Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
sygn. akti c 156/as . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2012 1". Sagd Okrqgowy we Wroclawiu, Wydzial I Cywilny w sldadzie : Przewodniczqcyz SSO Monika Kuiniar Protokolantz Magdaléna Szczgsna po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. we Wrociawiu na rozprawie sprawy 2 powédztwa J. K. przeciwko Skarbowi Paristwa (...) we W. 0 zaplatq ' I. powédztwo oddala; I I . zasqdza od powoda na rzecz strony puzwanej kwcta; 7.200 zl tytuhem zwrotu kosztéw zastqpstwa procesowego; ' III. przyznaje 0d Skarbu Pafistwa na rzecz adw. E. G. kwotq 8784 21 {W tym podatek VAT 1584 2}) tytuhem kosztéw nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzqdu; IV. kosztami sqdowymi obciqia Skarb Pafistwa.
--- STRONA 2 ---
UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 20 lutego 20081". przeciwko Skarbowi Paf1stwa— (...} We W. powod J. K. domagal sis; zasqdzenia zadoééuczynienia w kwocie 250.000 2:}. W uzasadnieniu podai, ie przebywajqc w (...)we W. i begdqc leczony W Szpitalu Wiegziennym przy tej jednostce penitencjarnej, na skutek Wielu zaniedbafi. oraz. br_aku przestrzegania podstawowych Warunkéw higienicznych przez sluibo zdrowia, zostal zakaiony [...). W toku procesu powéd sprecyzowa}, ie podstawo dochodzenia roszczenia stanowi rowniez wadliwe przeprowadzenie operacji [...}. Podal, ie W 2000 r., podczas przebywania w (...)w L. spostrzegl, ii jego (...). Zostai przewieziony z [...)w L. do szpitala wigziennego W przy (...)L. w celu (...), a nastqpnie do szpitala przy (...)we W., w ktorym zadecydowano 0 przeprowadzenin operacji. Powod wyrazil zgodq na (...), jednakie podozas pierwszej operacji nie (.,.). Po kilku dniach wystqpila koniecznoéé ponownej operacji, po ktérej (...). W niedlugim czasie po operacji przed opuszczeniem szpitala powéd zauwaiy} (...) i zostal przewieziony do szpitala choréb zakaénych W P.. W Wyniku szeregu badafi w szpitalu choréb zakainych W P. otrzymal informacjg, ii podczas drugiej z operacji zostal (,..), na co zgody nie wyraial. W karcie wypisu natomiast zostaly ustalone wytyczne odnoénie leczenia, ktére zdaniem powoda zostaly caikowicie zignorowane przez siuibeg zdrowia (...) w S., w zwiqzku z czym powod wystosowal pisma do Rzecznika PraW Obywatelskich oraz okrnggowego lekarza wi<=;ziennej sluiby zdrowia, opisujqc zaistnialq sytuacjcg. Ponadto skutkiem powyiszych zdarzefi stan zdrowia powoda uieg} pogorszeniu Wlgcznie z wystqpieniem (...). Zdaniem powoda, dochodzona pozwem kwota jest adekwatna do poniesionych przez niego strat moralnych, oraz Wywoianego trwaiego uszczerbku na zdrowiu, gdyi powéd, W nastopstwie zaniedbafi lekarzy wymaga dalszego leczenia oraz diety, co Wiqie sio Z kolosalnymi kosztami. Strona pozwana wniosla 0 oddalenie powodztwa i podniosla zarzut przedawnienia roszczenia. W uzasadnieniu podala, is stosownie do art. 442 § 1 kc roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat 3 od dnia, w ktorym poszkodowany dowiedziai sit; o szkodzie i osobie zobowiqzanej do jej naprawienia. W kaidym wypadku roszczénie przedawnia sic; z uplywem 101at od dnia, W ktérym nastqpiio wyrzqdzenie szkody. W zwiqzku z tym, ii powéd zgiosil zarzuty odnoénie pobytu W Szpitaiu (...) W latach 2000 2001, zarzut przedawnienia uzasadniony jest faktem, fie powéd wystqpii z powodztwem po upiywie 8 lat. Z dniem 10.08.2007 przepis art. 442 kodeksn cywilnego zosta} uchylony i zastqpiony art. 4421. Art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 1'. 0 zmianie ustawy Kodeks Cywilny (Dz.U.07.80.538) stanowi jednakze, ii do roszczefi, o ktorych mowa w dawnyrn art. 442 kc, powstalych przed dniem wejécia W iycie niniejszej ustawy stosuje sin; zmienione przepisy kodeksu cywilnego jeéli wading przepiséw dotychczasowych W dniu wejécia W iycie ustawy 11ie byly one jeszcze przedawnione. Zdaniem strony pozwanej, roszczenie powoda W dniu wejécia W Zycie nowej regulacji art. 4421 kc bylo jué; przedawnione, w zwiqzku z czym stosuje sic; przepisy obowigzujqce przed dniem 10.08.2007r. Z ostroinoéci procesowej, w przypadku nieuwzglodnienia przez Sqd zarzutu przedawnienia, strona pozwana podniosla, Ze Zqdanie pozwu jest bezzasadne. Przede Wszystkim zakwestionowaia swq odpowiedzialnoéé na podstawie art. 417 kc z uwagi na brak wykazania przez powoda Winy ani bezprawnoéci dziaiania funkojonariusza publicznego przy Wykonywaniu czynnoéci, a takie zwiqzku przyczynowego. Podniosia, ie W zakiadach opieki zdrowotnej z definicji panujq odpowiednie warunki sanitarnoepidemioiogiczne, a zasady aseptyki sq przestrzegane W sposéb praWid}owy. Proces sterylizacji by} kaidorazowo kontrolowany uznanyrni przez SANEPiD metodami, kontrola biologiczna procesu sterylizacji przeprowadzona przez Wojewédzkq (...)i (...) We W. na testach pobranych 07.o3.2000r. nie wykazala (...). Ponadto personel medyczny korzysta ze sprzqtu jednorazowego, ochrony osobistej, podlega szczepieniom ochronnym przeciw Wirusowemu zapaleniu wqtroby. Ponadto, iadna z operowanych w tym Samym czasie oséb nie zostaia zainfekowana. Pozwany podniosl takie, fie przed przyjqciem powoda do Szpitala (...)we W., powod posiadal iiczne tatuaie i biizny po samouszkodzeniach, co mogio byé irédlem zakaienia. Dla zakaienia wirusem (...) znamienne jest narugxzenie ciqgioéci tkanek, a WiQC W przypadku powoda do takiego zakaienig moglo dojéé znacznie Wczeéniej, a objawy mogly poj awié sic; po obniionej odpornoéci wywoianej przeprowadzeniem zabiegu operacyjnego. Operacja (...) powoda mogla uaktywnié istniejqcy jufi wczeéniej przewiekly proces zapalny [...), gdyi wirus (...) moie uaktywnié sie; po wielu latach od zakaienia. Powod by} tei poddawany wielu zabiegom medycznym, by} siedmiokrotne skazany na kart; pozbawienia wolnoéoi i 01;. 30 lat spqdzii W jednostkach penitencjarnych. Tlyb Zycia powoda obfitowal W zachowania 1yzykowne mogqce doprowadzif: do (...). Odnoszqc sin; do twierdzefi powoda W zakresie usuniocia (.,.) bez jego zgody, strona pozwana Wskazala, 2e powod wyrazil zgodq na operacjo, a przed wyrafieniem tej zgody zostai poinformowany, is w ramach operacji usuwa sit; (...). Ponadto dodaia, Ze na stan zdrowia Sygn. Akt I C 156/08
--- STRONA 3 ---
powoda mial wpiyw rowniei fakt, Ze powod czesto nie Wyraia} zgody na diagnostyke i leozenie przez Wiezienne siuibe zdrowia, do ktorej nie mial zaufania. Sad ustaiil nastepujqcy stan faktyczny: J . K., lat (...) zamieszkaiy W T., urodzil sie (...)r. Posiada Wyksztaicenie podstaWoWe~ bez zawodu. Od 1974r. tj. od 30 lat, z krotkimi przerwami przebywal w (...)i (...), nigdy nie pracowal. Jest rencistq I grupy 2 ogolnego stanu zdrowia. V Dowéd: , . przesiuchanie powoda —k. 227 ~ 229. ZOZ [...)nie posiada samodzielnosci, jest czeéciq wewnetrznej struktury organizacyjnej {...) We W./bezsporne/. W okresie od 22.11.2000 30.01.2001 r. powod przebywal na oddziale Chirurgicznym szpitala (...)przy (...). Zosta} tam przewieziony z (...) w L.z objawami (...) W przebiegu (...). W dniu 28.11.2o00r. powod zosta} poddany operacji (...), W wyniku. ktérej usunieto mu (...) iwykonano (...). . Przebieg pooperacyjny by} powikiany ponownym (...), W zwiqzku z czym powéd zostal poddany II operacji w dniu 28.12.2o00r. W wyniku II operacji zostal usuniety powodowi (...). P0 prawidlowym Wygojeniu 1any i ustqpieniu (...), W dniu 30.o1.2001r. W3/pisano go 2 oddziaiu. Na karcie informacyjnej nie byio informacji o (...). W dniu 05.02.2001 1". powod zostal ponownie przyjety do (...)przy(...)we W. tym razem na oddzial (...), z powodu trwajqcego od kilku dni (...). Po przeprowadzonych badaniach stwierdzono obeonoéé (...), narastajece Wartosei (...) oraz wysokie stale Wartosci (...). W zwiqzku z powyfiszym, 2 podejrzeniem (...), powod zostai wypisany 13.02.2oo1r. i skierowany na konsultacje oraz ewentualne leczenie na Oddzial (...) Szpitala przy(...)W P.. Podczes pobytu powoda na Oddziale (...) W Szpitalu ZOZ (...), jego lekarzem prowadzgoym /asy_stentem/ by} internista W. P.. Zasadq jest, ie gdy pacjent ma podejrzenie (...), informuje sie go o tej chorobie, jej przebiegu, dalszej diagnostyce i dalszym leczeniu, jak rowniei jego konsekwencjach. Jeéli sam szpital przy (...) nie moie przeprowadzié leczenia, informuje pacjenta gdzie bedzie sie odbywaio dalsze leczenie. Po podjeciu deoyzji 0 przetransportowaniu pacjenta przeprowadza sie z nim roz'moW¢ i po niej, uzyskawszy uprzednio zgode paojenta, ustala sic; termin przyjecia do szpitala. Brak zgody na leczenie powoduje koniecznoéé poWrotu pacjenta Z danej jednostki. W okresie od 13.02.01 do 16.03.01 r. powod przebywal na Oddziale (...) Szpitala przy (...) W P., gdzie potwierdzono /(...)/. Podozas pobytu powoda na tym oddziale, jego lekarzem prowadzecym byla J. J.. Standardowo Iekarka ta Wobec kaédego pacjenta postepuje jednakoWo W obecnoéci siostry ocidzialowej lub lekarza, asystenta bqdi ich obojga udziela pacjentowi informacji o ehorobie W potocznym jezyku i udziela odpowiedzi na zadawane przez niego pytania. W dniu 13.02.2001 r. lek. J. J. udzielila powodowi informacji na temat choroby, co znalazlo potwierdzenie W zapisie W historii choroby powoda i zostalo pokwitowane Wlasnorecznym podpisem przez poWoda. W dniu 9.11.2oo1r. powod by} konsultowany W Poradni (...) W szpitalu (...) W £.., gdzie zostaio rozpoznane (...), zaiecono hospitalizacje na oddziale (...) W P. celem dokonania badania (...). Chory zosta} dokiadnie poinformowany o istocie choroby. Dowéd: karta informacyj na leczenia szpitalnego Oddzia} [. karta informaoyj na leczenia szpitalnego Oddzia} {... karta informacyjna leczenia szpitalnego Oddzia} (... historia choroby powoda W P., k.275, pismo Dyrektora (...) do Dyrektora (...)z dnia 05.04.2002 r. 178~179, zeznania swiadka W. P. k. 588591, zeznania éwiadka A. K., k. 251254, zeznania éwiadka J. J.» k.782~783, zeznania swiadka A. B. k. 709710, pismo Dyrektora (...) do Dyrektora (...)z dnia 05.04.2002 r. 178179. Kilka miesiecy po przeprowadzonych operacjach u powoda wystqpilo powiklanie W postaci (...), W zwiqzku. z ozym zostal zakwalifikowany przez Szpital (...) ZOZ w T. do zabiegu chirurgicznego. Przyczyn Wystqpienia (...) jest Wiele m.in. Wick, stan odiywiania, inne schorzenia, iloéé zabiegow W okoiicy narzqdu, czystosé operacji, stan skory (hlizny, tatuaie). W chirurgii ogoinej doéé czesto spotyka sie to powikianie, W szczegolnosci po zabiegach pilnych, dorainych i po ponownych zabiegach W okolicaoh jui Wozesniej operowanych. Jest to spowodowaize zmniejszeniem gojenia W jué. tworzecej sie bli£nie tkanka iqczna, ktora to jest pozbawiona unaczynienia, a pqczkujece naczynia z ziogow rany zostanq ponownie przerwane ponownym zabiegiem W tym miejscu. W przypadku powoda reoperacja jest czynnikiem sprzyjajfqcym powstaniu (...), bo zmniejsza sie odpornoéé tkanek. Nie moina Wskazaé jednoznacznej przyczyny powstania (...) u powoda. Uszczerbek \/Q/id‘ WW?" j===>:~19~ 2
--- STRONA 4 ---
na zdrowiu tego typu jest Wkalkulowany W 1yzyko kaidego zabiegu operacyjnego. Skutki (...) zaleiq od organizrnu. Sq przypadki, is pacjent nie odczuwa z tego powodu Zadnych dolegliwosci, a inny zgiasza sie z powodu ostrych powil<]af1._ Moie takie pojawié sie powikianie, ktore Wyrnaga natychmiastowej interwencji chirurgicznej, bo inaczej zagrafia fiyciu. Zrosty (...) swiadcze o dolegliwosciach bolowych powoda. W przypadku powoda, (...) nie wpiywa znaczqco na jego fiycie, ani nie stwarza aktualnie fiadnych zagroiefi dla Zycia. Jedynie W kiiku % dochodzi do powstania (...) W bliinie pooperacyjnej. Powodowi kilkakrotnie proponowano leczenie operacyjne (...), ale nie Wyraia} on zg dy na operacje W Warunkach (...). Dnia 08.04.20o8r. powod ponownie zosta} zakwalifikowany dd) operacji (...) na oddziale (...) szpitala w T. jak oswiadczyl w czasie badania nadal nie jest przekonany o celowosci tego zabiegu. Dowod: ' wpis w ksigieczce zdrowia powoda — k. 240, opinia bieglego z zakresu (...) dr n, med. S. N. (1) k. 458 461, opinia uzupeiniajqca bieglego z zakresu (...) dr n. med. S. N. (1) k. 500, ustna opinia uzupeiniajeca biegiego z zakresu (...) dr n. med. S. N. (1)k. 666, opinia bieglego z zakresu (...) dr n. med. M. L. k. 340342. A Dnia 30.01.2002r. powod J. K. wystosowai do Kancelarii Sejmu skarge na leczenie W (...)We W.. Skarga ta zostaia rozpatrzona zgodnie z procedure; przez administracje (...) we W.. W pismie Wskazal, ii jest chory (...), ma uszkodzony (...) i Wiele innych schorzefi i w zwiqzku z tym potrzebuje pongocy. Jego prosba dotyezyla stanu zdroWia (...) ijego zgody na operacje w szpitalu Wieziennym. Powod napisai, Ze W Wyniku pi.E1‘WSZEj przeprowadzonej operacji W szpitalu na K. nie zostaiy usuniete (...), niezbedna byia druga operaoja. Czul sie file po operacji. ,,0kaza1o sie, ie zostalem (...)”. Wskazai, is bez jego zgody podczas operacji lekarze usuneli (...). W Wyniku przeprowadzonych zabiegow dostai (...) operacyjnej i czeka go kolejna operacja. Ponadto podkreslil, ii przed operacjq nie zostal zaszozepiony. W odpowiedzi na skarge powoda, Dywektor ZOZ przy (...) w pisemnym Wyjasnieniu Wskazai, is J. K. by} operowany W dniu 28.11.2000 r. usunieto (...) oraz Wykonano rewizje. (...) ulegiy (...), co spowodowaio nawrot objaWOW' (...). Podkreslii, ii brak jest profilaktyki oraz szczepionki przeciwko {...), zas przeoiwko (...) powod nie by} szezepiony ze wzgledu na przebyte (...) przed 171aty. Dowod: skarga powoda skierowana do Kance1ariiSejmu z dnia 30.01.2002 r.k.175, wyjasnienia Dyrektora Szpitala (...) We W. dot. ska1'gipow0da k.174. W ZOZ {...}We W.przy ul. (...]proces sterylizacji by} kontrolowany kaidorazowo uznanyrni przez SANEPiD nietodami. _ . Prawidlowosé i skutecznosé metod sterylizacji W dniu 24.03.1999r. skontrolowai PoWiatoWy Inspektor Sanitarny (m.in. kontrolowano atestacje urzedzefi sterylizacyj nych) Podczas kontroli sanitarnej PIS oeeniono metody stosowane W ZOZ (...), jako prawidiowe, konkhxdujqc, fie stan sanitarnoporzsdkowy nie budzi zastrzeieii. Kolejna kontroia W (...)we W. przy ul. (...)W rozpoczetej W dniu 07.03.2000 r., a zakoficzonej 09.03.2000 kontroli biologicznej procesu sterylizacji przeprowadzonej przez Wojewodzkq [...]i {...)We W. nie Wykazala Wzrostu bakterii testowych. Wsrod personelu placowki ZOZ przy (...) we W. nie zarejestrowano zachorowari na (...), jednakie w latach 20002001 rozpoznano u 3 osadzonych W 2000r. i u 5 osadzonyoh 2001.r (...). W okresie, w ktorym operowano powoda W szpitalu {...) operowanych byio 20 innych pacjentow oraz leczono 52 osoby. U Zadnej z nich nie wystarpily objawy (...). Dowod: protokoi kontroli sanitarnej nr (...) k.148 k.149 kontrola biologiczna procesu stery1izacji k.150155 pismo Pafistwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego We W. k. 272. wyjasnienie Dyrektora Szpitala (...) we W. dot, skargi poWoda k.177 U powoda koniecznosé usuniecia (...) byia jak najbardziej Wskazana, a zabieg przeprowadzony W dniu 28.11.2000 r. by} prawidlowy. Rowniefi celowe bylo wykonanie drugiego zabiegu. Nie wykonanie zabiegu mogio spowodowaé nasilenie (...), dalsze uszkodzenie (...). Wszystkie te powiklania stanowiq zagroienie dla Zycia. (...) jest standardowym postepowaniem w Ieczeniu (...). U powoda przyczynq usuniecia (...) byla obecnosé (...). W przypadku zapalenia (...), standardem jest _ Wyciecie (...). Wykonana 10 lat temu (...), nie powoduje uszczerbku 11a zdrowiu, nie wymaga tei obecnie z powodu tej operaoji leczenia, ani diety. " Dowod: opinia biegiego z zakresu (...) dr n. med. S. N. (1) k. 458461, ustna uzupeiniajqca opinia bieglego z zak1'esu(...) dr n. med. S. N. (1) k. 666, opinia biegiego z. zakresu (...) dr 11. med. M. L. k.340342. ' 3
--- STRONA 5 ---
Do zakaienia (...) W Wiekszosci przypadkow dochodzi W drodze pozajelitowej poprzez uszkodzenie ciaglosci tkanek najczesciej W Wyniku zabiegow medycznych. W przypadku powoda, zakaienie przebiegalo z objawami ostrego zakaienia (...), ktore rozpoznano W krotkim okresie po leczeniu chirurgicznym. Zakaienie bezobjawowe bardzo rzadko charakteryzuje sie ostrym przebiegiem. W dniu 05.02.2001 na Oddziale (...) rozpoznano (...). Rozpoznanie zostaio potwierdzone (...), ktore pojawiaja, sie u 5070% chorych W objawowym okresie choroby. Uwzgledniajqo okres wylegania choroby (15 — 150 dni, srednio 50 dni lub 3 dni do 20 tygodni) ijeieli przyjaé za pierwszy dziefi choroby date przyjecia do szpitala na Oddzial (...) tj. 05.02.01 to do zakaienia doszlo W okresie od 09.09.2000r. do 21.o1.2001r. W tym czasie powéd przebywai na Oddziale (...)W L. gdzie rniai pobierana krew, oraz na Oddziale Chirurgicznym (...)We W. gdzie mia} Wykonany dwukrotnie zabieg chirurgiczny, licznie pobierana krew, oraz (...). Biolac pod uwage, fie na Oddziale (...)We W. powod poddawany zabiegom niosacym najwieksze ryzyko zakaienia, za najbardziej prawdopodobne miejsce zaraienia z przewaiajacym prawdopodobiefistwem naleiy uznaé Oddziai (...) we W.. Wirus (...) jest bardzo zakainy, latwiej sie nim zarazié nit innymi Wirusami. Ostatnie badania wskazuja, ie w okolo 90% przypadkow tego zakaienia W Wywiadzie stwierdza sie roinego rodzaju zabiegi wykonywane W zakladach slushy zdrowia zarowno otwartej jak i zamknietej. Uszczerbek powoda W zwiazku z rozpoznana (...) Wynosi ok. 20%. Przez okres 9 letniej obserwacji nie stwierdzono Wyraéniejszej progresji choroby. Do kosztow, ktore powod musi ponosié dodatkowo naleiy k0szt1ek6W oslonowych — ok. 50 zi miesiecznie i koszt diety (...) ok. 10% kosztow utrzymania. Leczenie antywirusowe (I.(...), R.), refundowane jest przez NFZ. Dowod: zeznania swiadka W. P. k. 588591, opinia biegiego z zakresu (...) dr n. med. A. B. k.343~ 355, karta informacyj na leczenia szpitalnego Oddzial (...) k. 7, karta informacyj na leczenia szpitalnego Oddzial (...) k.6. Sad zwaiyf, co nastepuje: Powodztwo nie zasiuguje na uwzglednienie z uwagi na zasadnie podniesiony przez strone pozwana zarzut przedawnienia. Istota rozwaiali Sadu sprowadzaia sie nie tylko do oceny zasadnosci tego zarzutu, ale i moiliwosci zastosowania przepisu art. 5 kc przy tej ocenie. Jak powod sprecyzowai W trakcie przesiuchania W dniu 16.03.2009 r. (k. 228), swe roszczenia 0 zadoséuczynienie Wywodzi z dW0ch faktow: 1. zaraienia W ZOZ (...) We W. (...), a takie 2. Wadliwie wykonanej operacji W tej placowce. Zdarzenia te spowodowaiy daleko idace skutki dla jego zdrowia oraz Wywolaly koniecznosé ponoszenia znacznych cieiarow W utrzymaniu ze Wzgledu na Wysokie koszty leczenia i specjalistyczna diete. Odpowiedzialnosé za skutki zaniedbafi medycznych jest odpowiedzialnoscia deliktowa, zas roszczenia powoda wynikaja z art. 445 § 1 kc oraz art. 444 § 2 kc. Podstawa odpowiedzialnosci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa jest przepis art. 417 kc W brzmieniu obowiazujacym na dziefi zdarzenia Wywolujacego szkode, (okres od 22.11.00 do 13.02.2001r.) tj. sprzed zmiany dokonanej ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektorych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Wedle treéci powolanego art. 417 § 1 kc, Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnosé za szkode wyrzadzona przez funkcjonariusza paiistwowego przy wykonywaniu powierzonej mu czynnosci. Funkcjonariuszami pazostwowymi W rozumieniu tego przepisu sa pracownicy organow wladzy, administracji lub gospodarki pafistwowej. Za funkcjonariuszy patistwowych uwaia sie rowniei osoby dzialajace na zlecenie tych organow, osoby powoiane z Wyboru, sedziow i prokuratoréw oraz ioinierzy sit zbrojnych (art. 417§ 2 kc). Podstawowyrn elementem konstrukcji odpowiedzialnosci deliktowej Skarbu Pafistwa na podstavfie art. 417 § 1 k.c. jest Wina funkcjonariusza, a cieiar jej udowodnienia spoczywa na powodzie (art. 6 k.c.). Wykazanie Winy funkcjonariusza polegaé moie na wskazaniu faktéw, na podstawie ktorych mofma byioby Wnioskowaé, chocby na drodze domniemania z art. 231 k.p.c., 0 Winie funkcjonariusza. W judykaturze przyjmowanie domniemania faktycznego Winy osoby prawnej z chwila ustalenia niedopeinienia przez organ ciaiacych na nim z racji jego fiinkcji W strukturze osoby prawnej obowiazkow (W Czachorski: System prawa cywilnego, Tom III, czesé 1. Prawo zobowiazafi. Czeéé ogoina, Ossolineum 1981 1., s. 553554). Zgromadzony material dowodowy, a W szczegélnosci dokumentacja medyczna poWoda i opinie biegiych z zakresu (...) dr n. med. S. N. (2)oraz z zakresu (...) dr n. med. M. L. nie potwierdziiy zwiazku przyczynowego pomiedzy stanem zdrowia powoda a prawidiowoscia vvykonanych u niech obu operacji W pozwanym (...). " Po pierwsze, powod twierdzii, ii wycieto mu (...) bez jego zgody. Biorac pod uwage opinie bieglych, nieodiacznym elenientem przeprowadzenia operacji (...) byio, W przypadku poW0da,[...). Powod Wyrazii swoja zgode na taki zabieg, czegodowodem jest jego podpis W historii choroby. Wykonana przez Wykwalifikowany personel medyczny operacja byla bezsprzecznie Wskazana W sytuacji 4
--- STRONA 6 ---
zagroéenia wcia powoda. Cala procedura polegajaca na postawieniu trafnej diagnozy oraz Wykonaniu zabiegu z0sta}a przeprowadzona prawidlowo. Po drugie, powod Wskaza}, 12 Wskutek Wadliwie dokonanej operacji dozna} (...). W tej kwestii Sad, opieraj ac sie na ustalonym stanie faktycznym, Wskazuje za bieg}ymi, ie Wystapienie takiego powikiania jest wpisane W ryzyko kaidego zabiegu. Wystapienie (...) jest zalefane od Wielu czynnikow takich jak: przyczyny przeprowadzenia operacji, iioéé wczesniejszych zabiegow, Wiek, stan skoiy, tatuafie, zalezy W duiej mierze od danego organizmu. Powéd powinien byé swiadom moiliwosci wystapienia powiklafi, gdyi biorac pod uwage doswiadczenie Zyciowe, ie kaida operacja niesie za soba takie ryzyko, nawet mimo poprawnego jej przeprowadzenia. Jeieli natorniast chodzi 0 kwestie zaraienia powoda (...), to nie ulega Watpliwosci, fie powod zosta} zakaiony (...) W trakcie pobytu na Oddziale (...) we W., gdzie zostal poddany 2 zabiegom. Wniosek taki wynika z opinii bieglego z zakresu (...) dr 11. med. A. B., ktorej Wnioski Sad W petni podziela i uznaje’je za wlasne. Opinia zawiera szczegéiowa analize materia}u dowodowego, przedc Wszystkim poszczegolnych badafi przeprowadzonych u powoda. Biegly jest lekarzem o duiym doswiadczeniu, Wykonujacym wiele tego typu opinii. Wnioski opinii sa stanowcze. Biegiy pods}, Ze (...) jest bardzo zakafiny, iatwiej sie nim zarazié nie innymi wirusami. Wskazuje sie, Ze w ok. 90% przypadkow tego zakaienia, jako przyczyne stwierdza sie roinego rodzaju zabiegi wykonywane W zakladach s}ué.by zdrowia zarowno otwartej jak i zamknietej. W Wiekszosci przypadkéw do zaraienia dochodzi W drodze pozajelitowej poprzez uszkodzenie ciaglosci tkanek. Powod, w zwiazku z Wielokrotnym odbywaniem kary pozbawienia Wolnosci, leczy} sie jedynie W placowkach zamknietych, gdzie niejednokrotnie przechodzi} zabiegi naruszajace ciag}os<': tkanek. Biorac pod uwage okolicznosci Zycia powoda, W szczegolnoéci, ii przed operacja przebywal jedynie W (...) badi szpitalach tych jednostek, do zakaienia musiaio dojsc W placowce, za ktora odpowiedzialnosé ponosi Skarb Pafistwa. Nie ulega Watpliwosci, Ze zakaienie (...) powoduje nieodwracalnosf: skutkow choroby, jest schorzeniem na caie Zycie i niesie za soba Wiele ujemnych nastepstw. Niewatpliwie, zakaienie stanowi podstawe do dochodzenia zadoséuczynienia za uszkodzenie cia}a i rozstroj zdrowia. Jak stwierdzil biegiy, u powoda uszczerbek na zdrowin zwiazany z zakafieniem szacuje sie na ok. 20%. Ponadto, bez Watpienia zataéenie Wiaie sie 2; dodatkowymi kosztami lekow (...) ok. 50 z} miesiecznie i diety (...) ok. 10% }_coszt0W utrzymania. Zadanie powoda jednak nie mog}o byé uwzglednione, z uwagi na to, is jest przedawnione. W zwiazku z deliktowym charakterem 1oszczefi powoda, podstawa ustalenia sposobu obliczania terminow przedawnienia jest przepis art. 442 § 1 kc, W brzmieniu obowiazujacym W latach 20002001, ktoiy jest przepisem szczegolnym W stosunku do normy Wynikajacej z art. 120 § 1 kc. Zgodnie 2. jego trescia, roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynern niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzia} sie 0 szkodzic i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jeieli szkoda Wynik}a ze zbrodni lub Wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z up}yWem lat dziesieciu od dnia pope}nienia przestepstwa bez Wzgledu na to, kiedy poszkodowany d0Wiedzia} sie 0 szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia (§ 2). Data, W ktorej powod najpééniej powzia} informacje, 2".e zosta} 2araiony, jest 16.03.2001r., a Wiec data Wypisu powoda ze Szpitala przy (...)W P.. Z ustalefi Sadu Wynika, ii W okresie pobytu W tym szpitalu od 05.02.2001r.~ 13.02.2001 r. wykryto u powoda (...). Podejrzenie to nastapi}o wczesniej, a Wiec W trakcie pobytu powoda W szpitalu przy (...) we W.. Wtedy najwczesniej powod otrzyma} informacje, ii prawdopodobnie jest chory na (...). Podczas pobytu powoda na Oddziaie (...) W szpitalu W P., lek. J. J. W dniu 13.02.2001r. udzieli}a powodowi informacji na temat choroby, co zostalo pokwitowane W}asno1"ecznym podpisem przez powoda (k. 275). Przebywajac na Oddziale (...) (na ktérym ostatecznie zdiagnozowano (...)), powod by} pod stale opieka lekarzy specjalistow przez ponad miesiac (13.02.0116.03.01). Tak dlugi okres, zdaniem sadu, Wystarcza}, by powod powzia} pelna informacje odnosnie faktu zachorowania, przebiegu choroby, konsekwencj ach, wplywie na organizm oraz przyszlych rokowaniach. Z zeznafi éwiadka J. J. wynika, ze W kaidej chwili, w razie jakichkoiwiek Watpliwoéci powéd még} uzyskaé odpowiedi na kaide pytanie od sprawujacych nad nim codzienna opieke wykwalifikowanych lekarzy specjalistéw. Pozostaje jeszcze pytanie, kiedy powod dowiedzia} sie 0 tym, gdzie zosta} zaraiony, a wiec o osobie zobowiazanej do naprawienia szkody. W ocenie Sadu, nastapiio to najpoiniej w dniu 30.01.2002 r, kiedy to p0W0d' w piémie» do Kancelarii Sejmu z dnia 30.o1.2002.r napisa}, ie ,, W szpitaiu Wieziennyni K.” zrobiono mu dwie operacje (zamiast jednej), wycieto (...), oraz zaraiono (...). Tresé powyiszej skargi przemawia Wedlug Sadu za tym, ii jut W 2001 roku~pow6d mia} wiedze o zakaieniu i powiazai ja z instytucja szpitala Wieziennego przy pozwanym (...) we W., a tym samym Skarbeni Pafistwa. Data Wniesienia pozwu by} 20 lutego 2008 r. Liczac od najwczesniejszego moiliwego terrninu przedawnienia tj. 30.01.2002 r. do dnia Wniesienia pozwu mineio ponad 6 lat. Roszczenie powoda uleglo przedawnieniu najpoéniej W dniu 30.01.2005 r, a zatem pozew zosta} Wniesiony ponad 3 iata po przepisanym terminie. 5
--- STRONA 7 ---
Wskazany Wyicj przepis art. 442 kc zosta} uchylony na podstawie ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku o zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007 roku, Nr 80, poz. 538), ktora Weszla W zycie z dniem 10 sierpnia 2007 r. W jego miejsce zosta} wprowadzony przepis art. 4421 kc. Dokonana zmiana polegala na wprowadzeniu nowej regulacji prawnej, doszlo do niej W nastepstwie Wieloletniej, krytycznej oceny dotychczasowych przepisow co do przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkod na osobie. Decydujace znaczenie mia} Wyrok Trybunalu Konstytucyjnego z 1 Wrzesnia 2006 r. (SK 14/05, Dz. U. Nr 164, poz. 1166), uznajacy, ze art. 442 § 1 zd. 2 k.c.jest niczgodny z art. 2 i 77 ust. 1 Konstytucji RP przez to, ze pozbawia pokrzywdzonego dochodzenia odszkodowania za szkode na osobie, ktora ujawnila sic po up}yWie 10 lat od wystapienia zdarzenia Wyrzadzajacego szkode. Trybuna} Konstytucyjny orzeld, ze straci on moo obowiazujaca z dniem 31 gmdnia 20 07 1". Zgodnie z trescia art. 2 Wskazanej wyzej ustawy z dnia 16 lutego 2007 roku 0 zmianie ustawy — Kodeks cywilny (Dz. U. z 2007 roku, Nr 80, poz. 538), do roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym powstaiych przcd dniem jej wejscia, a wedhzg przepiséw dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje sie przepisy art. 4421 kodeksu cywilnego. W dniu wejscia w iycie ustawy, tj. 10.08.2007 r. roszczenie powoda by}0 przedawnione, dlatego nieuprawnionyrn byioby stosowanie przepisu art. 4421 kc Powod p0Wo}a} sie na dyspozycje art. 5 kc W celu nieuwzgiednienia przedawnienia. W ocenie Sadu, podniesiony przez pozwanego Skarb Pafistwa ~— (...) We W. zarzut przedawnienia nie nosi za soba znamion naduiycia prawa na podstawie art. 5 kc. Zgodnie z tym przepisem, nie moina ezynié ze swojego prawa uiytku, ktory by}by sprzeczny ze sp0}eczno gospodarczym przeznaczeniem prawa lub zasadami Wspoizycia spotecznego. Takie dzialanie lub zaniechanie nie jest uwaiane za Wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Sad Najwyiszyw wyroku z dnia 71utego 2007 r. {III CSK 20 8/06, LEX nr 457729), Wyrazi} poglad, ktory Sad orzekajacy podziela, ze norma art. 5 k.c. ma charakter wyjqtkowy i moie bye zastosowana tylko po wykazaniu wyjqtkowych okoiicznosci. Przy ocenie, czy zarzut przedawnienia stanowi naduéycie prawa, rozstrzygajace znaczenie majq okoiicznosci konkretnego wypadku, zachodzace po stronie poszkodowanego oraz osoby zobowiqzanej do naprawienia szkody. W szczegolnoéci ma znaczenie charakter uszczerbku, jakiego dozna! poszkodowany, przyczyna opoinienia w dochodzeniu roszczenia i czas jego trwanfa. Oddalenie zarzutu przedawnienia roszczenia z powoda naduiycia prawa podmiotowego wydaje sie byé bezzasadne z uwagi na fakt Wyjatkowo diugiego okresu zwlekania z Wniesieniem pozwu (6 lat). C0 prawda ustawodawca, W zwiazku 2. wyrokiem TK przyjq}, ze szkoda na osobie zasluguje na Wieksza ochrone niz szkoda majéitkowa (dlatego tez nie ma do nicj zastosowania bezwzgledny termin 10 letni biegnacy od chWi1i zdarzenia), lecz nadal pozosta} przy terminie 3 letnim biegnacym 0d chwili powziecia Wiadomosci 0 szkodzie i osobie zobowiazanej do jej naprawienia. Powod przekroczy} ustawowy termin dwukrotnie, zas zW}oka ta nie znajduje iadnego usprawiedliwienia. Okres opoénienia jest znaczny, zas pelnomocnik powoda nie Wskaza} przyozyn tak znacznego opoznienia, uzasadnionych wyjatkowymi okolicznosciami faktycznymi. Nadmienic trzeba, iz faadne szczegolne okolicznoéci. nie staly za tak daleko odsunietym W czasie uchybieniu terminu dochodzenia roszczefi. Jak Wynika ze stanu faktycznego, powod od poczatko Wiedzia}, is zosta} zaraiony (...) oraz od poczatku obwinia} 0 to (...) we W.. P1zez kolejne lata przebywa} W roznych jednostkach penitenojarnych, gdzie znajdowal sie pod opieka réinych specjalistow, a Wiec nalezy przyjaé, fie Wiedze 11a temat swojego stanu zdrowia mia} Wystarczajaca, aby Wniesc pozew W przepisanym terminie. Nawet nie bedqc pewnym, gdzie zosta} zaraiony (...), a Wiedzac, is spedzi} Wieksza czesé zycia W izoiacji (ok. 30 lat), 11165} pozwaé Skarb Pafistwa, zas rola Sadu byloby ustaienie Wiaéciwego statio fisci. Przebywanie W jednostkach penitencjarnych nie stanowiio éadnej przeszkody do Wniesienia pozwu, powéd mogl bowiem dochodzié swojego roszczenia korespondencyjnie (co tez ostatecznie uczyni} Wnoszac niniejszy pozew), Brak jest ze strony powoda jakiegokolwiek uzasadnienia odnosnie przyczyny opoinienia w dochodzeniu roszczenia, czy okreélenia czasu jej trwania. Powéd W iaden sposob nie wykaza}, ani nie probowa} wykazaé, it nie mogt wczesniej dochodzié swojego roszczenia. Nie Wskaza} W Zadnym pismie ani jednej przeszkody, ktéra skutecznie torowala mu droge do zadoséuczynienia. Brak uzasadnienia przeslanek, a takie mozliwosci ustalenia ich W oparoiu 0 stan faktyczny (przyczyna opoinienia, czas jej trwania) skutecznie uniemoziiwia rozpatrzenie przez Sad zgodnie z dyspozycja alt; 5 kc. Dodaé jeszcze nalezy, ze to na powodzie spoezywa} ciezar Wykazania niezgodnosci podniesionego przez strone pozwana zarzutu przedawnienia z trescia art. 5 kc. Mimo tego, powod nie staWi} sie na koficowe przesluchanie uzupelniaj ace w SR W Tomaszowie Mazowieckim W dniu 9.1220111‘, podczas ktorego te okolicznosci mia}y byé wyjasnione [k.721724), co spoWodoWa}0, ie Sad nada} tej odmowie znaczenie takie, iz powod, reprezentowany przez profesjonainego pehiomocnika, przyznaje fakt nieusprawiedliwionego wytoczenia powodztwa po terrninie przedawnienia. Zgodnie ztrescia art. 233 § 1 kc, Sad ocenia wiarygodnosé i moc doWod0W Wed}ug Wlasnego przekonania, na podstawie Wszechstronnego rozwaienia zebranego materia}u. Sad oceni na 6
--- STRONA 8 ---
tej séunej podstawie, jakie znaczenie nadaé odmowie przedstawienia przez strong, dowodu lub przeszkodom stawianyrn przez niq w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu szgdu (§ 2}. Powolanie sir; na naduiycie prawa bez podania okolicznoéci, nie jest wystzyczajatcat przeslankq uzasadniajagcq moiliwoéé uznania zarzutu przedawnienia za sprzeczny Z art. 5 kc. Przyczyny te muszg byé obiektywne i wyjqtkowe. Przyjqcie argumentacji powoda za uzasadnionq oznaczaloby, ii kafidy moment jest wlaéciwy do wystqpienia z powédztwem 0 zadoééuczynienie, c0 sarno w istocie stanowiloby 0 naduiyciu prawa przez Sqd. Reasumujqc, roszczenie powoda 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem nied02.w0l0nym uleglo przedawnieniu, a zatem jego powédztwo podlegalo oddaleniu, 0 czym Sad orzekl w pkt I sentencji wyroku. ' Orzeczenie 0 kosztach w pkt II wyroku Sad wydal w oparciu 0 art. 98 § 1 k.p.c. Powéd zostal zwolniony 0d ponoszenia kosztéw sqdowych, co nie zwalnia go od obowiqzku zwrotu kosztéw przeciwnikowi. Na koszty procesu skladajq six; koszty zastqpstwa procesowego w kwocie 7.200 zl na rzecz strony pozwanej, ustalone w oparciu 0 § 6 pkt 7 rozporzqdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie oplat za czynnoéci radcéw prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw pomocy prawnej udzielonej przez radcq prawnego ustanowionego z urzqdu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z péin. zmianami). Koszty nieoplaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi zwolnionemu od kosztéw sqdowych w caloéci z urzmgdu, ponosi Skarb Pafistwa, zgodnie z dyspozycjq przepisu §19i §20 w zw, z § 6 ust. 7 rozporzgdzenia Ministra Sprawiedliwoéci z dnia 28 wrzeénia 2002 r. w sprawie oplat za czynnoéci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pafistwa kosztéw nieopiaconej pomocy prawnej udzielonej z urzqdu. Stawka ta wynosi 7.200 21. i powigkszona zostala 0 podatek VAT w wysokoéci 1.584 zl, zgodnie 2 § 2 ust. 3 powolanego wyiej rozporzqdzenia (pkt III wyroku). Pozostalymi kosztami zostal obciqiony Skarb Pafistwa (pkt IV wyroku). 7
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Wrocław#i c 156/as . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2012 1#art. 442 § 1 kc#art. 442 kodeksn#Art. 2 ustawy#art. 442 kc#art. 4421 kc#art. 417 kc#art. 5 kc#art. 445 § 1 kc#art. 444 § 2 kc.#art. 417 § 1 kc#art. 417§ 2 kc#art. 417 § 1 k.c.#art. 6 k.c.#art. 231 k.p.c.#art. 120 § 1 kc.#art. 4421 kc.#art. 442 § 1 zd. 2 k.c.jest#art. 2 Wskazanej#art. 4421 kodeksu#art. 5 kc.#art. 5 k.c.#art. 233 § 1 kc#art. 98 § 1 k.p.c.