Postanowienie I C 1532/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2010 roku Sąd Okręgowy w Biały

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 1532/09 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 stycznia 2010 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO E. Małgorzata Kudrycka - Jarosz Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Owerczuk po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 roku w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa C.D przeciwko J. Z. o zapłatę I. Oddala powództwo. II. Przyznaje ze Skarbu Państwa (kasa Sądu Okręgowego w Białymstoku) pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu adwokatowi A. K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 8 784 złotych, w tym podatek VAT w kwocie 1 584 złote. III. Stwierdza, że nieuiszczone koszty sądowe, od ponoszenia których powód został zwolniony ponosi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Powód C.D. wniósł o zasadzenie 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdy moralne oraz rozstrój zdrowia związane z wyrażeniem blankietowej zgody przez biologiczną matkę J. Z. na przysposobienie powoda. Ze zdarzeniem tym powód łączy wystąpienie u niego traumatycznych przeżyć skutkujących koniecznością leczenia się w Poradni (…). Powód wskazywał, iż w rodzinie adopcyjnej, która go przysposobiła był często bity. Nadto w okresie dzieciństwa powód był szykanowany przez rówieśników i społeczeństwo z uwagi na fakt, iż nie jest biologicznym 1 ` ›," "L vāzvź . ,.7'¿\|¿$›, _ fi2ą=,zşg§.=,«$ --- STRONA 2 --- dzieckiem Państwa D.. Podkreślał, iż trudna sytuacja rodzinna i życiowa skłoniła go do kilku prób samobójczych, wpłynęła na jego stan zdrowia zwłaszcza psychicznego, zaś za całokształt cierpień odpowiedzialna jest w ocenie powoda pozwana J. Z. (k.2- 6). Pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Podkreśliła brak przesłanek do uwzględnienia żądania powoda, bowiem jej działanie polegające na zrzeczeniu się praw rodzicielskich i wyrażeniu zgody na przysposobienie nie było decyzją w świetle obowiązujących przepisów prawa bezprawną. Dodatkowo wskazała, iż nie można ją obarczać odpowiedzialnością za życiowe decyzje powoda, za to, że powód nie chciał się uczyć i miał problemy w szkole (k.142-148). Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: Pozwana J. Z. urodziła powoda w dniu 15 marca 1968r. Zaraz po urodzeniu zrzekła się praw rodzicielskich i wyraziła blankietową zgodę na przysposobienie jej syna. Powód został umieszczony w domu małego dziecka, a następnie w dniu 2 grudnia 1968r. przysposobiony przez małżeństwo J. i I. D.. Powód C. D. jeszcze przed podjęciem poszukiwań biologicznej matki wiedział o fakcie przysposobienia go. W 1994 roku powód odnalazł matkę biologiczną – J. Z.. Powód kilkakrotnie spotykał się z pozwaną i nawiązał również kontakt z jej dziećmi J. Z., który często wspomagał powoda finansowo i M. Z.. Obecny stan zdrowia powoda wskazuje na kilka schorzeń. C. D. cierpi na organiczne zmiany osobowości i zachowania oraz poważną dyskopatię, kwalifikującą go do operacji kręgosłupa. Schorzenia powoda sprawiają, iż jest on osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o dokumenty: postanowienie Sądu Rodzinnego o przysposobieniu (k. 44), kserokopia skróconego aktu urodzenia powoda (k.43), orzeczenie o stopniu niepełnosprawności i związane z postępowaniu ustalającym stopień zaświadczenia lekarskie wskazujące na stan (k.12, 15, 21,27) twierdzenia pozwanej (k.142-148, 288-289), częściowo twierdzenia powoda (k. 2-6), zeznania świadka A. K. (k. 290-291). 2 --- STRONA 3 --- Podstawę do zgłoszenia roszczeń o zadośćuczynienie stanowi przepis art. 445 § 1 kpc. Stosownie do treści art. 445 § 1 kc naprawienie szkody niemajątkowej, tzw. krzywdy, może nastąpić przez przyznanie poszkodowanemu odpowiedniej sumy pieniężnej. Przesłankami do przyznania zadośćuczynienia w świetle przepisów 445 § 1 kc w zw. z art. 444 § 1 kc są doznanie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia, które to uszczerbki pozostają w adekwatnym związku przyczynowym (art. 361 § 1 k.c.) z czynem niedozwolonym i wiążą się z krzywdą powodującą cierpienia fizyczne i psychiczne będące następstwem naruszenia czynności narządu ciała. W przedmiotowej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione. Bezspornym w sprawie jest, iż powód w wyniku zrzeczenia się przez pozwaną praw rodzicielskich i wyrażeniem zgody na przysposobienie został przysposobiony przez małżonków J. i I. D.. Niekwestionowany jest również fakt występowania u powoda schorzeń natury psychicznej oraz schorzeń somatycznych. W ocenie powoda pomiędzy tymi dwoma faktami istnieje związek przyczynowy uzasadniający jego roszczenie. Powód wskazywała, iż fakt porzucenia go przez pozwaną miał doniosły wpływ na jego późniejsze życie i w efekcie doprowadził do zaburzeń psychicznych, których bezpośrednią przyczyną były traumatyczne przeżycia wynikające z faktu, iż nie był on wychowywany przez biologiczną matkę. Zaś wyrażenie zgody na przysposobienie uznał za porzucenie, które to działanie było moralnie naganne (k. 2-6, 127- 139). Pozwana wskazała, iż nie ma podstaw prawnych dla uwzględnienia roszczenia powoda bowiem jej działanie było zgodne z prawem. Podkreśliła, iż prawo polskie przewiduje i dopuszcza wyrażenie zgody na przysposobienie dziecka. Nadto podkreśliła, iż powód przejawia postawę roszczeniową nastawioną wyłącznie na aspekt materialny, pozwanej zaś nie można obciążać za postawy życiowe i decyzje powoda (nadużywanie alkoholu w młodym wieku, odurzanie się klejami, niepodejmowanie pracy, braw motywacji do nauki) k. 142-148. Dla wykazania zasadności swojego roszczenia powód musiał wykazać bezprawność działania pozwanej oraz związek przyczynowy pomiędzy rozstrojem zdrowia a zachowaniem pozwanej. 3 --- STRONA 4 --- O ile dokumentacja medyczna znajdująca się w sprawie wskazuje, iż powód ma problemy zdrowotne bowiem od wielu lat leczy się psychiatrycznie, ma zdiagnozowane organiczne zmiany osobowości i zachowania, nadto cierpi na poważne schorzenie kręgosłupa poddane w dniu 14 stycznia 2010r. leczeniu operacyjnemu. Schorzenia te nie mają jednak podłoża w czynie niedozwolonym, którego pozwany upatruje w decyzji pozwanej - swej biologicznej matki - o wyrażeniu zgody na przysposobienie. Prawną możliwość przysposobienia po wyrażeniu takiej zgody dawał art.118 § 2 kro w brzmieniu obowiązującym w czasie dokonania przysposobienia. Najogólniej można powiedzieć, iż zgoda blankietowa prowadzi do tego, iż rodzice nie znają dalszego losu ich dziecka i tym samym wszelki kontakt z nimi zostaje zerwany. Z drugiej strony daje ona szansę dziecku na w miarę szybką adopcję, zyskanie nowej rodziny i wrośnięcie dziecka w nową rodzinę bez zbędnych obciążeń wynikających z sytuacji rodzinnej jego biologicznych rodziców. Pozwana zgodnie z obowiązującym prawem zrzekła się swoich praw rodzicielskich wyrażając zgodę na adopcję. Kwestia oceny moralnej i etycznej zachowania pozwanej pozostaje poza gestią Sądu i nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż podjęcie świadomej decyzji o wyrażeniu zgody na przysposobienie powoda było wyrazem odpowiedzialności za los urodzonego dziecka. Unormowało bowiem jego sytuację prawną i umożliwiło szybką adopcję powoda, co za tym idzie powód uniknął wychowywania się w Domu Dziecka. Dążąc do wykazania związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanej a stanem zdrowia psychicznego powód wniósł o dopuszczenie dowodu z zawnioskowanych przez siebie świadków A. K. i J. B., którzy w istocie nie wskazali na powiązanie pomiędzy faktem wyrażenie przez pozwaną zgody na przysposobienie powoda a jego stanem psychicznym. Na szczególną uwagę zasługują zeznania świadka A. K.. Wieloletni znajomy powoda, wskazywał na postawę życiową powoda, którą cechowała nieodpowiedzialność, unikanie pracy i generalne obarczanie winą za niepowodzenia życiowe powoda innych osób. Świadek zeznał, iż powód generalnie prezentuje postawę roszczeniową i chętnie przyjmował pomoc finansową jednak nie za bardzo 4 --- STRONA 5 --- dążył do znalezienia i utrzymania zatrudnienia i tego aby samodzielnie wziąć odpowiedzialność za utrzymanie własnej rodziny (k. 290-291). Zeznania te w ocenie Sądu zasługująca walor wiarygodności świadek zna powoda od 20 lat, był z powodem w bliskich stosunkach w związku z tym, iż był chrzestnym syna powoda doskonale orientował się więc w sytuacji życiowej powoda. Istotnych dla sprawy informacji nie zawierały natomiast zeznania świadka Ja. B. potwierdził on jedynie, iż powód już jako nastolatek miał świadomość tego, iż był adoptowany. Nadto w ocenie tego świadka powód nie unikał pracy (k. 291). Oceniając zeznania tego świadka Sąd miał na uwadze fakt, iż świadek ten nie była z powodem w tak bliskich stosunkach jak A.K.. I jakkolwiek nie można mu zarzucić świadomej manipulacji faktami jego wiedza na temat sytuacji życiowej powoda jest znacznie ograniczona. Roszczeniową postawę powoda i nadmierne skupienie na kwestiach materialnych wskazywał w swych zeznaniach świadek A. Z. (k. 292). Świadek wskazywał, iż przyczyną utrzymywania przez powoda bliższej znajomości z jego synem J. Z. była kwestia finansowa. Podkreślał wielokrotne pożyczki finansowe dokonywane przez jego powodowi oraz wulgarne wyzwanie J. Z. w sytuacji odmowy udzielenia kolejnych pożyczek w związku z brakiem zwrotu uprzednio udzielonych. Okoliczności wskazane przez tego świadka znalazły odzwierciedlone w korespondencji mailowej pomiędzy powodem a J.Z. (k.273-281) Oddalenie wniosków dowodowych powoda w tym wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa i psychiatry wiązało się z ich bezprzedmiotowością z punktu widzenia przesłanek odpowiedzialności deliktowej. Reasumując należy stwierdzić, iż jakkolwiek powód doznał w życiu wielu krzywd nie są one bezpośrednio związane z decyzją pozwanej o oddaniu powoda do adopcji, która to decyzja w żadnym razie nie była bezprawna. W barku przesłanek odpowiedzialności deliktowej roszczenie powoda podlegało oddaleniu. O kosztach zastępstwa procesowego należnych adwokatowi A K. z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu orzeczono na 5 --- STRONA 6 --- podstawie § 15 w zw. z § 6pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.). 6