4, poz. 53; B. Lewaszkiewicz-Petrykowska, W sprawie wykładni art. 448 k.c., PS 1997, nr 1, s. 6 i n.; M. Safjan (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. I, 2011, art. 448, nb 12–13; A. Szpunar, Zadośćuczynienie..., s. 211–212). Za słusznością tezy o odpowiedzialności na zasadzie winy przemawia głównie wykładnia systemowa, a więc deliktowy charakter odpowiedzialności.” (tak A. Olejniczak, Komentarz do art.448 Kodeksu cywilnego). Co do zasady zadośćuczynienia nie można się domagać w przypadku nienależytego wykonania kontaktu (tak A. Olejniczak, Komentarz do art.445 Kodeksu cywilnego, zob. też np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2001 r., UKN 620/00). Wobec wskazanej podstawy faktycznej żądania pozwu, Sąd w toku rozprawy pytał powoda, w jakim kontekście domaga się zasądzenia zadośćuczynienia. Powód przez cały czas wyraźnie wskazywał, iż żąda zadośćuczynienia z tej przyczyny, że w jego ocenie został niezasadnie zwolniony z pracy. Twierdził, że jego nieobecność w pracy, która trwała w zasadzie przez prawie cały okres dwumiesięcznego zatrudnienia (z wyłączeniem kilku dni, kiedy to wykonywał obowiązki pracownicze) nie wynikała z braku chęci, czy braku woli podjęcia pracy, ale z przyczyn zdrowotnych, tj. dolegliwości związanych z kręgosłupem. Powód nie opierał swojego żądania na okoliczności urazu kręgosłupa i jego dolegliwości bólowych. --- STRONA 8 --- Zgłoszone przez powoda żądanie zadośćuczynienia nie znajduje uzasadnienia ani z uwagi na naruszenie dóbr osobistych ani odpowiedzialność strony pozwanej w związku z czynami niedozwolonymi czy też nienależytym wykonaniem zobowiązania ani też przepisami szczególnymi i jako takie nie daje podstaw do jego uwzględnienia. Nie znajduje też uzasadnienia w przepisach odnoszących się do zatrudnienia powoda jako osoby skazanej celem przyuczenia do pracy. Powód, jako osoba odbywająca karę pozbawienia wolności, był zatrudniony na podstawie przepisów kodeksu karnego wykonawczego, w oparciu o skierowanie do pracy. Nie była to praca świadczona na podstawie umowy o pracę, uregulowanej w przepisach kodeku pracy, jej podstawy nie stanowił także kontrakt cywilnoprawny. Dlatego też podstawy prawnej żądania powoda należy poszukiwać poza przepisami prawa cywilnego odnoszącymi się do zobowiązań i ich wykonywania oraz poza przepisami prawa pracy. Zgodnie z art. 121 § 2 k.k.w., skazanego zatrudnia się na podstawie skierowania do pracy albo umożliwia się skazanemu wykonywanie pracy zarobkowej w ramach umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło, umowy o pracę nakładczą lub na innej podstawie prawnej. Zatrudnienie skazanego następuje za zgodą i na warunkach określonych przez dyrektora zakładu karnego, zapewniających prawidłowy przebieg odbywania kary pozbawienia wolności (§ 3). Nieprzestrzeganie przez skazanego lub podmiot zatrudniający warunków zatrudnienia, określonych przez dyrektora zakładu karnego, stanowi podstawę cofnięcia zgody. O cofnięciu zgody powiadamia się pisemnie skazanego i podmiot zatrudniający (§ 4). Z przedstawionej regulacji prawnej wynika, że o możliwości zatrudnienia powoda decydował Dyrektor Zakładu Karnego w W., w którym powód przebywa, nie zaś strona pozwana ani też (...) Sp. z o.o. W okolicznościach niniejszej sprawy Zakład Karny w W. zawarł z (...) (...) z siedzibą w W. umowę o zatrudnienie odpłatne skazanych. W umowie tej wyraźnie wskazano, że zatrudnianie osób pozbawionych wolności odbywa się w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny wykonawczy, przy czym Zakład Karny kieruje, a zatrudniający przyjmuje do zatrudnienia skazanych w zależności od zgłaszanych potrzeb, na warunkach ustalonych w umowie. (...) (...) z siedzibą w W. jako zleceniobiorcą wiązała umowa współpracy zawarta z (...) (...) Sp. z o.o. we W. będącym zleceniodawcą. W umowie tej wskazano, że (...) Sp. z o.o. zleca, a (...) (...) w W. zobowiązuje się zapewnić wykonanie prac związanych z „produkcją wiązek elektrycznych” poprzez udostępnienie powierzchni hali oraz zatrudnienie osób pozbawionych wolności odbywających karę w Zakładzie Karnym w W., a także przy wykorzystaniu maszyny produkcyjnej będącej własnością zleceniobiorcy, w ramach 8 godzinnego czasu pracy i terminowości produkcji. (...) Sp. z o.o. był podmiotem, który wyznaczał poziom produkcji, program produkcji, organizował logistykę i określał zapotrzebowanie na personel w hali produkcyjnej. Czynności te wykonywała na swój rachunek za pomocą zatrudnionego Kierownika Produkcji oraz pozostałych jego pracowników. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powód w zasadzie przez prawie cały okres zatrudnienia nie świadczył pracy. W maju 2016 r. powód przepracował 3 dni, w czerwcu 2016 r. – 8 dni, natomiast w lipcu 2016 r., w okresie do 5-go dnia tego miesiąca, powód miał już dwie nieobecności w pracy. Zważyć przy tym trzeba, że nie wszystkie z nieobecności powoda, co zresztą przyznał on sam podczas przesłuchania na rozprawie, były usprawiedliwione zwolnieniem lekarskim. Zdarzało się bowiem również, iż powód uznając, że źle się czuje, nie szedł do pracy, a o swojej nieobecności informował służbę więzienną lub kolegę zatrudnionego w tym samym zakładzie, który miał tę informację przekazać właściwym osobom. Na marginesie zważyć należy, iż powód odbył szkolenie obejmujące także kwestie dotyczące przenoszenia przedmiotów, na skutek których to czynności miał doznać urazu kręgosłupa skutkującego następnie nieobecnościami w pracy. Powód, jak wynika z treści jego zeznań, sam zadecydował o podnoszeniu szpuli z przewodami ważącymi 40-50 kg bez pomocy innych osób. W takiej sytuacji, skoro powód w okresie dwóch miesięcy tylko przez kilka dni wykonywał pracę, (...) Sp. z o.o. zadecydowała o jego wycofaniu z zatrudnienia, a pismo w tym zakresie skierowała w dniu 8.07.2016 r. do (...) w W.. Ta z kolei, zwróciła się do Dyrektora Zakładu Karnego w W. z wnioskiem o wycofanie z dniem 08.07.2016 r. (będącym ostatnim dniem pracy) z zatrudnienia powoda, załączając pismo przekazane z firmy (...) Sp. z o.o. Decyzję o wycofaniu powoda z zatrudnienia podjął Zastępca Dyrektora Zakładu Karnego w W.. W takim stanie rzeczy nie sposób uznać, iż to strona pozwana odpowiadała za wycofanie powoda z zatrudnienia, skoro nie podejmowała w tym zakresie żadnej decyzji. Decyzję podjęła (...) Sp. z o.o., natomiast ostatecznie o wycofaniu powoda --- STRONA 9 --- z zatrudnienia zadecydował Dyrektor Zakładu Karnego w W.. Decyzja ta nie została przy tym zaskarżona przez powoda do sądu penitencjarnego. Z tych już względów uznać należy, że strona pozwana nie może ponosić odpowiedzialności za skutki zwolnienia powoda z pracy. Nie mniej jednak odnosząc się do zgłoszonego w postępowaniu żądania zadośćuczynienia, zaznaczyć należy, że powód nie wskazał wprost dobra osobistego, jakie zostało naruszone, ani też okoliczności wskazanych w treści przepisów art. 445 k.c. bądź innych przepisów szczególnych skutkujących powstaniem roszczenia o zadośćuczynienie, a jedynie twierdził o zdarzeniu w postaci odsunięcia go od pracy, które było w jego ocenie niezasadne i winno skutkować przyznaniem mu zadośćuczynienia. Jak wyżej wskazano, żądanie zadośćuczynienia wymaga wykazania naruszenia dobra osobistego bądź wystąpienia przesłanek określonych przepisami szczególnymi (np. art. 444 k.c. w zw. z art. 445 k.c.), a dodatkowo także w zależności od podstawy prawnej, na której żądanie to jest oparte, także wykazania dalszych przesłanek, w tym powstania krzywdy i jej rozmiaru. Nadto wymaga wykazania, że podmiot, do którego żądanie to zostało skierowane jest odpowiedzialny za naruszenie, które miałby skutkować przyznaniem zadośćuczynienia. Powód nie tylko nie wskazał takiego dobra i nie wykazał jego naruszenia, co jest niezbędne do rozpoznania jego żądania na tej podstawie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2011 r., II CSK 431/10, wobec czego Sąd przesłuchał powoda działającego w niniejszym procesie samodzielnie z urzędu na te okoliczności podnoszone w pozwie), ale także nie wykazał żadnych innych przesłanek uzasadniających jego żądanie skierowane wobec strony pozwanej, które nie znajduje uzasadnienia tak w cytowanych i powoływanych przepisach k.c., jak też w wyżej wskazanych w przepisach kształtujących jego prawa i obowiązki jako zatrudnionego skazanego. Mając na uwadze powyższe Sąd w punkcie I wyroku oddalił powództwo. Orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie II sentencji wyroku zostało oparte o przepis art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty poniesione przez stronę pozwaną i zasądzone w tym punkcie orzeczenia składają się koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej określone zgodnie z § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w brzmieniu obowiązującym na dzień wytoczenia powództwa tj. 16 września 2016 r. z uwagi na treść § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie na kwotę 7.200 zł. W punkcie III wyroku Sąd nieuiszczonymi kosztami sądowymi (opłatą od pozwu w wysokości 10.000 zł), od ponoszenia których powód był zwolniony, obciążył Skarb Państwa.