Postanowienie I C 1547/19 sa US WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 28 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Płocku

--- STRONA 1 --- * Sygn.akt I C 1547/19 sa US WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 28 sierpnia 2020 r. Sąd Rejonowy w Płocku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący- Sędzia Grażyna Kicińska Protokolant - Joanna Wochowska po rozpoznaniu 17 sierpnia 2020 r. w Płocku na posiedzeniu rozprawie sprawy z powództwa IBIS w ORIBNNNNNNJ przeciwko Skarbowi Państwa - dHNNNNIE QHNNERO UNII o zapłatę 12 000,00 zł 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa El w PIP na rzecz powoda MEI wu kwotę 3 000,00 zł (trzech tysięcy złotych i 00/100) tytułem zadośćuczynienia, 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. nie obciąża powoda należnymi pozwanemu kosztami, 4. nieuiszczone koszty poniesie Skarb Państwa. --- STRONA 2 --- 7 © ? Sygn.aktIC 1547/19 UZASADNIENIE Powód MMI walili wniós! o zasądzenie od Skarbu Państwa — (MNIE e NlllMgg zadośćuczynienia w kwocie 12 000,00 zł za naruszenie jego prawa do praktykowania i szanowania wyznawanej religii oraz respektowania prawa do uczestniczenia w spotkaniach organizowanych przez przedstawiciela Kościoła o Powód wskazał, iż przedstawiciele Kościoła NE organizują spotkania filmowe, w których powód nie może uczestniczyć. Powód zgłaszał funkcjonariuszom więziennym chęć uczestnictwa w organizowanych spotkaniach jednak spotyka się z odmową wiadz Gy WY w ry Stan ten trwa od roku. Powód wskazywał, iż pomimo że widnieje na liście osób zakwalifikowanych do udziału w spotkaniach Kościoła poĘ jednak nie był na nie doprowadzany. Pozwany Skarb Państwa — (NE GIIIE w FÓGY"hIGS! o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwany wskazał, iż roszczenie powoda nie zostało w jakikolwiek sposób wykazane. W ocenie pozwanego zarzuty powoda nie znajdują żadnego uzasadnienia. Powód od dnia 14 lutego 2018 r. został wpisany na listę osób biorących udział w posługach religijnych Kościoła (INNI Dzięki takiemu rozwiązaniu powód nie musi dokonywać zgłoszenia przed każdą posługą. Lista uczestników posług religijnych jest aktualizowana raz w miesiącu. Nadto wychowawcy i oddziałowi posiadają wiedzę o ewentualnych przemieszczeniach, w związku z czym nie ma problemu z lokalizacją danego osadzonego, nawet w przypadku przeniesienia. Spotkania członków Kościoła GONE zostały zaplanowane dwa razy w tygodniu. Powód ma zapewnioną możliwość korzystania z posług religijnych i wyłącznie od jego decyzji zależy, czy z posług tych skorzysta. W związku z powyższym nie może być mowy o jakiejkolwiek dyskryminacji powoda z uwagi na jego wyznanie. Powód ma zapewnioną możliwość korzystania z posług na równi z innymi osadzonymi. ' 1 --- STRONA 3 --- . : Postanowieniem z dnia 31 maja 2019 r. Sąd zwolnił powoda od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości (k. 16). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód, z uwagi na swoje bezpieczeństwo, przebywa w l. 5 HUN celi z tzw. specjalnie dobranym składem osobowym. Powód odbywa karę pozbawienia wolności w trybie chronionym (okoliczność bezsporna). Powód nie jest członkiem Kościoła UNE (okoliczność bezsporna; a nadto dowód: zeznania świadka J. KONIE k. 77). Powód MEN [INEOG dnia 14 lutego 2018 r. znajduje się na liście osób zgłaszających się do udziału w posługach religijnych Kościoła UN r. (okoliczność bezsporna, plan udziału w zbiorowych posługach religijnych k. 22- 22v). Kościół UN. jest chrześcijańskim związkiem wyznaniowym o korzeniach protestanckich, którego jedną z form działalności jest misja więzienna. Działania te są wykonywane na dwóch płaszczyznach: edukacyjno- profilaktycznej i religijnej. W PIII; w okolicy jest około stu członków Kościoła NNP którego pastorem jest 0 Um Od kilku lat ogranicza on swoją posługę głównie do posługi dla osadzonych odbywających karę pozbawienia wolności w (m um rm Na koniec 2018 roku pastor poinformował Dyrektora ff UN POD że zawiesza na terenie zakładu karnego działalność ściśle religijną Kościoła (NIA z uwagi na braki kadrowe, ale że będzie prowadził posługi edukacyjne. (okoliczności niesporne, zeznania świadka k. 76v-78) Na terenie um U PiN w ramach zajęć edukacyjno- profilaktycznych, pastor U Kamie i członek Kościoła ŁĄN Żauił organizują zajęcia w formie chrześcijańskiego klubu filmowego. W ich trakcie odtwarzany jest film dotyczący biblii i Boga. Po filmie zwykle odbywa się dyskusja dotycząca wątku filmowego. (okoliczność niesporna) Do uczestnictwa w ww. zajęciach zgłaszają się osadzeni, którzy wpisują się na listę chętnych na dany dzień zajęć. (okoliczność niesporna) 2 --- STRONA 4 --- ” * ? 'W zajęciach może brać udział każdy z osadzonych, nie musi on być członkiem kościoła. (okoliczność niesporna) Powód, jako zainteresowany wyznaniem Kościoła U każdym razem gdy organizowane są kluby filmowe, zgłasza chęć udziału i zapisuje się na listę uczestników. (okoliczność niesporna) Powód nie uczestniczył ani razu w klubach filmowych. Na zajęcia w klubie filmowym prowadzone przez r] c UNE powód został doprowadzony raz. Nie uczestniczył w nich jednak, bowiem natychmiast został z zajęć wyprowadzony. (okoliczność niesporna, zeznania świadka AB coke k. 78-78v) Wychowawczyni w GENUA JO TANIE poinformowała pastora, iż powód nie może uczestniczyć w zajęciach z powodów proceduralnych związanych z jego izolacją (dowód: zeznania świadka J. Ko - k. 77v; zeznania świadka Ł. Z 40 - 1. 79 — 79v). Doprowadzenie jednokrotne powoda na zajęcia klubu filmowego, okazały się pomyłką. (zeznania świadka A o NN Powód prowadzi korespondencje z pastorem JEJ KOMI. (okoliczność niesporna) W listach informował pastora o chęci uczestnictwa w organizowanych przez niego zajęciach edukacyjno-profilaktycznych, jak również wskazywał na przeszkody uniemożliwiające mu aktywne uczestnictwo. Pastor przesyłał powodowi pismo święte i literaturę chrześcijańską, wysyłał mu również płytę CD (dowód: zeznania świadka J. KOIIB — 1. 77v). Powód ma możliwość korespondencyjnego kontaktu z przedstawicielami Kościoła (UK okoliczność bezsporna). Istnieje możliwość zorganizowania przez administrację um Um projekcji filmu, który jest odtwarzany w ramach zajęć klubu filmowego prowadzonego przez przedstawicieli Kościoła dll: osadzonych z cel w tzw. specjalnie dobranym składem osobowym celem zapewnienie im bezpieczeństwa (dowód: zeznania świadka A. CJĘ - k. 78v). Gdy na zajęcia zgłasza się więcej chętnych osadzonych, w zajęciach nie może brać udziału i nie bierze udziału powód. 3 --- STRONA 5 --- « Powód składał do Dyrektora 50050 (UIN, w TAD skarei. Nie zostały one uwzględnione. (k. 101-105) .. W dniu7 lutego 2020 roku dla powoda zorganizowano indywidualne spotkanie z ui JON. z członkiem Kościoła NE. Powyższy san faktyczny nie był sporny. Został ustalony na podstawie twierdzeń powoda, oraz na podstawie zeznań świadków e 5 ji 9k. 76), u | 2 2 Z Sąd pominął dowody zgłoszone przez powoda z zeznań kolejnych świadków R res czy WANE vB bowiem fakty na które dowody miały zostać przeprowadzone zostały już wykazane zgodnie z twierdzeniem powoda. Sąd zważył, co następuje: Powództwa MEI W (ONONNINNIE okazało się zasadne w części. Przechodząc do rozstrzygnięcia o zasadności żądania zapłaty na rzecz powoda kwoty 12000,00 zł tytułem zadośćuczynienia wskazać należy, iż powód jednoznacznie określił, iż w niniejszej sprawie domaga się zasądzenia od pozwanego na jego rzecz ww. kwoty tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy z tytułu naruszania prawa przez administrację uw uw w HŁ w zakresie zapewnienia mu możliwości praktykowania religii Kościoła ia „Wobec tak sprecyzowanego żądania w niniejszej sprawie kwestią pierwszorzędną było ustalenie podstawy prawnej żądania. Powołane przez powoda okoliczności faktyczne, jednoznacznie wskazują, iż w niniejszej sprawie domaga się on zapłaty zadośćuczynienia z tytułu naruszenia jego dóbr osobistych w postaci prawa do praktykowania swojej religii i wykonywania praktyk religijnych, a więc naruszenia jego wolności religijnej. Powód powoływał się na okoliczność, iż pozwany w tym zakresie działał bezprawnie. Powód w niniejszej sprawie żądał ochrony jego dóbr osobistych wynikających z przysługującej mu wolności religijnej. Z tych też względów Sąd uznał, iż powód w niniejszej sprawie domaga się ochrony jego dobra osobistego w postaci prawa do wykonywania praktyk religijnych, które miało być naruszone bezzasadnym uniemożliwieniem mu 4 --- STRONA 6 --- : " * ” uczestnictwa w posługach religijnych organizowanych na tereni HUK UNP w HIP formie zajęć edukacyjno- profilaktycznych. Tak przedstawione roszczenia powoda należało zatem rozpatrzyć w oparciu o przepisy art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Tym samym podstawą prawną powództwa stanowiły przepisy art. 417 k.c. w związku z art. 448 k.c. w związku z art. 23 i 24 k.c. Zgodnie z treścią art. 417 $ 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przy czym odpowiedzialność przewidziana w art. 417 k.c. jest odpowiedzialnością za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie „przy wykonywaniu władzy publicznej”. W niniejszej sprawie powód wiąże obowiązek zapłaty zadośćuczynienia przez pozwanego z jego działalnością, polegającą na braku realizacji jego uprawnień w zakresie praktyk religijnych w czasie obywania tej kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu, co jest niekwestionowane w judykaturze, ta sfera działalności publicznej musi być uznana za wykonywanie władzy publicznej, albowiem nie należy ona do sfery aktywności innych podmiotów i charakteryzuje ją władcze działanie funkcjonariuszy publicznych, zwłaszcza że powód zarzuca pozwanemu nieprawidłowości w zakresie realizowania obowiązków pozwanego w zakresie wolności religijnej, w ramach której pozwany miał mu uniemożliwić właściwe praktykowanie jego religii mimo nałożonych w tym zakresie na pozwanego obowiązków ustawowych. Nie ma przy tym znaczenia, że powód nie jest członkiem kościoła (HJ Powód jest sympatykiem tej wiary i tego wyznania, i wielokrotnie był zainteresowany udziałem w zajęciach prowadzonych przez pastora. Fakty te zostały przez powoda wykazane, nie tylko załączoną korespondencją, ale także zeznaniami świadków JĄ x (> ; (0 ZAM. Nic byty kwestionowane przez pozwanego. . 5 --- STRONA 7 --- ” z tego względu odpowiedzialność pozwanego Skarbu Państwa za szkodę (zarówno majątkową, jak i niemajątkową) wyrządzoną w związku z wykonywaniem kary pozbawienia wolności podlega ocenie z punktu widzenia art. 417 k.c. .. Analiza ww. przepisu w kontekście pozostałych przepisów regulujących odpowiedzialność deliktową wskazuje, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa są powstanie szkody, wyrządzenie szkody czynem niedozwolonym polegającym na bezprawnym działaniu lub zaniechaniu podmiotu wykonującego w imieniu Skarbu Państwa władzę publiczną oraz normalny związek przyczynowy pomiędzy tak rozumianym czynem niedozwolonym a powstaniem szkody. Podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej z art. 417 k.c. jest szkoda, przy czym pojęcie szkody obejmuje uszczerbek zarówno w dobrach majątkowych, jak i w przypadkach określonych w ustawie - w dobrach niemajątkowych. Możliwość domagania się naprawienia szkody niemajątkowej, czyli krzywdy przewiduje między innymi art. 448 k.c. Przepis ten stanowi, że w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 $ 3 k.c. stosuje się. Odpowiedzialność sprawcy naruszenia dobra osobistego w myśl przepisu art. 448 k.c. w zw. z art. 24 $ 1 k.c. oparta jest na zasadzie winy. Jednakże reguła ta doznaje ograniczenia, gdy podmiotem odpowiedzialnym jest Skarb Państwa, którego odpowiedzialność jest uzależniona od obiektywnej bezprawności danego zachowania, stosownie do treści art. 417 k.c., określającego odrębne zasady odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Zaznaczyć należy, iż przepis art. 448 k.c. jest ściśle związany z przepisami art. 23 i 24 k.c. Stosownie zaś do dyspozycji art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, 6 --- STRONA 8 --- . ” artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Powyższy katalog dóbr osobistych nie jest wyliczeniem enumeratywnym i w związku z tym dopuszczalne jest objęcie ochroną tego przepisu również innych dóbr osobistych, takich jak prawo do prywatności czy prawo do odbywania kary pozbawienia wolności w godnych warunkach jak również prawo do humanitarnego traktowania, czy prawa religijne. W myśl art. 24 $ 1 k.e. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. INa zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Przepis art. 24 $ 1 k.c. przewiduje, iż osoba, której dobra osobiste zostały naruszone może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. Przepis ten odsyła więc do dyspozycji przytoczonego wyżej art. 448 k.c. Wobec powyższego Sąd zobowiązany był ustalić czy doszło do naruszenia dobra osobistego powoda, a następnie ustalić, czy działanie pozwanego, które spowodowało naruszenie tych dóbr osobistych było działaniem lub zaniechaniem bezprawnym. Nadto w przypadku żądania zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej tytułem zadośćuczynienia niezbędnym jest ustalenie, że ten czyje dobro osobiste zostało naruszone doznał krzywdy oraz ustalenie stopnia jej natężenia. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ciążył na powodzie, na pozwanym spoczywał natomiast ciężar udowodnienia, że naruszenie nie było bezprawne, albowiem przepis art. 24 k.c. zawiera domniemanie bezprawności działania naruszającego dobro osobiste. Biorąc. pod uwagę twierdzenia powoda, potwierdzone zeznaniami świadków i też nie kwestionowane przez pozwanego, należało przyjąć że powód swój obowiązek wypełnił. Pozwany natomiast nie przedstawił dowodu, że jego działanie nie było bezprawne. 7 --- STRONA 9 --- ” W ocenie Sądu należy podzielić stanowiska powoda, iż okoliczności ustalone w sprawie pozwalają na przypisanie pozwanemu odpowiedzialności na podstawie art. 23 kc.iart.24 $ Lke. .. Powód twierdził, że pozwany uniemożliwia mu praktykowanie religii Kościoła Ue poprzez uniemożliwianie udziału w posługach religijnych ww. kościoła, w szczególności udziału w zajęciach organizowanych na terenie r] (M o charakterze edukacyjno- profilaktycznym w ramach UNE" lub. filmowego, a tym samym narusza jego prawa religijne. Kościół LJ jest chrześcijańskim związkiem wyznaniowym o korzeniach protestanckich, którego jedną z form działalności jest misja więzienna. Zgodnie z zeznaniami JJ KUNG -pastora Kościoła UNII w He działania te są wykonywane na dwóch płaszczyznach: edukacyjno- profilaktycznej i religijnej. Z powodów braków kadrowych, od kilku lat ogranicza on swoją posługę głównie do posługi dla osadzonych odbywających karę pozbawienia wolności w 1 r: to jedynie do formy edukacyjnej. Tak wykonywana działalność kościoła oznacza, że i w spotkaniach edukacyjnych i stricte religijnych, może brać udział każdy niezależnie od tego czy jest członkiem tego kościoła czy też nie. Uniemożliwienie powodowi uczestnictwa w jednej z form działalności kościoła, jest faktycznie naruszeniem jego dóbr osobistych. Działalność ta ma bowiem na celu zjednanie sobie osób, które mogą zdecydować się na przystąpienie do tego wyznania oraz ma na celu zaprezentowanie fundamentów wyznania. Stąd nie można podzielić stanowiska pozwanego, że prawa wyznaniowe powoda nie zostały ograniczone, bowiem nie jest on członkiem tego kościoła. Faktem jest, co potwierdzają także zeznania świadka AB ad (pracowania pozwanego), że powód nie brał udziału w żadnym w zorganizowanym w zakładzie karnym w Płocku spotkaniu filmowym zorganizowanym przez JĄNNIK IIIIISM bowiem mimo zgłoszenia się nie był doprowadzany. Pozwany uniemożliwia zatem powodowie zapoznanie się z wyznaniem Kościoła 0! ogranicza jego prawo do swobody wyzwania, wyboru wiary. Oczywiście racje ma pozwany, że odbywanie kary poprzez powoda w celi o dobranym składzie, powoduje, 'że musi on być izolowany ze względów 8 --- STRONA 10 --- . : bezpieczeństwa od innych osadzonych. Nie oznacza to jednak, że powód tym samym pozbawiony jest możliwości udziału w zajęciach edukacyjnych, każdych ogranizowanych na terenic (IP U r w każdej sytuacji gdy chęć udziału zgłoszą inni osadzeni. Tu nie może decydować wola większości. Obowiązkiem pozwanego jest zapewnienie powodowi dostępu do zajęć edukacyjnych w takim samym stopniu jak pozostałym osadzonym. Nawet gdyby w zajęciach miał brać udział tylko powód. Pozwany stoi natomiast na stanowisku, że skoro zajęcia organizowane przez pastora OJ Kd mają charakter edukacyjno- profilaktyczny to nie są posługą religijną i nie dochodzi do naruszenia dobra osobistego powoda, jakim jest wolności sumienia i religii. W kontekście działalności Kościoła (NO na dwóch płaszczyznach religijnej i edukacyjnej, stanowisko to należało uznać za błędne. Powód ma prawo uzewnętrzniać swoje wyznanie w każdy sposób, poprzez modlitwę, czytanie Biblii, korespondencję z pastorem, przez nauczanie ale i praktykowanie. Skoro na terenie zakładu karnego prowadzone są jedynie kluby filmowe kościoła (NNG. to poprzez udział w tych spotkaniach. Nie ma bowiem innej formy praktykowania. Przy czym nie jest rolą pozwanego decydować za powoda i wbrew jego woli, że skoro nie jest członkiem kościoła to nie musi brać udziału w tych spotkanych. Przy takim założeniu, nie zrozumiałym jest dlaczego pozwany umożliwia udział w zajęciach innym osadzonym, którzy przecież także nie są członkami Kościoła (i - Nawet jednak, gdyby uznać, że pozwany ma rację, to nie ulega wątpliwości, że pozwany uniemożliwia powodowi udziału w zajęciach edukacyjnych, jako takich. Stosownie do art. 53 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, każdemu zapewnia się wolność sumienia i religii (ust. 1); wolność religii obejmuje wolność wyznawania lub przyjmowania religii według własnego wyboru oraz uzewnętrzniania indywidualnie lub z innymi, publicznie lub prywatnie, swojej religii przez uprawianie kultu, modlitwę, uczestniczenie w obrzędach, praktykowanie i nauczanie. W odniesieniu do osób pozbawionych wolności powyższa zasada konstytucyjna znalazła odzwierciedlenie w odpowiednich przepisach Kodeksu karnego wykonawczego. . 9 --- STRONA 11 --- * Zgodnie z treścią art. 102 pkt 3) k.k.w. skazany ma prawo w szczególności do korzystania z wolności religijnej. Skonkretyzowanie tego prawa zostało uregulowane w art. 106 k.k.w. Zgodnie z $ 1 tego przepisu skazany ma prawo do wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych oraż bezpośredniego uczestniczenia w nabożeństwach odprawianych w zakładzie karnym w dni świąteczne i słuchania nabożeństw transmitowanych przez środki masowego przekazu, a także do posiadania niezbędnych w tym celu książek, pism i przedmiotów. Niemniej korzystanie z wolności religijnej przez osadzonego nie może naruszać zasad tolerancji ani zakłócać ustalonego porządku w zakładzie karnym (art. 106 $ 3 k.k.w.). Poza tym Minister Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii odpowiednich władz duchownych kościołów i innych związków wyznaniowych, w drodze rozporządzenia określił, szczegółowe zasady wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych w zakładach karnych i aresztach śledczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia warunków dla indywidualnego i zbiorowego uczestnictwa osób osadzonych w tych zakładach i aresztach w nabożeństwach i spotkaniach. Rozporządzenie to zostało wydane w dniu 2 września 2003 r. Z zapisów tego rozporządzenia wynika, iż osadzeni mają prawo uczestniczyć w nabożeństwach i spotkaniach indywidualnych, o charakterze religijnym, które odbywają się w kaplicy lub innym odpowiednio przystosowanym do tego celu pomieszczeniu albo miejscu na terenie zakładu karnego lub aresztu śledczego, zwanych dalej „zakładem”, zgodnie z ustalonym porządkiem wewnętrznym zakładu. Dyrektor zakładu, mając na uwadze względy porządku i bezpieczeństwa zakładu oraz wielkość pomieszczeń i miejsc, o których mowa w ust. 1, ustala w porozumieniu z kapelanami, zasady i kolejność korzystania z tych pomieszczeń i miejsc przez poszczególne grupy skazanych. Praktyki zaś i posługi religijne o charakterze indywidualnym mogą odbywać się również w celach mieszkalnych, szpitalnych i izbach chorych, jeżeli nie zakłócają obowiązujących w zakładzie zasad porządku i bezpieczeństwa oraz jeżeli zapewnione są warunki prywatności wykonywania tych praktyk i posług. Zgodnie z treścią $ 3 ust. 1 ww. rozporządzenia w celu zapewnienia skazanym wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych dyrektor zakładu zawiera umowę z , 10 --- STRONA 12 --- . ” kapelanem o wykonywanie posług religijnych. Nie ma on jednakże swobody w wyborze osoby, która takowe posługi świadczy, albowiem podstawę zawarcia umowy o pełnienie funkcji kapelana stanowi skierowanie władzy zwierzchniej lub uprawnionego przedstawiciela kościoła albo innego związku wyznaniowego, wyznaczające go do wykonywania posług religijnych w danym zakładzie. Umowa ta określa również czynności kapelana oraz zasady jego zastępstw. Nawet w przypadku rażącego naruszenia przepisów wskazanych w tym rozporządzeniu przez kapelana , dyrektor zakładu powiadamia o powyższym władze zwierzchnie kapelana. Poza tym zgodnie z $ 5 tego rozporządzenia dyrektor zakładu podejmuje niezbędne czynności w celu zapewnienia odpowiednich warunków do wykonywania praktyk i posług religijnych oraz korzystania z tych posług, a także zasięga opinii kapelana w sprawie organizacji posług religijnych. Z powyższych przepisów wynika, iż tak dalece, jak to możliwe, rygor więzienny powinien być zorganizowany w sposób pozwalający więźniom na praktykowanie ich religii i wiary. Powyższe przepisy pozwalają na uznanie, iż w ramach wolności religijnej skazany ma prawo do: wykonywania praktyk religijnych w warunkach zakładu karnego, korzystania z posług religijnych, bezpośredniego uczestniczenia w nabożeństwach odprawianych w zakładzie karnym w dni świąteczne, słuchania nabożeństw transmitowanych przez środki masowego przekazu, posiadania w tym celu książek, pism i przedmiotów, uczestniczenia w prowadzonym w zakładzie karnym nauczaniu religii, brania udziału w działalności charytatywnej i społecznej kościoła lub innego związku wyznaniowego, spotkań indywidualnych z duchownym lub przedstawicielem innego związku wyznaniowego, do którego skazany należy, łub do którego przynależność deklaruje, odwiedzin skazanych w pomieszczeniach, w których przebywają, przez duchownych lub przedstawicieli innego związku wyznaniowego. Na gruncie niniejszej sprawy bezspornym było, iż powód przebywa w celi chronionej z dobranym składem osobowym. Nawet gdyby uznać, że niedoprowadzenie powoda na spotkania, organizowane przez przedstawicieli Kościoła Li i uniemożliwianie uczestnictwa wraz z innymi osadzonymi, ua --- STRONA 13 --- / podyktowane było względami bezpieczeństwa, powód winien mieć zapewniony w inny sposób udział w spotkaniach z przedstawicielami wiary, do której przynałeżność powód deklaruje, np. poprzez umożliwienie mu obejrzenie filmów, odsłuchanie andycji, czy indywidualne spotkania. Powodowi nie zapewniono możliwości praktyk religijnych w inny sposób, zgodny z charakterem i ograniczeniami wynikającymi ze sposobu odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności. Powód natomiast nie uczestniczył ani razu w spotkaniu filmowym interesującego go wyznania. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że należne powodowi zadośćuczynienie za naruszenie jego dobra osobistego w postaci wolności wyznania i praktykowania kultu religijnego wynosić powinno 3000,00 zł i w tym zakresie będzie adekwatne do poniesionej przez powoda krzywdy. Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. Ustalając wysokość zadośćuczynienia za naruszenie prawa powoda do praktykowania kultu religijnego Sąd wziął pod uwagę to, iż religia i wiara mają dla powoda duże znaczenie w jego życiu, o czym świadczy jego zaangażowanie w poznawaniu Kościoła UW. staranie o przyjęcie tej wiary poprzez przystąpienie do chrztu. Krzywda powoda niewątpliwie połegała na poczuciu bezradności w przeciwstawianiu się utrudnianiu mu praktyk religijnych przez brak osobistych spotkań z przedstawicielem kościoła. Sąd wziął również pod uwagę czasookres trwających dla powoda niedogodności związanych z niemożnością praktykowania religii Znamiennym było również, iż powód nie miał zagwarantowanych indywidualnych spotkań w celi (czy innym pomieszczeniu), niekoniecznie musiały być to osobiste spotkania z pastorem. Mogło to mieć miejsce poprzez umożliwienie powodowi obejrzenie filmu, czy odsłuchanie audycji. Pozwany ignorował jednak tę potrzebę powoda. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda 3000,00 zł (pkt 1), i oddalił żądanie w pozostałej części. (pkt. 2 wyroku) „ 12 --- STRONA 14 --- ” + > O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., który ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu. 7 Powód był zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie postanowienia z 31 maja 2019 r. (k. 16) ale proces wygrał tylko w 25 %. Koszty powinien zatem ponieść w 75%. Orzeczenie o kosztach Sąd wydał, kierując się normą art. 102 k.p.c., według której w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. W niniejszej sprawie zachodził wypadek szczególnie uzasadniony, przemawiający za odstąpieniem od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego. Powód jest osobą młodą, przebywa w zakładzie karnym i nie posiada środków finansowych, a subiektywne poczucie krzywdy mogło uzasadniać jego przekonanie o zasadności powództwa. Powód, przegrał spór w niniejszej sprawie w przeważającej części, co uzasadniałoby zwrot kosztów na rzecz strony pozwanego. Sąd uznał jednak, że powód zwolniony od kosztów sądowych w całości, zasługuje na nieobciążanie go tymi kosztami. Z przyczyn słusznościowych obciążanie powoda kosztami nie było uzasadnione.(pkt 3 wyroku) Sąd uznał także za słuszne, że nieuiszczone koszty, do który należy zaliczyć część opłaty od pozwu, w zakresie w jakim powód przegrał proces, poniesie Skarb Państwa, bowiem nie było żadnych podstaw do cofnięcia powodowi zwolnienia od kosztów, a także podstaw do obciążenia kosztami pozwanego skoro proces wygrał w przeważającej części. Sąd orzekł jak w pkt 4 wyroku. . 13