Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
K I s \ 1"‘~. £3 gh E3 ?€ f I‘ | Sygn; akt I ACa 1367/10 wt: .\ ‘ ¢. ~ / _.__,__ .. . . _ __ Qa Mug; as C“$,— {Fr _.. ~< ‘ éi af 2' WYROK I € W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ J z r r v i L ._ Y2’ I3. . 13 § '1_.. 1%; I43.‘ 1 F ;:.: ,. r. ." H E ': ~I% % M ;!.=. % '1 2 § m 3( $1 3.‘ .1,\ \ . iifi. sq! w%%fi%fi¥ .,;_. 1 4 r I k ! \ 5.9 . Dnia 9 lutego 2611 Sad Apelacyjny w Gdafisku — Wydzial I Cywilny w skladzie; Przewodniczqcy: SSA Arina Perkowska (spr.J Sgdziowie: SA Roman Kowalkowski SO del. Dariusz Janiszewski Protokolant: Sekretarz sqdowy Joanna Makarewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 r. w Gdahsku na rozprawie sprawy z powédztwa W_ B‘ przeciwko Skarbowi Pafistwa — Aresztowi Sledczemu w Bydgoszczy 0 zaplate na skutek apelacji powoda i pozwanego od wyroku Sqdu Okrggowego w Bydgoszczy z dnia 6 paidziernika 2010 r., sygn. akt I C 155/10 oddala apelacje obu stron. Na oryginale wiaéciwe podpisy. .1 K Í s -\ Ÿi. Q3 şh ti řą Í' " . Sygn; akt I ACa 1367/10 YXY „Ê . fi". ~ / _¬_,___ .. . -_ -__ __ ąå .|.n\¿} ==- C*'ř,- .fłr _._ ~.'~' '-- pi (ef -5' WYROK ł ş W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ J 8 r r › Í L. ._ YY" Ê.- ÍŠ š '¬_›_.. Ej; 1455 ł F ;:'.: ¦. r-. '." H w 'z "If ä M ;fi-_ a `: e ä a 3(- fi. 3.' - .ş.\ \ .' řšfř. są wwwäfififi .,;_. 1 4 r Ľ Ł Ê x 5% . Dnia 9 lutego 20ll Sad Apelacyjny w Gdańsku - Wydział I Cywilny w składzie; Przewodniczący: SSA Arina Perkowska (spr.J Sędziowie: SA Roman Kowalkowski SO del. Dariusz Janiszewski Protokolant: Sekretarz sądowy Joanna Makarewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa W- BH przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Bydgoszczy o zapłatę na skutek apelacji powoda i pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I C 155/10 oddala apelacje obu stron. Na oryginale właściwe podpisy. .'
--- STRONA 2 ---
'> 1 Q K '; R 2 ~‘ U Z A S A D N I E N Z E a |‘_| > ,_ I. I ~' ..z 2 <. 1 i 2' 1 r 1. .:\ 3 1 ,~ V . ."\ =:_,. 1 \ ,,.. = a s I :1: '1. "._ ,\_ '.‘\'!' .:_ 3, I E; _ .1 . ' e 2 § 1': F n‘, ‘<3 \ Q. '_I_x > < / > \ .= n .. '1 . ..> . .|,1_ \. Y P» ._ ;'. H wt '§ T 1 I \ 2 1,. 1 \ L \ "J F‘ € J | 1_ .+. ;. f _ 1;: 1 1'. . >3. . xi?‘ 2 . g Powéd N. w pozwie z dnia 23 marca 20l0r. domagal V zasadzenia od pozwanego Skarbu U] .|. ‘(D Pafistwa — Arésztu Sledczego w Bydgoszczy kwoty l00.000, 21 tytulem zadoééuczynienia za naruszenie jego godnoéci oraz lamanie jego praw skazanego majqce sie ‘wyrazaé vv umieszczeniu go av okresie osadzenia w (1. L__|_ latach_2006~2007 w celach tzw. samouszkodzeniowych _mH__uH_\_ razem z osobami ktére takich samouszkodzefi dokonuja, co pozbawiaio powoda przywilejéw na réwni 2 tymi osadzonyml " jego niepelnoéprawnoéci polegajqcej na poruszaniu sie 0 tez poprzez umieszczenie powoda_mimo L_|_ D ?_'_. dwéch kulach w celach na trzecim piatrze aresztu co z uwagi na trudnoéci z wchodzeniem j_ schodzeniem pozbawilo go spaceréw. Pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przez Prokuratori$ Generalnq Skarbu Paéstwa wniési w odpowiedzi na pozew 0 oddalenie powédztwa podnoszqc zarzut przedawnienia roszczefi powoda za okres osadzenia przed dniem 23 ma;g§ 2007 r. z uwagi na uplyw trzech lat od ewentualnego zdarzenia wyrzqdzajqcego szkoda (art. 442 § 1 kc). Nadto pozwany podnosil, i2 jego ewentualna odpowiedzialnoéé moglaby zostaé cparta na normie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc, z ta uwaga, i2 dla zastosowania art. 448 kc koniecznym jest W, Fl’ Q\ '1 $1! wystapienie przesianki winy, w ocenie pozwanego nie wystepuje w stanie faktycznym sprawy bowiem strcna pozwana wszelkie czynnoéci wobec powoda pcdejmowaia zgodnie z prawem i w oparciu 0 obowiazujace przepisy kodeksu karnego wykonawczego i Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéci 2 dnia 25 sierpnia 2003 3. w sprawie 1 '› 1 LI 1 -'F R 2 ~` U Z A S A D N I Ê N l E 1 |'_| › ,_ L I ¬' ...z z- <. 1 i -Z 1 r «‹. J' 3 1 ,` , . ."\ ¦¿.,. 1 1 „.. = a s 1 fi: ".."._ ,`_ '.=\'ł-' _:_ 3, I- E: _ -.1 _ ` ‹ z s 1": F' Ł *Č \ Ę. '_Č_‹ › < / > \ .' rz -..-'!- .- ..›- _ ..,,_ › Y - ¿.› ._ ;'. W .„.‹ 'š T 1 I \ 2 ›‹_ 1 \ L \ "› F* ‹` J . ;_ .+2 ;_ f _ *__ 1 *_ _ ›;. . xåí*- i; -_ Š, Powód N- w pozwie z dnia 23 marca 2010r. domagał V zasądzenia od pozwanego Skarbu U] J. '(0 Państwa - Aresztu Śledczego w Bydgoszczy kwoty l00.000,- zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego godności oraz łamanie jego praw skazanego mające się 'wyrażać iv umieszczeniu go uv okresie osadzenia w (-1. L__|_ latach_2006~2007 w celach tzw. samouszkodzeniowych _„„_¬„„„\_ razem z osobami które takich samouszkodzeń dokonują, co pozbawiało powoda przywilejów na równi z tymi osadzonymi " jego niepełnosprawności polegającej na poruszaniu się o też poprzez umieszczenie powoda_mimo L_|_ 9 pa.. dwóch kulach w celach na trzecim piętrze aresztu co z uwagi na trudności z wchodzeniem j. schodzeniem pozbawiło go spacerów. Pozwany Skarb Państwa reprezentowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa wniósł w odpowiedzi na pozew o oddalenie powództwa podnosząc zarzut przedawnienia roszczeń powoda za okres osadzenia przed dniem 23 marpa 2007 r. z uwagi na upływ trzech lat od ewentualnego zdarzenia wyrządzającego szkodę (art. 442 § 1 kc). Nadto pozwany podnosił, iż jego ewentualna odpowiedzialność mogłaby zostac oparta na normie art. 448 kc w zw. z art. 24 kc, z ta uwagą, iż dla zastosowania art. 448 kc koniecznym jest Ä. Fl' Or H Ślß wystąpienie przesłanki winy, w ocenie pozwanego nie występuje w stanie faktycznym sprawy bowiem strona pozwana wszelkie czynności wobec powoda podejmowała zgodnie z prawem i w oparciu o obowiązujące przepisy kodeksu karnego wykonawczego i Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w sprawie 1
--- STRONA 3 ---
no z 11'. q :1 < A r 5.1. . 5 1 |L : ?‘— u I1. 4 5;. 91 ,r. . 1."?4 I=1 , | ..\ \ e T '. 5 ._.;¢_.;; =..| A . 1 i ‘r. . 1‘. s 1: . ¢=' 1F1 .. j. .‘ 1 "I. .31. W 4 f. E 1»: 9. in 12‘.' >1. 4; : E if v, ’. L | < 5.: E 1?." 52 ' .2_ Q 5 z J | ; 1 » J. I: ".1125 z ;».== . .=‘J 5' '5' ; 2% "31.. >%_ _ e S Y ZY:.' Q i '. '2. .. " 'r; ' ..;:4 n 57:'I. 1'\'.= 3 r ;;1 .. u, I " I:; .;'{.'. "| _\=:. 3 regulaminu organizacyjno~porzadkowego wykonywania kary "U ;_._ U1. pozbawienia wolnoéci (Dz.U. nr 152 poz. 1493). W mie procesowym z dnia 7.09.2010 r. pozwany podniosi, 2e wskazane przez powoda w pozwie uprawnienia do posiadania wiasnej odziezy i. obuwia oraz sprz$tu.RTV majq charakter przywilejow, ktorych udzielenie przez Dyrektora Aresztu ma charakter fakultatywny, a nie obowiazkowy (art. 110 § 2 k.k.w. i art. lll § 1 k.k.w. oraz § 14 ust.2 pkt 7 cyt. Rozp. MS). Ewentualne osadzenie powoda z osobami dokonujacymi samouszkodzefi powodujace ograniczenie mozliwoéci korzystania . z przewidzianych w kkw przywilejow nie mialo charakteru bezprawnego i nie mialo wplywu na realizacjg wobec powoda innych praw zagwarantowanych w kodeksie karnym wykonawczym. Pozwény podkreél E4 HJ "N i2 powod przebywai w U']\ |_.u ET) oddziale Aresztu' dczego mieszczacym sig na III piotrze dwa dni od 03.04.2007 r. do 5.05.2007 r. i zaprzeczal by takie usytuowanie celi nie pozwalaio na korzystanie przez powoda ze spacerow i aby z tego tytulu nnastgpiio jakiekolwiek naruszenie dobr osobistych powoda. u Wyrokiem z _dnia 6 paédziernika 2010 r. Sad Okrggowy vx Bydgoszczy zasadzii od pozwanego na .rzecz powoda kwote 600, zl z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku, oddalii powédztwo w pozostaiym zakresie i nie obciazyl powoda kosztami procesu. Rozstrzygniecie to oparl Sad Okrogowy na nastepujacych ustaleniach faktycznych i rozwazaniachz Powod. — co jest bezsporne — odbywa kare pozbawienia wolnoéci w pozwanym Areszcie. Wiosna 2006r. umieszczono powoda w ceiu 319 .mieszczqcej sie‘ w oddziale III — na trzecim"pi@trze. Powéd przebywal w niej ponad kilkanaécie dni tj. okolo 23 tygodnie. W 1 za 5 "I`-. ç zł ‹ A f 5.» .› 5 z .L 1' Ä '» ¿. -4 3. -_*Í ;_ -_ 1??-'Í ¿-=› ,- -| ..\- \ -‹ T '_ ¿=- ._.;ş_.;; =;.| ¿ _ 1 Ê -f. _ Í. - s 1: „ ü' YF1 =. Ê. .l 1 T. _;Ł W 'gz Š. Ê ››: Ÿ-„- fr: zł 21. śj : Ê Ąř ›f,- *_ L | ‹ Š.-3 Š 13."- 52 ' _:_ ä z z J | Ł 1 › :¿ I: "51';Ę z -;'.== „ .=-Í' Ê- 'E' z -üå i'5`1_.. ›š_ _ ‹ S Š ZŸ¦.` z p - '_-' ".\ .. . =' 'r:¬ ' =..-za \'= -- 5-7:`I. 1-`\'.= Š r -;_-;1-._ u, I " 'Å-:-: _-;Ę-".'_ "| _L=:. 3 regulaminu organizacyjno~porządkowego wykonywania kary "O ¿_._ U1. pozbawienia wolności (Dz.U. nr 152 poz. 1493). W mie procesowym z dnia 7.09.2010 r. pozwany podniósł, że wskazane przez powoda w pozwie uprawnienia do posiadania własnej odzieży i. obuwia oraz sprzętu RTV maja charakter przywilejów, których udzielenie przez Dyrektora Aresztu ma charakter fakultatywny, a nie obowiązkowy (art. 110 § 2 k.k.w. i art. 111 § 1 k.k.w. oraz § 14 ust.2 pkt 7 cyt. Rozp. MS). Ewentualne osadzanie powoda z osobami dokonujacymi samouszkodzen powodujące ograniczenie możliwości korzystania _ z przewidzianych w kkw przywilejów nie miało charakteru bezprawnego i nie miało wpływu na realizację wobec powoda innych praw zagwarantowanych w kodeksie karnym wykonawczym. Pozwany podkreśl FJ- HJ 'H iż powód przebywał w mx |_.| ÍD oddziale Aresztu" dczego mieszczącym się na III piętrze dwa dni od 03.04.2007 r. do 5.05.200? r. i zaprzeczał by takie usytuowanie celi nie pozwalało na korzystanie przez powoda ze spacerów i aby z tego tytułu 'nastąpiło jakiekolwiek naruszenie dóbr osobistych powoda. H wyrokiem z _dnia 6 października 2010 -r. Sąd Okręgowy vf Bydgoszczy zasadził od pozwanego na _rzecz powoda kwotę 600,- zł z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku, oddalił powództwo w pozostałym zakresie i nie obciążył powoda kosztami procesu. Rozstrzygnięcie to oparł Sad Okręgowy na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach: Powód. - co jest bezsporne - odbywa karę pozbawienia wolności w pozwanym Areszcie. Wiosna 2006r. umieszczono powoda w celu 319 .mieszczącej się' w oddziale III - na trzecim piętrze. Powód przebywał w niej ponad kilkanaście dni tj. około 2-3 tygodnie. W 1
--- STRONA 4 ---
ill. “Z 1 .. *., 'i 4 grudniu 2006 r. powéd przebywal w celi 112 na oddziale I—szym wraz z osobami dokonujacymi samouszkodzefi. Nastepnie powod zostal przeniesiony do innej celi nr 110 w ktorej iprzebywali takze osadzeni z ' samouszkodzeniami. W okresie poéniejszym powod z uwagi ' r samobojcza (zatrucie lekami) zostai 2 £11 w i O\ U (D hospitalizowany w Szpitalu pozwanego Aresztu éledczego. Po hospitalizacji umieszczono powoda w oeli nr 231, w przebywali osadzeni z samouszkodzeniami. IX‘ ['1' O1 H (D L_.I W kwietniu 200? r. powod zostai umieszczony w celi nr 320 na trzecim piotrze, gdzie przebywal przez dwa _ dni. W opisanym okresie 2006~2007 roku powod nie mogi — jak to ustala dalej Sad meriti — poruszaé sio samodzielnie, lecz przy pomocy dwoch kul. Wohodzenie i schodzenie po schodach na i z trzeciego piotra sprawialo mu duza trudnoéé, dlatego powod w ozasie osadzenia go w oelach nr 319 i 320 nie mogi skorzystaé z uprawnienia do codziennych spacerow oraz ograniczone zostaio jego korzystanie z porad lekarskioh i chodzenie po zastrzyki przeciwbolowe. Przy zmianie . celi ‘ wnoszenie osobistych rzeczy na trzeoie pietro stanowiio dla powoda {ktory race miai zajete kulami) duzq O {J11 ()1 trudn Powyiszy stan faktyczny ustalii Sad I instancji w ,5 oparciu o dokumentv ewidencyjny osadzeh powoda, karty f leczenia szpitalnego oraz zeznania powoda, ktore ocenil é _ jako wiarygodne, gdyz byiy _spojne, logiczne 1 konsekwentne. Pokrywaiy sio z dokumentami , przedloionymi przez pozwanego. . Sad Okrogowy skonstatowak, ii przytoczone przez powoda na uzasadnienie izqdafi pozwu okolicznoéci , faktyczne uzasadniajq ‘oceno .ros2czefi W kontekécie 1 & .§F.. Ź \ ._ *.. 'i 4 grudniu 2006 r. powód przebywał w celi 112 na oddziale I~szym wraz z osobami dokonującymi samouszkodzeń. Następnie powód został przeniesiony do innej celi nr - 110 w której 'przebywali także osadzeni z " samouszkodzeniami. W okresie późniejszym powód z uwagi ` 1 samobójczą (zatrucie lekami) został o CU p Ś Ox U '(0 hospitalizowany w Szpitalu pozwanego Aresztu Śledczego. Po hospitalizacji umieszczono powoda w celi nr 231, w przebywali osadzeni z samouszkodzeniami. W Fi' Ot H (D LJ- W kwietniu 200? r. powód został umieszczony w celi nr 320 na trzecim piętrze, gdzie przebywał przez dwa _ dni. W opisanym okresie 2006~2007 roku powód nie mógł - jak to ustala dalej Sąd meriti - poruszać się samodzielnie, lecz przy pomocy dwóch kul. Wchodzenie i schodzenie po schodach na i z trzeciego piętra sprawiało mu duża trudność, dlatego powód w czasie - osadzenia go w celach nr 319 i 320 nie mógł skorzystać z uprawnienia do codziennych spacerów oraz ograniczone zostało jego korzystanie z porad lekarskich i chodzenie po -zastrzyki przeciwbólowe. Przy zmianie . celi ' wnoszenie osobistych rzeczy na trzecie piętro stanowiło dla powoda (który ręce miał zajęte kulami) duża O Um (]\ trudn Powyższy stan faktyczny ustalił Sad I instancji w _ā oparciu o dokumentv ewidencyjny osadzeń powoda, karty Š leczenia szpitalnego oraz zeznania powoda, które ocenił ā _ jako wiarygodne, gdyż były _spójne, logiczne 1 konsekwentne. Pokrywały sie z dokumentami _ przedłożonymi przez pozwanego. . Sad Okręgowy skonstatował, iz przytoczone przez powoda na uzasadnienie “żądań pozwu okoliczności _ faktyczne uzasadniają :ocenę _roszczeń w kontekście 1 Ę
--- STRONA 5 ---
flfimfignl .1 ; 5 przepisow art. 448 kc'w zw. z art. 24 kc. Za faktyczna podstawa Zadafi powoda uznac naleiy naruszenie przez pozwanego dobr osobistych powoda w postaci godnoéci i prawa <m> korzystaniav z przywilejow i. praw osadzonych poprzez umieszcienia powoda w celach poiozonych na III cim piatrze, co pozbawialo powoda prawa do codziennych spacerow i przez umieszczenie z osadzonymi dokonujacymi samouszkodzefi. W ocenie Sadu Okragoweqo przy takiej podstawie prawnej Zadania powoda trzyletni termin przedawnienia powoiywany przez pozwanego, a wynikajacy z przepisow o czynach niedozwolonych, nie ma w sprawie zastosowania. Sad I instancji przywolai nastepnie treéc art. 24 kc i stwierdzil, 2e norma ta chroni przed bezprawnym zagrozeniem lub naruszeniem dobr osobistych, nie wymaga natomiast aby naruszenie to byio zawinione. Podkreélii, 2e w myél art. 23 kc bezprawnoéé’czyfiu domniemywa sio, przy czym naleiy rozumieé to pojocie w sensie obiektywnym bez wiaczania w jego treéc elementu subiektywnego winy (por. orzecz. Sadu Najwyzszego 2 6.12.196? r. II CR 318/67). Podstawa oceny jest sprzecznoéc z normami prawa lub zasadami wspoiiycia spoiecznego. Wyjaéniajac pOj$Ci€ bezprawnoéci uzyte w art. 24 kc przywolal Sad meriti orzeczenie Sadu Najwyzszego z dnia 19.10.1989 r. 11 CR 419/as zgodnie 2 ktorym za bezprawne uwaéa sio kazde dziaianie naruszajace dobro osobiste, jezeli nie zachodzi Zadna ze szczegolnych okolicznoéci usprawiedliwiajacych je oraz, 2e do okolioznoéci wylaczajacych bezprawnoéc naruszenia dobr osobistych na ogél zalicza sic: ' 1]'dzia1anie w ramach A porzadku prawnego, Itj. dzialanie dozwolone .przez obowiazujace przepisy prawa, ~ ‘ 1 Q’ .1 >3. fiämüä .' 1 5 przepisów art. 448 kc"w zw. z art. 24 kc. Za faktyczną podstawę żądań powoda uznać należy naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda w postaci godności i prawa cm; korzystania, z przywilejów i. praw osadzonych poprzez umieszczenie powoda w celach położonych na III- cim piętrze, co pozbawiało powoda prawa do codziennych spacerów i przez umieszczenie z osadzonymi dokonujacymi samouszkodzeń. W ocenie Sądu Okręgowego przy takiej podstawie prawnej zadania powoda trzyletni termin przedawnienia powoływany przez pozwanego, a wynikający z przepisów o czynach niedozwolonych, nie ma w sprawie zastosowania. Sąd I instancji przywołał następnie treść art. 24 kc i stwierdził, że norma ta chroni przed bezprawnym zagrożeniem lub naruszeniem dóbr osobistych, nie wymaga natomiast aby naruszenie to było zawinione. Podkreślił, że w myśl art. 23 kc bezprawność czynu domniemywa się, przy czym należy rozumieć to pojęcie w sensie obiektywnym bez włączania w jego treść elementu subiektywnego winy (por. orzecz. Sądu Najwyższego z 6.12.196? r. II CR 318/67). Podstawą oceny jest sprzeczność z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Wyjaśniając pojecie bezprawności użyte w art. 24 kc przywołał Sąd meriti orzeczenie Sądu Najwyższego z ania i9.1o_198s r. ii ca 419/89 zgodnie z którym za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiającycn je oraz, że do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: ' 1] działanie w ramach “ porządku prawnego, 'tj. działanie dozwolone .przez obowiązujące przepisy prawa, 1 1 1 fu .1 ›3.
--- STRONA 6 ---
1 1 I E 6 '— ____ I 1 1 _'_ L: igkonywanie prawa podmiotowego, 3} zgode pokrzywdzonego (ale z zastrzeieniem achylenia jej skutecznoéci w niektorych _ przypadkach) oraz . 4) dzialanie w obronie uzasadnionego interesu. a < 1 1 i‘ a r 1 .>.Ir1<’ 1 .=. ... {F3 e54 e: Zwazyi nastepnie Sad orzekajacy, Ze wzruszenie domniemania bezprawnoéc |_|. naruszenia dobra osobistego powoda obciaialo pozwanego, 2 ta uwaga, i2 aby mozna by1o rozwazac zasadnoéo tego domniemania, najpierw powod powinien byi wykazaé i udowodnic naruszenie poszczeqolnych dobr osobistych (art. 6 kc}. W ocenie Sadu I instancji powod udowodnii, 2e umieszczenie go w celach 319 i 320 e polozonych na trzecim pietrze — naruazalo jego dobra. osobiste w postaci godnoéci osobistej i prawa do korzystania z codziennych spacerow oraz prawa do korzystania 2 wizyt u lekarza i w ambulatorium, ktore mieéciiy sie na parterze. Z uwagi na fakt, ii powod nie mogi poruszac sie samodzielnie, a jedynie przy pomocy kul, wspinanie sie przez niego po schodach na trzecie pietro oraz schodzenie ze schodow sprawialo mu duza trudnoéc. pokonywania przez Uh (')\ Stworzona przez_pozwanego konieczno niepelnosprawnego powoda tych trudnoéci poprzez skakanie po stopniach schodow z kulami w jednej rece, a przy zmianie celi dodatkowo trzymanie jeszcze rzeczy osobistych ~— w ocenie Sada Okregoweqo naruszala dobro osobiste powoda w postaci godnoéci. Nadto osadzenie powoda w celach na trzecim pietrze bylo takze ograniczeniem w korzystaniu przez niego z porad lekarskich w tym czasie i chodzeniu do lekarza, np. po zastrzyki przeciwbolowe, a przy zmianie celi i wejéciu na trzecie pietro wywoiaio wielka trudnoéc wnoszenie osobistych rzeczy. 1 i L _._ 1 1- I E 6 '_ ____- ' 1 1 _'_ z, wykonywanie prawa podmiotowego, 33 zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych _ przypadkach) oraz . 4) działanie w obronie uzasadnionego interesu. a < 1 › i' -', ‹ 1 -3.171 'E 1-- .>. - ,_ :F-2.' psa e: Zważył następnie Sąd Orzekający, że wzruszenie domniemania bezprawnośo |_|. naruszenia dobra osobistego powoda obciażało pozwanego, z tą uwagą, iż aby można było rozważać zasadność tego domniemania, najpierw powód powinien był wykazać i udowodnić naruszenie poszczególnych dóbr osobistych (art. 6 kc). W ocenie Sądu I instancji powód udowodnił, że umieszczenie go w celach 319 i 320 f położonych na trzecim piętrze - naruszało jego dobra. osobiste w postaci godności osobistej i prawa do korzystania z codziennych spacerów oraz prawa do korzystania z wizyt u lekarza i w ambulatorium, które mieściły się na parterze. Z uwagi na fakt, iż powód nie mógł poruszać się samodzielnie, a jedynie przy pomocy kul, wspinanie się przez niego po schodach na trzecie piętro oraz schodzenie ze schodów sprawiało mu dużą trudność. pokonywania przez UJ\ (`)\ Stworzona przez_pozwanego konieczne niepełnosprawnego powoda tych trudności poprzez skakanie po stopniach schodów z kulami w jednej ręce, a przy zmianie celi dodatkowo trzymanie jeszcze rzeczy osobistych - w ocenie Sądu Okręgowego naruszała dobro osobiste powoda w postaci godności. Nadto osadzenie powoda w celach na trzecim piętrze było także ograniczeniem w korzystaniu przez niego z porad lekarskich w tym czasie i chodzeniu do lekarza, np. po zastrzyki przeciwbólowe, a przy zmianie celi i wejściu na trzecie piętro wywołało wielka trudność wnoszenie osobistych rzeczy. 1 Å íë -_._
--- STRONA 7 ---
‘2 (.. I 1 A. 1.. ‘J .2. 7 W ocenie Sada I instancji pozwany nie wykazai, Ze jego opisane wyzej dziaianie nie byio bezprawne. Nie wykazai okolicznosci wyiaczajacej bezprawnosc dziaiania oprzez umieszczenie nowoda na trzecim i trze mimo _ P L1 (D LOO niepeinosprawnosci nog i poruszania sie o kulach. Konstatujac powyzsze, mial Sad meriti na uwadze, ze podstawa oceny bezprawnosci zachowania jest bowiem nie tylko sprzecznosc z normami prawa ale tez sprzecznoéc z zasadami wspoizycia spoiecznego. Powolywanie sie przez pozwanego na dziaianie pozwanego w ramach obowiazujacego prawa,»ktore nie nakazuje umieszczania osadzonych wediug stopnia ich niepeinosprawnoéci oraz oodnoszenie argumentu, ze przydzielenie osadzonych do' oel nastepowalo zgodnie z kryteriami ustawowymi ~ nie zasiuguje w ocenie tego Sadu na uwzglednienie. Umieszczenie osoby z niepelnosprawnoscia, poruszajacej sie o kulach w celi, do ktorej ma utrudnione dojécie, nie jest dzialaniem w ramach porzadku prawnego, skoro wiaze sie z utrcdnionym dostepem do korzystania z innych praw osadzonego — porada lekarska, korzystanie z ambulatorium, codzienne spacery. . Majac na uwadze powyzsze, Sad I instancji uznar, i2 zachowafiie pozwanego bylo zawinione — wina nieumyslna — i dlatego zadanie zadoséuczynienia jest w tym zakresie zasadne, jednakze zadana przez powoda kwota jest zbyt wygorowana. Wyjasnil Sad. meriti, 2e przyznanie zadosouczynienia w trybie art. ‘448kc ma charakter wylacznie fakultatywny, nie wszystkie bowiem wypadki naruszenia dobra osobistego zasiuguja na jednakowo intensywna ochrone. Rozmiar szkody niemajatkowej odgrywa ta niebagatelna role. Naruszenie dobra osobistego 11 sposob szczegolnie i. rzeczywiécie 1 Mi II | FT :'_| 1;? Lil 1 .»__,_...i.....?.._..__.i._ lz \__ Í f ,_ \__ U _;_ 7 W ocenie Sądu I instancji pozwany nie wykazał, że jego opisane wyżej działanie nie było bezprawne. Nie wykazał okoliczności wyłączającej bezprawnośc działania oprzez umieszczenie powoda na trzecim i trze mimo _ P L1- (D LQO niepełnosprawności nóg i poruszania się o kulach_ Konstatując powyższe, miał Sąd meriti na uwadze, że podstawą oceny bezprawności zachowania jest bowiem nie tylko sprzeczność z normami prawa ale też sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Powoływanie się przez pozwanego na działanie pozwanego w ramach obowiązującego prawa, które nie nakazuje umieszczania osadzonych według stopnia ich niepełnosprawności oraz podnoszenie argumentu, że przydzielenie osadzonych do" cel następowało zgodnie z kryteriami ustawowymi ~ nie zasługuje w ocenie tego Sądu na uwzględnienie. Umieszczenie osoby z niepełnosprawnością, poruszającej sie o kulach w celi, do której ma utrudnione dojście, nie jest działaniem w ramach porządku prawnego, skoro wiąże się z utrudnionym dostępem do korzystania z innych praw osadzonego - porada lekarska, korzystanie z ambulatorium, codzienne spacery. - . Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji uznał, iż zachowanie pozwanego było zawinione - wina nieumyślne - i dlatego żądanie zadośćuczynienia jest w tym zakresie zasadne, jednakże żądana przez powoda kwota jest zbyt wygórowana_ wyjaśnił Sad. meriti, że przyznanie zadośćuczynienia w trybie art. i4é8kc ma charakter wyłącznie fakultatywny, nie wszystkie bowiem wypadki naruszenia dobra osobistego zasługują na jednakowo intensywna ochronę. Rozmiar szkody niemajątkcwej odgrywa tu niebagatelną rolę. Naruszenie dobra osobistego av sposób szczegolnie i. rzeczywiście 1 'Fi í | ÍÍ ;'_| 1;í ;Il J .¬»»..._._..-.--í„._.í.._..__.i._
--- STRONA 8 ---
: r ‘1‘ ~s 1 .= 4 .1 1 * 2%. E 8 dotkliwy z obiektywnego punktu widzenia zasluguje na przyznanie zadoscuczynienia majatkowego. Roszczenia z art. 448 kc maja przy tym charakter samodzielny ivide: wyrok Sadu Najwyiszego z dnia 16.04.2002 r. V CKN 1010/O0}. Fakultatywny charakter przyznania zadosouczynienia stanowi istotna wskazéwke, 2e w konkretnych okolicznosciach sprawy sad uprawniony jest ocenic, Ze brak jest dostatecznych przesianek do uwzglednienia takze i tego srodka ochrony. Zadoscuczynienie z art. 448 kc przysiuguje niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszenia i spelnia przede wszystkim funkcje kompensacyjna, przy czym kryteria, jakim powinno odpowiadac przyznane w konkretnym. wypadku zadoééuczynienie, zostaly uksztaitowane na gruncie art. 445 kc przez orzecznictwo SN i doktryne i maja one takze zastosowanie przy przyznawaniu zadoscuczynienia z art. 448 kc. Podstawowym. kryterium pozostaje zawsze rozmiar i. intensywnosc doznanej krzywdy, jak rowniez StOpiEfi niewymiernych majatkowo negatywnych skutkow dla pokrzywdzonego. Jedna z bardzo istotnych przesianek oceny jest takze stopiefi zawinienia po stronie sprawcy. Powracajac, po tych uwagach natury oqolnej, na grunt niniejszej.sprawy Sad I instancji stwierdzii, ze zarowno rodzaj naruszonego dobra, intensywnoéé naruszenia, jak i trwanie przez naruszyciela przy nieusprawiedliwionym przekonaniu o prawidiowosci sweqo postepowania wskazuja na istnienie peinych podstaw do uwzglednienia roszczenia powoda wywodzonego 2 art. 448 k.c, tyle iz nie w wysokosoiidochodzonej pozwem, bowiem zadana przez powoda kwota jest zbyt wygorowana. 1 1- f `‹' 8 \ .' J x 1 4 Eł. Š 8 dotkliwy z obiektywnego punktu widzenia zasługuje na przyznanie zadośćuczynienia majątkowego. Roszczenia z art. 448 kc mają przy tym charakter samodzielny ívide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16.04.2802 r. V CKN 1010/OO). Fakultatywny charakter przyznania zadośćuczynienia stanowi istotną wskazówkę, że w konkretnych okolicznościach sprawy sąd uprawniony jest ocenić, że brak jest dostatecznych przesłanek do uwzględnienia także i tego środka ochrony. Zadośćuczynienie z art. 448 kc przysługuje niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia i spełnia przede wszystkim funkcje kompensacyjną, przy czym kryteria, jakim powinno odpowiadać przyznane w konkretnym. wypadku zadośćuczynienie, zostały ukształtowane na gruncie art. 445 kc przez orzecznictwo SN i doktryne i mają one także zastosowanie przy przyznawaniu zadośćuczynienia z art. 448 kc. Podstawowym. kryterium pozostaje zawsze rozmiar i. intensywność doznanej krzywdy, jak również stopień niewymiernych majątkowo negatywnych skutków dla pokrzywdzonego. Jedną z bardzo istotnych przesłanek oceny jest takze stopień zawinienia po stronie sprawcy. Powracając, po tych uwagach natury ogólnej, na grunt niniejszej sprawy Sąd I instancji stwierdził, że zarówno rodzaj naruszonego dobra, intensywność naruszenia, jak i trwanie przez naruszyciela przy nieusprawiedliwionym przekonaniu o prawidłowości swego postępowania wskazują na istnienie pełnych podstaw do uwzględnienia roszczenia powoda wywodzonego z art. 448 k.c, tyle iż nie w wysokości dochodzonej pozwem, bowiem żądane przez powoda kwota jest zbyt wygórowana. 1
--- STRONA 9 ---
‘J1 . 1: T .. _i .n._' jg .j.» 15‘! si ‘Yr 1: Z .>¥ "1 E1 if _.1.a .i1, ;.1g= ;1‘ 1? ' .1’. .‘E'= m _ ...r. . 5:1]. r .3. .. 1._ 1 B . g. 1 Q: .=1 . *4 1 1 ;5 :1 E \.. 1 B 1'. K. 1. .1 . * 1. 1; x <4 i 1 i E. 5 I2 £0 "F ."=1 . 1.“ > fi 0 __ . ,;=\. :._:j a ."' .43’ =|a= I1‘ » A. v , .3. 11; ' . r |._. 1 5! 2 1 1 1 2* 1.1 4 >1 .4 .4 " < ,1; ...:=. J, I'.1 $2. , :.ar':& . ..».. Q _ 1 I I .,. ‘F L . 33. ,, ,1 .. .1;;..;}, 1 FEM’' " J |u' N. _ 9 ' Sad Okregowy z powolanienx na utrwalone orzecznictwo Sadu Najwyzszego odnoszace sis do wykladni pojecia Hodpowiedniego zadoécuczynienia” w rozumieniu art. 445 kc i kryteriow jakie ono winno spelniac, w tym by: spelniaio ekonomicznie odczuwalna wartosc (2 uwagi na charakter kompensacyjny), jednakze nie nadmierna w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunkow majatkowych spoieczefistwa, by uwzglednialo w okolicznosciach danej sprawy indywidualne wiasciwosci i odczucia osoby pokrzywdzonej, rozmiar wyrzadzonej pokrzywdzonemu krzywdy, intensywnosc naruszenia' oraz stopiefi winy sprawcy, a takze sytuacje majatkowa zobowiazanego uznal, ze zadana przez powoda kwota 100.000 21 l u N DJ Q. O (j]\ Q\ C czynienia jest vv stanie faktycznym niniejszej sprawy nadmierna i peinilaby jedynie funkcje Sad I instancji L_| |_|. represji,_ a nie kompensac podkreslii, iz celem podstawowym zadoscuczynienia jest wynagrodzenie doznanej krzywdy, czy inaczej rzecz ujmujac poprawienie stanu psychicznego poszkodowanego przez poprawe jeqo sytuacji majatkowej. Majac na uwadze, ii krzywdy — jako szkody niemajatkowej — nie sposob wymierzyc w kategoriach ekonomicznych, zas kwote zadoscuczynienia okreslié moéna wyiacznie w oparciu 0 kategorie Nsiusznosci”, Sad Okregowy uznal, ze w rozpatrywanym wypadku, w opisanych okolicznoéciach faktycznych sprawy Hodpowiednia” kwota zadoécuczynienia bedzie kwota 600 21. W ocenie Sadu meriti wyplacenie O\ C) C) N Pr’ N kwoty tytulu zadoééuczynienia za doznana osobistych — bedzie w pelni Q. Q. U“ 3' krzywde — naruszenie _ odpowiadaio wszystkim wymienionym kryteriom. Kwota ta odpowiada rowniez stosunkomimajatkowym oraz poziomowi zycia istniejacemu w kraju. Sad I instancji uznal ja wiec za w peini odpowiednia, przyjmujac, ze czas laczny 1 '1 .- 1:- Í- .„ _i' .n._' ;eg _j.' fg si *if 1; 5 .ëš '= Ęł ai _.ra _ 9, ;ip „JF 1? ' _ :'. _ `Ę'= -na _ ___z. . _:›:1j. r .¿\. .. r__ 1 B . Š. z Ę: _-=I - . 1-a -1 i ;5 ›: Ľ ,__ ‹ I; 1'-_ Ê. w. .\- . ł í. i;- x v Ê Ś Í Ę. 5' 'ła ai 'F _'¦=1 _ _„_„ › -m k __ _- ,;=\_ =._:j -a _"` _-‹2' ='1= _"" » -± 1' _ .¿<._ 1-1;' -' , r '___ 1 5! 2 ł i ‹ ä ;I- 4 ›. .s -.__« " <- mig _._='_ , 2-3-Š - -şz - , -'_'_a":í _ .--_¬. Ê _ 1 I I .,. ti- L „ 33. ,, ,z ¬_ _›;¿._¦}, ‹ Fiłålař-:" " J |›` „_ _ 9 ' Sąd Okręgowy z powołanienx na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego odnoszące się do wykładni pojęcia „odpowiedniego zadośćuczynienia” w rozumieniu art. 445 kc i kryteriów jakie ono winno spełniać, w tym by: spełniało ekonomicznie odczuwalną wartość (z uwagi na charakter kompensacyjny), jednakże nie nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy i aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, by uwzględniało w okolicznościach danej sprawy indywidualne właściwości i odczucia osoby pokrzywdzonej, rozmiar wyrządzonej pokrzywdzonemu krzywdy, intensywność naruszenia" oraz stopień winy sprawcy, a także sytuację majątkową zobowiązanego uznał, że żądana przez powoda kwota 100 000 zł I I N BJ Q, O UŁ 0\ C czynienia jest va stanie faktycznym niniejszej sprawy nadmierna i pełniłaby jedynie funkcję Sąd I instancji L_|- |_|. represji,_ a nie kompensac podkreślił, iż celem podstawowym zadośćuczynienia jest wynagrodzenie doznanej krzywdy, czy inaczej rzecz ujmując poprawienie stanu psychicznego poszkodowanego przez poprawę jego sytuacji majątkowej. Mając na uwadze, iż krzywdy - jako szkody niemajątkowej - nie sposób wymierzyć w kategoriach ekonomicznych, zaś kwotę zadośćuczynienia okreśłić można wyłącznie w oparciu o kategorie „słuszności”, Sąd Okręgowy uznał, że w rozpatrywanym wypadku, w opisanych okolicznościach faktycznych sprawy „odpowiednią” kwotą zadośćuczynienia będzie kwota 680 zł. W ocenie Sądu meriti wypłacanie O\ C) C) N P'-' N kwoty tytułu zadośćuczynienia za doznaną osobistych - będzie w pełni O. 0\ U" 3' krzywdę - naruszenie _ odpowiadało wszystkim wymienionym kryteriom. Kwota ta odpowiada rowniez stosunkom›majątkowym oraz poziomowi życia istniejącemu w kraju. Sąd I instancji uznał ją więc za w pełni odpowiednią, przyjmując, że czas łączny 1
--- STRONA 10 ---
‘~ 10 Y . L I 1‘ 2%? . =‘ 12 Y $5 $3‘ : , _ ._ ; '= ~ v. $1 i = 3% <’" 4 | fii I1‘ "" J3’ ': =5 ‘r; é\ ' '2“ 1. . 3 . . 5: '. " >\ .3, \¢ A 1 “\ I 1 > 4 :_ .1 é; 1; : ' \_ 3, %'i =:4; ; _ . |z S »:* W .fii L \ . <4 .= . J I‘ I"'\:=3'15' ..='*.1 5! ''. ~13 . _¢_:, 1 .4 if" ;' %%fi #11 .,. . "H5 §$ 1 .=§' ..»;'."»i =_.1 __;: *':=’=¥' :.=. a: przebywania powoda w celi na III pietrze nie przewyiszal miesiaca i wynosil okolo dwudziestu dni. Natomiast, z uwagi na.fakt, ie powéd trafii do szpitala_ po zatruciu lekami, co zakwalifikowano jako prébe same za, stwierdzié nalezalo, 2e pozbawienie U4 O\ \_|_ Q powoda przywilejéw i potraktowanie go jako osoby dokonujacej samouszkodzenia nie naruszaio débr osobistych powoda. Majac wszystkie opisane wyzej okolicznoéci na uwadze, Sad Okr$gowy zasadzil od. pozwanego na rzecz powoda tytulem zadoééuczynienia" kwot¢ 600 zl wraz z ustawowymi odsetkami od daty wydania wyroku do Q,I3 |_.|. DJ zaplaty, a w pozostaiym zakresie powédztwo oddalil. O kosztach procesu Sad, ten orzekl na podstawie art.102 kpc, uznajqc, Ze zachodzi wypadek szczegélnie uzasadniony by nie obciafiaé powoda w ogéle kosztami ze wzgledu na okblicznoéci niniejszej sprawy i fakt niepeinosprawnoéci powoda. Powyészy wyrok zaskariyly apelacjami Obie strony procesu. Powéd w swej apelacji od Czgéci wyroku oddalajacej jego powédztwo zarzucal mu, 2e przyznane zadoééuczynienie jest zbyt niskie i wniésl 0 zmian$ wyroku poprzez zasadzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 100.000 Z1. ~ Pozwany Skarb Pafistwa — Areszt $ledczy W Bydgoszczy zastepowany przez Prokuratorig Generalna Skarbu Pafistwa w apelacji od czeéci wyroku uwzgledniajacej powédztwo zarzucil zaskarzonemu orzeczeniu naruszenie nastepujacych przepifiéwr 1. prawa materialnego: 1 5;;.‘:i .;;;;_ A 3:. =:. ;_ 1..1? _ I14 Ls Y =.'!..\. 1' ’| : ' I I u s > 10 Y f L r } aż? . ›*- :-2 _ $§ ÊÍ' -: , _ ._ _g -'= „ Y. Šfi Ê: = rz 2" 4 | ař Í1` "' -.if ': Ĺ- 'fff =`\ ' '±Ê¬ z. _ 3 _ . Í ' '_ -"- ›. .¬ń \‹ Å Ĺ "\ I z › J :_ .Ę 9; 1; -1 ' Ę Ę, a'å =-:~'; ; _ ¬ .Ł S ›:' \* .fii L --\ _ 'są .= .- J I' Ĺ"":=Í"¦ŸÊ` ..='<., ;'¦ --¬'. <5 _- _±_=-, 1 .=-f if- -;' daä #3 .,. _ W* Í? 3 ef' _-.«r'-_"v, =__'- __-;Z ł':='=fi'- :.=-_ Ł: przebywania powoda -w celi na III piętrze nie przewyższał miesiąca i wynosił około dwudziestu dni. Natomiast, z uwagi na fakt, że powód trafił do szpitala_ po zatruciu lekami, co zakwalifikowano jako próbę samo zą, stwierdzić należało, że pozbawienie Or Ox \_|_ Ű powoda przywilejów i potraktowanie go jako osoby dokonującej samouszkodzenia - nie naruszało dóbr osobistych powoda. Mając wszystkie opisane wyżej okoliczności na uwadze, Sąd Okręgowy zasądził od. pozwanego na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia' kwotę 600 zł wraz z ustawowymi odsetkami od daty wydania wyroku do Q,¦-5 |_.|. ÍJJ zapłaty, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. O kosztach procesu Sad_ ten orzekł na podstawie art.102 kpc, uznając, że zachodzi wypadek szczegolnie uzasadniony by nie obciążać powoda w ogóle kosztami ze względu na okoliczności niniejszej sprawy i fakt niepełnosprawności powoda. Powyższy wyrok zaskarżyły apelacjami obie strony procesu. Powód w swej apelacji od części wyroku oddalającej jego powództwo zarzucał mu, że przyznane zadośćuczynienie jest zbyt niskie i wniósł c zmianę wyroku poprzez zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kwoty 100.000 zł. « Pozwany Skarb Państwa - Areszt Śledczy w Bydgoszczy zastępowany przez Prokuratorię Generalna Skarbu Państwa w apelacji od części wyroku uwzględniajacej powództwo zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie następujących prZepiSÓw¦ 1. prawa materialnego: 1 ¿;_¿`¿.`:¦ .¿;;;_ ± 2:. =:. ;_ ¿.'_.. ¿ _ 2:4 hs- ' =.'!.-.'.- Å' 1 1 ' I f u 5
--- STRONA 11 ---
11 5 . L a} art. 24 kc w zw. z art. 448 kc poprzez ich bladna wykiadnig i niewlaéciwe zastosowanie a, ' polegajace na przyjaciu, 2e: ‘ dziaiania pozwanego w wykonaniu ~ obowiazujacych przepisow prawa byly 1 .: E} bezprawne, . zostaly naruszone dobra osobiste powoda oraz zasadzenie zadoééuczynienia — na jego rzecz, t b) art. 4421 kc poprzez jego bledna wykkadnie i 1 1 niewiaéciwe zastosowanie, polegajace na braau * uwzglodnienia instytucji przedawnienia w '= stosunku do roszczenia powoda. ‘ 2. przepisow postepowania, ktorych uchybienie moglo 2 | E‘ mieo istotny wplyw na wynik sprawy: Lg a. art. 233 kpc przez przekroczenie swobodnej _| f. , | §§ ' ooeny dowodow poprzez: .§ _ . fia przyjacie za udowodniona okolicznoéé “f? niapelnosprawnoéci ruchowej powoda bez §€ wystarczajacych dowodow; $3 . . . . ,, ¥¢ ~ przyjecie za udowodniona OkOilCZnOSC ponad . '2¢ gi dwutygodniowego pobytu powoda na III :35 fig oddziale w oeli 319 w 2006 r. =.' ' ii ag_ przyjacie za udowodniona okolicznoéé, 2e . 51 3?. =e$=._ ‘$1 ‘I poby: powoda na III oddziale oznacza §§f jednoczeénie pozbawienie powoda prawa do fii spacerow, czy prawa do opieki medyczaej, 3 poprzez przyjecie bez dowodow istnienia i przeslanek odpowiedzialnoéci Skarbu 0; Pahstwa w postaci niezgodnego z prawem ;§% dzialania lub zaniechania przy wykonywaniu $5? wiadzy publicznej oraz eleméntu winy rw gégi naruszeniu I osobistego. Q 0 U s W :.. I '1ll. E5" ~ '5 zl F} _‘£:. ‘ ' "ii. ' < E..3 .=_;.» “ . Ii , l j Izfl—:r—w 11 5 _ L a} art. 24 kc w zw. z art. 448 kc poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a, - ' polegające na przyjęciu, że: ` - działania pozwanego w wykonaniu H- obowiązujących przepisów prawa były 1- .: ji bezprawne, _ - zostały naruszone dobra osobiste powoda oraz zasądzenie zadośćuczynienia - na jego rzecz, t b) art. 4421 kc poprzez jego błędną wykładnię i 1 z niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku ' uwzględnienia instytucji przedawnienia w '= stosunku do roszczenia powoda. ` 2. przepisów postępowania, których ucnybienie mogło 2 | Ę* miec istotny wpływ na wynik sprawy: Ł; a. art. 233 kpc przez przekroczenie swobodnej _| 1-. ł | Ęş ` oceny dowodów poprzez: ,Ĺ _ _ āa - przyjęcie za udowodniona okoliczność 'Ty niepełnosprawności ruchowej powoda bez ÊÊ wystarczających dowodów; ti _ . _ -_ ,, wa - przyjęcie za udowodniona okollcznosc ponad .- 'ze ŠÊ dwutygodniowego pobytu powoda na III :gg Ęś oddziale w celi 319 w 2006 r. =.' ` ;Ę ĘĄ_ - przyjęcie za udowodnioną okoliczność, że . =¬<= gi. ¬='5=. _ *iii 'I pobyt powoda na III oddziale oznacza äšf jednocześnie pozbawienie powoda prawa do ĘŠ spacerów, czy prawa do opieki medycznej, Ê - poprzez przyjęcie bez dowodów istnienia Š przesłanek odpowiedzialności Skarbu Ê; Państwa w postaci niezgodnego z prawem ¿šĘ działania lub zaniechania przy wykonywaniu āåš władzy publicznej oraz elementu winy 'w ŠŠĘĘ naruszeniu r osobistego. Q o U s W :_ _r 'Ĺ-[E F121: '- ~ 'E zl Êi $-.- ` ' fa. -" ' Ê.-.: -_=_;'_› ` , 'ü , l Å 'aa-»='-'r-'-' -- - -
--- STRONA 12 ---
k 12 b. art. 231 kpc polegajacego na bezpodstawnym 0 przyjeciu, istnienia domniemania faktyoznego 1 iz pobyt powoda na III oddziale oznacza r 2 Ii c. art. 228 kpc polegajacego na ~ > 1‘ » 1 _, 1 a 1 r .1 r 1 rownoczeénie pozbawienie powoda prawa do spaoerow, ozy prawa do opieki medycznej, f | I i‘ 5» a > 1 1 V r 4 5 1 < r‘ | < i J 1 , . 1? '5: 1 r, v ".2: . .1». "' .' Tl 1 \ _ .=.3 ‘. \_ u ¢ a r 5.;. :5" r, . : .. _ I .'_: L I.¥ ; 1{'5' r r E1. 0, Lifi. . .; n §. ii. r..'F' =9 _;_\ . .I 1 .¢ nieuwzglednieniu faktéw powszechnie znanych oraz znanych Sadowi urzedowo. W oparciu o te zarzuty, rozwiniete w uzasadnieniu apelacji wnosil pozwany o zmiane wyroku w zaskarzonej czeéoi i oddalenie powodztwa oraz zasadzenie od powoda kosztow postepowania na rzecz pozwanego, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarzonej czeéci i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Pozwany wnosii o oddalenie apelacji powoda. Sad Apelacyjny ustalil i zwazyl co nastepuje: Apelaoja pozwanego mimo racji czeéci z 'podnoszonyoh w niej zarzutow podlegala oddaleniu bowiem zaskarzony wyrok w zakresie uwzgledniajacym powodztwo odpowiada prawu. ' Odnoszac sie VJ pierwszej kolejnoéci do zarzutow apelacji zwiazanyoh z podstawa faktyczna zaskarionego wyroku tj. do zarzutow naruszenia przez Sad I instanoji przepisow postepowania stwierdzio naleiy, 2e sa one nieuzasadnione. W szozegolnoéci — wbrew stanowisku prezentowanemu w apelaoji — Sad Okregowy nie naruszyl, dokonujac oceny zebranego w sprawie ’materiaiu dowodowego, zasady swobodnej oceny dowodow wyraionej w art. 233 § 1 kpc.r Godzi sie w tym miejscu przypomnieo, i2 do stwierdzenia naruszenia dyspozycji art. 233 § 1. kpc S 12 b. art. 231 kpc polegającego na bezpodstawnym d przyjęciu, istnienia domniemania faktycznego ' iż pobyt powoda na III oddziale oznacza r › :Ĺ o. art. 228 kpc polegającego na x > 1' » 1 _, 1 Ł 1 f 8 r 1 równocześnie pozbawienie powoda prawa dc spacerów, czy prawa do opieki medycznej, f | 1 ř 5» a › 1 z 0' f 4 F ‹ < r' | < Ľ J 'Ê , = 1? w. 1 Y, Y "_2-: . .Ją ¦" _' Ÿ| ‹ \ _ _=_'3 ..- „_ ›‹ ‹ Ł ‹ ;__--_ fr Y, . : ,-_ _ 1 .'_: 5' ¿..' ; ÄŁÊ' zf › E1. 0,- JŠÍ; _ .Q n E. āř.. ‹..`F' ve' _tx ¬ _-I 1 .ł nieuwzględnieniu faktów powszechnie znanych oraz znanych Sądowi urzędowo. W oparciu o te zarzuty, rozwinięte w uzasadnieniu apelacji wnosił pozwany o zmianę wyroku w zaskarżonej części i oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania na rzecz pozwanego, ewentualnie o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Pozwany wnosił o oddalenie apelacji powoda. Sąd Apelacyjny ustalił i zważył co następuje: Apelacja pozwanego mimo racji części z `podnoszonych w niej zarzutów podlegała oddaleniu bowiem zaskarżony wyrok w zakresie uwzględniającym powództwo odpowiada prawu. ' Odnosząc się vw pierwszej kolejności do zarzutów apelacji związanych z podstawą faktyczne zaskarżonego wyroku tj. do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania stwierdzic należy, że są one nieuzasadnione. W szczególności - wbrew stanowisku prezentowanemu w apelacji - Sąd Okręgowy nie naruszył, dokonując oceny zebranego w sprawie »materiału dowodowego, zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § l kpc.‹ Godzi się w tym miejscu przypomnieć, iż do stwierdzenia naruszenia dyspozycji art. 233 § l. kpc
--- STRONA 13 ---
‘Q 1 . J’1‘ | .. 5“ eié »... n "J ;.\_..»= H "1 ===' 1: .1 I >1 . t qr \ !;.._ .$ $ $ 3. .55 f . F? ' ’ $2" ; ii7 " it 3. " Pin . % % .. 1 =.:. §.:. : > ._ . . _ .. .¢,q=j_ 1’ i:r' :"'=. "21.’ : 1|. ... >'=:5;; .r ». ?% »:_'§t §% ;. .\ 617' _.., ., r :'.::\ : ___.Q. .. =._.; 3'. :?} $5751 1 $5. “.15. .3’. _\ 2. r E. : 1 ~ k" >2; _‘ E C" r 31¢? .. =I_. |,¢: 5:1" 5.. § F . Q ?_:. : 3" 1 ‘J '4' 5. : .3. 1'; I V‘ { jg; r e .._;_ if 3:. ".2 L 5. .. 93%;" .. ;.. . E; % W: ,_. ;.;.. .2. ._ *:q||; . v §Y:.;'=' _... ¢= . .‘ . g. I\ :?' _..i. 13 tylko wowczas, gdyby skariaoy wykazal Q 0 LL [_fl\ fix mogloby uchybienie przez Sad meriti podstawowym regulom siuiacym ooenie wiarygodroéci i mocy poszczegolnych dowodow tj. regulom logicznego myélenia, zasadzie doéwiadczenia Zyciowego i wlaéciwego kojarzenia faktow (tak. m.in. Sad Najwyiszy w wyroku dnia _ III CK 314/O5). 6.12.2005 r. ,,.J Powyisza regule naleiy rozwinaé i rozumieé w ten sposob, 2e nawet jeieli na podstawie zebranego materialu dowodowego mozna wywnioskowaé inna wersje wydarzefi, zgodna z twierdzeniami skarzacego, ale jednoczeénie, wersji przyjetej przez Sad IE instancji nie mozna zarzucio razaoego naruszenia szeroko pojetyoh regul inferencyjnych, to stanowisko skarzaoego stanowié bedzie tylko i wyiaoznie polemike ze slusznymi i prawidiowymi ustaleniami Sadu. Nadto wyjaénio nalezy, it prawidiowe postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpo przez Sad orzekajacy wymaga od skariacego nie tylko wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, ktorego zarzut dotyczy lecz takie podania w czym. skarzacy upatruje jego_ ocene. Apelacja pozwanego spelnia formalnie pierwszy z opisanych wymogow bowiem wskazuje, i2 zarzut dotyczy dowodu z przesluchania powoda w charakterze strony oraz dowodu z dokumentu — historii choroby powoda, ktéry to dokument miaiby podwaiao prawdziwoéé twierdzefi powoda otkoniecznoéei poruszania sie przy pomocy dwoch kui ortopedycznych w okresie kiedy pozwany umieécil go w zwiazku z odbywana Kara na trzecim (A) 1\) C) pozbawienia wolnoéci w celach nr 319 i pietrze. _ , Zestawienie opisanych dwoch dowodow jako 'sobie przeciwstawnych nie moze przynieéo oozekiwanego przez u w ' 1 'Q 1 _ F"\7 | ._- Y eíë »__ n 'Ľ ;-_'¬'„._-»'= H ~¬ ==¦' 1: __¿ I rz . I r -'›= 1- ;___ .W ä ř- Ê_ .Í- f _ .FÍ-' ` ' ši › if ' ir _?_ "`~ 'si' ,- m M ._ „-- z.:-_ ą.-:_ r- _Y _-_ . ¬ _ __ _‹,ę=¦_ 1* fr' ;"`=. "==1f - -3 J.. -- »__ ›'=:.f;; .Y »_- za »¦_'Šż di ;_ .Š 617' _..›- _-, › :'.:¦\ :- ___,Ę. _. =._.,- -:L _'Í' 13751 z if. Ś. ._;'. _\ 2. r E. 8 1 ~ "` E; _'- E Ę" f Í? ,_ ¦Ĺ__ .,@_'- li' Y.. Š r .- n ř_¦_ ¦ 3"' 1' *J '4` 5. : -.Ê 1'-; Ê V' { _¿¿› r r .._;_ fi ,*:. ez -Ę ai. .. 93%? _L ¿.. _ w; 'a -...Ê ,__ ¿_;__ A. ._ *¦q|.; . Y Ê-Y‹.¦'=`- _-...- ‹‹ -_ _* _ g-_ n :'Ê' _„i _ 13 tylko wówczas, gdyby skarżący wykazał Q.- O LL mx Ux mogłoby uchybienia przez Sąd meriti podstawowym regułom służącym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów tj. regułom logicznego myślenia, zasadzie doświadczenia życiowego i właściwego kojarzenia faktów (tak. m_in. Sąd Najwyższy w wyroku dnia _ III CK 314/O5). 6.12.2005 r. „J Powyższą regułę należy rozwinąć i rozumieć w ten sposób, że nawet jeżeli na podstawie zebranego materiału dowodowego można wywnioskować inną wersję wydarzeń, zgodną z twierdzeniami skarżącego, ale jednocześnie, wersji przyjętej przez Sąd II instancji nie można zarzucić rażącego naruszenia szeroko pojętych reguł inferencyjnych, to stanowisko skarżącego stanowić będzie tylko i wyłącznie polemikę ze słusznymi i prawidłowymi ustaleniami Sądu. Nadto wyjaśnić należy, iż prawidłowe postawienie zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc przez Sąd orzekający wymaga od skarżącego nie tylko wskazania konkretnego dowodu przeprowadzonego w sprawie, którego zarzut dotyczy lecz także podania w czym. skarżący upatruje jego_ ocenę. Apelacja pozwanego spełnia formalnie pierwszy z opisanych wymogów bowiem wskazuje, iż zarzut dotyczy dowodu z przesłuchania powoda w charakterze strony oraz dowodu z dokumentu - historii choroby powoda, który to dokument miałby podważać prawdziwość twierdzeń powoda o konieczności poruszania się przy pomocy dwóch kul ortopedycznych w okresie kiedy pozwany umieścił go w związku z odbywana karą na trzecim (AJ 1\) C) pozbawienia wolności w celach nr 319 i piętrze. _ , Zestawienie opisanych dwóch dowodów jako 'sobie przeciwstawnych nie może przynieść oczekiwanego przez u er-' ' 1
--- STRONA 14 ---
r . 5. sI 0 5 2 L .s 1 1 r 1 .7 '.\ *0 ,1. .! 1 I. Y 2 s 11' if. ‘ . _ _ l'1:_ 5 E’ 1 7 ‘ 1 .' "i "1 1 \_ \ _ :~ 2 fi ' c. 1 4| 1 1 /‘ 1. |. K. ._ kg. ‘ 5; :' HI .. I. \ 1.. 1 1 1 1 .1? 71. fi ‘i = .11» 1;. .! : .1_t .1 . %? :. 4... . , ., |.. 1~ ;._ a rm , .. E; 5 I. . ' :1". it ... 1. : ':7|: .5?" .. . 1. 14 skarzaceoo skut? ' ' = “ 0“ Z tel Prostaj PIZYCZYRY. 12 pozwany nie dolocz I ' ' 4 A , . Q Y N 1stoc_e do akt sprawy, a w szczegolnoscl do Swolego Pisma procesoweqo z dnia I wrzeénia 2010 r. dowodu w postaoi dokumentu historii ohoroby powoda (vide: pismo k—58—60, zalacznik do tegopisma k_51 k_ r _' , V o2 ; k~63—70 oraz oswiadczenie do protokoiu rozprawy apelacyjnej k—l47). _ Iwierdzenia swego zatem, 12 powéd juz w_ marcu 2OO7r' ~POruszai sie samodzielnie z pomoga kuli iokciowejv pozwany wbrew stanowisku apelacji nie WYk&Zai dowodowo. Oqraniczajac zatem .rozwa2ania dalsze dotyczace zarzutu aP@la¢ji nafU$Z@nia przez Sad I instancji przepisu art 233 § 1 kpc przy ooenie dowodu 2 zeznafi Powoda Stwierdzié trzeba, ii drugiego Z wymggéw Q. H4 O Z prawi Oéci P@5taWiEflia tego izarzutu apelacja nie speinia 2 uwagi na brak przekonywujacego jurydycznego wywodu wskazujacego w jaki sposéb i jakim reguiom 53UZ&Cym ocenie wiarygodnoéci i mocy poszczegolnych dowodow Sad I instancji raiaco uchybii. Materiai dowodowy W postaci dokumentow rzeozywiécie zlozonych P5393 POZwanego do akt sprawy, a w szozegolnoéci karta infOfm6Cyjna leczenia szoitalnego powoda w Okresie Qd 2103.2007 r. do 27.03.2007 r. w swej treéci nie zwiera Zadnych ?aPi5@W co do stanu sprawnoéci ruchowei W_ 51, W tym co do sposob.‘.1 jego porusza sie (k"5lJ. natomiast wydruk 2 Tustorii osadzenia powoda Obejmuje okres od 6.12.2006 1. do 20.04.2000 r. {k+ (T1 l\) file zaé okres objety podstawa faktyczna powodztwa w zakres' 1 a ..i I . le zwiazaaych 2 pierwazym umieszczeniem w N. .511 Q. OJ ,"_‘}\ c 1' _ A . .. . e 1_na trzecim pietrze, czyli WlOSHq 2006 r. Historia Osadzenia P@WOda ui pozwanego nie obala zatem Prawdziwoéci zeznafi powoda, ii w kwietniu lub maju 1 r --_ Í. sl ›' Ê z .L .s 1 ¬ r ‹ .' '.-\ 'i ,'.. .! z 1. Í -2' s }Í_` ¿[`. , . _ _ l'.:_ 5 Ê” Š 7 ' « .' "¿ ‹1 Y ._ ` _ :~ 1 Ű -' -c. \ ‹‹| 1 \ 1*' .. |. Ę. ._ .gş f- Š; :`- FJĹ ._ I. 1 1.. 1 1 1 1 .ai 7.. fi "i =- .w- T. _! : .\_t .\ - Ê? :_ Ł..- . -, .Ÿ |.. Y ;__ x rm „ ._ E; Ę .Ĺ . " :'22 J; .¦. 1. ; ':-78 .YY ._ _ 1. 14 skarżąceoo skut? ' ' ' -- = “ Š” Z te] prostej ?f2YC2yNyz L2 pozwany nie doł¬cz ł ' ' a A , . Q Y N lstoc_e do akt sprawy, a w szczegolnosci do SWOÊÊGO Pisma procesowego z ania Y września 2010 r. dowodu w postaci dokumentu historii choroby powoda (vida: pismo k-58-60, załącznik do tego-pisma k_51 k_ W _' „ V o2 i k~63-70 oraz oswiadczenie do protokołu rozprawy āpelëcyjnej k-147). „ Twierdzenie swego zatem, iż powód już w_ marcu 2007r' ~POruszał sie samodzielnie z pomogą kuli łokciowejv pozwany wbrew stanowisku apelacji nie WYkāZał dowodowo. Ografiiczaíąc zatem ›rozważania dalsze dotyczące zarzutu apelacji flafUS2@Hiā przez Sąd I instancji przepisu art- 233 § 1 kpc przy ocenie dowodu z zeznań powoda stwierdzić trzeba, iż drugiego z wymggów D. HJ O Ź prawi ÓŚCÍ P0StāwiEHia tego »zarzutu apelacja nie spełnia z uwagi na brak przekonywującego jurydycznego wywodu wskazującego w jaki sposób i jakim regułom 5łUŻąCym ocenie wiarygodności i mocy poszczególnych dowodów Sąd I instancji rażąco uchybił. Materiał ĆOWŰÜOWY W postaci dokumentów rzeczywiście złożonych przez Püżwanego do akt sprawy, a w szczególności karta iflf0fmāCyjna leczenia szpitalnego powoda w okresie od 21.03.2007 r. do 27.03.2007 r. w swej treści nie zwiera zadnych ?aPi5ÓW Co do stanu sprawności ruchowej W- M-z W tym co do sposobu jego porusza się (k¬5lJ› natomiast wydruk z łústorii osadzenia powoda Obejmuje Okres od 8.12.2808 z. do 28.04.2008 r. {k¬ (T1 l\) Hle zaś okres objęty podstawą faktyczne powództwa w zakres' ' - ¬ ' ..¬ i . le związanych z pierwszym umieszczeniem w N. ÅJJ Q. UJ ,"_`}~ c 1' ' ' - - _ , . .. _ e i_na trzecim piętrze, czyli wiosna 2006 r. Historia Osadzenia P0WOdä uj pozwanego nie obala zatem Prêwdżiwości zeznań powoda, iż w kwietniu lub maju 1
--- STRONA 15 ---
1 , 1 9 * >1 _ A 1 1: .1 e I1 1 r 1 ( ,5 1 1 .11. .1 .._ L_ .=;' ;. ,1. > =2 " ” P 1 5 2'. 11" _' 11. ' ,I.__ I 11. >6 ._;._. I‘ .1 .=. ‘ 5. . ''1'. 1:: L1 .' "l' . |;_:_ 1 ' fié 25$ $' 00 Ki. 5 s '1,‘.5 1'51 air "TE? '15. Q. Ii. ?. 7 1:1' 111 412:; ' 0 ';z__.. ''2 RE 3;. I. ; 1 . . =: 1 \ P= E .l. ,__, F .fi§= ‘ii: *1.I: . *1: id ’ 1 ‘.' 1\'~'~ . £1. 1.. .1. {=' : n" .. =|._ . .. . v .5... :_.;_ '1. __: "fl 1 1 '1 .'i':' .. .13 . I_ . 1.. éi: §:.'v 1‘; 1‘ ~11. >1? =§.‘I' 1 , ;. . , .11. II? . 1.?I’ ._ = 2 .1 J'11. 1': .1 £1? ii 115$; '13;§5. . _ 1.§;._=. =. r_.. 1. 1: 41... ..; _.;... .. ' ' .0.» I 1‘ .";' e , ' .. .1 1 'r 2=:==.: '1;’" ' 15 2006r. przebywai w celi nr 319 na trzecim pietrze aresztu. Podkreélié nalezy — co jué uczynil trafnie Sad I instancji —, 2e pozwany mimo stosownego zobowiazania Sadu do nadeslania dokumentu ewidencyjnego dotyczacego pobytu powoda w pozwanej jednostce w okresie od r. ~ (postanowienie Sadu 1.04.2006 2. 'a6 31.05.2o0 0'1 _1 LA} Okregowego na rozprawie 15.09.2010 r. k dokumentu takiego nie zloiyi. Nie mote zatem pozwany — wbrew odmiennemu stanowisku apelacji — skuteoznie kwestionowaé ustalenia Sadu Okregowego, opartego na zeznaniach powoda, i2 w tym okresieibyi on osadzony w oeli na trzecim pietrze aresztu (nr 319}. Dalsza argumentacja apelacji na rzecz nieprawidlowoéci w ocenie Sadu I instancji zeznafi powoda jako wiarygodnyoh w zakresie twierdzefi co do tego, 2e podczas osadzenia w celach 319 i 320 nie mogl korzystao'z uprawnienia do codziennych spacerow oraz, i2 takie osadzenie go ograniczalo w korzystaniu z pcrad Iekarskicfi, czy tei stanowiio trudnoéo w przemieszczaniu sie i jego rzeczy przy zmianie cel takie nie jest uzasadniona. Wiarygodnoéoi opisanyoh treéci zeznafi powoda nie podwaza sam przez sie fakt powszechnie znany (art. 228 § 1 kpo), i2 jednostki penitencjarne sa zobligowane do zapewniania pomooy medycznej dla osadzonyoh oraz 2e skazani maja prawo do korzystania ze spacerow. Istota _[9;'2<i.'i':1, {zadan powoda polega bowiem na twierdzeniu, Ze poprzez umieszczenie go w celach na trzecim pietrze z uwaqi na niesprawnoéo ruchowa polegajaca ma koniecznoéci poruszania sie przy pomocy dwéch kul ortopedycznych sytuacja faktyczna ograniczyia go w samej Amoznoéci uprawniefi osoby skazanej do owych korzystania z k.J. (D LO O codziennych spacerow czy ‘tez mozliwoéoi swobodnego skorzystania 2 pomocy lekarskiej, ktore to prawa co do 1 _ _,_111..=... I 1 _ f 9 * ›. _ « ‹ :: .= e- to 1 r \ Ś. ..= Š z .='. -Y -.__ L-_ _=;' ;_ ,_ › =? " " .=' s- 5- el |/' _' kr ` ;__-_' I z. if ._¿._. Ê? 1 - .=. „ ,¿. . '-'Ĺ 1:: L1 .' "l' . |¿_:_ ž. ' ĘÊ Si? 3' za Ê 'Ű- s »'15 -2 'ii ałf 'ČŠZ' ÊÊ. Q: 'Ê r. 7 iż-Ĺ' iii ¬‹.fŠ:¿ I' e ';z_-_.= '-'t RE 3;. I-_ ; 1 _ _- =:- 1 \- P-= Êfl _„_ ___ Í .ni= ŸÍŠ: ¬›.-I: .fiz- na ° 4 ".' ›\"'~ . E- ł.. .¿. '_-=' : rr' _. =|._ _ -..- ..-. . _|¿_._ :_.;_ 'L __: -'Í1 1 \‹ 'z _'il' -._ ._¬_¬ _ ¿_ _ ¬'.., ši-1 §.'_'v' if; L1 -¬'.=. >=ř zł" - e- ¬ ;_ ¬ , ._ zi-_ ii? _ ==?_Í-'- - ._ = 2 .' J-;L Ł'-: - _-Y 51%.' fi --e=='~Å`¿ "\.?¿-Ę-5. ,_ _ '_§;.l=. =_ r___ a-. u 41,, _.: __;... __ ' ' _sv ł 1' _";' Ł , -' .. 0 \ 'Y ›ź'=':==..f ':.r- -" ' 15 2006r. przebywał w celi nr 319 na trzecim piętrze aresztu. Podkreslić należy - co już uczynił trafnie Sad I instancji -, że pozwany mimo stosownego zobowiązania Sądu do nadesłania dokumentu ewidencyjnego dotyczącego pobytu powoda w pozwanej jednostce w okresie od r. ~ (postanowienie Sądu 1.04.2006 z. 'ao 3i.05.200 OW -»J LA] Okręgowego na rozprawie 15.09.2010 r. k- dokumentu takiego nie złożył. Nie może zatem pozwany - wbrew odmiennemu stanowisku apelacji - skutecznie kwestionować ustalenia Sądu Okręgowego, opartego na zeznaniach powoda, iż w tym okresie był on osadzony w celi na trzecim piętrze aresztu (nr 319). Dalsza argumentacja apelacji na rzecz nieprawidłowości w ocenie Sądu I instancji zeznań powoda jako wiarygodnych w zakresie twierdzen co do tego, że podczas osadzenia w celach 319 i 320 nie mógł korzystac z uprawnienia do codziennych spacerów oraz, iż takie osadzenie go ograniczało w korzystaniu z porad lekarskich, czy też stanowiło trudność w przemieszczaniu się i jego rzeczy przy zmianie cel także nie jest uzasadniona. wiarygodności opisanych treści zeznań powoda nie podważa sam przez się fakt powszechnie znany (art. 228 § l kpc), iż jednostki penitencjarne sa zobligowane do zapewniania pomocy medycznej dla osadzonych oraz że skazani maja prawo do korzystania ze spacerów. Istota _,p;'z‹Ĺf'}':-;V fządan powoda polega bowiem na twierdzeniu, ze poprzez umieszczenie go w celach na trzecim piętrze z uwagi na niesprawnosc ruchową polegająca na konieczności poruszania się przy pomocy dwóch kul ortopedycznych sytuacja faktyczne ograniczyła go w samej _mozności uprawnień osoby skazanej do owych korzystania z k.J. (D LQ O codziennych spacerów czy *też możliwości swobodnego skorzystania z pomocy lekarskiej, które to prawa co do 1 _ _,_~-.- ..¬. ._ ,
--- STRONA 16 ---
i 5 .r . r .@; t . \: :5. > \ 1 I > .= > . \ \ 1 .5 F 16 zasady nie zostaiy mu odebrane. Gdy tak rozumieé naruszenie prawa powoda do godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci, a tak je rozumial Sad Okrogowy (co wynika z pisemnych motywow zaskarionego wyroku) takze kolejny zarzut apelacji, i2 Sad bezpodstawnie przyjqi, ii pobyt powoda na III Oddziale oznaozai pozbawienie powoda prawa do spacerow czy prawa do opieki medycznej, ocenié nalezy jako chybiony. Reasumujqc stwierdzié trzeba, i2 Sad Okregowy nie dopuécil sie naruszenia A Zadnego z przepiaow postopowania wymienionych w zarzutach apelacji tj. art. 233 § I kpc, art. 231 kpc czy tez art. 228 kpc i w konsekwencji stwierdzio, iz Sad ten w oparciu o zebrany w sprawie materiai dowodowy dokonai prawidlowyoh, niesprzecznych z tym materiaiem ustalefi faktycznych, ktore Sad Apelacyjny przyjmuje za wiasne. _ Oceniajqc ustalony stan faktyczny Sad Okrogowy nie dopuécil sig wbrew odmiennemu stanowisku apelacji naruszenia norm prawa materialnego, w szczegolnoéci art; 448 kc w zw. z art.24 kc. Frawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci naleéy zaliczyé do CL O\ U’ H katalogu osobistych podlegajacych ochronie (tak Sad Najwyiszy w wyroku z dnia 17 marca 2010 r. II CSK 486/O9}. Dziaiania pozwanego polegajace na umieszczeniu powoda ~ osoby niepelnosprawnej, poruszajacej sio przy uiyciu dwoch kul ortopedycznych —w celach na trzecim pietrze Aresztu éledczego w Bydgoszczy, byky bowiem niezgodne nie tylko z zasadami wspoiiycia spolecznego ale zdaniem Sadu Aoelac fine o orzeka'Qce o w ninie'sze' . Y, Q Q sprawie takze z normami att. 110 § 1% kkw oraz § II Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoécit z dnia 25 sierpnia 2003 r. v: sprawie regulaminu organizaoyjno— porzadkowego wykonywania kary pozbawienia wolnoéci 1 F å z .f -. r .Ł-5 -‹ _ \: ‹.`_ › 1 1 I › .' › _ 1' 1 1 _\, Ê 16 zasady nie zostały mu odebrane. Gdy tak rozumieć naruszenie prawa powoda do godnego odbywania kary pozbawienia wolności, a tak je rozumiał Sąd Okręgowy (co wynika z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku) także kolejny zarzut apelacji, iż Sad bezpodstawnie przyjął, iż pobyt powoda na III Oddziale oznaczał pozbawienie powoda prawa do spacerów czy prawa do opieki medycznej, ocenić należy jako chybiony. Reasumując stwierdzić trzeba, iż Sąd Okręgowy nie dopuścił się naruszenia A żadnego z przepisów postepowania wymienionych w zarzutach apelacji tj. art. 233 § l kpc, art. 231 kpc czy też art. 228 kpc i w konsekwencji stwierdzić, iż Sąd ten w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy dokonał prawidłowych, niesprzecznych z tym materiałem ustaleń faktycznych, które Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne. _ Oceniając ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy nie dopuścił się wbrew odmiennemu stanowisku apelacji naruszenia norm prawa materialnego, w szczególności artĹ 448 kc w zw. z art.24 kc. Srawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności należy zaliczyć do »CL Q\ U' H katalogu osobistych podlegających ochronie (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2010 r. II CSK 486/09). Działania pozwanego polegające na umieszczeniu powoda ~ osoby niepełnosprawnej, poruszającej się przy użyciu dwóch kul ortopedycznych -w celach na trzecim piętrze Aresztu Śledczego w Bydgoszczy, były bowiem niezgodne nie tylko z zasadami współżycia społecznego ale zdaniem Sądu Aoelac jne o orzeka`ace o w ninie'sze` _ Y, 9 9 sprawie także z normami art. 110 § ßá kkw oraz § ll Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. z dnia 25 sierpnia 2003 r. if sprawie regulaminu organizacyjne- porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności 1 F
--- STRONA 17 ---
A r I .1 ,1“ I 17:‘ ' E‘i "% 1. I is ;. W 3. vi ‘L (9 r> 4 E’ ' an :5.»:1:r ".‘&¢>i:" . ': '\ \. r J >. *t 2 5'. ;§ 5. ~ F .» v r \ > _1 .. 1." E2" 1.. Il T =.' 14:1 ,. ;. !. 1' f'.=; 4% .| ' ? .1 ii"; I‘ If \ I r \ 1 17 {Dz.U. nr I52 poz. I493). Kryteria wymienione tak w art. 110 § 4 kkw jak i. § 11 cyt. Rozporzadzenia sa bowiem wymienione nie‘taksatywnie, lecz przykiadowo o 51 (,r)\ H O\ Q. czym. éwiadczy "uiycie siow Nw szczegolnoéci”. tych kryteriow art. 110 § % kkw wymienia m.in. decyzje kwalifikaoyjna, potrzebo 'zapewniania porzadku oraz bezpieczefistwa w zakiadzie karnym, koniecznoéo zapobiegania samoagresji, zaleoenia lekarskie. Zdaniem Sadu Apelacyjnego wlaéciwe stosowanie przepisow art. 110 § 4 kkw w zw. z § 11 cyt. Rozporzadzenia wymaga od Dyrekcji jednostek penitencjarnych uwzglodniania w sytuacji naocznie stwierdzalnej niepelnosprawnoéci ruchowej osadzonego takiej jak wystgpujaca w 2006 2007r. u powoda — zapewnienia osadzonemu poruszajacemu sie o kulach ortopedycznych takiego umieszczenia w celi by jego uprawnienie do korzystania z codziennych spacerow czy dostopu do lekarza bylo w sensie faktycznym realne, a nie iluzoryczne. Umieszczenie osoby niepeinosprawnej ruchowo na wysokioh piotraoh z ktorych komunikacja mozliwa jest tylko poprzez pokonywanie schodow jest niehumanitarne i nie zapewnia wkaéciwych warunkow eqzystencji takiego skazanego. Majac powyzsze na wzglodzie uznaé trzeba, Ze Sad Okregowy trafnie uznal, i2 w sposob niezawiniony jednak doszio do naruszenia przez pozwanego w stanie faktycznym sprawy, dobra osobistego powoda Ia postaci jego godnoéci i prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci (art. 24 § 1 kc). Powod powyzsze wykazai dowodowo (art. 6 kc) zaé odmienne stanowisko prezentowane as tej kwestii, przez apelujaoego stanowi goiosiowna polemikg 2 wynikiem postopowania dowodowego w niniejszej sprawie. Trafnie rowniez przyjai Sad I 1 »,__.. _.. +5 i f ' .I - '.:-' I ÍŻÍ' " Ê-2 .Ę '_ 3 _;F ;_ 'Ń ł. :F 'L .f 1* , ~ł' ' a'. _:\.„.::rr "."&f>¿:" _ '‹ '1 `_ r J ›. fr Z ä`. ;y ęf-._ 1 P' « 1' r \ -› _7 __ ¦_' tt' 1.- -'- ? =.' 1-'il ,_ ;_ L F Í'_=;- fe .| -' f .1 *Fi I: 'Í- '- I 1 1 z 17 (Dz.U. nr 152 poz. 1493). Kryteria wymienione tak w art. 110 § 4 kkw jak i. § ll cyt. Rozporządzenia sa bowiem wymienione nie`taksatywnie, lecz przykładowo o ÊŠ (,r)~ H O. Q. czym. świadczy "użycie słów „w szczególności”. tych kryteriów art. 110 § ł kkw wymienia m.in. decyzje kwalifikacyjną, potrzebę 'zapewniania porzadku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym, konieczność zapobiegania samoagresji, zalecenia lekarskie. Zdaniem Sądu Apelacyjnego właściwe stosowanie przepisów art. 110 § 4 kkw w zw. z § ll cyt. Rozporządzenia wymaga od Dyrekcji jednostek penitencjarnych uwzględnienia w sytuacji naocznie stwierdzalnej niepełnosprawności ruchowej osadzonego takiej jak występująca w 2006- 2007r. u powoda - zapewnienia osadzonemu poruszającemu się o kulach ortopedycznych takiego umieszczenia w celi by jego uprawnienie do korzystania z codziennych spacerów czy dostępu do lekarza było w sensie faktycznym realne, a nie iluzoryczne. Umieszczenie osoby niepełnosprawnej ruchowo na wysokich piętrach z których komunikacja możliwa jest tylko poprzez pokonywanie schodów jest niehumanitarne i nie zapewnia właściwych warunków egzystencji takiego skazanego. Mając powyższe na względzie uznać trzeba, że Sąd Okręgowy trafnie uznał, iż w sposób niezawiniony jednak doszło do naruszenia przez pozwanego w stanie faktycznym sprawy, dobra osobistego powoda ma postaci jego godności i prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności (art. 24 § 1 kc). Powód powyższe wykazał dowodowo (art. 6 kc) zaś odmienne stanowisko prezentowane za tej kwestii. przez apelującego stanowi gołosłowna polemikę z wynikiem postępowania dowodowego w niniejszej sprawie. Trafnie również przyjął Sad I 1 ¬_¬¬. _-.. +5
--- STRONA 18 ---
i 1 a Z 1 i c f 1 J . .1I Ea Is 'I'_I “ 3 .» 1 : 2 "' K 1'. " ;';. is 1*' ~a‘.‘ ii, :13'! 2 er. *:§i= 15;‘. '; :' 1 4 : r r z :1 3;; '2 '= . =1... I!‘ .. 3%. fig‘ S» ' 5 1 ha _,.:.' |_§__ r W . . , " 2 Fii" ' .;I. .| _} , _ |‘ . __ 1 ' 1:.. ..|1', 5:.» ._~_ W '\ 18 instancji. Ze pozwany ~ jako adresat roszczefi — nie dowiodi braku bezprawnoéci swego dzialania. Rownieé wina nieumyélna pozwanego nie budzi w ocenie Sadu. Apelacyjnego watpliwoéci, zostaia zatem speiniona przesianka do zasadzenia zadoééuczynienia w |_l. m niaznego na rzecz powoda (art. 448 kc). Zgodzié sia jedynie nalezy z apelacja, i2 Sad Okragowy nietrafnie uznal, iz czaéc roszczefi majatkowych powoda nie ulegia przedawnieniu z uplywem trzyletniego terminu przewidzianego w art. 4421 § 1 kc, stosowanego nu niniejszej sprawie vv oparciu ca przepis art. 2 ustawy 2 dnia 16 Iutego 2007 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny {Dz.U. 2007. ...538) stanowiacego, ii przepis art. 4421 § 1 kc stosuje sia do roszczefi wymienionych w art. 1 tej ustawy, powstaiych przad dniem jej wejécia w Zycie (tj. przed 10.08.2007 r.), a wediug przepisow dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Roszczenia. powoda wywodzone z faktu bezprawnego umieszczenia go we celi na trzecinl piatrze pozwanego aresztu w kwietniu lub maju 2006 r. zgodnie z regula z art; 4421 § 1 kc przedawnily sia 2 dUi€HL 31 maja 2009r.. zatem powod ktory pozew wniosl w dniu 24.03.2010 r. (koparta k—4) moze Zadaé skutecznie zadoécuczynienia jedynie w zwiazku z osadzeniem go w celi' nr 320 na trzecim piatrze w okresie od dnia 3.04.2007 r. do dnia 5.04.2007 r. Powyzsze nie niwaczy_jednak trafnoéci stanowiska Sadu I instancji, i2 zadanie powoda — zasadzenia zadoééuczytienia co do zasady bylo w stanie faktycznym sprawy sluszne. Przychylic 51$ w tej mierze nalezy do argumentacji Sadu Okragowego 'przedstawionej w uzasadnieniu zaskarionego wyroku przywoiujacej 2 jednej “ Y Í 1 n Z 1 \ x f z 1 ¬ .Í-I ła Is 'I`_I " 5 .f 1 : 1 "' x Í. " ;`;. !.›1 _ĹŸ-' ›¿\.` Š-Ę ;I'Ê'! -'‹ '- ar. ±-z::_f-. 25;.. '-; :' 1 4 1 r r ‹ :1 ÍG; -'Ä '= . - a... 2' .. 3¿. Ęu' ř W ¿ -z ha _,.:-.' |_{ __ f \‹ _ _ , " c F-åI'= ' .;-I. .I -_-ł 1 _ |l _ _, 1' ' Ê-:.. ...1'-, _'av „_-_ W `\ 18 instancji, że pozwany ~ jako adresat roszczeń - nie dowiodł braku bezprawności swego działania. Również wina nieumyślne pozwanego nie budzi w ocenie Sądu. Apelacyjnego wątpliwości, została zatem spełnione przesłanka do zasądzenia zadośćuczynienia p |_l. œ niężnego na rzecz powoda (art. 448 kc). Zgodzić się jedynie należy z apelacjąf iż Sąd Okręgowy nietrafnie uznał, iż cześć roszczeń majątkowych powoda nie uległa przedawnieniu z upływem trzyletniego terminu przewidzianego w art. 4421 § 1 kc, stosowanego xw niniejszej sprawie vv oparciu ca przepis art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny {Dz.U. 2007. ...538) stanowiącego, iż przepis art. 4421 § 1 kc stosuje sie do roszczeń wymienionych w art. 1 tej ustawy, powstałych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed 10.08.2007 r.), a według przepisów dotychczasowych w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych. Roszczenia_ powoda wywodzone z faktu bezprawnego umieszczenia go vu celi na trzecini piętrze pozwanego aresztu w kwietniu lub maju 2006 r. zgodnie z regułą z art; 4421 § 1 kc przedawniły sie z dnieni 31 maja 2009r.. zatem powód który pozew wniósł w dniu 24.03.2010 r. (koperta k-4) może żądać skutecznie zadośćuczynienia jedynie w związku z osadzeniem go w celi" nr 320 na trzecim piętrze w okresie od dnia 3.04.2007 r. do dnia 5.04.2007 r. Powyższe nie niweczy jednak trafności stanowiska Sądu I instancji, iż żądanie powoda - zasądzenia zadośćuczynienia co do zasady było w stanie faktycznym sprawy słuszne. Przychyłic się w tej mierze należy do argumentacji Sądu Okręgowego 'przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przywołującej z jednej - _ I
--- STRONA 19 ---
1 \ 5 1 I 1 J 1 I .= 1 1 ‘r: E Z . \ .]_ z. 3? 5' . _i ; . 1‘ T 1 :'I E .2; i . .. 1 T. 5%‘ .. )5 §. 51: _,. F% 3*‘ 1.. ;. .. 11. ;:§ i I E . 1*: .1. t E. 1. ZS. !\_. i V. ea.» "5 .1 gm 4 1 1 | J ‘ J 1} 1 _. 1 _ r 4 r £1 '1?.. 5 % M I :1 J > —' I 1 ‘1 G < r 4* 1 1 1» .‘= . .1 I"? ..:;)1 ,~1 7i. 5 < EL ;§$ ;.'=_,. 1.35%. ' i‘, %4@ ‘.=EEI ' . §‘_;: ._ :51. . i {I' *1‘ E 1 3 . 9 :' 4, =;: ,_ . 4‘;:'=I= _., :~ *2. . i 31 y_:.1 1 !:=1‘ "+ 1 ' < 19 strony stanowisko judykatury Sadu Najwyiszego i doktryny, dotyczace wykladni art. 448 kc 41 tym jego fakultatywnego charakteru oraz 2 drugiej strony arqumenty przemawiajace za zastosowanienl tej normy w przypadku powoda — osoby w okresie kwietnia 2007 r. niepelnosprawnej ruchowo, u ktorej koniecznoéc poruszania sie o dwoch kulach 2 trzeciego pietra schodami wywolywaia znaczace trudnoéci oraz poczucie krzywdy wynikajace z faktycznego uniemozliwienia swobody korzystania ze spacerow i wizyt u lekarza aresztu . Sad Apelacyjny nie znajduje podstaw do innej Oceny roszczenia powoda, ktére jest co do zasady usprawiedliwione i nie podziela stanowiska apelujacego, 12 akoeptowalny jest poglad, 2e zasadzenie zadoéouczynienia. od Skarbu Pafistwa na. podstawie art. 448 kc w zw. z art. 23 i 24 kc jest niedopuszczalne. Majac powyisze rozwaiania na wzgledzie apelacje pozwanego w oparciu o przepis art. 385 kpc oddalono. Apelacja powoda byia bezzasadna. _ Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sadu Najwyiszego, w tym stanowiskiem tego Sadu wyraionym w orzeczeniach przytoczonych w pisemnych motywach zaskarzonego wyroku ustawodawca pozostawil Sadowi swobode w okreélaniu wysokoéci zadoééuczynienia przy uwzglednieniu okolicznoéci danej sprawy i wypracowanych w judykaturze kryteriow siuzacych zwymiarowaniu vatnej rekompensaty pienieznej za krzywde $1» Q. m 5 niemajatkowa. Sad I instancji okreélajac odpowiednie w warunkach niniejszej sprawy zadoééuczynienie wzial pod rozwage wszystkie przesianki rzutujace na ustalenie tegoz 'zadoécuczynienia » takie jak' rodzaj naruszanego dobra osobistego, rozmiar krzywdy powoda, rodzaj winy 1 , z \ 5 ‹ I \ ł \ I .' ‹ | 4-: E Ę _ \ _;_ ¿. ÍY _ä . _i ;- _ F T › :'Ĺ -E .aj Ê . ._ 1 Í. if? _,. łš ß. 5|: _„. Êř Å* -._ ;_ .. gz. ;:§ š Ê g „ -1*: .\. t Ę. =¬ Ű. ñ_. ă „_ fi» "5 J 31 ł 1 ł | J ` 3 'ł › `. \ _ r ą c fi "'.?.. 8 u „ f 8 1 › -' 1 'Ĺ *-Í G -‹ f 4 | \- .- -_`¦ _ '.~ If? _.Ej „Y 7í. 5 ‹ - Ł ;fā :.'=_... ¿Š;=›_ ' i'› wam `.=E--Ę-I '- . §*_¿¦ ._ Ĺ... _ Ł 13" 11* Ê' ~ 5- _ 9 :' 4, '=_': ,_ . '=';¦'=Ź-= -_'., - 7~ *Iz _ Ê if;- ›_¿.. Ł-- !==‹` "+ \ ` < 19 strony stanowisko judykatury Sądu Najwyższego i doktryny, dotyczące wykładni art. 448 kc vi tym jego fakultatywnego charakteru oraz z drugiej strony argumenty przemawiające za zastosowanienl tej normy w przypadku powoda - osoby w okresie kwietnia 2GO7 r. niepełnosprawnej ruchowo, u ktorej konieczność poruszania się o dwóch kulach z trzeciego piętra schodami wywoływała znaczące trudności oraz poczucie krzywdy wynikające z faktycznego uniemożliwienia swobody korzystania ze spacerów i wizyt u lekarza ‹33ŜGSZÊĹL.1 . Sad Apelacyjny nie znajduje podstaw do innej Oceny roszczenia powoda, które jest co do zasady usprawiedliwione i nie podziela stanowiska apelującego, iż akceptowalny jest pogląd, że zasadzenie zadośćuczynienia. od Skarbu Państwa na. podstawie art. 448 kc w zw. z art. 23 i 24 kc jest niedopuszczalne. Mając powyższe rozważania na względzie apelację pozwanego w oparciu o przepis art. 385 kpc oddalono. Apelacja powoda była bezzasadna. _ Zgodnie Z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, w tym stanowiskiem tego Sądu wyrażonym w orzeczeniach przytoczonych w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ustawodawca pozostawił Sądowi swobodę w określaniu wysokości zadośćuczynienia przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy i wypracowanych w judykaturze kryteriów służących zwymiarowaniu vatnej rekompensaty pieniężnej za krzywdę iu Q. (D Ê niemajątkową. Sąd I instancji określając odpowiednie w warunkach niniejszej sprawy zadośćuczynienie wziął pod rozwagę wszystkie przesłanki rzutujące na ustalenie tegoż "zadośćuczynienia › takie jak' rodzaj naruszanego dobra osobistego, rozmiar krzywdy powoda, rodzaj winy 1 ,
--- STRONA 20 ---
J 1. 1' "_ 1.. E . % 1‘: 5. 'P. .?I a iIiurvlfli 3‘ _E i 11:‘. 1.. $< .1 E W "F . .dU a zobowiazaneqo ~ adresata. roszczefi, 'a Inianowicie wina nieumyslna oraz czasokres i charakter naruszefi. W swietle tych przeslanek oraz dodatkowo przyjetego przedawnienia czeéci roszczefi za okres zwiazany z osadzenienz w celi nr 319 (IV/V 2006 r.) przyznane powodowi zadoséuczynienie ocenié naleiy jako adekwatne do doznanej przez niego krzywdy. Dodac nalezy, 12 N $1P O. O Uh (1~ Ci korekta wysokoéci czynienia przez Sad II instancji mote miec ndejsce tylko w wypadku gdy to przyznane przez Sad I instancji jest raiaco wysokie lub raiaco niskie. Ten drugi przypadek wbrew odmiennemu stanowisku apelacji powoda nie zachodzi w niniejszej sprawie. ' W tym stanie rzeczy apelacje powoda odda1ono_na podstawie art. 385 kpc. " .= \ 1 \ 2 a 1. 1' "_ 1,. E . Ê 'řz ş. 'ř. .łĹ 8 Åwiunrvlfli _;*- _E t å":'. ¿._. åf- _\ Ê W -z _ .¿U -8 zobowiazanego - adresata. roszczeń, "a inianowicie wina nieumyślna oraz czasokres i charakter naruszeń. W świetle tych przesłanek oraz dodatkowo przyjętego przedawnienia części roszczeń za okres związany z osadzenieni w celi nr 319 (IV/V 2006 r.) przyznane powodowi zadośćuczynienie ocenić należy jako adekwatne do doznanej przez niego krzywdy. Dodać należy, iż N il! O. O U1. 0~ Ci korekta wysokości czynienia przez Sąd II instancji może mieć ndejsce tylko w wypadku gdy to przyznane przez Sąd I instancji jest rażąco wysokie lub rażąco niskie. Ten drugi przypadek wbrew odmiennemu stanowisku apelacji powoda nie zachodzi w niniejszej sprawie. ' W tym stanie rzeczy apelację powoda oddalono_na podstawie art. 385 kpc. ' .' \ 1 \ 3
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Najwyższy w wyroku dnia _#I C 155/10 oddala apelacje obu stron. Na oryginale wia#art. 442 § 1 kc#art. 448 kc#art. 24 kc#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 111 § 1 k.k.w.#art. 24 kc.#art. 23 kc#art. 6 kc#art. 445 kc#art. 448 kc.#art. 448 k.c#art.102 kpc#art. 4421 kc#art. 233 kpc#art. 231 kpc#art. 228 kpc#art. 233 § 1 kpc.r#art. 233 § 1 kpo#art. 233 § 1 kpc#art. 228 § 1 kpo#art.24 kc.#art. 110 § 4 kkw#art. 24 § 1 kc#art. 4421 § 1 kc#art. 2 ustawy#art. 1 tej