Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt: I C 15!12 \x '33 // . _ /45. “$91“ /:4“_;'g, P‘}§45."’*=='~ §$; ‘ 3'?W*_\\* a§;@§$ WYROK 0 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ \\ Dnia 26 marca 2012 r . f‘ Sqd Okreggowy w Bydgoszczy # Wydziaf Cywilny w skiadzie nastgpujqcymz * Przewodniczapy: SSO Hanna Daniel pg rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. W B Protokolantz st. sekr. sqdowy Urszuia Danilewicz ydgoszczy sprawyg powédztwa J przeciwko S“ A_$— wl_i zlllaiwe \/xi’ 0 za piatg 1. powédztwo oddala; 2. umarza postegpowanie co do kwoty 70.000 (siedemdzfesiaj tysiegcy) 2%; 3. odstegpuje od obci Zani ' ' sq a powoda kosztam: postegpowanaa. Sygn. akt: I C 15!12 'sx -'33 // . . ' „,¿.. "-Š?? /Ĺ4."_;'Š, P'-}ë'1±.'°'=.==" ei; Ă W-W=_\\` a¿¿@§$ WYROK ` W |MlENiU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKiEJ \\ Dnia 26 marca 2012 r . yş Sąd Okręgowy W Bydgoszczy i Wydział Cywilny W składzie następującym: r Przewodniczący: SSO Hanna Daniel po rozpoznaniu W dniu 26 marca 2012 r. W B Protokolant: st. sekr. sądowy Urszuia Danilewicz ydgoszczy sprawy; powództwa J- - przeciwko S*P_- A_Š_ wisi zíiaíwe vtí' o za płatę 1. powództwo oddala; 2. urnarza postępowanie co do kwoty 70.000 (siedemdziesiąt tysięcy) zi; ' 3. odsiępuje od oboi żani ` ' ą a powoda kosztami postępowania.
--- STRONA 2 ---
sygn. akt: I C 15312 Uzasadnienie Powéd J‘ I<I‘Wniés1 0 zasqdzenic od S'P_ — A W I_ i ZK We W_ kwoty 100.000 2% tytulem odszkodowania i zadoééuczynienia za poniesione straty i nieodwracalne skutki pobytu W powyzszych placowkach. W uzasadnieniu powod poda}, i2 W dniu 13 paidziernika 2010 roku zostal zatrzymany przez flmkcjonariuozy policji i przewieziony do A. W I‘ Powodem tego ‘oyio odwieszenie orzeczonej Wyrokiem kary pozbawienia Wolnoéci W Wymiarze szeéciu miesiocy za popelnienie przostrgpstwa oszustwa. Powod Wskazai, it W powyzszej placowce byi icle traktowany, osadzeni na1eZa,cy do tzw. grypsujqcych bez przerwy czepiali sig go. Istniejgce waru.n.ki_ sanitarne naruszaly jego godnoéé. Po dwoch tygodniach powod zostal przewieziony do Z: K We W! gdzio przydzielono go do pawilonu D, bodapego oddzialfem poéotwartym. Tarn przebywai W celach ze slmzanymi 0d1:1yW'aj qcymi kary za ciozlde pl‘Z6STQpS1IW¢'1. Jednoczeénie Wskazai, iz jako osoba niepalqca znajdowak sio W och, W ktorej pozostali osadzeni palili papicrosy. Zdaniem powoda trzymiesioczny pobyt W Warunkach zaldadu karnego Wywola} u nicgo nerwowoéé, lok przed policja, i nieodwracalne zrniany W psychioe, co ncgatywnie Wplynolo na jego rodzino. Przez ten czas utracik dochody siqzgaj ape kwoty okolo 9.000 funtow. Na jego Zqdanie sldadajzg siq: kwoty 40.000 Z} tytukzm odszko dowaniai 60.000 Z1 tytuiem zadoééuczynionia. Pozwany W odpowiedzi na pozew wniosl 0 oddalenie powodztwa oraz 0 zasqdzenio na jego rzecz kosztow postqpowaniav wecflug norm przepisanych, W przypadku zaé kosztow zastqpstwa procesowego, na rzecz S—P— — PGG‘ S Pl W uzasadnieniu pozwany zaprzeczyl wszystkim twierdzeniom pOZW'L1 podajegc, ii. r powod miai zapewnione zgodnc z przepisami prawa Warunki osadzenia W A. W I—i Z; Kwe W—. Oprocz tego dodah iz nie jest mozliwe, aby powéd wbrew W swej W011 przobywal W celi z osobami palqcymi, albowiem W sytuacji zgloszenia tego faktu osadzony niepalqcy jest niwzwiocznie przenoszony zgodnie ze swoja, deklaracjg. j Na rozprawie W dniu 26 mayoa 2012 roku powod ogranioz3»'¥_2z;danie pozwu domagajqc sic; od pozwanogo zaplaty kwoty 30.000 Z1 tyvtulem zadoééuczynionia. 1 sygn. akt: IC l5t'l2 Uzasadnienie Powód J- K-wniósł o zasądzenie od S-P- - A. w I- i Z-K- we W- kwoty 100.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za poniesione straty i nieodwracalne skutki pobytu W powyższych placówkach. W uzasadnieniu powód podał, iz w dniu 13 pażdziernika 2010 roku został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji i przewieziony do A- w ID' Powodem tego- było odwieszenie orzeczonej wyrokiem kary pozbawienia wolności w wymiarze sześciu miesięcy za popełnienie przestępstwa oszustwa. Fowód wskazał, iz w powyższej placówce był zle traktowany, osadzeni należący do tzw. grypsujac-ych bez przerwy czepiali się go. istniejące warunld sanitarne naruszały jego godność. Po dwóch tygodniach powód został przewieziony do Z: K- we W! gdzie przydzielono go do pawilonu D, będącego oddziałem półotwartym. Tam przebywał w celach ze skazanynni odbywającyrni kary za ciężkie przestępstwa. Jednocześnie wskazał, iz jako osoba niepaląca znajdował się w celi, w której pozostali osadzeni' palili papierosy. Zdaniem powoda trzymiesięczny pobyt w warunkach zakładu karnego wywołał u niego nerwowość, lęk przed policją i nieodwracalne zrniany w psychice, co negatywnie wpłynęło na jego rodzinę. Przez ten czas utracił dochody sięgające kwoty około 9.000 funtów. Na jego zadanie składają się kwoty 40.000 zł tytułem odszkodowania i 60.000 zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasadzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w przypadku zaś kosztów zastępstwa procesowego, na rzecz 8-13- - PÜG- S- Pd W uzasadnieniu pozwany zaprzeczyl wszystkim twierdzeniom pozwu podając, iz r powód miał zapewnione zgodne z przepisami prawa warunki osadzenia w A- w lg Z; K-we W- Oprócz tego dodał, iz nie jest możliwe, aby powód wbrew w swej woli przebywał W celi z osobami palącymi, albowiem w sytuacji zgłoszenia tego faktu osadzony niepalący jest niezwłocznie przenoszony zgodnie ze swoją deklaracja. j Na rozprawie w dniu 26 marca 2012 roku powód ograniczyłzadanie pozwu domagając się od pozwanego zapłaty kwoty 30.000 zł tytułem zadośćuczynienia. 1
--- STRONA 3 ---
Sad ustalil. co .naZstep_LL@: Powod If K1 zosta1 zatrzymany przez fu111<cjonariuszy policji W dniu 13 pazédziernika 2010 roku W zwiqzku 2 odwieszeniem orzoczoncj Wobec niego kary pozbawienia Wohloéci W wymiarze szeéciu miosi»:;cy za pI‘Z6St€;>pStWO oszustwa. Togo dnia zosta1 przewieziony do Al §W I42 gdzie przebywad do dnia 2 listopada 2010 roku tj. przez ok. 20 dni. Umieszczono go W pawilonie A, na oddziale 11. Wowczas przebyWa1 kolejno W celach dwuosobowych nr 244 i 204 oraz W szesbioosobowej nr 236. Wszystkie pomioszczenia mieszkalne by1y Wyposazone W kgoiki sanitarne, ktore byly oddzielone od reszty celi nieprzezroczysta, kotaxq. Odziez, poéciel oraz roczniki byly Wymieniane na ozyste raz W tygodniu. Odziez prywatnaj osadzeni prali we wlasnym zalqesie. Raz W tygodniu Wioiniowie mogli korzystaé z ciepkej kzgpieli. We Wskazanych celach powod przebyWa1 z OSO138.11'l1 ékazany1ni za pOp61I1i611iEt Cit=_;Z1(iC1f1_pI21€S’EQpS’EV»', odbywajqcymi juz Wczeéniej kary pozbawienia Woinoéoi. Qggill nomrka shxzbowa /k.22/; pismo z dnia 13.02.2012 roku .0223/,' zeznania powoda Ji l€.»"i<t. 3233/ W dniu 2 listopada powod zosta1 przewieziony do Z.’ K‘We W_ gdzie p1zeb_yWa1; W pawilonie D, na oddziai I i II, kolejno W celaoh 208 i 118. Kazda z col mieszkalnych byla Wyposazona W sprzot kwaterunkowy. Kafcil:1 sanitarne W ce1ach by1y W'}’dZ1E31011€, z dostqpem do zimncj i ciep1ej wody. Powéd byl naraiony na kontakt z osadzonymi zdomora.1izoWa.11ymi, nalezapymi do tzw. grupy grypsujzgcych, przcd ktorymi odozuWa1 lqk. Przez caly okres pobytu w tej jednostce penitencjarnej nie zg1asza1 Zadnych skarg i Wnioskow. Powod opuécd 21 IQ.we W. W dniu 20 stycznia 2011 roku. Przebywzd W nim ok. 78 dni. Qgycjgi; hisroria rozmieszczenia powoda /k.24/,' norarka shzzbowa /k.25/,' . zeznania powoda Jerzego Kausy //{.3233/. Powyiszy stan fatyczny Sqd ustalii oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a. takze na podstawie zeznafl powoda. 2 Sad ustalił. co następnßz Powód Jí K1 został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji w dniu 13 października 2010 roku w związku z odwieszeniem orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności w wymiarze sześciu miesięcy za przestępstwo oszustwa. Tego dnia został przewieziony do AÅ Ś-W Im gdzie przebywał do dnia 2 listopada 2010 roku tj. przez ok. 20 dni. Umieszczono go W pawilonie A, na oddziale ll. Wówczas przebywał kolejno W celach dwuosobowych nr 244 i 204 oraz w sześcioosobowej nr 236. Wszystkie pomieszczenia mieszkalne były wyposażone w kąciki sanitarne, które były' oddzielone od reszty celi nieprzezroczystą kotarą. Odzież, pościel oraz ręczniki były wymieniane na _czyste raz w tygodniu. Odzież prywatną osadzeni prali we własnym zakresie. Raz w tygodniu więźniowie mogli korzystać z ciepłej kąpieli. We wskazanych celach powód przebywał z osobami skazanyini za popełnienie ciężkichprzestępstw, odbywajacyrni juz wcześniej kary pozbawienia wolności. QQŁĹIL notatka służbowa /k.22/; pismo 2 dnia 13. O2.20í2 roku .f”k.23/,' zeznania powodo JĹ' líifíc 32-33/ W dniu 2 listopada powód został przewieziony do Ż- K.We W- gdzie przebywał w pawilonie D, na oddział I i II, kolejno w celach 208 i 118. Kazda z cel mieszkalnych była wyposażona w sprzęt kwaterunkowy. Kąciki sanitarne w celach były wydzielone, z dostępem do zimnej i ciepłej wody. Powód był narażony na kontakt z osadzonymi zdernoralizowanyrni, nalezącymi do tzw. grupy' grypsujacych, _przed którymi odczuwał lęk. Przez cały okres pobytu W tej jednostce penitencjarnej nie zgłaszał zadnych skarg i wniosków. Powód opuścił ZĹ K'-we W- w dniu 20 stycznia 2011 roku. Przebywał W nim ok. 78 dni. Qpwcjgi historia rozmieszczenia powoda /k.24/,' notatka służbowa /k.25/,' . zeznania powodu' Jerzego Kausy /k.32-33/. Powyższy stan fatyczny Sąd ustalił oparciu o przedstawione przez strony dokumenty, a takze na podstawie zeznań powoda. 2
--- STRONA 4 ---
Sqd uznai za Wiarygodiie dowody z dokumentow zebrane W sprawie, albowiem zostaiy spo1"za,dzone We Wlaéciwej formic, przewidzianej dla tego typu dokumentow. Byiy przejrzyste i jasne. Ich autentycznoéc nie budzila Wqtpliwoéci Sqdu. Jako prawdziwe Sod ocenii zeznania powoda 1 Ii ktory opisa1 Warunki jakie panowaiy W jednostkach penitencjamych, W ktorych przebywai. Ws1<aza1 rovmiez, 2 jakiego powodu zostal zatrzymany przez funlccjonariuszy policji. Jego zeznania nie byiy kwestionowane przez strone przeoiwnzg, wobec tego Sa,d nie znalazl podstaw do odmowienia 1 1rn Wiary. Sad zwaiyl, co nsgstgpgeg W okolicznoéciach niniejszej sprawy nalezaio przyjagi, i2 powod domaga sie od pozwanego zadoééuczynienia pienieinego za naruszenie jego dobr osobistych W postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci Wywodzonego z treéci art. 23 kc, art. 24 § 1 kc i art. 448 kc. Zdaniem powoda Warunlci sanitarne panujqce W celach, a takze przebywanie z osadzonymi nalezzgcymi do grypy tzw. grypsujapych Wywoiaiy u niego cicrpienia natury psychicznej. Artykui 23 kc ma. charakter szczegolny, bowiem zawarta jest W nim ogolna zasada, Zc dobra osobiste, Wymienione tam przykladowo, pozostajq pod ochronq prawa cywilnego i to niezaleznie od ochiony przewidzianej W iimych przepisach. Nie Wskazuje on natomiast sankcji przewidzianych na Wypadek ich naruszenia. Te zostaly Wymienione W arc. 24 kc i art. 448 kc, i to rowniez niewyczerpujqco. Przcpis art. 448 kc pozwala sqdowi na przyznanie odpowiedniej sumy tytuiem zadoééuczynieiiia pienieznego za doznane krzywde temu, czyje dobro osobistc zostaio naruszone. Przeslankag odpowiedzialnoéci 2 art. 448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione dzialenie sprawcy naruszenia dobra osobistego (Wymk Sqdu Najwyiszuego z dnia 12.12. 2002 r., V CKN158]/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Przy czym W orzecznictwie WS1{8ZL1j6 sie, i2 przy rozwazeniu kwestii Winy W odniesieniu do odpowiedzialnoslci odszkodowawczej Skaxbu Pafistwa przewidzianej W art. 417 kc, gdzie pod pojeciem szkody nalezy rozumiec ta.k2e szkode; niematerialnq, a Wiec rownie2 krzywde okreéionaf W art. 448 kc, nalezy ‘oraé pod uwage konstytucyjny model odpowiedzialnoéci przewidziaiiy W art. 77*‘ Konstytucji, ktory Iqczy“ obowiagzek naprawienia sznkody jendynie z dziaianiem obiektywnic niezgodnym zd prawem, elirninujqc znaczenie czyimika subiektyvmego W postaci Winy sprawcy ezkody (wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 27.10.2011’ 1"oku, V CSK 489/10, LEX nr" 1102552). Jednakze pamietaé nalezy, iz nie kazde naruszenie ' 3 Sąd uznał za wiarygodne dowody z dokumentów zebrane w sprawie, albowiem zostały sporządzone we właściwej formie, przewidzianej dla tego typu dokumentów. Były przejrzyste i jasne. Ich autentyczność nie budziła wątpliwości Sądu. Jako prawdziwe Sąd ocenił zeznania powoda J- li który opisał warunki jakie panowały W jednostkach penitencjarnych, W których przebywał. Wskazał równiez, z jakiego powodu został zatrzymany przez funkcjonariuszy policji. Jego zeznania nie były kwestionowane przez stronę przeciwną, wobec tego Sąd nie znalazł podstaw do odmówienia ‹ . 1rn wiary. Sad zważyl, co następge; W okolicznościach niniejszej sprawy należało przyjąć, iż powód domaga się od pozwanego zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności wywodzonego z treści art. 23 kc, art. 24 § 1 kc i art. 448 kc. Zdaniem pov»-'loda warunki sanitarne panujące W celach, a także przebywanie z osadzonymi nalezącynii do grypy tzw. grypsujacych wywołały u niego cierpienia natury psychicznej. Artykuł 23 kc ma charakter szczególny, bowiem zawarta jest W nim ogólna zasada, że dobra osobiste, wymienione- tani przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego í to niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Nie wskazuje on natomiast sankcji przewidzianych na wypadek ich naruszenia. Te zostały wymienione w art. 24 kc i art. 448 kc, i to równiez niewyczerpująco. Przepis art. 448 kc pozwala sądowi na przyznanie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone. Przesłanką odpowiedzialności z art. 448 kc jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12.12.2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2002, z. 4, poz. 53). Przy czym w orzecznictwie wskazuje się, iż przy rozważeniu kwestii winy w odniesieniu do odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa przewidzianej w art. 417 kc, gdzie pod pojęciem szkody nalezy rozumieć takze szkodę niematerialną, a więc również krzywdę określona, w art. 448 kc, nalezy brać pod uwagę konstytucyjny model odpowiedzialności przewidziany w art. 7? Konstytucji, który łączy" obowiązek naprawienia szkody "jedynie z działaniem obiektywnie niezgodnym zi prawem, eliminując znaczenie czynnika subiektywnego w postaci winy sprawcy szkody (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27. i'0.20Jl' roku, V CSK 489/IO, LEX nr H02552). Jednakże pamiętać nalezy, iż nie kazde naruszenie " 3
--- STRONA 5 ---
dobr osobistych rodzi prawo do zqdania zadoécuczynienia na podstawie art. 448 kc (posranowierzia Sqdu Naji1»'yz'szeg0 2 dnia 07.12.2011 roku, VCSK J33/J1, LEXY1?‘ M01690). 1\/Iaja,c na Wzgledzie poWyZsze rozwa2':ania natury ogolnej, Said dopatrzyi sic W dziaianiu pozwanego cech bezprawnoéci, co skutkowalo uznaniem, iz dosz1o do naruszenia débr osobistych powoda W postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. .1edna1<;‘ze Wskazane naruszenie okazaio sie byé nieWysta1"czaja,ce do przyznania powodowi zadoécuczynienia pieniezncgo na gruncie art. 448 kc. Wobectego Sa,d nie uwzglednii Zzidania pozwu. , Bezprawnoéc W dziaianiu pozwanego polegala no niewiaéciwym rozmieszczeniu powoda W€WI1Bfi‘Z Al W Ii i ZKi We W‘ ktory, jako osoba po raz pierwszy odbywajqca kare pozbawienia Wolnoéci i nie Wykazujqca cech zdemoralizowzmia, byi narazony na kontakty 2 osadzonymi recydywistami i s1<aza.mi za ciezkic przestepstwa. Pozwany W myéi art. 82 kkw winien dokonac Wiaéciwej klasyfikacji powoda i umieécic go z innymi osadzonymi po raz pierWszy_odbyWajqcy1"ni kare pozbawienia WO1I10§O1, przy jednolczesnym odizolowaniu go od Wieiniow niepokornych, W ten sposob tworzqc Wiaéciwe WBI\.11‘1.1(i do indywidualnego z nim postepowania. Jednakze, jak Wynika z zeznaji powoda, byl: on osadzony z osobami, z ktorymi nigdy nie niiai do czynienia znacznie zdemoraiizowanymi, nalezqcymi do grupy tzW. grypsujecych, skazariymi za popeinienie ciezkich przestepstw. Tym samym pozwany narazii powoda na SZ1CO(111W'}" Wpiyw na jego osobe Wieiniow zdemoralizowanyc11 oraz nie zap::Wni1 mu Wiaéciwego ‘oezpieczefistwa osobistego, do czego byi zobowiazzany zgodnie z przepisami Kodeksu lcarnego Wykoiiawczego odnoénie rozmieszczenia sl<aza.11ych W jednostkach peniteirlcjarnych. Zaistniala sytuacja WZbL1dZ1~1& u powoda lek przed Wspoiosadzonymi. ObaWia1 sie on, jako osoba pierwszy raz odbywajqca kare pozbawicnia Woliioéci, doznzmia 1<.rzyWdy ze strony takich Wieiniow, z ktorymi b}/1 riaraiony na czesty kontakt szczegoinie ha poiotwartym oddziale W IQ: We W_. Zatcm uznac na1e2a1o, it W Wyniku niezgodnego z prawem postepowania pozwanego dobra osobiste powoda zostaly naruszone. Zwrocié jednak naleiy uwage — co wynika z treéci art. 448 kc — Ze sa,d orze1<aja,cy 0 zadoécuczynieniu moze, ale nie musi je zasqdzic. Roszczenie Wynikajqce ze Wskazanego przepisu nie moze byé traktowane W aspekcie penalnym, lecz winno polegac na zhagodzeniu skutkow negatywnych doznafi. Stegd przede Wszysikini zakres Oi6I‘p16fi pokrzywdzonego musi byé brany pod uwage przy ocenianiu roszczenia 0 zadoééuczynienie opartego na przepisie art. 44$ kc. . . ' 4 dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 kc (postanowienie Sądu Naji-tfyższego z dnia 07. 12.201] roku, VCSK U3/E1, LEX nr J]0łń90). Mając na względzie powyższe rozważania natury ogólnej, Sad dopatrzył się w działaniu pozwanego cech bezprawności, co skutkowało uznaniem, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolności. Jednakże wskazane naruszenie okazało się być niewystarczające do przyznania powodowi zadośćuczynienia pieniężnego na gruncie art. 448 kc. Wobec tego Sąd nie uwzględnił żądania pozwu. V - Bezprawność w działaniu pozwanego polegała na niewłaściwym rozmieszczenia powoda wewnątrz Ai w Im i Z-Kí we W_' który, jako osoba po raz pierwszy odbywająca karę pozbawienia wolności i nie wykazująca cech zdemoralizowania, był narażony na kontakty z osadzonymi recydywistami i skazami za ciężkie przestępstwa. Pozwany w myśl art. 82 kkw winien dokonać właściwej klasyfikacji powoda i umieścić go z innymi osadzonymi po raz pierwszyodbywającyini karę pozbawienia wolności, przy jednoczesnym odizolowaniu go od więźniów niepokornych, w ten sposób tworząc właściwe warunki do indywidualnego z nim postępowania. Jednakże, jak wynika z zeznań powoda, był on osadzony z osobami, z którymi nigdy nie miał do czynienia - znacznie zdemoralizowanymi, nalezącymi do grupy tzw. grypsujacych, skazanymi za popełnienie ciężkich przestępstw. Tym samym pozwany naraził powoda na szkodliwy wpływ na jego osobę więźniów zdemoralizowanych oraz nie zapewnił mu właściwego bezpieczeństwa osobistego, do czego był zobowiązany zgodnie z przepisami Kodeksu karnego wykonawczego odnośnie rozmieszczenia skazanych w jednostkach penitencjarnych. Zaistniała sytuacja wzbudziła u powoda lęk przed współosadzonymi. Obawiał się on, jako osoba pierwszy raz odbywające karę pozbawienia wolności, doznania krzywdy ze strony takich więźniów, z którymi był narażony na częsty kontakt szczególnie na półotwartym oddziale w Ka we W_. Zatem uznać należało, iż w wyniku niezgodnego z prawem postępowania pozwanego dobra osobiste powoda zostały naruszone. Zwrócić jednak nalezy uwagę - co wynika z treści art. 448 kc ~ że sad orzekajacy o zadośćuczynienia moze, ale nie musi je zasadzić. Roszczenie wynikające ze wskazanego przepisu nie może być traktowane w aspekcie penalnym, lecz winno polegać na złagodzeniu skutków negatywnych doznań. Stąd przede wszystkim zakres cierpień pokrzywdzonego musi być brany pod uwagę przy ocenianiu roszczenia o zadośćuczynienie opartego na przepisie art. 448 rz, . . ` 4
--- STRONA 6 ---
W ocenie Sqdu fakt osadzenia powoda W A; xvi i Z." We ‘Wi Wslrod Wieiniow zdemoralizowanych, nalezecych do grupy tzW. grypsuja,c§.=ch, miai znikome ujemne nastepstwa W jego sferze psychicznej. Po pierwsze, powdd przebywai We Wskazanych jednostkach peniteiicjarnych za1edWie przez okres trzech miesiecy. Po drugie, jak Sam siwierdzii W swoich zeznaniach, nie spotkaia go ze strony WSp010S6.dZO11yCh zadna krzj/Wda. Same. mozliwoéé WyS’EE}p161'11El agresywnych zachowaii by1a dla powoda nieprzyjemna, jednakze nie sposob uznaé, ze lek ten Vxf}/’W01?:1.1 tak ujemne nastepstwa, _l<tore zrekompensowac mozna wy1a,cznie W formic zadoécuczynienia pienieznego. Wprawdzie nastepnie powod dodal, Ze raz zostai potraktowany przez grypsujqcych Wieiniow ,,jak niecziowiek”, jednakze nie Wyjaénii, na czym to z1e potraktowanie jego osoby rnialo polegaé. Tym samym nie Wykazai W mj/'01 art. 6 kc okolicznoéci \NS1{&ZUjBpYC11 na ponizajzgce traktowanie go przez innych osadzonych. Nie ‘oez znaczenia dla oceny zaistniaiej sytuacji byl fakt, iz powod. nie zgIaszal adininistracji Zadnych skarg lub Wnioskdw. Z powyiszych Wzgledow Sa,d nie znalazi podstaw do .p1zyznania poWodoWi zadoécuczynienia W myél art; 448 kc. Zakres cierpiefi psychicznych powoda nie kwalifikowai sie do rekompcnsaty pienieznej. Odnoszgc sie natomiast do kwestii WarunkéW sanitarnych panujapycli W celach mieszkalnych, W ktdrych poWod przebywal, stwierdzic nalezy, i2 W tym zakresie nie doszio do naruszenia jego dobr osobistych. Najwieksze zastrzezenia powod rniai do Wanuikdw panujapych W A‘ W Tam keciki sanitarne znajdowaly sie We Wszystkich celach i byiy one osioniete nieprzezroczystg kotarq. Wéwietle zgroinadzonego W sprawie materiaiu dowodowego Wynika, ii Wskazana kotara. W sposob Wystarczajapy odgradzala ka,ciki sanitarne od reszty vpomieszczenia, tym S8.1I1§lII1 spe111ia1"a swoja, fimkcje i sprawia121, Ze intymnoéé czlowieka by1a zachowana. Odnoénie Z‘ K‘ We W‘powod W sWoich zeznaniach stwierdzfl, Ze W?l1‘LlI11(1 sanitarne by'1y tam ,,o 100 % lepsze” niz W pierwszej jednostce, gdzie przebywalp Tam keciki byiy zzlbudowane i posiadady drzwi u Wejécia. W tym miejscu godzi sie zauwazyc, iz powod odbywai kare pozbawienia Wolnoéci, ktora, pieruwomie zawieszona, zosta1a mu odwieszona i Wd1‘OZOn8. do Vv')’1{OI18_1"11?1 na skutek zaniedbania przez niego obowizizkow Wynikajeicych z treéci Wyroku karnego. Ietniejqce W pozwanych placowkach Warunki (kiytykowane‘ przez powoda giownie W odniesieniu do Aj 8‘ W I‘), co do usytuowania urzqdzefi sanitarnych W celach, czy tei imie ograniczenia reguiaminowe charakterysiyczne dla zakiadow penitencjarnych, takie jak kqpiel raz W tygodniu, podobnie Wymiana odziezy, poécieli i recznikow oraz Wyposazenie 5 W ocenie Sądu fakt osadzenia powoda w A: xyi i Z” we Wg wśród więźniów zdeinoralizowanych, należących do grupy tzw. grypsujacych, miał znikorne ujemne następstwa w jego sferze psychicznej. Po pierwsze, powód przebywał we wskazanych jednostkach penitencjarnych zaledwie przez okres trzech miesięcy. Po drugie, jak sam stwierdził w swoich zeznaniach, nie spotkała go ze strony współosadzonych żadna krzywda, Sama możliwość wystąpienia agresywnych zachowań była dla powoda nieprzyjemna, jednakże nie sposób uznać, że lęk ten wywołał tak ujemne następstwa, _które zrekompensować można wyłącznie w formie zadośćuczynienia pieniężnego. Wprawdzie następnie powód dodał, że raz został potraktowany przez grypsujących więźniów „jak nieczłowiek”, jednakże nie wyjaśnił, na czyni to złe potraktowanie jego osoby miało polegać. Tym samym nie wykazał W myśl art. 6 kc okoliczności wskazujących na poniżajace traktowanie go przez innych osadzonych. Nie bez znaczenia dla oceny zaistniałej sytuacji był fakt, iz powód nie zgłaszał "administracji żadnych skarg lub wniosków. Z powyższych względów Sad nie znalazł podstaw do .przyznania powodowi zadośćuczynienia w myśl art; 448 kc. Zakres cierpień psychicznych powoda nie kwalifikował się do rekompensaty pieniężnej. Odnosząc się natomiast do kwestii warunków sanitarnych panujących W celach mieszkalnych, w których powód przebywał, stwierdzić nalezy, iz w tym zakresie nie doszło do naruszenia jego dóbr osobistych. Największe zastrzeżenia powód miał do warunków panujących w A, w Tam kąciki sanitarne znajdowały się we wszystkich celach i były one osłonięte nieprzezroczysta kotarą. Wświetle zgrornadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wskazana kotara w sposób wystarczający odgradza-ła kaciki sanitarne od reszty pomieszczenia., tym sainym spełniała swoja, funkcję i sprawiała, że intymność człowieka była zachowana. Odnośnie Z; LK. we W-powód w swoich zeznaniach stwierdził, że warunki sanitarne były tani ,,o 100 % lepsze" niż w pierwszej jednostce, gdzie przebywał. Tam kaciki były zabudowane i posiadały drzwi u wej ścia. W tym miejscu godzi się zauważyć, iż powód odbywał karę pozbawienia wolności, która, pierwotnie zawieszona, została mu odwieszona i wdrożona do wykonania na skutek zaniedbania przez niego obowiązków wynikających z treści wyroku karnego. Istniejące w pozwanych placówkach warunki (kiytyko-wane przez powoda głównie w odniesieniu .do Aj Ś- W Ü), co do usytuowania urządzeń sanitarnych w celach, czy też inne ograniczenia regułaminowe charakterystyczne dla zakładów penitencjarnych, takie jak kąpiel raz w tygodniu, podobnie wymiana odzieży, pościeli i ręczników oraz wyposażenie 5
--- STRONA 7 ---
u cel W niezbedny sprzet kwaterunkowy, silq rzeczy rnuszg iqczyc sie z pewnymi niedogodnoéciami d1a osadzonych W porownaniu do Warunkow, ktore W tym zakresie Wystepuja, W Warunkach Wolnoéciowych. Wskazane ograniczenia W zaden sposdb nie i11geroWa1yW sfere dobr osobistych powoda, ktore W tym zakresie by/1}? respektowane. Powod rowniez nie mote obarczac pozwanego odpowiedzialnoéciq za cierpienia psychicznc ZWiEiZEiI‘l8 z brakiem rnozliwoéci Wspierania Zony, ktéra Wowczas byla W cia,2y, albowicm zostai on zatrzymeny i doprowadzony do Al 8‘ W 1_zgodnic z prawem. Dziaiania te byly nastepstwem Wykagcznie jego zaniedbafi. Natomiast W kwestii palenia papierosow W celach d1a niepa1a,cyc11, powod W swoich Zeznaniach podai, Ze zdarzaiy sic osoby, ktore paliiy. Trcéc tych zeznafi, a takze brak skarg z jego strony éwiadczy o iym, ii nie bylo to zjawisko nagminnc. Z pcwnoéciq dym papierosowy powodowai 1.1 powoda, jako osoby niepalqcej, pewien dyskomfort psychiczny, jednakze W éwietle jego Z6Z1’1E1fi nie sposob moWic o naruszeniu dobr osobistych W tyrn Wzgledzie. Majqc powyzsze na uwadze, Said na podstawie art. 24 § 1 kc W zW. 2; art. 448 kc a comrmrio oddaliipowodztwo (punkt 1 Wyroku). Na skutek uograniczenia zqdania pozv»11 przez powoda, Sqd 11a mocy art. 355 § 1 kpc umorzyi postepowanie co do kwoty 70.000 zi (punkt 2 Wyroku}. Z. uwagi na fakt, i2 powdd znajduje sie W trudnej sytuacji majuaftkowej — pracuje ale, jak na. razie nie zarabia, Zona powoda nie pracuje zawodowo opiekujqc sie 13miesiecznym dzieckiem Se,d na mocy art. 102 kpc odstqpil od obciagaiiia go kosztami postepowania (punkt 3 Wyroku). ' 6 \. cel w niezbędny sprzęt kwaterunkowy, siłą rzeczy muszą łączyć się z pewnymi niedogodnościaini dla osadzonych w porównaniu do warunków, które W tym zakresie występują w warunkach wolnościowych. Wskazane ograniczenia w zaden sposób nie ingerowały w sferę dóbr osobistych powoda, które w tym zakresie były respektowane. Powód również nie może obarczać pozwanego odpowiedzialnością za cierpienia psychiczne związane z brakiem możliwości wspierania żony, która wówczas była W ciąży, albowiem został on zatrzymany i doprowadzony do Aí Ś- W I_'zgodnie z prawem. Działania te były następstwem wyłącznie jego zaniedbań. Natomiast w kwestii palenia papierosów w celach dla niepalących, powód w swoich "zeznaniach podał, że zdarzały się osoby, które paliły. Treść tych zeznań, a także brak skarg z jego strony świadczy o tym, iż nie było to zjawisko nagminne. Z pewnością dym papierosowy powodował u powoda, jako osoby niepalącej, pewien dyskomfort psychiczny, jednakże w świetle jego zeznań nie sposób mówić o naruszeniu dóbr osobistych- W tym względzie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 24 § l kc W zw. z art. 448 kc a coiurario oddalił "powództwo (punkt 1 wyroku). Na skutek "ograniczenia żądania pozwu przez powoda, Sąd na mocy art. 355 § 1 kpc umorzył postępowanie co do kwoty 70.000 zł (punkt 2 wyroku). Z uwagi na fakt, iż powód znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej - pracuje ale, jak na razie nie zarabia, zona powoda nie pracuje zawodowo opiekując się 13-miesięcznym dzieckiem - Sąd na mocy art. 102 kpc odstąpił od obciążania go kosztami postępowania (punkt 3 wyroku). " 6
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy W Bydgoszczy#I C 15#art. 23 kc#art. 24 § 1 kc#art. 448 kc.#art. 448 kc#art. 417 kc#art. 24 kc#art. 82 kkw#art. 448 rz#art. 6 kc#art. 355 § 1 kpc#art. 102 kpc