Teza / krótkie omówienie
odszkodowanie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn akt I C 152/13 $53» /W §_\Q\ 1:’ Q \\ W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 lipca 2014 roku Sqd Okregowy w Koszalinie I Wydzia’r Cyvvilny w sk1adzie nastcgpujqcym: Przewodniczqcy sedzia SO Jacek Grzeékowiak Protokolant: sekr. sqdowy Jacek Zega po rozpoznaniu W dniu 24 czervvca 2014 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy z powodztwa H.Z., S.Z. DFZGCIWKO Towarzystwu Ubezpieczerfi (...) S.A. w W. 0 zap%ate; zasqdza od pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeh (...) S.A. w W. na rzecz powédki H.Z. kwote 50.000 2% (pieédziesiqt tysiecy z1‘otych) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 9 lipca 2014 roku tytu+em zadoééuczynienia za doznanq krzywde; zasqdza od pozwanego na rzecz powoda S.Z. kwote 40.000 2% (czterdzieéci tysiecy z+otych) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 9 lipca 2014 roku tytu+em zadoééuczynienia za doznanq krzywde; oddala powédztwa w pozosta+ym zakresie; znosi wzajemnie koszty procesu miedzy stronami; nakazuje pobraé od pozwanego na rzecz Skarbu Pafistwa — Sqdu Okr<ggowego w Koszalinie kwote 4.500 z% (cztery tysiqce pieéset z’rotych) tytu1em nieuiszczonej op%aty. I C 152/13 Uzasadnienie Powédka H.Z. w pozwie przeciwko pozwanemu Towarzystwu Ubezpieczefi ( ) S A. W W. domaga+a si<3 zasqdzenia od pozwanego na swojq rzecz 85.000 2+ z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 25 lipca 2011r. do dnia zap%aty z tytu%u 1
--- STRONA 2 ---
zadoééuczynienia za doznanq krzywdo w zwiqzku ze émierciq syna oraz 30.000 zi z odsetkami ustawowymi Iiczonymi od dnia 25 lipca 2011r. do dnia zapiaty z tytuiu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej wskutek émieroi syna. Powod S.Z. w pozwie przeciwko pozwanemu Towarzystwu Ubezpieczeifi (...) S.A. w W. domagai sio zasqdzenia od pozwanego na swoja rzecz 85.000 zi z odsetkami ustawowymi Iiczonymi od dnia 25 lipca 2011r. do dnia zapiaty z tytuiu zadoééuczynienia za doznanq krzywdo w zwiqzku ze émiercia syna oraz 30.000 zi z odsetkami ustawowymi Iiczonymi od dnia 25 lipca 2011r. do dnia zapiaty z tytuiu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej wskutek émierci syna. Postanowieniem z 11 kwietnia 2013r. Said Okrogowy w Koszalinie na podstawie art. 219 k.p.c. poiqczyi sprawo z powodztwa S.Z. przeciwko Towarzystwu Ubezpieozerfi (...) S.A. w W. (I C 153/13) ze sprawq z powodztwa H.Z. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeifi (...) S.A. w W. (I C 152/13), w ceiu iqcznego rozpoznania i rozstrzygniooia. W uzasadnieniu zgioszonych roszczeifi powodowie wskazali, ze zmariy tragicznie na skutek wypadku w dnia 16 kwietnia 2011r., B.Z. byi ich jedynym dzieckiem. Podkreélili, ze byli dumni z syna, ktory pracowai w (...) w 8., odnosii sukcesy sportowe. Podali, ze do daty émieroi pozostawali we wspolnym gospodarstwie domowym z synem. Powodka nie pracowaia, a powod byi na rencie. Wioz uczuciowa rodzicow z synem byia bardzo silna. Syn pomagai w pracach domowych, wspomagai finansowo rodzicow, opiacai rachunki. Powodka podkreéliia, ze do chwili obecnej nie potrafi pogodzié sio ze émierciq syna. Silny wstrzqs wpiynqi znacznie na jej zdrowie psychiczne w zwiqzku z czym byia zmuszona korzystaé z opieki psychologa. Odozuwa silny stres, a w zwiqzku z tym cierpi na bezsennoéé. Nie byia w stanie zaangazowaé si<3 w biezqoe sprawy codzienne, baia sie; wyohodzio z domu. Powod rowniez podnosii, ze nie moze pogodzié sie ze émieroiq syna. Caie zdarzenie okreélai natomiast jako strato nie tylko syna, ale i przyjaciela, ktory wspierai go w kiopotach, z ktorym dzielii radoéci i sukcesy. Twierdzii, ze ma poczucie, iz wraz z odejéciem syna, jego zyoie siq; skoficzyio. Stracii wolo i choc’: podejmowania jakiejkolwiek aktywnoéci. Bol oraz rozpacz stale mu towarzyszq, popadi w depresje i w zwiqzku z tym leczyi sie w poradni zdrowia psychicznego. Pomoc ta nie przynosiia mu jednak upragnionej ulgi. W zakresie roszozenia o odszkodowanie, w zwiqzku ze znacznym pogorszeniem sytuacji zyciowej, powodowie podnieéli, ze ich zrodiem utrzymania byi dochod syna w kwocie 2.400 zi miesiocznie oraz renta ZUS powoda w kwocie 690 zi miesiocznie. Twierdzili, ze wynagrodzenie syna stanowiio znaczny wkiad w budzet rodzinny, tym bardziej, ze powodka byia osobq bezrobotnq, pozbawionq dochodow. Podkreélali, ze to B.Z. opiacai wszelkie raohunki oraz przekazywai rodzicom pieniqdze na wydatki. Twierdzili nadto, ze planowai on rozpoczocie studiow, ktorych ukorficzenie uiatwiioby awans, co wiqzaioby sio z kolei wiokszym wynagrodzeniem. Podkreélali, ze wiedzieii, iz syn bodzie sio nimi opiekowai na staroéé i bodzie ich wspierai finansowo. Jako podstawo prawnq roszozenia powodowie wskazali art. 446 § 4 k.c. oraz art. 446 § 3 k.c. Pozwany, Towarzystwo Ubezpieczefi (...) S.A. w W., w odpowiedzi na pozew, domagai sio oddalenia powodztwa w oaioéci. W uzasadnieniu zarzucai, ze jakkolwiek nigdy nie podwazai faktu doznanej przez powodow krzywdy, wynikajqcej z tragicznej i przedwozesnej émierci ich syna, tym niemniej zqdanie zapiaty dalszych sum z tytuiu zadoééuczynienia w wysokoéci po 85.000 zi dia kazdego z powodow, winno zostaé ocenione jako nader zawyzone i 2
--- STRONA 3 ---
prowadzqce Wprost do bezpodstawnego wzbogacenia powodow. Strona pozwana podnosiia mianowicie, ze powodowie uzasadniajqo swoje roszczenie, powoiujq sio na pogorszenie swojego stanu zdrowotnego, W zwiagzku z tragiczna émierciq syna, jednak nie przedstawiajzq W tym zakresie zadnych miarodajnych Wnioskow dowodowych. Wskazano nadto, ze powodowie nie wykazali rowniez, aby W sposob nieprawidiowy i Wad|iWy przezyli, naturalny W tych okolioznoéoiach, proces zaioby, bqdz aby nastopstwa owego procesu nadal rzutowaiy, W jakikolwiek sposob, na aktualnq dyspozycjo zdrowotnq ktoregoé z powodow. Pozwane Towarzystwo podniosio nadto, ze W toku postopowania likwidaoyjnego oszacowaio Wysokoéé naleznego kazdemu z powodow éwiadczenia przyznanego na podstawie art. 446 § 4 k.o. na kwoto po 15.000 zt, ktora jako W petni adekwatna do rozmiarow doznanej przez powodow krzywdy, a nadto utrzymana W rozsqdnyoh i umiarkowanyoh granicaoh, nie powinna byé aktualnie podwazana. Strona pozwana kwestionowata rowniez domaganie sie; przez powodow zapiaty odsetek ustawowych od dochodzonego przez nich zadoééuczynienia poczynajqc od dnia 25 lipca 2011r., Wskazujaio W tym zakresie, ze W przypadku sqdowego ustalenia Wysokoéoi naleznego zadoééuczynienia data Wymagalnoéci odsetek powinna byé ustaiana, poczynajqc od dnia nastopujqcego po Wydaniu stosownego orzeozenia. Odnoszqc sic; do zqdafi powodow W zakresie odszkodowania z tytutu znacznego pogorszenia ich sytuacji zyciowej, strona pozwana podniosia, ze okreéiiia juz W toku postopowania likwidacyjnego naleznoéé powodow z tego tytuiu na kwoto po 10.000 zi, ktore to éwiadczenie jest jak najbardziej adekwatne i stosowne do rozmiarow szkody doznanej przez poWodoW. Pismem procesowym datowanym na 19 kwietnia 2014r. powodowie rozszerzyli powodztwo W zakresie zqdanego zadoééuczynienia i Wnieéli o zasqdzenia na ich rzecz od pozwanego z tego tytuiu po 135.000 zt z odsetkami ustawowymi od 25 lipca 2011r. do dnia zaptaty. Uzasadniajqc zmiano powodztwa odwotaii sio do Wnioskow opinii biegiego psychoioga IS. Sqd ustalit, co nastgpujez W dniu 16 kwietnia 2011r. W S., na ulicy (...) miat miejsce Wypadek, W Wyniku ktorego émieré poniost B.Z. kierujqcy motocyklem marki Y. 0 nr rej. (...). Sprawczyniag Wypadku byia M.K. kierujqca samochodem osobowym marki C. o nr rej. (...), ktora wykonujqc manewr skrotu W |eWo, nie udzieiiia piervvszefistwa przejazdu nadjezdzajqcemu z naprzeciwka motocykliécie i tym samym doprowadziia do zderzenia pojazdow. Prokuratura Rejonowa W Stawnie Wszczeta W tej sprawie éledztwo. Pojazd sprawcy Wypadku, W dacie zdarzenia, posiadai obowiqzkowe ubezpieczenie odpowiedzialnoéoi cywilnej posiadaczy pojazdow mechanicznych W (...) Towarzystwo Ubezpieczeh S.A. W W. Z dniem 28 grudnia 2012r. doszto do przejocia (...) Towarzystwo Ubezpieczeifi S.A. W W. przez Towarzystwo Ubezpieczefi (...) S.A i formalnego przeniesienia caiego majqtku spoiki (...) na rzecz (...) S.A. W W. (dowod: dokumenty W aktach szkody nr (...) W tym raport zgfoszenia szkody, odpis skrocony aktu zgonu, odp/s skrocony aktu urodzenia, notatka urzedowa o Wypadku, zaw/adom/enie o WSZCZ$C/U S/edztwa, postanow/enie o przedstawieniu zarzutovv, opinia dotyczagca Wypadku) 3
--- STRONA 4 ---
W Wyniku zdarzenia B.Z. doznat Wielomiejscowyoh obrazeifi i zostai odwieziony do (...) Szpitaia W K. na Oddziai lntensywnej Terapii iAnestezjoiogii, skad W bardzo ciezkim stanie, zostai przetransportowany do Oddziatu Anestezjologii i lntensywnej Terapii (...) Szpitaia (...) W S., gdzie byi hospitaiizowany do dnia 6 maja 2011 r., kiedy to na skutek obrazeifi doznanyoh W Wypadku, doszto do jego smierci. (dowodi dokumenty W aktach szkody nr (. . .) W tym protokof sekcji zwfok) W dacie zdarzenia B.Z. mieszkat z rodzicami, z nimi spedzat swieta, znaczna czesé czasu Wolnego. Okoio ozterech lat Wstecz ukorficzyi szkote i rozpoczai prace jako funkojonariusz Policji. Byt jedynakiem. Corka poWodoW, ktora przyszta na swiat przed B.Z., zmarta W Wieku ponad roku. B.Z. nie byt zwiazany z zadna kobieta. Planowat podjeoie studiow, co miaio mu stworzyé Wieksze szanse awansu i Wyzsze zarobki. W dacie zdarzenia zarabiat ok. 2.300 zi netto miesieoznie. Ze swoich srodkow optacai rachunki za mieszkanie zajmowane z rodzicami. Wiez emoojonalna powodow z synem byia tn/vaia i silna. Powodka rozmawiaia z nim na Wiele tematow, korzystaia z jego pomocy W domu. Zawsze mogia liczyé na jego Wsparcie. Rowniez poWc'>d miat dobre relacje z synem, Wspolnie zajmowali sie drobnymi naprawami jego samochodu. B.Z. czynnie uprawiai sport, grat W pitke siatkowa. Po smierci syna powodowie codziennie rano i popotudniu chodza na grob syna. Zmieniio sie ich nastawienie do zycia. Wycofali sie z zycia towarzyskiego. Powod z cztowieka Wczesniej towarzyskiego stat sie matomowny i zamkniety W sobie. Bezposrednio po Wypadku korzysta’: z pomocy psyohologa, obecnie nie Widzi juz takiej potrzeby. Jego schorzenia W postaci nadcisnienia, zanikow pamieci, kiopotow z kregostupem, powstaty przed smieroia syna i zwiazane sa W czesci z urazem kregosiupa, jakiego doznat okoto szesciu lat temu. Powodka stale Wspomina syna, ozesto piacze. Ma kiopoty ze snem, zazywa leki nasenne. Stale korzysta z opieki psychiatrycznej. (dowod: p/zes/uchan/e stron, zeznania swiadka D.K. — protokof elektroniczny z 28 /istopada 2013r., dokumenty W aktach szkody nr (...) W tym zaswiadczenie Komendy Powiatowej Po/icji z 7 lipca 2011r.) Przezycia powodki H.Z., zwiazane ze smiercia syna, istotnie odbiegaja od normalnych, przecietnyoh przezyé, jakie towarzysza osoba bliskim po straoie ozionka rodziny. Rozmiar ujemnych przezyé powodki zwiazanych z tym zdarzeniem byt i jest nadal bardzo znaczny. Do chwili obeonej powodka nie powrociia do prawidtowego funkcjonowania emocjonalnego, nie przeszia przez proces zatoby. W przeciagu kiiku miesiecy po smierci syna u powodki rozwineiy sie zaburzenia nastroju o charakterze depresyjnym z poWodu ktorych jest pod staia opieka Iekarza psychiatry. (dowod: op/nia biegfego psycho/oga mgr. /.3. z 21 /utego 2014r. k. 120128) Rozmiar ujemnych przezyé powoda S.Z. spowodowanych tragiczna smiercia syna byi znaczny. Silne negatywne przezycia utrzymywaiy sie od okoio roku do poitora roku. Do dnia dzisiejszego powod nie powrocit do prawidtowego funkcjonowania emocjonalnego, nie przeszedi prawidtowo przez proces zatoby. Z uwagi na Wystepujaoe nieprawidtowosci dziatania centrainego ukiadu nen/vowego na _4_
--- STRONA 5 ---
tle organicznym spowodowane urazem gtowy, ktorego powod doznai okoio szesciu lat Wstecz, jego zdolnoéé adaptacji do zmian jest niska. Uszkodzenia CUK powoduja, ze powod ma niska zdolnosé Wyrazenia uczué. (doWod.' opinia b/eg/ego psychologa mgr. /.3. z 21 /utego 2014r. k. 129136) W dniu 22 czervvca 2011r. powodowie Wystapili do pozwanego ubezpieczyciela o przyznanie na ich rzecz po 75.000 zt odszkodowania z tytuiu znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej po smierci syna oraz po 150.000 zi z tytutu zadoééuozynienia za doznana Wskutek tej smieroi krzywde. W toku likwidacji szkody Towarzystwo Ubezpieczerfi (...) S.A W W., na podstawie decyzji z dnia 30 Wrzesnia 2011r. i decyzji z dnia 20 grudnia 2011r. Wyptaciio uprawnionym tacznie 51.715 zi W tym: 15.000 zt na rzecz H.Z. z tytutu zadoséuczynienia, 15.000 zt na rzecz S.Z. z tytutu zadoséuczynienia, 10.000 zi na rzecz H.Z. z tytutu znacznego pogorszenia sytuacji zyoiowej, 10.000 zt na rzecz S.Z. z tytuiu znacznego pogorszenia sytuacji zyoiowej; 1.691 zi z tytutu zwrotu kosztéw pogrzebu. (doWod: dokumenty W aktach szkody nr (...) W tym Wn/oski poWodoW 0 zadoséuczynienie i odszkodowanie, decyzje (...) TU S.A W W z 30 Wrzesnia 2011r. I 20 grudnia 2011r.) W zwiazku ze smieroia funkojonariusza Polioji B.Z. powodoe H.Z. Wyptacono, W maju i iipou 2011r., zasitek pogrzebowy W kwocie 4.000 zt, odprawe posmiertna W kwocie 8.495,40 zt, ekwiwalent za urlop W kwocie 3.964,52 zt oraz nagrode roczna W Wysokosci 991,13 zt, co daje tacznie 17.451 ,05 zi. Powodowie otrzymali rowniez vwpiate ok. 100.000 zt na podstawie umowy ubezpieczenia grupowego W (...) S.A. W W. obejmujacej rowniez zmariego B.Z. W roku 2010 H.Z. osiagneta 888,52 zi przychodu ze stosunku pracy, natomiast S.Z. 9.235,36 zt doohodow z tytutu swiadczenia rentowego. W 2011r. przychod powodki ze stosunku pracy Wynosit 4.955,65 zi, dochod z renty — 16.352,25 zi, natomiast powod osiagnat 9.544,14 zt dochodow z emerytury. W 2012r. powodka osiagneta dochody z renty W kwocie 25.743,08, natomiast powod dochody z renty W kWooie10.124,70 zt. Aktualnie powod pobiera rente z tytutu niezdolnosci do pracy W kwocie 886,70 zt brutto, natomiast powodka otrzymuje rente rodzinna z MSWiA W kwocie 1.870 zt netto. Nadal zajmuja to samo mieszkanie, koszty jego utrzymania nie Wzrosty. Przeznaczaja, raz na okoto cztery miesiace, od 500 do 700 zt na zakup zniczy na grob syna. Po smierci syna powodowie nabyli samochod marki V., za kwote 16.000 zi. (dowod: przesfuchanie powodki — protokof elektroniczny z 28 /istopada 2013r., informacja Nacze/nika Drugiego Urzedu Skarbowego W K. k. 87, informacja ZUS Oddziaf W K. k. 92, informacja Komendy Wojewodzkiej Po/icji W S. k. 94, dokumenty W aktach szkody nr 889178 W tym decyzja ZUS o Waloryzacji renty, zaswiadczenie Powiatowego Urzedu Pracy W S.) Sad zwazyt, co nastepuje: _ 5 _
--- STRONA 6 ---
Okolicznosci zdarzenia, z ktorego powodowie Wywodzili swoje roszczenia W niniejszej sprawie byiy bezsporne. Stan faktyczny sprawy Sad ustalii na podstawie akt szkodowyoh pozwanego ubezpieczyciela nr (...), W tym przede Wszystkim doWodoW z dokumentow W postaci notatki policji o zdarzeniu drogowym, opinii dotyczacej zdarzenia, protokoiu przyjeoia szkody, zawiadomienia o Wszczeciu sledztwa, protokotu sekoji zwtok oraz dalszych dokumentow W postaci Wnioskow powodow o Wyptate odszkodowania i zadosouczynienia, Wydanych W tym zakresie przez ubezpieczyciela decyzji, odpisow aktow stanu cywilnego, zaswiadozenia o zarobkach B.Z., informacji z Urzedu Skarbowego o uzyskiwanych przez powodow dochodach, informacji z ZUS o pobieranych przez nich éwiadczeniaoh oraz informacji Komendy Wojewodzkiej Policji W S., o swiadczeniach pobranych przez powodke, W zwiazku z tragiczna smieroia syna. Dokumenty te nie budzity Watpliwosci stron, rowniez Sad nie znalazt podstaw by kwestionowaé ich Wiarygodnosé. Ponadto, ustalajao stan faktyczny W czeéci dotyczacej Wptyvvu tego zdarzenia na Zycie powodow, Sad opart sie na osobowych zrodiaoh dowodowyoh, a mianowioie: zeznaniach swiadka D.K. (siostra powodki) jak rowniez na dowodzie z przestuchania stron. W ooenie Sadu dowody te nie budziiy Watpliwosci, byiy Wiarygodne, spojne, logiczne, wzajemnie ze soba koreiowaiy i nie zawieraty sprzeoznosci. Z uwagi na koniecznosé ustalenia Wpiywu Wydarzerfi zwiazanych z tragiozna smiercia syna powodow na ich stan emoojonalny i psychiczny, Sad przeprowadzii rowniez dowod z opinii biegiego psychologa. W ocenie Sadu, sporzadzone opinie sa jasne, rzetelne i peine, a Wnioski z nich ptynace nie budza Watpiiwosci. Ponadto zadna ze stron nie zgtaszaia zastrzezeifi do Wynikajacych z nich Wnioskow. Dokonujao oceny tak zgromadzonego materiaiu dowodowego Sad uznat, ze powodztwo zgtoszone przez powodow zastuguje na czeéciowe uwzglednienie. Powodowie H.Z. i S.Z., po rozszerzeniu powodztwa, domagali sie zasadzenia od pozwanego na ich rzecz po 135.000 zi, z tytutu zadoééuozynienia za smieré ich syna — B.Z., ktory zginat tragicznie W vvypadku samochodowym W dniu 16 kwietnia 2011r. Strona pozwana — Towarzystwo Ubezpieczerfi (...) S.A. W W., kwestionowaia roszozenie powodow W tym zakresie. Na Wstepie Wskazaé nalezy, ze podstawe odpowiedzialnosci strony pozwanej za szkode, W zakresie bedacym przedmiotem sprawy, statuuja W ramach ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywiinej art. 822 i nastepne @ oraz przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieozeniach obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwaranoyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczyoieii Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152, z pozn. zmianami). W mysl art. 822 § 1 go przez umowe ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej ubezpieczyciel zobowiazuje sie do zaptacenia okreslonego W umowie odszkodowania za szkody Wyrzadzone osobom trzecim, Wobeo ktorych odpowiedzialnosé za szkode ponosi ubezpieczajaoy aibo ubezpieczony. Art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. stanowi natomiast, ze z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdow mechanicznych przystuguje odszkodowanie, jezeli posiadacz lub kierujacy pojazdem mechanicznym sa obowiazani do odszkodowania za Wyrzadzona W zwiazku z ruchem tego pojazdu szkode, bedaca nastepstwem smierci, uszkodzenia ciaia, rozstroju zdrowia badz tez utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia, przy czym zgodnie z art. 36 ust. 1 zd. 1 odszkodowanie ustala sie i Wyptaca W granioach odpowiedzialnosoi cywilnej posiadacza lub kierujacego pojazdem mechanioznym, najwyzej jednak do ustalonej W umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Jak Wynika z art. 822 § 4 k.o., uprawniony do odszkodowania W zwiazku ze zdarzeniem objetym umowa 6_
--- STRONA 7 ---
ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywiinej moze dochodzié roszozenia bezpoérednio od ubezpieczyciela. Podstawe prawna zadania zasadzenia zadoséuczynienia zawiera natomiast art. 446 § 4 k.c. zgodnie z ktorym sad moze przyznaé najblizszym czionkom rodziny zmariego W Wyniku uszkodzenia ciata Iub Wywoiania rozstroju zdrowia, W nastepstwie czynu niedozwolonego, odpowiednia sume tytutem zadosouozynienia pienieznego za doznana krzywde. §i cytowanego artykuiu zostat Wprowadzony do obowiazujaoego porzadku prawnego ustawa z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks oywilny oraz niektorych innych ustaw (Dz.U. 2008 r. Nr 116, poz. 731) z dniem 3 sierpnia 2008 roku, ma zatem zastosowanie do skutkow Wypadku z udziatem B.Z., do ktorego doszio 16 kwietnia 2011r. Zakresem odszkodowania na podstawie art. 446 § 4 k.c. objety jest zatem uszczerbek niemajatkowy doznany przez najblizszych ozionkow rodziny zmariego, W nastepstwie jego smierci, Wskutek uszkodzenia ciaia Iub rozstroju zdrowia. Zadoséuczynienie za krzywde jest dodatkowym roszczeniem, ktorego moga oni zadaé obok odszkodowania, okreslonego W art. 446 § 3 k.c. Krag uprawnionych do domagania sie kompensaty krzywdy odpowiada podmiotom, ktore maja prawo zadaé naprawienia szkody majatkowej na podstawie art. 446 § 3 k.c. Kompensacie podlega doznana krzywda, a Wiec W szczegolnosoi cierpienie, bol i poczucie osamotnienia po smieroi najblizszego cztonka rodziny. Przyznanie zadoséuozynienia pienieznego ma na oelu zrekompensowaé krzywde za naruszenie prawa do zycia W rodzinie i bot spowodowany utrata najbiizszej osoby (zob. Wyrok Sadu Apelaoyjnego W Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., ll AKa 44/09, LEX nr 523973). Naruszenie prawa do zycia W rodzinie stanowi bowiem dalece Wieksza doiegliwosé psychiozna dia ozionka rodziny zmariego niz W przypadku innych dobr, jej skutki rozoiagaja sie na cate zycie osob bliskich, a strata osoby biiskiej ma charakter nieodwracalny. Unormowanie zawarte W komentowanym przepisie stanowi Wyjatek od zasady, ze roszczenia odszkodowawcze stuza jedynie osobom, przeciwko ktorym byt skierowany czyn niedozwolony — reguluje ono bowiem zakres swiadczeifi, ktore przystuguja osobom poérednio poszkodowanym. Przenoszac powyzsze rozwazania na grunt niniejszej sprawy nalezy uznaé, ze niewatpiiwie skutkiem smierci B.Z. byta krzywda jego rodzioow H.Z. i S.Z. Powodowie byli silnie zwiazani uczuciowo ze zmartym i bardzo przezywaii jego smieré. B.Z. byi ich jedynym dzieokiem, z ktorym Wiazaii okreslone plany i nadzieje. Po smierci syna ich zyoie zmienito sie, Wycofali sie z kontaktow towarzyskich, ozesto chodza na grob syna. Nie moga nadal pogodzié sie z jego smieroia. Jak Wynika z zeznarfi powodki, nawet pokoj syna pozostawili bez zmian. Smieré syna spowodowaia u powodow silne negatywne przezycia emocjonalne, ktore choé nie przybraiy formy zaburzeifi psychioznych (tzW. traumy pourazowej) to prowadziiy do powstania u nich zaburzerfi nastroju o charakterze depresyjnym i do chwili obecnej towarzysza powodom, choé W zmniejszonym Wymiarze, ujemne przezycia spowodowane tragiczna smiercia syna. Co oozywiste, z uwagi na bardzo zazyte relacje, pustka jaka odozuwaja po smierci syna bedzie im towarzyszyta nadal W zyciu oodziennym. Powyzsze pozwala na uznanie, ze zadanie zasadzenia na rzecz powodow zadoséuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.p.c. jest usprawiedliwione co do zasady Ustaienie Wysokosci zadoséuczynienia z art. 446 § 4 k.c. Winno nastapié Wedtug kryteriow branych pod uwage przy zasadzaniu zadoséuczynienia za naruszenie dobr osobistych (art. 23 i art. 24 W ZW. z art. 448 k.c.), z uwzgiednieniem 7
--- STRONA 8 ---
jednak ciezaru gatunkowego naruszonego dobra (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W I'_odzi z dnia 14 kwietnia 2010 r., I ACa 178/10, niepubI.). Kazdorazowo jednak ustaiajac Wysokosé zadoséuczynienia na podstawie art. 446 § 4 k.c., nalezy uwzgledniaé okolicznosci konkretnej sprawy. Jak podkreslii Sad Apelacyjny W Katowicach, W Wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., VACa 30/13, uzyte W art. 446 § 4 Q Wyrazenie "odpoWiednia suma" zawiera juz W sobie pojecie niemoznosoi scistego ustalenia zadoséuczynienia ze Wzgledu na istote krzywdy. Dlatego przy ustaleniu zadoséuczynienia nie stosuje sie automatyzmu, a kazda krzywda jest oceniana przez pryzmat konkretnych okolicznosoi sprawy. W podobnym tonie Wypowiedziat sie rowniez Sad Apelacyjny W Lublinie W Wyroku z dnia 22 Iistopada 2012 r. (sygn. akt I ACa 558/12, LEX nr1240010), a takze Sad Apelacyjny W Katowicach W Wyroku z dnia 16 Iistopada 2012 r. (sygn. akt I ACa 603/12, LEX nr 1236371). W ooenie Sadu, Wysokosé zadoééuczynienia nie moze mieé charakteru symbolicznego, Iecz odczuwalny ekonomicznie Wymiar dla tego, kto doznat krzywdy. Przy okresleniu Wysokosci tego swiadczenia trzeba mieé na Wzgledzie okolicznosci konkretnej sprawy, W tym indywidualne cechy pokrzywdzonego i jego zdolnosci do powrotu do rownowagi psychioznej po upiywie okresionego ozasu, a takze poziom jego dotyohozasowego zycia, ktory bedzie rzutowat na rodzaj Wydatkow konsumpcyjnych minimalizujacych doznane cierpienia (zob. Wyrok Sadu Apelacyjnego W I'_odzi z dnia 27 marca 2013 r., IACa 1351/12, LEX nr 1313321). Zadoséuozynienie jest odzwierciedieniem W formie pienieznej rozmiaru krzywdy, ktora nie jest uzalezniona od statusu materialnego pokrzywdzonego. Wysokosé zadoséuczynienia moze odnosié sie do stopy zyoiowej spoteczerfistwa i posrednio rzutowaé na jego umiarkowany Wymiar, bez Wzgiedu na status spoteozny i materialny pokrzywdzonego z tym jednakze, ze przestanka stopy zyciowej spoieozerfistwa ma jedynie charakter uzupeiniajacy i ogranicza Wielkosé zadoséuczynienia tak, by jego przyznanie nie prowadzito do wzbogacenia osoby uprawnionej. Z drugiej zas strony, nie moze jednak pozbawié zadoséuczynienia jego zasadniczej roli jaka jest funkcja kompensacyjna i eliminowaé innych czynnikow ksztattujacyoh jego Wymiar (tak Sad Najwyzszy W orzeczeniu z dnia 3 VI 2010 r. III CKS 279/10, LEX 898254). Generalnie kwota zadosouczynienia powinna Wiec byc': odpowiednia i rekompensowao doznana krzywde za naruszenie prawa do zycia W rodzinie. Zadoséuczynienie Winno mieé charakter catosciowy i obejmowaé swoim zakresem Wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne zwiazane ze smiercia osoby najblizszej, zarc'>Wno juz doznane, jak i te ktore moga powstaé W przysztosci. Funkcja kompensacyjna zadoséuczynienia zostata podkreslona W uchwale Sadu Najwyzszego z dnia 8 grudnia 1973 r., W ktorej stwierdzono, ze ,,poszkodoWany powinien otrzymaé od osoby odpowiedzialnej za szkode sume pieniezna(...), azeby mogt za jej pomoca zatrzeé Iub co najmniej ztagodzio odczucie krzywdy i odzyskaé rownowage psyohiczna". Stwierdzié zatem nalezy, iz rozmiar naleznego na podstawie art. 446 § 4 k.c. zadoséuozynienia jest Wprost uzalezniony od rozmiaru krzywdy. Odnoszac sie natomiast do rozmiaru krzywdy, jak zauwazyt Sad Apelacyjny W Krakowie W Wyroku z dnia 9 pazdziernika 2012 r., (I ACa 875/12, LEX nr1293092) na jej rozmiar maja Wptyw przede Wszystkim: Wstrzas psychiczny i cierpienia moraine Wywotane smiercia osoby biiskiej, poczuoie osamotnienia i pustki po jej smierci, rodzaj i intensywnosé Wiezi Iaczacej pokrzywdzonego ze zmariym, rola W rodzinie petniona przez osobe zmarta, Wystapienie zaburzerfi bedacych skutkiem smierci osoby biiskiej, stopierfi, W jakim pokrzywdzony bedzie umiat odnalezé sie W nowej rzeozywistosci i zdolnosé do jej zaakceptowania oraz Wiek pokrzywdzonego. 8
--- STRONA 9 ---
Uwzgledniajac powyzsze rozwazania, nie sposob zgodzié sie ze stanowiskiem strony pozwanej, ktora odmowiia powodom Wyptaty zadoséuczynienia za krzywde doznana W Wyniku smierci ich syna, ponad przyznane W toku postepowania Iikwidaoyjnego kWoty po 15.000 zt na kazdego z nich. Z drugiej jednak strony zadanie strony powodowej co do Wyptaty na ich rzecz z tego tytutu po 135.000 zI uznaé nalezaio za zbyt Wygorowane. Relaoja dorosiego dzieoka z rodzicem jest zawsze zindywidualizowana i dlatego tez musi podlegaé takiej Wiasnie, zindywidualizowanej ocenie. W niniejszej sprawie na podstawie spojnych zeznan poWodoW oraz swiadka D.K., uznaé nalezaio, ze blizsze, intensywniejsze relaoje Iaczyty zmariego B.Z. z matka. Z nia rozmawiat na kazdy temat, zwierzat sie ze swoich spraw, pomagat jej W biezaoyoh czynnosciach. Poza tradycyjnie przyjmowanymi rolami W relacji dorosie dziecko — rodzic, powodke Iaczyia z synem Wiez oparta na szczegoinym zaufaniu, a zatem tradycyjna Wiez byia dodatkowo przez ten aspekt Wzmocniona. Rowniez z ojcem byI W bliskioh relacjach, opartych jednak W gtownej mierze, na ugruntowanej przyjazni, Wspolnych zainteresowaniach motoryzacyjnych. Z uwagi na charakter Wiezi Iaoacych powodow z synem, a takze ich uwarunkowania osobiste, rozny byt rowniez sposob radzenia sobie z trauma po smierci syna, przezywania zatoby. Kazde z nich nie moze do dzis pogodzié sie ze smiercia syna, jednak to u powodki Wystapity trWaIe nastepstwa W jej funkcjonowaniu. Nieprzervvanie korzysta ona z pomocy psychiatry, ma kiopoty ze snem, zazywa Ieki uspokajajace i nasenne. Jak Wynika z opinii biegiego psyohologa, przezycia H.Z. W zwiazku ze smieroia syna istotnie odbiegaja od normainyoh, przecietnychprzezyé, jakie towarzysza osobom bliskim po straoie oztonka rodziny. Powod natomiast tylko kilkakrotnie skorzystat z pomooy psychologicznej, po czym zdecydowat sie sam uporaé z negatywnymi odczuciami, ktore dotknety go po smierci syna. Nie Wystapity u niego jakiekolwiek dodatkowe dolegliwosci zdrowotne po smierci syna, gdyz dolegliwosci, na ktore sie obecnie uskarza, powstaiy Wczesniej i zwiazane sa W gtownej mierze z urazem kregosiupa, jakiego doznat przed kiiku Iaty. Nadto, jak Wynika z opinii biegiego, te szozegolnie silne negatywne przezycia zwiazane ze smieroia syna utrzymywaiy sie u niego nieco krocej, bo ich intensywnosé zaczeta spadaé juz po okoto roku. Oceniajac rozmiar zaistniatej krzywdy nalezy rowniez Wziaé pod uwage okolicznosci smierci osoby biiskiej. Podkreslenia Wymaga, ze B.Z. poniosi smieré W Wyniku zdarzenia nagtego. Dodatkowo, przez kolejne trzy tygodnie od dnia Wypadku, przez ozas Ieczenia syna, powodowie mogli jeszcze Wierzyé, Ze ich syn przezyje i Wyzdrowieje. Tym bardziej pozniejsza smieré syna spotegowaia ich cierpienie. Poza tym W momencie zdarzenia syn stron miat niespeina 24 Iata, byt osoba zaradna, petna zycia, pracowat, aktywnie uprawiat sport, pomagai rodzicom na co dzien. Wszystkie te okolicznosci, W ocenie Sadu, musza Wpiywaé na rozmiar naleznego powodom zadoséuozynienia albowiem fakt, ze tak nagle i to W tak dramatycznych okoiicznosciach nastapita smieré ich jedynego dziecka, nie moze pozostawaé bez znaczenia dia ustalenia rozmiaru zaistniaiej krzy\/vdy. Z doéwiadczenia zyciowego Wynika, iz trudniej i dtuzej tn/va proces akoeptacji smierci, o ktorej bliscy dowiaduja sie W sposob nagiy. Brak czasu potrzebnego na asymilacje traumy zwieksza jej odczuwalnosé, pozostawiajac bliska osobe W stanie szoku — co miaio miejsce W przypadku powodow. Z drugiej jednak strony, traume i przezycie smieroi syna powodow, zen/vanie tej Wiezi nalezy korelowaé ze skutkami W zyciu osobistym powodow. H. i S.Z. z jednej strony przezyli W sposob silny smieré dziecka, z drugiej strony nie popadli W takie stany otepienno — depresyjne, aby straoili kompletnie aktywnosé zyciowa tj. przestali 9
--- STRONA 10 ---
sie interesowaé prowadzeniem domu, troszczyé sie wzajemnie o swoje potrzeby. Do takich zdarzen nie doszto, dlatego Sad uznat, Ze smieré syna nie zdeterminowata dalszej egzystencji powodow. W dalszym ciagu Wykonuja oni swoje obowiazki. Powodka utrzymuje kontakt telefoniozny z siostra. Stanowia dla siebie Wzajemne Wsparcie. Dlatego tez Sad zmiarkowai kwote zadoséuczynienia z dochodzonych 135.000 zt uznajao, ze jest to kwota zbyt Wygorowana W stosunku do negatywnych przezyé, ktorych doznaii powodowie po smierci syna Wskutek Wypadku komunikacyjnego. Uwzgledniajac powyzsze rozwazania, zdaniem Sadu przyznanie dodatkowo zadoséuczynienia W kwocie 50.000 zt na rzecz powodki i W kwocie 40.000 zI na rzecz powoda, z jednej strony W zaden sposob nie bedzie prowadzié do nadmiernego wzbogacenia powodow, a z drugiej strony nie bedzie rowniez kwota symboliczna. Wymienione kwoty stanowié beda uzasadniona rekompensate krzywdy, jakiej doznali rodzioe na skutek tragicznej smierci ich syna. Odnoszac sie do zadania powodow zasadzenia na ich rzecz odszkodowania opaitego na art. 446 § 3 k.c., nalezy z cata stanowczoscia stwierdzié, ze roszczenie to nie zastugiwato na uwzglednienie, bowiem brak byio po ich stronie przesianek materialnych Warunkujacych przyznanie odszkodowania na podstawie Wymienionego przepisu. Cytujac dostowna tresé powotanego Wyzej art. 446 § 3 k.c. Sad Wskazuje, ze mozna przyznaé najblizszym cztonkom rodziny zmartego stosowne odszkodowanie, jezeli Wskutek jego smieroi nastapito znaozne pogorszenie ich sytuacji zyciowej. Charakterystyki roszczenia z art. 446 § 3 k.c. dokonai Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 8 lipca 1974 roku (I CR 361/74, OSP 1975/9/204), ktory stanowi, ze przewidziane W art. 446 § 3 k.c. odszkodowanie obejmuje tylko takie szkody, ktore nie daja sie sprecyzowaé i okreslié W konkretnych Wartosciach pienieznych. Wyrazaja sie one W ogolnym znacznym pogorszeniu Warunkow zyoiowych, W jakich znalezli sie najblizsi cztonkowie rodziny zmartego na skutek jego smierci. Konieczna przestanka zastosowania § 3 art. 446 k.c. jest stwierdzenie, ze pogorszenie dotyczy materialnych Warunkow, a nie polega Wyiacznie na cierpieniach moralnych bedacych nastepstwem smierci poszkodowanego. Nie oznacza to, ze cierpienia moraine nie maja zadnego znaczenia i Wptywu na ocene pogorszenia sytuacji zyciowej W rozumieniu art. 446 § 3 k.c. Jest rzecza notoryczna, ze powazne cierpienia moraine Wptywaja ujemnie na sprawnosé psychiczna i fizyczna, osiabiaja energie zyciowa i inicjatywe, obnizaja Wydajnosé pracy oraz mozliwosoi uczenia sie, co z reguty Wywotuje reperkusje W ogolnej sytuacji zyciowej. Nalezy zwrooié uwage na fakt, iz Sad Najwyzszy W oytowanym orzeczeniu jednoznacznie Wskazat, ze aby mozna byto mc'>Wic': o ewentualnym odszkodowaniu, konieozne jest Wykazanie pogorszenia materialnych Warunkow spowodowanych smiercia najblizszej osoby. Stanowisko takie zostato pozniej Wielokrotnie powtorzone. Wskazaé W tym miejscu nalezy na teze Wyroku SN z 15 pazdziernika 2002 roku (II CKN 985/00), ktory mowi, ze smieré matoletniego dzieoka moze W rozumieniu art. 446 § 3 k.c. stanowié przyczyne znacznego pogorszenia sytuacji zyciowej jego rodzicow nie tylko Wtedy, gdy Wywotata aktualny uszczerbek materialny, ale takze Wowczas, jezeli ich cierpienia psychiczne ostabity aktywnosé zyciowa, powodujac utrate moziiwosci polepszenia Warunkow zycia W przysziosci Iub koniecznosé niekorzystnego ograniczenia planow zyoiowych. Dodatkowo Wskazaé mozna takze na Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 4 Iistopada 1980 roku (IV CR 412/80), ktory mowi, ze przy 10
--- STRONA 11 ---
ocenie WpIyWu Wstrzasu psychicznego spowodowanego smiercia osoby najblizszej na ogolna sytuacje zyciowa pokrzywdzonego pod katem Widzenia przestanki z art. 446 § 3 k.c. nalezy mieé na uwadze istotna okolicznosé. Chodzi mianowicie o kwestie zwiazku przyczynowego miedzy smiercia osoby najblizszej i spowodowanym tym Wstrzasem a pogorszeniem sie sytuacji zyciowej. Pogorszenie sie sytuacji zyciowej musi byé obiektywnym i przyczynowo uzasadnionym Wynikiem smierci osoby najblizszej, a nie Wynikaé tylko z subiektyvvnych reakcji i ich zyciowych konsekwencji. W koncu Wskazaé nalezy na \/vyrok Sadu Najwyzszego z dnia 30 czervvoa 2004 roku (IV CK 445/03), W ktoiym stwierdzone zostaio, ze znaczne pogorszenie sytuacji zyciowej, o ktorym mowa W art. 446 § 3 k.c., obejmuje niekorzystne zmiany bezposrednio W sytuacji materialnej najblizszych cztonkow rodziny zmartego (niewyczerpujace hipotezy art. 446 § 2 k.c.), jak tez zmiany W sferze dobr niematerialnych, ktore rzutuja na ich sytuacje materialna. Sam bol, poczuoie osamotnienia, krzywdy i zawiedzionych nadziei po smieroi dziecka nie stanowia podstawy do zadania odszkodowania. Jesli jednak te negatywne emocje Wywotaiy chorobe, osiabienie aktywnosci zyoiowej i motywaoji do przezwyciezania trudnosci dnia codziennego, to, bez szozegotowego dooiekania konkretnych zdarzen Iub stopnia ich prawdopodobienstwa, mozna na zasadzie domniemania faktycznego (art. 231 k.p.c.) przyjaé, ze pogorszyty one dotychozasowa sytuacje zyciowa osoby z najblizszego kregu rodziny zmariego. Podobnie Sad Najwyzszy stwierdzit W Wyroku z dnia 16 Iipca 2004 roku (I CK 83/04, M.PraWn. 2004/16/726) Wskazujao, ze Sad okreslajac Wysokosé odszkodowania przyznanego najbiizszym oztonkom rodziny osoby zmariej z poWodu Wypadku zawinionego przez inna osobe, jezeli Wskutek smierci nastapiio znaczne pogorszenie ich sytuacji Zyoiowej, jest obowiazany Wziaé pod uwage roznice miedzy stanem, W jakim znalezli sie ozionkowie rodziny zmariego po jego smierci a ich przewidywanym stanem materialnym, gdyby zmarty zyi. Roszczenie poWodoW Wymagato Wykazania, ze Wskutek smierci syna ich sytuacja materialna ulegia pogorszeniu. Zgodnie z brzmieniem art. 6 k.c. ciezar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, ktora z faktu tego Wywodzi skutki prawne. Skorelowany z nim art. 232 k.p.c. stanowi zas, ze strony sa obowiazane Wskazywaé dowody dia stwierdzenia faktow, z ktorych Wywodza skutki prawne. Powyzsze dWa przepisy maja dla niniejszej sprawy takie znaczenie, iz naktadaja na poWodoW obowiazek Wykazania zasadnosci swojego roszczenia (tak rowniez Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 1 Iutego 2000 r., III CKN 572/98). W okolicznosciach przedmiotowej sprawy nie moze budzié Watpliwosci, ze smieré B.Z. Wpiyneia na emoojonalny aspekt zycia jego rodzicow, co byio przedmiotem oceny przy ustaleniu Wysokosci naleznego zadoséuczynienia, nie spoWodoWaIa jednak znacznego pogorszenia ich sytuacji zyciowej. Sad zwazyt, ze powodowie otrzymaii juz od pozwanego ubezpieczyciela z tego tytutu odszkodowanie W kwotach po 10.000 zt. W momencie Wypadku tworzyli Wspolne gospodarstwo domowe z B.Z. O ile jednak utrata syna Wptywata na ich codzienne funkcjonowanie, tak ostatecznie mimo braku dochodow syna, ich sytuacja bytowa nie zostata zachwiana. Powod W dalszym ciagu otrzymuje rente chorobowa, natomiast powodce przyznano stata rente rodzinna W Wysokoéoi ok. 1.900 zI miesiecznie. Swiadczenie to Wtasciwie kompensuje zatem srodki jakie przeznaczai B.Z. na utrzymanie gospodarstwa domowego, jesli sie zwazy, ze z zeznan stron Wynikato, ze opiacat on jedynie rachunki za mieszkanie, a nadto, ze obecnie Iaczny dochod stron siuzy zaspokojeniu potrzeb dwooh, a nie jak to byio przed smiercia syna powodow, trzeoh osob. Nie bez znaczenia dia oceny pogorszenia sytuacji 11
--- STRONA 12 ---
zyciowej stron miaio rowniez to, ze W zwiazku ze smieroia syna otrzymali oni swiadczenia zarowno od pozwanego ubezpieczyciela, jak i z ubezpieczenia indywidualnego oraz od pracodawcy zmariego, za co nabyli pewne dobra konsumpcyjne (samochod) i ktore to naleznosoi pozWoIiIy im na poczynienie znacznych oszczednosci. Wszystko to prowadzi do oceny, ze ich sytuacja zyciowa jest stabilna. Swiadczenie jakie otrzymuja W petni pokrywa, o ile nawet nie przewyzsza, srodkow finansowych jakie zmariy B.Z. ze swoich dochodow bytby W stanie swiadczyé na rzecz rodzicow. Co istotne, zWazyc': nalezato, ze jakkolwiek B.Z. nie miat jeszcze partnerki zyciowej, biorac jednak pod uwage jego Wiek, nie sposob Wykiuczyé, ze W biiskiej przysztosci sam zaiozytby rodzine i Wowczas srodki ktore zarabiat przeznaczataby W istocie na utrzymanie tej rodziny, a nie na Wspieranie W dotyohozasowy sposob swoich rodzicow. Stad, W zakresie sytuacji materialnej, status poWodoW nie zmienit sie niekorzystnie, natomiast brak syna ijego Wsparcia W sensie emocjonainym, zostai uwzgledniony przy zasadzonym na ich rzecz zadoséuczynieniu. Reasumujao, Sad zWazyI, ze strona poWodoWa nie zdotata Wykazao podnoszonych twierdzen, jakoby sposob zycia powodow przed smiercia B.Z. daWaI podstawy do przyjecia, ze zmarty zaspakajatby potrzeby materialne swoich rodzicow W takim rozmiarze, jaki usitowaii W toku postepowania Wykazaé. Majac powyzsze na uwadze, Sad zasadzit od strony pozwanej na rzecz powodki kwote 50.000 zt (pkt 1.) oraz na rzecz poWoda kwote 40.000 zt (pkt 2.) z tytuiu zadoséuczynienia za doznana krzywde. Majac na uwadze treso art. 316 k.p.c. oraz to, ze miedzy stronami do zamknieoia rozprawy istniat spor co do kwoty zadoséuczynienia, a takze zWazyWszy na jednorazowy charakter tego swiadczenia i Waloryzacyjny charakter odsetek Sad uznat, ze odsetki od zasadzonej kwoty naleza sie dopiero od dnia nastepnego po Wydaniu Wyroku. Znajduje to swoje oparcie W tresci art. 481 § 1 k.c., ktory brzmi, ze odsetki naieza sie Wierzycielowi od chwili, gdy dtuznik opoznia sie ze speinieniem Wymagainego swiadczenia pienieznego. Sad przyjat, ze skoro dopiero W Wyroku nastapito ostateozne okreslenie Wysokosci zobowiazania pozwanego Wobec poWodoW to nieuzasadnionym bytoby naiiczanie odsetek od daty Wozesniejszej. Wedle ugruntowanego W orzecznictwie Sadu Najwyzszego pogladu prawnego, odszkodowanie nalezne tytutem zadoséuczynienia za doznana krzywde jest Wymagalne dopiero z data Wyrokowania. Zatem, dopiero od daty Wydania Wyroku zobowiazany do zaptaty zadoséuozynienia pozostaje W opoznieniu W zaptacie naleznej kwoty (por. Wyrok SN z 20 marca 1998 roku, II CKN 650/97, LEX nr 477665) W pozostatym zakresie, tj. W ozesoi zadoséuozynienia ponad kwote 50.000 zI co do powodki oraz ponad kwote 40.000 zt co do powoda, zadanych odsetek oraz W zakresie zadania odszkodowania z tytutu pogorszenia sytuacji zyciowej na skutek smierci syna poWodoW, powodztwo zostato oddalone (pkt 3. Wyroku) W zakresie kosztow procesu Sad orzeki W pkt 4. Wyroku, na podstawie art. 108 §1 k.p.c. oraz na podstawie art. 100 k.p.c. zgodnie z zasada Wzajemnego zniesienia kosztow. Powodowie poniesii W procesie koszty W kwotach po 6.868 zI (optaty sadowe, wynagrodzenie petnomoonika, optaty skarbowe od petnomocniotw, wynagrodzenie biegiego) a pozwana W kwocie 3.634 zt (wynagrodzenie peinomocnika, optaty od petnomocnictw). Powodka Wygrata proces W 30,30 % (50.000/165.000) a powod W 24,24 °/0 (40.000/165.000). PozWana Wobec powodki W 69,70 % a Wobec powoda W 75,76 %. Biorac pod uwage powyzsze pozwanemu przystugiwatby Wobec powodow nieznaoznie Wyzszy zWrot kosztow niz powodom Wobec pozwanego. Stad zastosowanie Wzajemnego zniesienia kosztow procesu 12
--- STRONA 13 ---
miedzy stronami jest, W ocenie Sadu, uzasadnione. Z uwagi na to, ze wynagrodzenie biegtego okazato sie nizsze niz Wptacona przez poWodoW zaliczka, nadwyzka zostanie zwrooona powodom. W punkcie 5 Wyroku Sad W oparciu o art. 113 ust. 1 ustaWy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztaoh sadowyoh W sprawaoh cywilnych (t. jedn. Dz. U. 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zmianami) oboiazyt strone pozwana brakujaca optata od pozWu, od ktorych powodowie byli czesciowo zwolnieni, W kwocie 4.500 zt, ktora Wynika z Wyliczenia optaty sadowej od pozwu od uwzglednionego roszczenia (90.000 x 5%). 13
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny W Katowicach#I C 152/13#art. 219 k.p.c.#art. 446 § 4 k.c.#art. 446 § 3 k.c.#art. 446 § 4 k.o.#art. 822 § 1 go#Art. 34 ust. 1 ustawy#art. 36 ust. 1 zd.#art. 822 § 4 k.o.#art. 446 § 4 k.p.c.#art. 448 k.c.#art. 446 k.c.#art. 446 § 2 k.c.#art. 231 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 316 k.p.c.#art. 481 § 1 k.c.#art. 108 §1 k.p.c.#art. 100 k.p.c.#art. 113 ust. 1 ustaWy