§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
Orzecznictwo

Wyrok I C 1512/11 H/YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSIGEJ Dnia 20 listopada 2012 r. Sqd Okrggowy we Wroc

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- J‘ 7\ Sygn. akt I C 1512/11 H/YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSIGEJ Dnia 20 listopada 2012 r. Sqd Okrggowy we Wroclawiu Wydziall Cywilny w skladziez Przewodniczqcyz SSO Aneta Fialkowska — Sobczyk Protokolant: Robert Purchalak po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2012 r. we Wroclawiu sprawy z powédztwa L. P. przeciwko Skarbowi Pafistwa — (...)w S., (...}we W., [...] we W.i (...)w W 0 zap}atz; oddala p0wc_’>dztw0; nie obciqia powoda kosztami procesu za I instancjtg. --- STRONA 2 --- Sygn.' akt I C 1512/11 UZASADNIENIE W pozwie z dnia 16 Iutego 2011 r. Powéd L. P. wniésl 0 zasedzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa  (...)w S., (...) we W., (...)we W.oraz (...)w W.kwoty 350 000 zl z ustawowymi odsetkami od dnia doreczenia pozwanernu odpisu pozwu, tytuiem zadoééuczynienia za doznane ze strony wskazanyeh w pozwie jednostek penitencjarnych krzywde, w zwiqzku z naruszeniern jego dobr osobistych poprzez przetrzymywanie w warunkach bytowych celi urqgajgcych godnosci wieinia i czlowieka. W uzasadnieniu iqdania powod L. P. podniésl, ii we wskazanych po stronie pozwanej placowkach penitencjarnych przebywal: w20o4 r.—w(...)wS.; ‘ w 2005 r.  w (...) we W.; w 2005 — 2006 1'. w (...) w S.; w 2006  2009 — w (...) we W. w 2010 — w (...) we W. » w 2010 — w (...) w W.. Przy czym powod wskazal, fie przewidywany koniec odbywania przez niego kary pozbawienia wolnosci przypada na rok 2013. Zdaniem powoda strona pozwana, umieszczajagc powoda we wskazanych jednostkaeh penitencjarnych w celaeh, ktorych powierzchnia na jednego skazanego byla mniejsza nii 3 I112, naruszyta prawo powoda do humanitarnego traktowania. W ocenie powoda pozwany ponosi odpowiedzialnoéé za nadmierne przeludnienie w celach mieszkalnych wskazanych w pozwie jednostek, ktore to przeludnienie wywoluje szereg innych negatywnych skutkow w postaci, breku miejsca w celach, na zajeciach dodatkowych, w taini  pod prysznicami, ktére to okolicznoéci stanowig irodio wielu konfiiktow miedzy osadzonymi i narastajqcej wsrod nich agresji. Powod zarzuci}, ie strona pozwana wielokrotnie naraéala skazanych na utrate Zycia i zdrowia, dostarczajqc posilki niezgodne z zasadami prawid}owego Zywienia, deficytowe pod wzgledem witamin, 0 nieprawidlowej ternperaturze. Niebezpieczne jest takie osadzanie wiefiniow zdrowych w jednej celi z wieiniami cholymi na choroby wirusowe typo zapalenie wqtroby typo C, strzyienie osadzonych tymi samymi przyrzqdami (noiyczki, maszynka do golenia), przy braku zgody na uiywanie wlasnych przyborow. Powod wskaza} na brak zapewnienia mu przez strone pozwang optymalnej opieki zdrowotnej. Nadto, powéd zarzucil stronie pozwanej, ii w trakcie jego pobytu w w/w placowkach penitencjarnych nie zapewnfla mu podstawowego sprzetu kwaterunkowego oraz warunkéw sanitarnych, gwarantujqcyeh intymne zalatwianie potrzeb fizjologicznych i prawidlowe utrzymanie higieny osobistej, nie zapewniia prawidlowego oéwietlenia, ani teé ogrzania cel przez co naruszone zostalo prawo powoda do poszanowania godnosci ludzkiej. Powéd zarzucil, ie w eelach mieszkalnyeh jest stara, popruta, zawilgocona i niedoprana posciel i reczniki, brakuje bieiqcej wody i moiliwosci urnycia sie, utrudnione sq warunki snu i odpoczynku, na scianach wystepuje grzyb, brakuje prawidiowej wentylacji, a okna sq nieszezelne, co powoduje, Ze zimq w celi jest zimno, a przy 20 stopniowym mrozie na zewnqtrz — w celi pojawiajq sie sople.. W podsumowaniu powod podal, fie naruszenie przez wskazane (...)i (...] norm wyznaczonych przez Trybunal Praw Czlowieka, dotyczqcych humanitarnego traktowania wieéniow, przez co powéd zostal naraiony na utrate iycia i zdrowia. W odniesieniu do odsetek ustawowych, powéd  podkreélajqc waloryzujqca, funkcje tego éwiadczenia, wskazal, ii ieda ich od obj etej éedaniem pozwu sumy, liczqc od dnia doreczenia pozwu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na pozew strona pozwana — Skarb Pafistwa  reprezentowana przez (...) wniosla 0 oddalenie powédztwa. Strona pozwana zarzucila, 2e powéd jest wielokrotnym recydywistq, 21 jego iqdanie nie jest skonkretyzowane w odniesieniu do roszczefi i zarzutéw kierowanych pod adresem wyliczonych w pozwie placowek penitencjarnych. Strona pozwana podniosla takie zarzut przedawnienia roszczenia powoda za okres jego pobytuz w (...) w S., tj. 0d 15 czerwca 2004 r. do 10 listopada 2004 r., w (...)we W.od 28 lutego 2005 r. do 14 listopada 2005 r., w (...)w Sod 14 listopada 2005 r. do 10 maja 2006 r. oraz w (...) we W.od dnia 10 maja 2006 r. do 13 sierpnia 2009 r. Pozwany zarzuei} takie, fie powod nie wykaza}, it jego dobra osobiste zostaty rzeczywiécie naruszone wskutek bezprawnego i zawinionego dzialania funkcjonariuszy publicznych, a takie nie udowodni}, a nawet nie uprawdopodobnil przesianek iedanego zadoséuczynienia. W odniesieniu do pobytu powoda w (...)w W., w 1<torym powod przebywa od dnia 24 Iistopada 2010 r. do chwili obecnej, strona pozwana wskazada, ie nie jest prawdq, aby powéd by} osadzony W celach, W ktorych powierzchni mieszkalna na jednego osadzonego jest mniejsza nit 3 m 2. Zdaniem strony pozwanej, cele w w/w (...)sq naleiycie wyposaione, znajduje sie w nich zabudowana murowana éciankq i zamykana na drzwi ubikacja. Cele --- STRONA 3 --- posiadaja kratki wentylacyjne. Posilki przygotowywane sq w nowoczesnym, niedawno wybudowanym kornpleksie kuchennyrn i zawsze so dopuszczane do spoiycia przez pracownikow sluiby zdrowia. (...) zatrudnia kilku lekarzy roinych specjalnosci, posiada gabinety zabiegowe i Iaboratorium. Osadzeni maja zapewniona nalezyta opieke medyczna. Powod uczestniczy w zajeciach sportowych na sali gimnastycznej lub na boiskach, bierze udzial w konkursach, kursach doksztalcajacych, moie korzystaé z biblioteki, braé udziai w spotkaniach religijnych i I1fliJOZ6fiStW8Cl'l. Strona pozwana wskszala, fie (...) w miare posiadanych moiliwosci i zainteresowania przedsiebiorcow zewnetrznych, kieruje skazanych do zatrudnienia. Strona pozwana wskazala, ie powéd w (...) we W. przebywal krotko, od dnia 5 maja 2010 1'. do dnia 24 listopada 2010 1?. i po zakoflczeniu czynnosci procesowych dotyczacych ostatnich z popelnionych przez powoda przestepstw, przewieziono go do (...)w W.. Nie jest takie prawdq, aby w (...) we W. powéd przebywal w celach przeludnionych. Powéd po przyjeciu zostal poddzmy szezegolowym badaniom lekarskim, z ktorych wynikalo, fie powod w pI‘Z6SZlO§Ci nie dba} o zdrowie, palii papierosy, (...), tatuowal sie, a nadto wskazal, ii na wolnoéci chorowal na (...). W (...) we W., powéd wielokrotnie przyjmowany by} przez lekarzy, otrzymai stosowna diete i leki. Powod przebywal w (...}we W. w Iatach 2006 — 2009. W tamtym okresie powéd ukoficzyl liceum, uczestniczyl w kursach i bral udzial w konkursach i innych zajeciach, jednak glowna przyczynq pobytu powoda w w/w placowee penitenejarnej bylo skierowanie go na istniejacy w tym (...) oddzial terapeutyczny dla osob (...) oraz nauka w szkole. Strona pozwana wskazala przy tym, Ze powod 0d 16 roku Zycia zaiywal doustnie i doiylnie roinego rodzaju (...). Znalazl sie takie pod dobra opieka medycznq, bowiem na terenie (...) we W. znajduje sie szpital wiezienny. Przy czym powéd by} kilkadziesiat razy przyjmowany przez lekarzy jednak wieiokrotnie odmawial przyjmowania zalecanej terapii, podania sis; stosownym badaniom lub gastroskopii. W oeenie strony pozwanej warunld, w jakich powod przebywal po powrocie z zajeé w miejscowej szkole odpowiadaly obowiazujacym standardom zarowno pod wzgledem wyposaienia eel jak i stanu sanitarnego. Moglo sie jedynie zdarzyé, do listopada 2009 r., ie w celi powoda osadzono dodatkowo jednego skazanego, co oznaczalo, 2e wowczas na jednaosobe w celi przypadaio 2,72 m 2 Pozwany wskazal przy tym, ii niedobor ten by} znikomy zwlaszcza w kontekseie obowiazujacego wowczas przepisu art. 248 l{.l<.w., zgodnie z ktorym (...) uprawniony hyl do osadzenia w celach sl<aza11ych, w ktorych na jedna osobe przypadalo mniej aniieli 3 m 2 lecz nie mniej nit 21:1 2, zas Sad Penitenejarny nigdy nie uchylil takiej decyzji dyrektora placowki w trybie art. 7 l<.k.w. Strona pozwana wskazala jednak, ie powod nie skariyl sie wowczas na warunki w celi. Powolujac sie na orzecznictwo Sadu Najwyészego oraz Sadu Apelacyjnego we Wroelawiu, strona pozwana zarzucila, fie kierowane pod jej adresern roszczenia sq bezpodstawne i nieuzasadnione, a ieh wygorowany stopiefi swiadezy o fiskalnym charakterze niniejszego powodztwa. Sqo‘ ustaiif nastepujqcy stan faktyczny: W okresie od 15 czerwea 2004 r. do 10 listopada 2004 r., powod L. P. odbywal w (...) w S. kart; pozbawienia wolnosci za przestepstwa przeciwko mieniu (278 §1' k.k.), przeciwko obowiazkowi pelnienia siuiby wojskowej (art. 338 §2 k.k.) oraz przestepstwo stypizowane w art. 48 ustawy o przeciwdzialaniu narkornani. W (...) we W.L. P. przebywal od 28 lutego 2005 1'. do 14 listopada 2005 1'., w zwiazku z popelnieniem przez niego kolejnych przestepstw. W okresie od 14 listopada 2005 r.‘ do 10 maja 2006 r. powod odbywal kolejne kary pozbawienia wolnosci za popelnienie przestepstw kradzieiy i wiamania, przebywajac w (...) w 5.. Powéd ponownie przebywal w (...) we W. od dnia 10 maja 2006 1". do 13 sierpnia 2009 r., w ktérym to dniu wyszed} na wolnoéé. (dowéd: akta osobowe powoda L. P.); W dniu 5 maja 2010 1?. L. P. zostal ponownie aresztowany i skazany z kilku wyrokow sadow karnych za czyny przeciwko mieniu (art. 278 k.k., art. 279 k.k. i art. 280 k.k.). W (...) we W. powod przebywal do 24 listopada 2010 1‘. Od tego dnia do chwili obecnej L. P. przebywa w (...)W.. [d0wod: akta osobowe powoda L. P.); l Odbywajac kare pozbawienia wolnoéci w okresie od dnia 10 maja 2006 r. do 13 sierpnia 2009 r. w (...) we W., powod przebywa} w celach przeludnionych. Przeludnienie cel stanowilo irédlo konfliktéw pomiedzy wieiniami, wzmagalo poczucie ogolnego dyskomfortu zwiazanego z karq pozbawienia wolnoéci. [okoficznoéé bezsporna, a nadto przesluchanie powoda L. P., k. 670  671); _ Przeludnienie cel wystepowaio takie w innych jednostkach penitencjarnych na terenie D.. (fakt notoryjny); W (...) w W. cele sag 5 osobowe. Ich powierzchnia, nie 1icz'ac kacika sanitarnego, w kaidym przypadku przekraoza 15 m2. Cele wyposaione sq w sprzet kwaterunkowy zgodnie z obowiazujacymi przepisami. Z utrzymanie czystosci w celach odpowiedzialni sq sarni osadzeni w nich wieiniowie. W tym celu wiefiniow wyposaia sie niezbedne srodkiwzzystoéci. Cele sa systematycznie wizytowane. Uszkodzony sprzet kwaterunkowy jest wymieniany. Cele retnontowane ' sq zgodnie z p1'zy]'etym grafikiem. W przypadkach naglych rernonty wykonywane sea; poza przyjetym wczesniej grafikiem. Warunki panojaoe 2 --- STRONA 4 --- w (...) w W. dla wszystkich sq zbliéone. Warunki te kontrolowane sq przez Wydzia} Penitencj arny Sqdu Okregowego we Wroc}awiu, jak rowniei przez SANEPID. ( dowod: przeshlchanie za strong pozwanq ~ Dyrektora (...) w W.— R. K. funkcjonariusza Sluiby Wieziennej, k. 678); Przebywajqc w (...) w W., skariqcy sie na (...) powod L. P., objety by} opiekq lekarskq. Zlecono mu stosowane badania, zastosowano leczenie i diete lekkostrawnq. Pomimo to, powod utrudnia} diagnostyke, nie stosujqc sie do zalecefi. Lamiqc zasady diety — przybra} na wadze 10 kg. W trakcie pobytu w (...) w W. powéd korzysta} takie z pomocy chirurgicznej w szpitalu wolnosciowym w B., w zwiqzku z doznanym urazem. ' (dowéd: zeznania swiadka N. S. (1) k. 668  669); Powod kierowa} do administracji skargi na warunki panujqce w celi. Jego skargi dotyczyiy takie leczenia. Wszystkie skargi zosta}y uznane za bezzasadne. . ( dowéd: przesiuchanie za strone pozwanq  Dyrektora (...) w W.— R. K. funkcjonariusza S}u2by Wieziennej, k. 678); Urodzony w (...) r. powod L. P. jest wielokrotnym recydywistq. Bedqc na wolnoéci nie przejawia} motywacji do nauki. Nie dbal 0 swoje zdrowie, pali} papierosy, zaiywa} (...), nie leczyl sie, nie pracowa}. W trakeie pobytu w (...) powod poddany zosta} leczeniu odwykowemu, nie by} karany, w relacjach z przelofionymi zgodny, regulaminowy, nie karany dyscyplinarnie. W maju 2009 r. w [...)we W. powod ukoficzy} Liceum Ogolnoksztalcqce i przystqpi} do egzaminu maturalnego. (dowdd: akta osobowe L. P.). Sqd zwaiyf, co nastepuje: Powodztwo naIeia}o oddalié. ‘ Zqdane przez powoda L. P. od Skarbu Pafistwa zadoééuczynienie w kwocie 350 000 z} miaio stanowié rekompensate za krzywde w zwiqzku z naruszeniem przez wskazane jednostki penitencjarne dobr osobistych powoda w postaci godnosci ludzkiej i prawa do poszanowania jego zdrowia (trudne warunki bytowe i nieprawid}owa opiekq medyczna). Podstawq faktyeznq fzqdania zasqdzenia od Skarbu Pafistwa zadoséuczynienia, wskazywanq przez powoda bylo przede wszystkirn przeludnienie eel mieszkalnych (...) i (...) we W. i zwiqzane z tym naruszenie przez strone pozwanq przepisow prawa wyznaczajqcych norme powierzchni minimalnej celi mieszkalnej, przypadajqcq na jednego osadzonego (3 H12). Dodatkowo, powod wskaza} jako podstawe faktycznq swoich roszczefi: brak swobody poruszania sie po celach i w laini wywoiujqcy konfiikty pomiedzy wieéniami i agrefjfi, Zniszezenie i zdewastowanie cel i sprzetu kwaterunkowego, brak odpowiedniej wentylacji, brak intymnosci i warunkow do utrzyrnania higieny osobistej, brak odpowiedniego wyposaienia kwaterunkowego, brak wlasciwego oswietlenia eel oraz ich niedogrzanie. Podstawe prawnq iqdania zg}0sz0nego przez powoda stanowil zatern przepis art. 23 k.c. w zw. z art. 24 l<.c. w zw. z art. 448 k.c., zas niezapewnienie mu odpowiednich, wymaganych przepisami, warunkow bytowych powod upatrywa} przede wszystkirn w nadrniernym przeludnieniu wskazanycli jednostek penitencjarnych i wynikajqcych z tego konsekwencjach opisanych bliiej w pozwie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste cz}owieka, jak w szczegolnosci zdrowie, wolnosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego niezaleinie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Przepis art. 24 k.c. okresla z kolei srodki ochrony dobr osobistych, wskazujqc fie ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroione cudzym dzia}aniem, moile iqdaé zaniechania tego dzialania, chyba fie nie jest 0110 bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moie on takie iqdaé, aieby osoba, ktéra dopuéciia sie naruszenia, dopelnila czynnosci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, w szczegolnosci aieby z}oay}a oswiadczenie odpowiedniej treéci i w odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych w kodeksie moie on réwniei iqdaé zadoséuczynienia pienieinego lub zaplaty odpowiedniej sumy pienieinej na wskazany eel spo}eczny. W zakresie iqdania zadoééuczynienia z tytu}u naruszenia dobr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsy}a Wiec do przepisow 0 czynach niedozwolonych, w szczegolnosei do art. 448 1<.c., w myél ktorego w razie naruszenia dobra osobistego sqd moie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, min. odpowiedniq some tytu}em zadoééuczynienia pienieinego za doznanq krzywde. W zwiqzku z tym, ie powod nie precyzowa} jakiej szkody, bqdi jakiej krzywdy doqna} ze strony wskazanyeh w pozwie (...), a jego roszczenia finansowe skierowane zostalo generalnie — w stosunku do wszystkich placowek penitencjarnych, w sprawie konieczne bylo ustalenie, czy d0sz}0 do naruszenia dobr osobistych powoda i czy dzialanie pozwanego bylo bezprawne, a na dalszym etapie ustalenie, czy pozwany ponosi wine za naruszenie dobr osobistych powoda, ktora to wina warunkuje skuteczne dochodzenie roszezefi 0 charakterze majqtkowym, w oparciu 0 art. 448 k.c. Na powoclzie spoczywa} przy tym cieiar udowodnienia, fie pozwany rzeczywiscie naruszy} jego dobra osobiste oraz is dzialania pozwanego mia}y charakter zawiniony, natomiast na pozwanym ciqiy} dowod braku bezprawnosci dzialafi powodujqcych naruszenie dobr osobistych powoda. W pierwszej kolejnosei uwzglednié jednak 3 --- STRONA 5 --- nalezaio podniesiony przez strone pozwanq — Skarb Pafistwa — zarzutczesciowego przedawnienia roszczenia powoda objetego zqdaniem pozwu. Zdaniem strony pozwanej, roszczenie powoda L. P. zwiqzane z okresem jego pobytu w (...)w 8., tj. od 15 czerwca 2004 r. do 10 listopada 2004 r., w (...) we W. ed 28 lutego 2005 r. do 14 listopada 2005 r., w (...)w S. od 14 listopada 2005 r. do 10 rnaja 2006 r. oraz w (...) we W. od dnia 10 maja 2006 r. do 13 sierpnia 2009 r., jest przedawnione, z uwagi na upiyw trzyletniego terminu przedawnienia. Sqd zgodzi} sie z uzasadnieniem zarzutu przedawnienia, choc’: z przyczyn przedstawionych ponizej za przedawnione uznaé naleza}0 roszczenie powoda zwiqzane z jego pobytem w placowce przed dniem 16 lutego 2008 r. Przedawoienie roszczefi o naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonyrn podlega ogolnym regu}om przedawnienia ustanowionym w przepisaeh art. 117 i n. k.c., z modyfikacjami okreélonymi w art. 4421 k.c., dotyczqcymi terrninow przedawnienia tych roszczefi i ich biegu. Przepisy te regulujq przedawnienie wszelkich roszczefi majqtkowych w zakresie odpowiedzialnoéci deliktowej, a wiec roszczefi 0 naprawienie szkody rnajqtkowej oraz I‘OSZCZ6f1 o pieniezne zadoééuczynienie krzywdzie. W art. 4421 § 1 k.c. ustawodawca sformu}owa} ogolne reguly okreslajqce termin przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonymz przedawnienie nastepuje z uplywem lat trzech od dnia, w ktorym poszkodowany dowiedzia} sie 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia (termin a tempore scientiae), jednakze termin ten nie moze byé d}uzszy niz 10 lat od dnia, w ktoryrn nastqpiio zdarzenie wywolujqce szkode (termin a tempore facti]. ' Przepis art. 4421 k.c. wprowadzony zosta} do kodeksu cywilnego ustawq z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 80, poz. 538), ze skutkiem od dnia 10 sierpnia 2007 r. Dokonana zmiana polegala na uchyleniu wezesniej obowiqznjqcego przepisu art. 442, zgodnie z ktorym roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulegalo przedawnieniu z uplywem lat trzech od dnia, w ktoryrn poszkodowany dowiedzial sie 0 szkodzie i 0 osobie obowiqzanej do jej naprawienia. (W kazdym wypadku roszczenie przedawnialo sie z uplywero lat dziesieciu od dnia, w ktorym nastqpilo zdarzenie wyrzqdzajqce szkode). Przepis art. 4421'k.e. stosuje sie jednak nie tylko do roszezefi powstalych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale takze do wczesniej powsta}ych roszozefi z tytulu czynow niedozwoloriych i nieprzedawnionych w dniu wejscia w zyeie ustawy nowelizujqoej kodeks cywiiny, a wiee w dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany przepis nie znajdzie zastosowania do roszczefi deliktowych, ktore na podstawie wczesniej obowiqzujqcej regulacji prawnej ulegly przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powolanej Wyzej ustawy z 16 lutego 2007 r. 0 zmianie ustawy — Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538]. Przenoszqc powyzsze rozwazania na grunt rozpoznawanej sprawie, nalezy stwierdzié, iz w ehwili wejscia w zyeie nowej regulacji (10 sierpnia 2007 r.) roszczenie powoda L. P .przedawni0ne bylo w stosunku do okresu od 15 czerwea 2004 r. do 10 listopada 2004 r., zwiqzanego z odbywaniem przez powoda kary pozbawienia wolnosoi w (...) w S.. W stosunku do okresu przebywania powoda w (...)we W.(od 28 lotego 2005 r. do 14 listopada 2005 r.), kolejnego pobytu powoda w (...)w S.(od 14 listopada 2005 r. do 10 maja 2006 r.) oraz odbywania kary pozbawienia wolnosei w (...) we W.(od dnia 10 maja 2006 1'. do 13 sierpnia 2009 r.), zastosowanie znajduje nowa regolacja przedawnienia roszczefi odszkodowawczych z tytulu ozynow niedozwolonych. Powod wniosl pozew w niniejszej sprawie w dniu 16 lutego 2011 r. (pieczqtka adrninistraeji (...)we W. na kopercie, k. 32). Biorqc zatem pod uwage przepis art. 442 1 k.c. oraz trzyletni terrnin przedawnienia, w dniu 16 lutego 2011 r. przedawnione by}o takze skierowane pod adresem Skarbu Pafistwa roszczenie powoda 0 zap}ate zadoséuczynienia za krzywde w zwiqzku z czynern niedozwolonym polegajqcym na naruszenio jego dobr osobistych w trakcie pobytu powoda w (...)we W.w okresie od 28 lutego 2005 r. do 10 maja 2006 r. i w (...) we W., w okresie do dnia 15 Iutego 2008 r. Przechodzqc do dalszych rozwaiafi nalezy stwierdzié, iz podstawq odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa za szkode wyrzqdzonq przez niezgodne z prawem dzia}anie lub zaniechanie przy wykonywaniu wladzy publicznej jest przepis art. 417 k.c. Przes}ankq tej odpowiedzialnoéci jest przede wszystkim bezprawnoéé, ktorq naleiy rozumieé jako niezgodne z prawem dzialanie lub zaniechanie. Przeslankq odpowiedzialnosci odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 }<.c., ale w przypadkach uregulowanych w art. 445 i 448 kc. Sqd moze tea przyznaé zadoééuczynienie pieniezne za krzywde. Dla przyjecia odpowiedzialnosci _Sl<arbu Pafistwa, wazne jest, aby zachowanie osob dzialajqcyeh w jego imieniu, w ramach wykonywania w}adzy publicznej bylo bezprawne. Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoscijest jednym z podstawowyeh wymogow nowozytnego pafistwa prawa, znajdujqcym wyraz _w normach prawa miedzynarodowego. Stanowi o tym wprost art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Os0bistycl1iPublicznych 2: dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i 169) gloszqcy, ze kazda osoba pozbawiona wolnosci bedzie traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czlowieka. Takze art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Czlowieka i Podstawowyeh Wolnosci z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polske w 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) wprowadza obowiqzek wiadzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w (...)g0dziwych i humanitarnych warunkow odbywania lcary 4 --- STRONA 6 --- pozbawienia wolnosei, nie naruszajqeyeh godnoéei ludzkiej. Odpowiednikami powyzszych norm prawa miedzynarodowego sq art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzajqee wyzej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Odpowiednia norma~ prawna zawarta jest tez w Kodeksie Karnym Wykonawezym ~ w art. 4 czytamy, ze ,,kary, srodki karne, zabezpieczajqee i zapobiegawcze wykonuje sie w sposob hurnanitarny, z poszanowaniem godnoéei ludzkiej skazanego. Norme powierzchni eeli, jakq powinien zaehowaé pozwany w stosunku do powoda i kazdego z osadzonych, wskazuje art. 110 kodeksu karnego wykonawezego, zgodnie z ktorym skazanego osadza sie w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej, a powierzclmia w celi mieszkalnej przypadajqca na skazanego powinna wynosié nie mniej niz 3 m2. Dalej przepis stanowi, ze cele wyposaza sie w odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajqcy skazanemu osobne miejsee do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny doplyw powietrza i odpowiedniq do pory roku temperature, wediug norm okreélonyeh dla pomieszezefi mieszkalnych, a takze oswietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. W sprawie z0sta}o ustalone, ze w celach, w ktérych nie zachowano wymogow dotyczqeych powierzchni mieszkalnej przypadajqcej na kazdego osadzonego, powod przebywa} sporadycznie w trakcie odbywania kary pozbawienia wolnosei w (...)we W.. Wyiej wymieniona okolicznosé zosta}a wskazana nie tylko przez stronepozwanq w odpowiedzi na pozew ale rowniez potwierdzona zostala przez samego powoda, sluehanego w drodze pomoey sqdowej. Okolicznosé, ze cele (...)we W.w rozwazanym okresie bywaly niejednokrotnie przelodnione, jest zresztq znana tut. Sqdowi z urzedu. Faktem notoryjnym jest wystepowanie przeludnienia w (...) w Polsee w latach 2007 ~ 2009, natomiast z orzeeznietwa tut. Sqdu powolywanego zresztq przez strone pozwanq w odpowiedzi na pozew wynika nadto, ze w plaeowkaeh penitencjarnych na D.((...)we W., (...)w W., (...)w K., (...) w S.) przeludnienie eel z uwagi na liezbe osadzonyeh wystepowalo ze znaeznym nasileniem. W ocenie Sqdu, samo osadzenie w przeludnionej celi jest wystarezajqee do przjjecia naruszenia dobr osobisrych skazanego. Warunkow, ktore wiqzq sie seisle z niezaehowaniem przez strone pozwanq normy powierzchniowej celi przypadajqeej na jednq osobe osadzonq, nie mozna uznae za uzasadniony i normalny element odbywania kary pozbawienia wolnosei. Przeludnienie poeiqga bowiem za sobq brak minimum przestrzeni ruehowej, co jest jednym z elementow naruszenia dobra osobistego w postaci godnosei eziowieka  osadzonego. Przeludnienie eel prowadzi — eo zresztq relaejonowa} sam powod — do innyeh niedogodnosei zwiqzanyeh z odbywaniem kary w warunkach izolacji, takich jak m.ir1. brak odpowiedniej wentylaeji pornieszezenia oraz brak odpowiedniego poziomu intymnosei, przy zalatwianiu potrzeb fizjologicznyeh. Poruszanie sie osadzonyeh po eeli, jaki i inne wykonywane w niej ezynnosei dnia codziennego, jest utrudnione i wymaga wspolpraey ze strony wiezniow. Niejednokrotnie, rodzq sie konflikty. Wspolzyeie osadzonyeh w jednej celi jest nader utrudnione. Okolicznosei powyzsze potwierdzily sie takze w relacji sluchanego przez Sqd powoda — L. P. W trakcie przesluehania powod kierowa} swoje zarzuty pod adresern przeludnienia eel, ale takze w kierunku ieh niedogrzania i ogolnego z}eg0 stanu teehnieznego eel oraz sprzetu kwaterunkowego (zniszezenie). Powod, nie udowodni} oatomiast powszyeh okolieznoéei, wskazywanych w swoim pozwie, jako podstawe faktycznq zqdania oraz jako przyczyoe szkody i krzywdy ktorej dozna}. P0w6d nie wykaza} bowiem, ze (...) nie zapewni} mu odpowiednieh warunkow do utrzymywania higieny osobistej. Nie wykaza} takze w jaki sposob zly stan teehniezny eel, nieszezelnosé okien oraz brak intymnosci przy zaspokajaniu potrzeb fizjologieznyeh wplynely na jego zle saroopoezueie, ezy w ogole skutkowaly rozstrojem zdrowia i poezuciem doznanej krzywdy psychicznej, ezy jedynie stwarzaly znaeznego poziomu dyskomfort bedqcy normalnym skutkiern odbywania kary W warunkach izolaeji. Powod nie udowodnil pogorszenia swojego stanu zdrowia fizycznego i psychieznego pozostajqcego w zwiazku z warunkami teehnicznymi i sanitarnjoni w eelaeh (...)we W., czy (...)we W.. Powod, w swych twierdzeniaeh, ktore dotyezq glownie okresu roszczefi przedawnionych, koneentrowal sis; glownie na samym fakeie przeludnienia eel i zwiqzanych z tym utrudnieniach sanitarno  bytowych. Nie potwierdzily sie takze kierowane przez powoda pod adresem otrzymanej w (...) w W. opieki medyeznej. Skarzqcy sie na (...) powod L. P., objety by} prawidlowq opiekq lekarskq. Zleeono mu stosowane badania, zastosowano leczenie i diete lekkostrawnq. Powod uskarzajqe sie na (...) w dniu 30 wrzesnia 2011 r. otrzymal pomoc ze strony pogotowia, w postaci lekow (...). W sytuacji urazu, powod skierowany zosta} do szpitala w B., gdzie poddano go zabiegowi ehirurgieznemu. Jakiekolwiek uchybienia W proeesie diagnostyki, ze strony personelu medyeznego (...)we W. mialy eharakter marginalny i incydentalny. P0lega}y na zleceniu powodowi (...), mimo iz powod mial juz wykonywany zabieg 2 lata wczesniej, w (...) we W.. S}uchany w drodze pomocy sqdowej, przed Sqdem Rejonowym w Wolowie I Wydzialem Cywilnym, w dniu 23 maja 2012 r. swiadek N. S. (2) potwierdzil, iz pierwotnie, niepotrzebnie zleci} powodowi badanie (...), bowiem nie mial informacji 0 dokonanej uprzednio (...). Jak tylko informacje 0 zabiegu potwierdzily sie, zastosowano wobee powoda stosownq diete. Z zeznafi éwiadka wynika jednak, ze powod nie dba} 0 zdrowie, utrudnia} wykonanie zabiegow, najadajqe. sie wczeéniej wbrew zaleceniom. L. P. do zastosowanej wzgledem niego diety nie stosowal sie. Przybra} na wadze 10 kg. 8wiadek N. S. (2), bedqey iekarzem sprawujqeym opieke medyeznq nad powodem zezna} jednak, iz dieta lekkostrawna ma przy sehorzeniu ' 5 --- STRONA 7 --- powoda jedynie eharakter pomoeniezy. Duzo bardziej szkodliwy wplyw na stan zdrowia powoda mia} fakt (...). Podsurnowujqe, wsrod okolicznosei wskazanyeh przez powoda jako naruszenie jego praw i dobr osobistyeh, potwierdzenie w wynikaeh postepowania dowodowego znajduje tylko zarzut umieszezania go w eelaeh nieodpowiadajqeyeh normom eo .d0 powierzehni przypadajqeej na jednego skazanego, jednakze naruszenie norm powierzchniowyeh przez (...) mia}o eharakter sporadyczny. Okolicznose utrzymywania sie przeludnienia wszystkieh (...)w Polsee, w tym (...) we W. oraz (...)w W., jak i brak po stronie tych placowek rnozliwosei odmowy przyjeeia kolejnych skazanych nie zwalnia pozwanego z odpowiedzialnosci i nie moze prowadzié do konstatacji, iz podjete przez niego dzialania byly zgodne z prawem. Pamietaé bowiem nalezy, iz pozwanym w sprawie nie sq wskazane jednostki penitencjarne, ktore dolozyly wszelkich starafi do zapewnienia rninimalnej przestrzeni zyeiowej osadzonym w celach mieszkalnych, ale Skarb Pafistwa, ktory dopusei} do odbywania kary w warunkaeh pogwalcenia zasady poszanowania godnosci skazanego. Dzialania pozwanego byly zatem bezprawne. Nie oznacza to jednak, ze zasadne jest zqdanie powoda zasqdzenia na jego rzecz od Skarbu Pafistwa zadoseuczynienia w niebagatelnej kwoeie 350 000 z} lub tez w jakiejkolwiek innej wysokosci. Sqd nie ma obowiqzku zasqdzenia zadoséuczynienia pienieznego W kazdym przypadku naruszenia dobr osobistyeh, eo wynika zarowno z redakeji art. 448 kc. (,,sqd rnoze przyznaé”), jak i z kompensaeyjnej funkeji zadoseuczynienia za naruszenie dobr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sqd bierze pod uwage ealoksztalt okolieznosei faktyeznyeh, W tym wine sprawcy naruszenia dobr osobistych i jej stopiefi oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sqd Najwyzszy w wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/05, OSNP 2007 Nr 7~8, poz. 101, a poglqd ten sad orzekajqcy podziela). Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadoséuezjmienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu wszelkich ujemnyeh doznafi psyehieznych lub fizycznych bedqcych nastepstwem zawinionego dzialania lub zaniechania sprawcy. Odbywajqey kare pozbawienia wolnosei za liezne przestepstwa powod L. P. nie wykaza}, azeby w zwiqzku z krotkotrwalym pobytem w (...)we W. lub w zwiqzku z osadzeniern go w (...) we W. i aktualnie — W (...)w W., doznalj cierpiefi uzasadniajqcych zasqdzenie na jego rzecz jaltiejkolwiek kwoty pienieznej. Powod nie wskaza} nawet jakie negatywne skutki w jego sferze emoejonalnej wywolywalo wieksze — niz przewidujq przepisy — zageszezenie w celach. Pojawiajqee sie u osadzonyeh konflikty, agresja, emocje negatywne sq natomiast zwiqzane z samym faktem odbywania kary izolacyjnej, wynikajqcym z ograniczeniem w sferze prywatnosci, brakiem swobody dokonywania wyborow, konieeznoseiq przebywania w towarzystwie innyeh, przypadkowyeh osob, swiadomosoiq izolaeji i perspektywq dalszego jej trwania. Powod nie udowodni}, iz stara} sie wykorzystae wszelkie mozliwosei przebywania poza przeludnionq eelq, co prowadziloby do zmniejszenia jego ewentualnej krzywdy. Zdaniem Sada, powodztwo ma zdeeydowanie eharakter fiskalny i stanowi sposob powoda na osiqgnieeie dochodu. L. P., mimo rnlodego wieku (... lat) jest wielokrotnym reeydywistq. Bedqe na wolnosci nie dba} 0 swoje zdrowie, pali} papierosy, (...), nie ieczyl sie, nie praeowa}. Z powodu kradziezy, wlamafi i rozbojow wielokrotnie trafia} do (...), a wobee tyeh przestepstw prezentowa} obnizony samokrytyeyzrn (akta osobowe powoda). Powyzsze okolieznosei i metoda realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego, powoduje, ze zqdanie powoda zasqdzenia na jego rzecz znaeznej sumy 350 000 2} tytulem zadoséuezynienia nalezy ocenie jako nieuprawnionq forme dochodzenia prawa podrniotowego , sprzeeznego z zasadami wspolzycia spoleezriego, a zatem nie zaslugujqcego na uwzglednienie, na co wskazuje trese art. 5 k.c. Przedstawione argumenty uzasadniajq odrnowe przyznania powodowi L. P. zadoséuezynienia z tytulu naruszenia ich dobr osobistych. Majqe na uwadze powyzsze okolicznosci powodztwo jako bezzasadne zostalo oddalone w punkeie I senteneji wyroku. Orzeczenie 0 kosztach w punkcie II senteneji wyroku Sqd wyda}, kierujqe sie normq art. 102 k.p.e., wed}ug ktorej W wypadkach szczegolnie uzasadnionyeh sqd tnoze zasqdzié od strony przegrywajqcej tylko ezeéé kosztow albo nie obeiqzaé jej w ogole kosztami. Sqd uzna}, iz naruszenie dobr osobistyeh powoda nastqpilo, a jedynie zgloszone zqdanie zap}aty bylo nieuzasadoione, stqd z przyczyn s}usznosciowych obciqzanie powoda kosztami procesu nie bylo uzasadnione. 6

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Wrocław#I C 1512/11 H/YROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSIGEJ Dnia 20 listopada 2012 r. Sqd Okrggowy we Wroc#art. 338 §2 k.k.#art. 48 ustawy#art. 278 k.k.#art. 279 k.k.#art. 280 k.k.#art. 23 k.c.#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 4421 k.c.#art. 4421 § 1 k.c.#art. 2 powolanej#art. 417 k.c.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 Europejskiej#art. 4 czytamy#art. 110 kodeksu#art. 448 kc.#art. 5 k.c.#art. 102 k.p.e.