Postanowienie I C 1513/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krako

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1513/11 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Marta Woźniak Protokolant: prot. Andżelika Drewno po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. w Krakowie sprawy z powództwa M… U… przeciwko T… S… o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powódki M… U… na rzecz pozwanej T… S… kwotę 977 zł tytułem zwrotu kosztów procesu --- STRONA 2 --- Sygn. akt I C 1513/11 Uzasadnienie wyroku z dnia 23 lutego 2012 r. W ostatecznie sprecyzowanym na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 roku pozwie o ochronę dóbr osobistych, powódka M… U… wniosła o: 1. nakazanie pozwanej T… S… opublikowania na swój koszt na pierwszej stronie Gazety M… przeprosin o następującej treści: „T… S… przeprasza M… U. za rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o tym, że M… U. pobiła jej córkę S… S… oraz przeprasza za naruszenie dóbr osobistych poprzez pomówienie, które jest nieprawdą i nie ma odniesienia do rzeczywistości a naraziło M… U. na utratę zaufania publicznego”; 2 zobowiązanie pozwanej do złożenia przeprosin w formie ustnej przed Sądem, które zostaną wciągnięte do protokołu rozprawy; podanie wyroku do publicznej wiadomości; zapłatę sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł na tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ewentualnie na rzecz Domu Dziecka nr 1 w Krakowie przy ul. Krupniczej 38; oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów sądowych według norm prawem przewidzianych (k. 2-3, k. 7, k. 28, k. 48). Na uzasadnienie swojego roszczenia powódka podała, iż pozwana T… S… w dniu 4 sierpnia 2011 r. podczas przewodu sądowego w sprawie o naruszenie posiadania do sygn. akt I C … /10 rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w M., naruszyła jej dobra osobiste poprzez bezpodstawne (i bez żadnych dowodów) oskarżenie jej o pobicie w dniu 27 maja 2011 r. 21- letniej córki pozwanej, w szczególności poniżyła ją, naruszyła jej dobre imię powodując oraz naraziła wizerunku w opinii publicznej. Powódka podkreśliła, iż poczuła się poniżona, naruszono jej godność oraz narażono na utratę zaufania potrzebnego dla zawodu pedagoga, który ona wykonuje. Ponadto, według niej, groźby pozwanej dotyczące utraty pracy „zagroziły” jej wieloletniemu dorobkowi zawodowemu oraz zagroziły wyrządzeniem szkody majątkowej przez utratę dochodów. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana T… S… podniosła, że fakt pobicia jej córki S… S… miał miejsce w dniu 27 maja 2011 r. w L… , kiedy ta wracała z pracy do domu – wtedy powódka, mieszkająca przy drodze, wyszła z domu i trzymając buta w ręce zaczęła nim uderzać córkę pozwanej po ręce mówiąc „ty jesteś taka sama jak twoja matka”, co spowodowało u niej zsinienie i obrzęk ręki. Jak wskazała pozwana, córka zadzwoniła na Policję prosząc o interwencję, jednak Policja nie przyjechała. Według pozwanej konflikt z powódką i jej rodziną datuje się od 2009 r. na tle toczącej się przed --- STRONA 3 --- Sądem Rejonowym w M. sprawy o ustanowienie służebności drogi koniecznej (sygn. akt I Ns … /10). Jak zaznaczyła, zostało jej udzielone w w/w sprawie zabezpieczenie roszczenia przez nakazanie M… U… usunięcia szlabanu, gruzu oraz ogrodzenia z drogi oznaczonej jako działka nr (…)do czasu zakończenia sprawy – i od tego momentu powódka i jej rodzina za każdym razem zaczepiają przechodzących drogą oraz obrażają mimo, że przechodzący na ich zaczepki starają się nie reagować. Jednocześnie pozwana przyznała, że podczas oględzin sądowych w dniu 4 sierpnia 2011 r., broniąc się przed atakami powódki i jej rodziny, oświadczyła, że o fakcie naruszenia przez nią nietykalności cielesnej jej córki dowiedzą się przełożeni, na skutek czego może stracić pracę. W ocenie pozwanej, powódka – obawiając się, że o fakcie naruszenia przez powódkę nietykalności cielesnej jej córki dowiedzą się jej przełożeni, na skutek czego może stracić pracę – złożyła niezwłocznie pozew. Pozwana zaprzeczyła, jakoby podejmowała działania w celu poniżenia czy też zniesławienia powódki – jej zdaniem, to sama powódka poniża się swoim zachowaniem, które w żaden sposób nie licuje z jej zawodem i stanowiskiem. Na rozprawie w dniu 22 grudnia 2011 r. pełnomocnik pozwanej podniósł, iż podłoże konfliktu pomiędzy stronami jest natury cywilistycznej, bowiem między stronami toczy się sprawa do sygn. akt I Ns … /10 przed SR w M. o ustanowienie służebności drogi koniecznej oraz do sygn. akt I C … /10 z powództwa m.in. pozwanej przeciwko powódce i jej siostrze o ochronę naruszonego posiadania. W trakcie rozprawy sądowej w dniu 22 grudnia 2011 r. przewodniczący składu orzekającego pouczył powódkę o treści art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c. oraz o możliwości ustanowienia pełnomocnika w sprawie z wyboru lub z urzędu. Powódka jednak oświadczyła, iż nie widzi potrzeby ustanowienia pełnomocnika. Ponadto Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Rodzina powódki M… U… od dłuższego czasu pozostaje w konflikcie sąsiedzkim z rodziną pozwanej. Konflikt ten rozpoczął się w 2009 r. i dotyczy w głównej mierze korzystania ze szlaku drożnego obok domu powódki. W tym przedmiocie prowadzone jest przed Sądem Rejonowym w M. postępowanie sądowe o ustanowienie drogi koniecznej pod sygn. akt I Ns … /10 oraz postępowanie sądowe z powództwa m.in. pozwanej przeciwko M… U… i Z… N… o ochronę posiadania pod sygn. akt I C … 10. --- STRONA 4 --- Powódka i pozwana mieszkają w miejscowości L… w odległości 1,5 -2 km od siebie. Córka pozwanej S… chodziła do szkoły w której pracuje powódka , obecnie S… studiuje . Rodzina pozwanej T… S… ( i jeszcze kilka rodzin ) od wielu lat korzysta z przejścia przez podwórko na działce w L… należącej do M… U… (pozwana od 1995 r., zaś jej mąż – od urodzenia), jednak od czasu gdy rozpoczął się wskazany wyżej konflikt sąsiedzki, powódka na różne sposoby stara się utrudnić korzystanie z tego przejścia, wyzywa pozwaną i jej rodzinę . Przejście to jest usytuowane pomiędzy domami powódki i jej matki Z… U… ; w pobliżu znajduje się jeszcze budynek należący do Z… N… (siostry powódki). S… S… , znana M… U… od wielu lat, zwyczajowo codziennie do pracy chodzi również przez podwórko przed domem powódki. dowód: zeznania pozwanej T… S… /k. 46-47/, zeznania świadka S… S… /k. 29/. W piątek 27 maja 2011 r., około godziny 19.00, S… S… w trakcie powrotu z pracy również przechodziła koło domu powódki. Wówczas powódka wyszła na przeciw niej i trzymając parę czarnych półbutów zaczęła uderzać nimi S… S… po prawej ręce, mówiąc „ty jesteś taka sama jak twoja matka”. Córka pozwanej krzyczała do powódki żeby ta przestała ją uderzać, bo to sprawia jej ból. Uderzenia zadane przez powódkę spowodowały u S… S… zasinienie i obrzęk. Świadkiem tego zdarzenia była matka powódki Z… U… , która wyszła z domu zaraz za swoją córką. W trakcie zajścia Z… U… otoczyła wraz z powódką S… S… i krzyczała do niej, że „kradnie im budowę”. dowód: zeznania świadków: S… S… /k. 29/ i B… B… /k. 30/; zeznania pozwanej T… S… /k. 46-47/. W pobliżu miejsca zdarzenia przypadkowo znalazła się B… B… , która wracała tamtędy z sąsiedniej wioski W… . B… B… nie szła jednak razem z S… S… , a dopiero słysząc krzyki i szczekanie psa zatrzymała się koło domu W… B… (wujka powódki) w odległości kilku metrów od domu powódki, a następnie podeszła do miejsca zdarzenia zauważając, że córka pozwanej była bardzo zdenerwowana, płakała i jąkała się. Wówczas B… B… poradziła poszkodowanej, aby poszły razem do domu dowód: zeznania świadków: S… S… /k. 29/ i B… B… /k. 30/. Zaraz po zajściu S… S… powiadomiła telefonicznie – jeszcze znajdując się przed domu powódki - Komisariat Policji w D., zgłaszając, że została zaatakowana na drodze prowadzącej do jej domu przez sąsiadki, z których jedna uderzała ją butami. Telefoniczny kontakt z jednostką Policji zakłócał jednak krzyk Z… U… . Funkcjonariusz Policji pouczył --- STRONA 5 --- wówczas telefonicznie zawiadamiającą o możliwości złożenia zawiadomienia o naruszeniu nietykalności cielesnej, jednak oświadczyła ona, że nie będzie składać takowego. Po tym zawiadamiająca oświadczyła, że bezpiecznie przeszła i zmierza do domu. Pouczono ją również możliwości skontaktowania się z dzielnicowym i przedstawieniu tego problemu. Funkcjonariusze Policji nie przyjechali jednak ma miejsce zajścia. dowód: wydruk z EKSD zawierający treść zgłoszenia na Policję incydentu z dnia 27.05.2011 r. w L… /k. 38/; zeznania świadków: S… S… /k. 29/ i B… B…. /k. 30/. Po powrocie do domu S… S… powiedziała domownikom (rodzicom i bratu) o wyżej opisanym zajściu, pokazała pozwanej zaczerwienioną rękę i rozpłakała się. Wówczas pozwana zadzwoniła na Policję – nie uczyniła tego zaś sama poszkodowana, ponieważ była w szoku. W poniedziałek po zajściu pozwana udała się na Komisariat Policji w W. i została na okoliczność pobicia jej córki przesłuchana przez tamtejszego dzielnicowego. S… S… po zajściu nie była – pomimo nalegań matki - na obdukcji lekarskiej a także na Policji, tłumacząc to zdenerwowaniem i niechęcią do eskalowania nieporozumień z powódką, która była kiedyś jej nauczycielką w szkole w M… . Pozwana nie rozpowszechniała publicznie (tj. na osiedlu i w szkole, gdzie uczy powódka) informacji o fakcie pobicia jej córki przez powódkę, nie chcąc narażać jej na jakiekolwiek kłopoty w pracy. dowód: zeznania pozwanej T… S… /k. 46-47/; zeznania świadka S… S… /k. 29/; zeznania B… B… /k. 30-31/. W dniu 4 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy w M. – w postępowaniu sądowym w sprawie o ochronę posiadania z powództwa m.in. T… S… przeciwko M… U… i Z… N… prowadzonej pod sygn. akt I C … /10 - dokonał z udziałem biegłego oględzin należącej do powódki działki nr (… )w L… – w posiedzeniu Sądu uczestniczyło wówczas 16 osób, w tym strony postępowania, m.in. M… U… , Z… N… Z… U… i T… S… . dowód: protokół oględzin w miejscowości L… /k. 38-39/; zeznania powódki M… U… /k. 45-46/; zeznania pozwanej T… S.,.. /k. 46-47/. W trakcie w/w oględzin w dniu 4 sierpnia 2011 r. T… S… oświadczyła, że 27 maja 2011 r. M… U… uderzyła jej córkę S… butem, co zostało zgłoszone na policję. Z… N… oświadczyła zaś, że jej córka D… widziała, że T… S… i B… B… wyrzuciły na sporny --- STRONA 6 --- szlak duże kamienie. Natomiast zarówno przed jak i po posiedzeniu Sądu pozwana nie rozpowszechniała informacji jakoby jej córka została pobita przez powódkę M… U… . dowód: : protokół oględzin w miejscowości L… /k. 38-39/; zeznania świadka Z.,.. N… /k. 29-30/. W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej , I Ns … 10, Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 20 października 2010 roku udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez nakazanie uczestnikom M… U… i Z… N… usunięcia szlabanu , nasypu gruzu oraz przenośnego ogrodzenia usytuowanych na nieruchomości stanowiącej drogę oznaczoną jako działka nr (…) . Powódka kwestionuje prawidłowość wydanego orzeczenia ,wniosła od niego zażalenie , toczy się postępowanie egzekucyjne o wykonanie tego postanowienia. Dowód : postanowienie z dnia 20 .10.2010 roku w sprawie I Ns … /10 –k.19, zeznania powódki M… U… –k. 45 , zeznania pozwanej T… S… –k.46-47 , Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II W … /11, Sąd Rejonowy w M. uznał obwinionego S… S… (męża pozwanej) za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu wnioskiem o ukaranie ustalając, iż w okresie od bliżej nieustalonego dnia 2009 r. do 4 października 2011 r. w miejscowości L… przechodząc obok zabudowań należących do M… U… i Z… N… , zaglądał do okien tych zabudowań oraz wykonywał przy tym gesty uważane za obraźliwe używając przy tym słów wulgarnych, przy czym zachowania te stanowiły złośliwe niepokojenie pokrzywdzonych, czym dopuścił się wykroczenia z art. 107 k.w. i za to wymierzył mu grzywnę w wysokości 200 zł. S… S… złożył apelację od tego wyroku. dowód: : kserokopia wyroku z dnia 20 stycznia 2012 r. /k. 42-44/; kserokopia apelacji S… S… z dnia 19.02.2012 r. /k. 41/. M… U… jest pedagogiem i dziennikarzem, od 2004 r. pracuje w Zespole Szkół Techniczno - Ekonomicznych w M… , gdzie jest również nauczycielem wychowania fizycznego. Siostra powódki Z… N… ma trójkę dzieci: D… , J… i G… (która w momencie zajścia miała miesiąc,). D… N… i J… N… są członkami Reprezentacyjnego Folklorystycznego Zespołu Miast i Gminy M… Zespołu Pieśni i Tańca „Z… ” i uczestniczą w pełnowymiarowym czasie pracy Zespołu, wyznaczonym dla poszczególnych grup - zajęcia odbywają się 2 razy w tygodniu, w poniedziałki i piątki (J… N… odbywa zajęcia od godz. --- STRONA 7 --- 16.00 do 19.00, zaś D… N… odbywa zajęcia od godz. 19.00 do 22.00); na zajęcia wozi je matka Z… N… . Obok swojego domu powódka wybudowała ośrodek rehabilitacyjno – leczniczy , który planuje otworzyć za pół roku . Dowód: odpis skrócony aktu urodzenia G… N… k. 39, zeznania świadka Z… N.,.. /k. 29- 30/, zeznania powódki M… U… –k.45-46 ,zaświadczenie dyrektora Zespołu Pieśni i Tańca „ Z… „ –k.40 , Poza okolicznościami, które zostały przez strony przyznane (art. 229 k.p.c.) lub też taką ocenę uzasadniał przebieg całego postępowania (art. 230 k.p.c.), istotne dla sprawy fakty Sąd ustalił w oparciu o przedstawione powyżej, niezakwestionowane przez strony dokumenty urzędowe i prywatne, a także zeznania świadków. Stan faktyczny ustalono też w oparciu o zeznania złożone przez świadków S… S… (k. 29), B… B… (k. 30-31) oraz pozwaną T… S… (k. 46-47). Zeznania złożone przez te osoby ocenić należało jako logiczne, w istotnych fragmentach stanowcze i spójne, udowodnione dokumentami zaoferowanymi w toku procesu. Trzeba podkreślić, że zeznania te były wyważone i ostrożne oraz miały odzwierciedlenie w pozostałym materiale dowodowym zebranym w sprawie (w tym w zalegającym w aktach sprawy zgłoszeniu KP w D. incydentu z dnia 27 maja 2011 r., k. 38). Osoby te opisały w sposób wiarygodny w szczególności przebieg incydentu jaki miał miejsce w dniu 27 maja 2011 r. (zeznania S. S… , B. B… i T. S… oraz przebieg oględzin w miejscowości L… w dniu 4 sierpnia 2011 r. i oświadczeń złożonych przez strony w ich toku w ramach postępowania przed Sądem Rejonowym w M. pod sygn. akt I C … 10 (zeznania T. S… W ocenie Sądu nie ujawniły się żadne okoliczności pozwalające na zakwestionowanie wiarygodności zeznań w/w osób. Sąd w ograniczonej mierze dał również wiarę zeznaniom powódki M… U… (k. 45- 46) oraz świadka Z… N… (k. 29-30), w zakresie natomiast, w którym nie znalazły one stanowczego potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym materiale dowodowym Sąd odmówił im wiarygodności. W szczególności Sąd uznał za nieprzekonujące zeznania tych osób na okoliczność, iż w dniu 27 maja 2011 r. w L… , około godz. 19.00, nie mógł mieć miejsca incydent pobicia córki pozwanej przez powódkę, gdyż tego dnia nie było w domu zarówno powódki jak i jej siostry. Jak podnosiły bowiem obie te osoby, w dniu 27 maja 2011 r. w piątek w godzinach popołudniowych do - przebywającej w pracy - powódki przyjechała jej siostra Z… N… z trójką dzieci, w tym z jednomiesięcznym niemowlęciem, celem zawiezienia dwójki starszych dzieci Z… N… na zajęcia tańca do Domu Kultury w M… oraz --- STRONA 8 --- zrobienia zakupów dla całej rodziny, przy czym kobiety wróciły do domu dopiero ok. godz. 21-ej. Wersji wydarzeń przedstawionej przez powódkę i jej siostrę – negującej obecność tej pierwszej w swoim miejscu zamieszkania w dniu 27 maja 2011 r. ok. 19.00 - zdecydowanie przeczy jednak zgromadzony przez Sąd materiał dowodowy (w tym zgłoszenie o incydencie na Policji) wskazujący, że w rzeczywistości miał miejsce w podanym czasie opisany wyżej incydent. Niewątpliwie, w pewnej mierze rację ma powódka podnosząc, że każdy może złożyć na Policji określone zawiadomienie telefoniczne i dlatego każde takie zawiadomienie powinno być weryfikowane przez funkcjonariuszy. Z drugiej jednak strony zauważyć trzeba, że osoba dokonująca takowego zgłoszenia powinna zawsze liczyć się z tym, że funkcjonariusze Policji od razu udadzą się na miejsce zdarzenia i nie ograniczą się jedynie do stosownego pouczenia w drodze telefonicznej, a wówczas osoba czyniąca zgłoszenie fałszywe może ponieść negatywne konsekwencje prawne. Co prawda, bezsporną jest okoliczność, iż dzieci Z… N… są członkami w/w zespołu pieśni i tańca „Ziemia M… ” i dwa razy w tygodniu (w poniedziałki i w piątki, w godzinach 19.00-22.00) uczestniczą w zajęciach tanecznych, na które zawozi je matka. Twierdzenie natomiast powódki i jej siostry, jakoby w dniu 27 maja 2011 r. Z… N… - zawożąc dzieci na wspomniane zajęcia – udała się również do miejsca pracy powódki, celem zrobienia razem z nią później wspólnych zakupów, kłóci się ze zdrowym rozsądkiem i zasadami doświadczenia życiowego. Nie sposób bowiem przypuszczać, że zawożąc dzieci na wielogodzinne zajęcia taneczne i mając zamiar robienia zakupów (oraz wcześniej – specjalnie w tym celu - wstępując po powódkę do jej miejsca pracy), Z… N… zabierałaby swoje jednomiesięczne dziecko i w ten sposób narażała je na spore niedogodności. W ocenie Sądu zatem , wersja wydarzeń Z… N… i powódki w została wykreowana jedynie na użytek niniejszego postępowania w celu wzmocnienia stanowiska powódki i zapewnieniu jej stosownego alibi mającego zdezawuować zeznania pozwanej i innych świadków. Za niewiarygodne Sąd uznał zeznania powódki również w tym jej fragmencie, w którym zarzuciła pozwanej, że jest przez nią i jej rodzinę od wielu lat psychicznie i fizycznie nękana oraz że pozwana dąży do pozbawienia jej pracy i podważenia jej wiarygodności, co ma szczególne znaczenie w kontekście zamiaru otwarcia przez powódkę ośrodka rehabilitacyjno-leczniczego. Oprócz bowiem gołosłownych twierdzeń, powódka nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na ich poparcie – przedłożyła jedynie kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 stycznia 2012 r., na mocy którego mąż pozwanej został uznawany winnym wykroczenia polegającego na złośliwym niepokojeniu powódki, od którego jednak obwiniony złożył apelację. Zebrane dowody (w postaci zeznań świadków) --- STRONA 9 --- przeczą, jakoby pozwana rozpowszechniała publicznie jakiekolwiek informacje o fakcie pobicia jej córki przez powódkę, co miałoby narażać tę ostatnią na utratę zaufania potrzebnego w szczególności do wykonywania zawodu nauczyciela. Zresztą sama powódka w swoich zeznaniach przyznała, że nie słyszała w swojej miejscowości oraz w miejscu pracy, aby ludzie o tym incydencie rozmawiali. Nieprzekonujące dla sądu są zeznania powódki, jakoby nie znała ona wcześniej córki pozwanej S… S… , tym bardziej, że – jak wynika z zeznań S… S… – powódka była nauczycielką w technikum ekonomicznym do którego uczęszczała , zaś rodzina pozwanej (w tym S… S… ) od wielu lat przechodziła obok domu powódki. Sąd zważył, co następuje: W świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego żądanie pozwu nie znajduje uzasadnienia Przedmiotem postępowania było w istocie ustalenie, czy M… U… posiadała legitymację czynną w niniejszej sprawie, tzn. wynikające z przepisów prawa materialnego uprawnienie do występowania w tym konkretnym postępowaniu cywilnym w charakterze powódki. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych zawarty w wyżej cytowanym przepisie nie jest katalogiem zamkniętym, zawarte w nim wyliczenie dóbr osobistych nie jest wyczerpujące. Przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 445 § 3 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Powołane przepisy zawierają regulację dotyczącą ochrony dóbr osobistych jednostki jedynie przykładowo wymienionych w art. 23 k.c. Zakładają one bezprawność działania, która jest wystarczającą przesłanką do skutecznego domagania się ochrony prawnej --- STRONA 10 --- wskazanej w art. 24 k.c. Zagrożenie zaś lub naruszenie dobra osobistego zostanie uznane za bezprawne, jeżeli jest ono sprzeczne z szeroko rozumianym porządkiem prawnym. Ponadto naruszenie to musi być obiektywne tzn. w ocenie społeczeństwa musi wywoływać negatywne odczucia (por. wyrok SN z dnia 26.10.2001 r., V CKN 195/01 ). W orzecznictwie sądowym i doktrynie podkreśla się, że rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne (por. wyrok SN z 17 czerwca 2004 r., V CSK 609/03, LEX nr 109404) Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Kwestia zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych winna być ujmowana w płaszczyźnie faktycznej i prowadzić do ustalenia, czy dane zachowanie, biorąc pod uwagę przeciętne reakcje ludzkie, mogło obiektywnie stać się podstawą do negatywnych odczuć po stronie pokrzywdzonego. Abstrahuje się tym samym od subiektywnych odczuć osób nadwrażliwych oraz takich, które z różnych względów nie mają zdolności do reagowania emocjonalnego na określone zachowania innych podmiotów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2005 r., I ACa 353/05, LEX nr 175202; por. wyrok SN z dn. 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. orz. SN z dnia 19.10.1989r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 – 12, poz. 377, LEX nr 8996). Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobro osobiste jest również prawdziwość twierdzeń co do faktów (por. wyrok SN z 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98, LEX nr 51058). Odnosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki przez pozwaną. Przepis art. 24 k.c. daje każdemu człowiekowi prawo obrony przed naruszeniem jego dóbr osobistych, ale tylko wówczas, gdy naruszenie dobra osobistego lub zagrożenie naruszenia dobra jest wynikiem cudzego działania bezprawnego. --- STRONA 11 --- Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, aby działanie pozwanej można było uznać za bezprawne. Co prawda, oświadczenie złożone przez nią w trakcie oględzin w dniu 4 sierpnia 2011 r. dokonanych przez Sąd Rejonowy w M. w ramach postępowania o ochronę posiadania prowadzonego pod sygn. akt I C … /10, niewątpliwie zawierało negatywną ocenę zachowania powódki, bo zarzucało jej pobicie w dniu 27 maja 2011 r. córki pozwanej, S… S… . Jednakże z całą pewnością nie można zarzucić pozwanej nieprawdziwości tego oświadczenia, niedorzeczności, chęci celowego poniżenia powódki, przedstawienia jej przed Sądem w złym świetle. Jak wskazał z jednym ze swych orzeczeń Sąd Najwyższy, nie stanowią karalnego zniesławienia w rozumieniu art. 255 k.k. oraz bezprawnego działania w rozumieniu art. 24 § 1 k.c. oświadczenia składane w sprawach karnych i cywilnych na uzasadnienie roszczenia skargi, jeżeli wynikają one z uprawnień działającego, a więc gdy przedmiotowo zdolne są służyć obronie prawa osoby działającej i gdy podmiotowo podyktowane są wolą działającego – wystąpienia w obronie swego prawa. (por. wyrok SN z dnia 3.05.1968r., II CR 163/68, Biuletyn SN 1968/11-12/207., LEX nr 6326) Co istotne, jak wynika z poczynionych ustaleń faktycznych, twierdzenie pozwanej o opisanym incydencie z udziałem powódki w dniu 27 maja 2011 r. sprowadziło się jedynie do przytoczenia suchego faktu, było rzeczowe, nie zawierało określeń obraźliwych ani wykraczających poza cel, jaki wypowiedź realizuje. Zebrane w sprawie dowody przeczą zaś, jakoby pozwana rozpowszechniała publicznie (tj. poza posiedzeniem sądu z dnia 4 sierpnia 2011 r.) jakiekolwiek informacje o fakcie pobicia jej córki przez powódkę, co miałoby narażać tą ostatnią na utratę zaufania potrzebnego w szczególności do wykonywania zawodu nauczyciela, co świadczy o tym, że nie było zamiarem pozwanej naruszenie czci powódki przez zarzucenie jej niewłaściwego postępowania naruszające jej dobre imię i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu pedagoga. W judykaturze podnosi się bowiem wyraźnie, że o naruszeniu tzw. czci zewnętrznej (reputacji), która jest oceną jednostki w oczach innych, można mówić dopiero wówczas, gdy dyskredytująca jednostkę wypowiedź dotrze do osób trzecich, zostanie upubliczniona (por. wyrok SN z 18 listopada 2005 r., IV CK 213/05, LEX nr 604054). Ustosunkowując się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, wskazać trzeba, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby treść wypowiedzi pozwanej, dotycząca zachowania powódki w stosunku do S… S… (córki pozwanej) była nieprawdziwa. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy tej okoliczności nie potwierdził, zaś powódka nie wykazała, iż w rzeczywistości było inaczej. Wypowiedź pozwanej została w toku --- STRONA 12 --- postępowania dowodowego potwierdzona w szczególności przez zeznania świadków S… S… i B… B… , według których wiarygodnej relacji, w dniu 27 maja 2011 r. S… S… – przechodząc obok domu powódki – została przez powódkę uderzona butami w rękę, a zadane ciosy spowodowały u niej urazy w postaci zasinienia i obrzęku ręki; a nadto choćby przez – znajdujące się w aktach sprawy - zgłoszenie o w/w incydencie na Policji. W przekonaniu Sądu, pozwana zatem wykazała, iż w postępowaniu sądowym w trakcie oględzin mówiła o zdarzeniach prawdziwych, mających odzwierciedlenie w rzeczywistości. Ponieważ przedstawione przez powódkę twierdzenia nie pokrywały się w znacznej mierze z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, Sąd nie dał im wiary, uznając iż wynikają one zapewne z wewnętrznych odczuć osoby, które pozostaje od wielu lat w konflikcie sąsiedzkim z pozwaną. Materiał dowodowy niniejszej sprawy nie zezwala na postawienie zarzutu, że pozwana wbrew swej wiedzy, wbrew znanym jej faktom, przedstawiła powódkę w negatywnym świetle, charakteryzując ją niekorzystnie. Tak więc z braku bezprawności działania pozwanej, powództwo nie może być uwzględnione. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku na zasadzie przywołanych w uzasadnieniu przepisów prawnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na wysokość zasądzonych od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania składają się: 1. koszty zastępstwa procesowego w wysokości: 600 zł (§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radę prawnego z urzędu ) oraz 360 zł (§ 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radę prawnego z urzędu) oraz 2. opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. --- STRONA 13 --- Sygn. akt I ACa 635/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2012 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Wojciech Kościołek Sędziowie: SSA Anna Kowacz-Braun SSA Jerzy Bess Protokolant: st.sekr.sądowy Beata Lech po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. w Krakowie na rozprawie sprawy z powództwa M… U… przeciwko T… S… o ochronę dóbr osobistych i zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 23 lutego 2012 r. sygn. akt I C 1513/11 1. oddala apelację; 2. zasądza od powódki na rzecz pozwanej kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) tytułem kosztów postępowania apelacyjnego; --- STRONA 14 --- Sygn. akt I ACa 635/12 Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 10 lipca 2012r. W ostatecznie sprecyzowanym żądaniu pozwu powódka M… U… wniosła o nakazanie pozwanej T… S… opublikowania na swój koszt na pierwszej stronie Gazety M… przeprosin o następującej treści: „T… S… przeprasza M… U. za rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o tym, że M… U. pobiła jej córkę S… S… oraz przeprasza za naruszenie dóbr osobistych poprzez pomówienie, które jest nieprawdą i nie ma odniesienia do rzeczywistości, a naraziło M… U. na utratę zaufania publicznego” ; zobowiązanie pozwanej do złożenia przeprosin w formie ustnej przed Sądem, które zostaną wciągnięte do protokołu rozprawy; podanie wyroku do publicznej wiadomości; zapłatę sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, ewentualnie na rzecz Domu Dziecka nr 1 w Krakowie przy ul. Krupniczej 38 oraz zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki kosztów sądowych według norm prawem przewidzianych. Na uzasadnienie swojego roszczenia powódka podała, iż pozwana T… S… w dniu 4 sierpnia 2011 r. podczas przewodu sądowego w sprawie o naruszenie posiadania sygn. akt I C … /10, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M., naruszyła jej dobra osobiste poprzez bezpodstawne oskarżenie jej o pobicie w dniu 27 maja 2011 r. 21-letniej córki pozwanej, czym poniżyła ją, naruszyła jej dobre imię oraz naraziła na utratę dobrego wizerunku w opinii publicznej. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana T… S… podniosła, że zarzut pobicia jej córki S… S… przez powódkę jest prawdziwy. Pozwana przyznała, że podczas oględzin sądowych w dniu 4 sierpnia 2011 r., --- STRONA 15 --- broniąc się przed atakami powódki i jej rodziny, oświadczyła, że o fakcie naruszenia przez nią nietykalności cielesnej jej córki dowiedzą się przełożeni. Pozwana zaprzeczyła, jakoby podejmowała działania w celu poniżenia czy też zniesławienia powódki oraz wskazała, że podłożem konfliktu pomiędzy stronami jest kwestia ustanowienia służebności drogi koniecznej. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012r. w sprawie sygn. akt I C 1513/11 Sąd Okręgowy w Krakowie Wydział I Cywilny oddalił powództwo i zasądził od powódki M… U… na rzecz pozwanej T… S… kwotę 977 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny, ustalony przez Sąd I instancji: Rodzina powódki M… U… od 2009r. pozostaje w konflikcie sąsiedzkim z rodziną pozwanej T… S… , którego zarzewiem stała się kwestia korzystania ze szlaku drożnego obok domu powódki. Rodzina pozwanej (i jeszcze kilka rodzin z sąsiedztwa) od wielu lat zwyczajowo korzysta z przejścia przez podwórko na działce w L… , należącej do M… U… , jednak od 2009r. powódka na różne sposoby stara się utrudnić korzystanie z tego przejścia, wyzywa pozwaną i jej rodzinę. Przed Sądem Rejonowym w M. prowadzone jest postępowanie sądowe o ustanowienie drogi koniecznej pod sygn. akt I Ns … /10 oraz postępowanie sądowe z powództwa m.in. pozwanej przeciwko M… U… i Z… N… o ochronę posiadania pod sygn. akt I C … /10. W sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej I Ns … /10, Sąd Rejonowy w M. postanowieniem z dnia 20 października 2010 roku udzielił zabezpieczenia na czas trwania postępowania poprzez nakazanie uczestnikom M... U… i Z… N… usunięcia szlabanu, nasypu gruzu oraz przenośnego ogrodzenia, usytuowanych na nieruchomości stanowiącej drogę oznaczoną jako działka nr (...). Powódka kwestionuje prawidłowość wydanego orzeczenia, wniosła od niego --- STRONA 16 --- zażalenie, toczy się postępowanie egzekucyjne o wykonanie tego postanowienia. W piątek 27 maja 2011 r., około godziny 19.00, S… S… wracając z pracy przechodziła koło domu powódki. Wówczas powódka wyszła naprzeciw niej i trzymając parę czarnych półbutów zaczęła uderzać nimi S… S… po prawej ręce, mówiąc „ty jesteś taka sama jak twoja matka”. Córka pozwanej krzyczała, żeby powódka przestała ją uderzać, bo to sprawia jej ból. Uderzenia zadane przez powódkę spowodowały u S… S… zasinienie i obrzęk. Świadkiem tego zdarzenia była matka powódki Z… U… , która wyszła z domu zaraz za swoją córką. W trakcie zajścia Z… U… otoczyła wraz z powódką S… S… i krzyczała do niej, że „kradnie im budowę”. W pobliżu miejsca zdarzenia przypadkowo znalazła się B… B… , która słysząc krzyki i szczekanie psa zatrzymała się koło domu W… B… (wujka powódki) w odległości kilku metrów od domu powódki, a następnie podeszła do miejsca zdarzenia zauważając, że córka pozwanej była bardzo zdenerwowana, płakała i jąkała się. Wówczas B… B… poradziła poszkodowanej, aby poszły razem do domu. Zaraz po zajściu S… S… powiadomiła telefonicznie – jeszcze znajdując się przed domu powódki - Komisariat Policji w D., zgłaszając, że została zaatakowana na drodze prowadzącej do jej domu przez sąsiadki, z których jedna uderzała ją butami. Po powrocie do domu S... S… opowiedziała rodzicom i bratu o zajściu z udziałem powódki, pokazała zaczerwienioną rękę i rozpłakała się. Wówczas pozwana zadzwoniła na Policję. W poniedziałek po zajściu pozwana udała się na Komisariat Policji w W. i została na okoliczność pobicia jej córki przesłuchana przez tamtejszego dzielnicowego. S… S… po zdarzeniu nie była – pomimo nalegań matki - na obdukcji lekarskiej, a także na Policji, tłumacząc to zdenerwowaniem i niechęcią do eskalowania nieporozumień z powódką, która była kiedyś jej nauczycielką w szkole w M… . Pozwana nie rozpowszechniała publicznie informacji o fakcie pobicia jej córki przez powódkę, nie chcąc narażać jej na jakiekolwiek kłopoty w pracy. --- STRONA 17 --- W dniu 4 sierpnia 2011 r. Sąd Rejonowy w M. – w postępowaniu sądowym w sprawie o ochronę posiadania z powództwa m.in. T… S… przeciwko M… U… i Z… N… , prowadzonej pod sygn. akt I C … /10 - dokonał z udziałem biegłego oględzin należącej do powódki działki nr (…) w L… – w posiedzeniu Sądu uczestniczyło wówczas 16 osób, w tym strony postępowania, m.in. M… U… , Z… N… , Z… U… i T… S… . W trakcie w/w oględzin w dniu 4 sierpnia 2011 r. T… S… oświadczyła, że 27 maja 2011 r. M… U… uderzyła jej córkę S… butem, co zostało zgłoszone na policję. Z… N… oświadczyła zaś, że jej córka D... widziała, że T… S… i B… B… wyrzuciły na sporny szlak duże kamienie. Natomiast zarówno przed, jak i po posiedzeniu Sądu pozwana nie rozpowszechniała informacji, jakoby jej córka została pobita przez powódkę M… U… . M… U… jest pedagogiem i dziennikarzem, od 2004 r. pracuje w Zespole Szkół Techniczno - Ekonomicznych w M… , gdzie jest również nauczycielem wychowania fizycznego. Siostra powódki Z… N… ma trójkę dzieci: D… , J… i G… (która w momencie zajścia miała miesiąc). D… N… i J… N… są członkami Reprezentacyjnego Folklorystycznego Zespołu Miast i Gminy M… Zespołu Pieśni i Tańca „Z… ” i uczestniczą w pełnowymiarowym czasie pracy Zespołu, wyznaczonym dla poszczególnych grup - zajęcia odbywają się 2 razy w tygodniu, w poniedziałki i piątki (J… N… odbywa zajęcia od godz. 16.00 do 19.00, zaś D… N… odbywa zajęcia od godz. 19.00 do 22.00); na zajęcia wozi je matka Z… N… . Obok swojego domu powódka wybudowała ośrodek rehabilitacyjno – leczniczy, który planuje otworzyć za pół roku. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy uznał żądanie pozwu za nieuzasadnione. Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 24 § 1 k.c. stanowi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła --- STRONA 18 --- czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie cywilnym (art. 445 § 3 k.c.) może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego. Przepis art. 24 § 1 k.c. rozkłada ciężar dowodu w ten sposób, że na powoda nakłada obowiązek udowodnienia, że pozwany naruszył jego dobra osobiste. Przepis formułuje również domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Na pozwanym zatem ciąży obowiązek udowodnienia, że jego działanie naruszające dobra osobiste powoda nie było bezprawne. Brak bezprawności wynikać może przede wszystkim ze zgody podmiotu prawa osobistego, z działania w ramach porządku prawnego, ze szczególnych przepisów prawnych, z wykonywania prawa podmiotowego, z konieczności ochrony innego wyżej postawionego dobra oraz ogólnej klauzuli zasad współżycia społecznego (por. orz. SN z dnia 19.10.1989r., II CR 419/89, OSP 199, z. 11 – 12, poz. 377, LEX nr 8996). Koniecznym elementem wyłączenia bezprawności działania naruszającego dobro osobiste jest również prawdziwość twierdzeń co do faktów (por. wyrok SN z 19 stycznia 2000 r., II CKN 670/98, LEX nr 51058). Odnosząc powyższe rozważania prawne na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy stwierdził, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych powódki przez pozwaną, gdyż z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie nie wynika, aby działanie pozwanej można było uznać za bezprawne. Co prawda, oświadczenie, złożone przez nią w trakcie oględzin w dniu 4 sierpnia 2011 r., dokonanych przez Sąd Rejonowy w M. w ramach postępowania o ochronę posiadania prowadzonego pod sygn. akt I C … /10, niewątpliwie zawierało negatywną ocenę zachowania powódki, bo zarzucało jej pobicie w dniu 27 maja 2011r. córki pozwanej, S… S… , jednakże zdaniem Sądu I instancji nie można zarzucić pozwanej nieprawdziwości tego oświadczenia, niedorzeczności, chęci celowego poniżenia powódki, przedstawienia jej przed Sądem w złym świetle. Sąd Okręgowy argumentował, że twierdzenie pozwanej o opisanym incydencie z udziałem powódki w dniu 27 maja 2011 r. sprowadziło się jedynie do --- STRONA 19 --- przytoczenia suchego faktu, było rzeczowe, nie zawierało określeń obraźliwych ani wykraczających poza cel, jaki wypowiedź realizuje. Zebrane w sprawie dowody przeczą zaś, jakoby pozwana rozpowszechniała publicznie (tj. poza posiedzeniem sądu z dnia 4 sierpnia 2011 r.) jakiekolwiek informacje o fakcie pobicia jej córki przez powódkę, co miałoby narażać tę ostatnią na utratę zaufania potrzebnego w szczególności do wykonywania zawodu nauczyciela, co świadczy o tym, że nie było zamiarem pozwanej naruszenie czci powódki. Sąd I instancji podkreślił, że brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, aby treść wypowiedzi pozwanej, dotycząca zachowania powódki w stosunku do S… S… (córki pozwanej) była nieprawdziwa, pozwana zatem wykazała, iż w postępowaniu sądowym w trakcie oględzin mówiła o zdarzeniach prawdziwych, mających odzwierciedlenie w rzeczywistości. W konsekwencji uznał Sąd I instancji, że z braku bezprawności działania pozwanej, powództwo nie może być uwzględnione. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Na wysokość zasądzonych od powódki na rzecz pozwanej kosztów postępowania składały się koszty zastępstwa procesowego w wysokości 600 zł (§ 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radę prawnego z urzędu) i 360 zł (§ 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radę prawnego z urzędu) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Wydane orzeczenie w całości zaskarżyła powódka, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 23 i 24 k.c. i uznanie, że zachowanie pozwanej nie godzi w dobro osobiste powódki, jakim jest jej dobre imię oraz wizerunek, a także uznanie, iż zachowanie pozwanej nie nosi znamion bezprawności, a także sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią --- STRONA 20 --- zebranego w sprawie materiału dowodowego na skutek naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 233 § 1 k.p.c., gdyż Sąd I instancji dokonując oceny przeprowadzonych dowodów nie dokonał kompleksowej i racjonalnej analizy okoliczności przytoczonych w pozwie oraz w zeznaniach świadków, a także wyjaśnień stron. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa, względnie przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania sądowego za obie instancje, według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powódki zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jest bezzasadna. W wywiedzionej apelacji skarżąca zarzuciła zarówno naruszenie przez Sąd orzekający przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego. W sytuacji, w której skarżąca podważa zasadność zaskarżonego orzeczenia, powołując się zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów procedury, w pierwszej kolejności wymaga rozważenia zarzut naruszenia przepisów procesowych, bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego może być właściwie oceniony na tle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Zasadnicze zarzuty apelacji związane są z kwestionowaniem poczynionych przez sąd I instancji ustaleń faktycznych i poprzedzającej je oceny mocy oraz wiarygodności przeprowadzonych w sprawie dowodów. Zdaniem Sądu odwoławczego brak jest uzasadnienia dla podniesionego przez skarżącą zarzutu dokonania błędnych ustaleń podstawy faktycznej. Ustalony przez Sąd Okręgowy stan faktyczny Sąd Apelacyjny przyjął za własny, --- STRONA 21 --- bowiem wyprowadzony on został z dowodów, których ocena odpowiada wszelkim wskazaniom z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy uwzględnił wszystkie przeprowadzone w toku postępowania dowody, wyciągnął z nich wnioski logicznie poprawne i odpowiadające aktualnym poglądom na sądowe stosowanie prawa. O wnikliwości i poprawności tych wniosków świadczą pisemne motywy zaskarżonego uzasadnienia, w których przedstawione zostały wszystkie fakty stanowiące podstawę wydanego wyroku, a także omówione zostały dowody ze wskazaniem, którym Sąd I instancji dał wiarę, a którym odmówił takiego waloru. Przeciwko tej ocenie nie zostały podniesione argumenty, które by mogły tę ocenę podważyć. W kontekście podstawy apelacji – zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaznaczenia wymaga, że nie zachodzi taka sprzeczność, gdy sąd poczynił ustalenia sprzecznie z materiałem dowodowym, odrzuconym jako niewiarygodnym. Nie można zatem sądowi czynić zarzutów, gdy sąd dokonał ustaleń faktycznych, opierając się na niektórych dowodach, tj. tych, którym dał wiarę, jeżeli należycie umotywował swoje stanowisko. Aby można mówić o naruszeniu art. 233 § 1 k.p.c. należy wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjęta przez Sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów. Podkreślić bowiem należy, iż tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie Sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo - skutkowych, przeprowadzona przez Sąd ocena dowodów może być skutecznie podważona (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 27 września 2002 r., sygn. II CKN 817/00). W niniejszej zaś sprawie powyższe okoliczności nie zaistniały. Trafnie odmówił Sąd I instancji wiarygodności zeznaniom pozwanej i jej siostry Z… N… , jakoby ta ostatnia w dniu zdarzenia ok. godziny 14.00 wraz z trójką dzieci udała się do miejsca pracy powódki, celem odebrania jej z pracy, jak --- STRONA 22 --- również wspólnego udania się na zakupy dla całej rodziny, co spowodowało, że wróciły do domu obie dopiero po godzinie 20.00. Wersja przedstawiona przez pozwaną jest bowiem pełna wewnętrznych sprzeczności i niejasności. Świadek zeznała, że „zabrałyśmy moje miesięczne dziecko z domu i dwoje dzieci w wieku 11 i 15 lat i pojechałyśmy do M… ”, by chwilę później podać, że z domu wyjechała sama z dzieckiem, gdyż siostra pracuje w M… (k. 30). Dalej świadek podała, że w czasie, gdy dzieci były na zajęciach, ona była „u siostry w szkole”, co budzi wątpliwości, skoro dzieci Z… N… uczestniczą w zajęciach zespołu folklorystycznego w godzinach późno popołudniowych, odpowiednio od 16.00 do 19.00 (J… N… ) i od 19.00 do 22.00 (D… N… ) (k.40). Prawidłowo Sąd Okręgowy uznał, że zupełnie niewiarygodnie brzmią twierdzenia świadka o wielogodzinnej wyprawie do M… z miesięcznym niemowlęciem, z którym Z… N… nie tylko miała odwiedzić siostrę w szkole, ale także sporządzić zakupy dla całej rodziny, jeśli zważyć na wiek dziecka i na niedogodności, na jakie świadek musiałaby narazić niemowlę w związku z tak długim opuszczeniem miejsca zamieszkania. W ocenie Sądu Apelacyjnego zeznania świadek Z… N… i zeznania powódki co do przebiegu wydarzeń z dnia 27 maja 2011r. nie wytrzymują krytyki w odniesieniu do spójnych, rzeczowych i zgodnych nawet w detalach (uderzenia czarnymi półbutami, pokrzywdzona niosła w jednorazowej siatce arbuza) zeznaniach bezpośrednich uczestników zdarzenia S… S… i B… B… . Także pozostałe zarzuty powódki nie mogły świadczyć o błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jakkolwiek zgodzić należy się ze skarżącą, że „wyrok w sprawie popełnienia przestępstwa może wydać jedynie Sąd po przeprowadzeniu rozprawy karnej”, nie oznacza to jednak, że Sąd w postępowaniu cywilnym pozbawiony jest możliwości dokonywania ustaleń co do zdarzeń, istotnych dla rozstrzygnięcia, a które mogłyby być również przedmiotem postępowania karnego. Nie zauważa skarżąca, że w niniejszej sprawie nie doszło do przesądzenia jej odpowiedzialności prawnokarnej, Sąd I instancji nie przypisał powódce popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary, nie wypowiadał się w kwestii jego kwalifikacji prawnej, nie badał też --- STRONA 23 --- kwestii winy skarżącej, ograniczając się do ustalenia pewnego faktu, elementu rzeczywistości. W tej sytuacji chybiony jest pogląd, że skoro w sprawie rzekomego pobicia córki pozwanej nie został wniesiony akt oskarżenia, jak również powódka nie była słuchana w charakterze osoby podejrzanej, to zdarzenie takie nie miało miejsca. Podkreślenia przy tym wymaga, że złożenie zawiadomienia o przestępstwie jest uprawnieniem pokrzywdzonego, który – tak jak w niniejszej sprawie- z różnych względów może nie być zainteresowanym angażowaniem w konflikt organów ścigania. Także okoliczność, że organy ściągania z urzędu po zawiadomieniu telefonicznym o zdarzeniu nie wszczęły dochodzenia, wbrew odmiennej ocenie powódki nie może prowadzić do wniosku, że nie wystąpiły wystarczające podstawy do ustalenia faktu zajścia z udziałem powódki, skoro z uwagi na wagę czynu działanie z urzędu było w tym wypadku nieuzasadnione, a zaangażowanie policji mogłoby nastąpić jedynie na żądanie pokrzywdzonego (art. 217 § 3 k.k. ew. art. 157 § 4 k.k. w zw. z art. 488 § 1 k.p.k.). Wbrew stanowisku skarżącej, trafnie uznał Sąd Okręgowy, że zarzut postawiony powódce przez pozwaną dokonany został niepublicznie. Słowa pozwanej wypowiedziane zostały bowiem podczas posiedzenia sądowego, skierowane do ograniczonego kręgu osób (uczestników tego postępowania i ich pełnomocników), a sama powódka przyznała, że pozwana nie wypowiadała się na temat pobicia jej córki w innych okolicznościach. Skoro nie zostało przez powódkę wykazane, by z treścią zarzutów zapoznał się szerszy krąg osób, brak jest podstaw do przyjęcia, by pozwana zarzuty pod adresem powódki rozgłaszała publicznie. Przechodząc do podstawy naruszenia prawa materialnego, za chybiony uznać należy zarzut naruszenia art. 24 k.c. Cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie --- STRONA 24 --- niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. W konkretnej sprawie pozwana zarzuciła powódce, że uderzyła jej córkę S… S… butem w rękę, co przy uwzględnieniu, że powódka jest z zawodu pedagogiem, podważa jej dobre imię i może narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania działalności zawodowej. Zwrócić jednak należy uwagę, że nie każdy zarzut tego rodzaju jest działaniem bezprawnym, uzasadniającym żądanie ochrony na podstawie art. 24 k.c. Z art. 24 § 1 k.c. wynika jednoznacznie, iż ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym. Przesłanka bezprawności działania jest przesłanką konieczną do udzielenia ochrony o charakterze niemajątkowym, przewidzianej w powołanym przepisie. Wskazać w tym miejscu należy, iż na temat bezprawności działania Sąd Najwyższy wypowiedział się w orzeczeniu z 19 października 1989 r., II CR 419/89, Lexpolonica nr 296329 (OSP 11-12/90, poz. 377), wyjaśniając, że za bezprawne uważa się każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je, oraz że „do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na ogół zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, 2) wykonywanie prawa podmiotowego, 3) zgodę pokrzywdzonego (ale z zastrzeżeniem uchylenia jej skuteczności w niektórych przypadkach) oraz 4) działanie w obronie uzasadnionego interesu”. Według obowiązującego prawa karnego (art. 213 §1 k.k.) nie ma przestępstwa zniesławienia, jeżeli zarzut był uczyniony niepublicznie i był prawdziwy. Przyjąć zatem należy, że jeżeli zarzut był obiektywnie prawdziwy, a został postawiony niepublicznie, to nie ma bezprawności działania i tym samym upadają przesłanki do żądania ochrony przewidzianej w art. 24 k.c., jak trafnie przyjął Sąd I instancji. Skoro bowiem treść zarzutu stawianego powódce znana była jedynie uczestnikom postępowania sądowego, to zasadnym jest wniosek, że --- STRONA 25 --- pozwana nie zmierzała do poniżenia powódki w oczach osób trzecich, lecz do zwrócenia jej uwagi na naganność tego zachowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że w okolicznościach sprawy naruszenie dóbr osobistych należy oceniać w świetle zasad współżycia społecznego. Nikt zaś nie może wymagać uszanowania jego dóbr osobistych w stopniu większym, niż sam dba o tego rodzaju dobra innych osób, gdyż postępuje sprzecznie z zasadami współżycia społecznego. Jak wynika z ustaleń faktycznych, powódka nie tylko naruszyła nietykalność cielesną S… S… , ale również od wielu lat z uwagi na utrzymujący się konflikt na gruncie korzystania ze szklaku drożnego ubliża pozwanej i jej rodzinie. Zastosowanie sankcji cywilnoprawnej wobec pozwanej oznaczałoby w tej sytuacji naruszenie art. 5 k.c., który pozwala na oddalenie powództwa w sytuacji, gdy jego uwzględnienie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Z uwagi na powyższe, wobec braku podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w kierunku postulowanym przez skarżącą, orzeczono jak w pkt 1 sentencji na mocy art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono jak w pkt 2 sentencji na mocy art. 98 § 1 k.p.c., zasądzając od powódki jako przegrywającej sprawę na rzecz pozwanej zwrot kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony pozwanej, w wysokości ustalonej stosownie do §6 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.(Dz.U. Nr 163, poz.1349).