Postanowienie I C 1486/16 . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla W.M.

--- STRONA 1 --- . Sygn. akt I C 1486/16 . WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 sierpnia 2022 r. Sąd Rejonowy dla W.M. w W., Wydział I Cywilny, w następującym składzie: Przewodniczący: sędzia Ewa Okrasso po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. w W. na posiedzeniu niejawnym przeprowadzonym na podstawie art. 15zzs! ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych sprawy z powództwa Ł. K. przeciwko Skarbowi Państwa — Aresztowi Śledczemu W. M. o zadośćuczynienie 1) Zasądza od pozwanego Skarbu Państwa — Aresztu Śledczego W.-M. na rzecz powoda Ł. K. kwotę 50.000,00zł(pięćdziesiąt tysięcy 00/100) z odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2016r do dnia zapłaty, "2) W pozostałym zakresie powództwo oddala 3) Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.617,00zł(trzy tysiące sześćset siedemnaście 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 4) Zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.800,00zł(tysiąc osiemset 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 5) Pozostałe nieuiszczone koszty przejmuje na rachunek Skarbu Państwa . Odpisy wyroku proszę doręczyć pełnomocnikom stron — (bez pouczenia). --- STRONA 2 --- . Sygn. akt I C 1486/16 Pozwem z dnia 15 marca 2016 r. powód Ł. K. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa — Aresztu Śledczego W.-M. kwoty 75.000 zł wiaz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje żądanie, powód wskazał, iż w dniu 13 sierpnia 2013 r. został osadzony w Areszcie Śledczym W.-M.. W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności pozwany nic zapewnił powodowi godnych człowicka warunków bytowych oraz humanitarnego traktowania, a powód musiał przebywać w przeludnionych celach. Nie zostały zapewnione także odpowiednie warunki sanitarne. Wskutek zaniedbań ze strony pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych pozwanego w postaci godności, intymności, zdrowia, prawa do czystego zdrowego powietrza, higienicznych warunków bytowych i humanitarnego traktowania. Ponadto, w czasie osadzenia powód skarżył się na pulsowanie w lewym oku, a po wizytach lekarskich u powoda stwierdzono odwarstwienie siatkówki lewego oka. W czasie pobytu w Areszcie Śledczym W.-M. powód całkowicie utracił widzenie w lewym oku. Pozwany odmówił natomiast ponowienia badań. Pozwany odmówił także powodowi pomocy psychologicznej, przyznając jedynie opiekę psychiatryczną, w ramach której stwierdzono u powoda zaburzenia adaptacyjne i bezsenność. Jako podstawę prawną roszczenia wskazano art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z 19 grudnia 1966 r., art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Podstawę do żądania zadośćuczynienia stanowi art. 24 w zw. z art. 448 k.c. (pozew -k.'1-7) Postanowieniem z 19 września 2016 r. powód został w całości zwolniony od kosztów sądowych. (postanowienie z 19 września 2016 r. -k. 24) 'W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie pozwu oraz o zasądzenie od powoda kosztów Zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazano, że powód przebywał w Areszcie Śledczym W.-M. od 9 czerwca 2008 r. do 25 czerwca 2008 r. do oraz od 13 sierpnia 2013 r. do 4 sierpnia 2014 r. i w tym okresie miał zagwarantowane 3m* w celi. Sprzęt kwaterunkowy w celach, w których powód przebywał był sprawdzany pod względem technicznym co roku. W każdej celi znajdowała się również sprawna wentylacja grawitacyjna. (odpowiedź na pozew —k. 38-39) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód Ł. K. co najmniej w latach 2008, 2013 i 2014 był osobą legalnie pozbawioną wolności. 'W okrasach od 11 czerwca 2008 r. do 25 czerwca 2008 r. oraz od 13 sierpnia 2013 r. do 4 sierpnia 2014 r. powód odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym W. - M.. (okoliczność bezsporna, nadto dowód: notatka służbowa z 28 października 2016 r. — k. 40-42) Wokresie oddnia 13 sierpnia 2013 r. do 22 sierpnia 2013 r. powód przebywał w pawilonie B, oddziale III celi 18, gdzie powierzchnia celi wynosiła 8,06 m?, a w celi było dwóch osadzonych. Wokresic od dnia 22 sierpnia 2013 r. do 28 sierpnia 2013 r. powód przebywał w pawilonie B, oddziale IIT, celi 22, gdzie powierzchnia celi wynosiła 11,52 m, a w celi było trzech osadzonych. --- STRONA 3 --- . Wokresie od dnia 28 sierpnia 2013 r. do 26 września 2013 r. powód przebywał w pawilonie A, oddziale II, celi 8, gdzie powierzchnia celi wynosiła 22,65m, a w celi było siedmiu osadzonych. W okresie od dnia 26 września 2013 r. do 5 lutego 2014 r. powód przebywał w pawilonie A, oddziale II, celi 2, gdzie powierzchnia celi wynosiła 22,75 m, a w celi było sześciu lub siedmiu osadzonych, zależnie od okresu, W okresie od dnia S lutego 2014 r. do 13 marca 2014 r. powód przebywał w pawilonie A, oddziale I, celi 12, gdzie powierzchnia celi wynosiła 9,51 m”, a w celi było dwóch lub trzech osadzonych, zależnie od okresu. W okresie od dnia 13 marca 2014 r. do 2 kwietnia 2014 r. powód przebywał w pawilonie B, oddziale ITI, celi 9, gdzie powierzchnia celi wynosiła 7,87 m”, a w celi było dwóch osadzonych. W okresie od dnia 2 kwietnia 2014 r. do 17 kwietnia 2014 r. powód przebywał w pawilonie B, oddziale III, celi 29, gdzie powierzchnia celi wynosiła 9,19 m*, a w celi było dwóch lub trzech osadzonych, zależnie od okresu. W okresie od dnia 17 kwietnia 2014 r. do 18 czerwca 2014 r. powód przebywał w pawilonie C, oddziale V, celi 22, gdzie powierzchnia celi wynosiła 10,25 m*, a w celi było dwóch lub trzech osadzonych, zależnie od okresu. W okresie od dnia 18 czerwca 2014 r. do 24 czerwca 2014 r. powód przebywał w pawilonie A, oddziale T, celi 20, gdzie powierzchnia celi wynosiła 23,32 m, a w celi było sześciu lub siedmiu osadzonych, zależnie od okresu. z W okresie od dnia 24 czerwca 2014 r. do 23 lipca 2014 r. powód przebywał w pawilonie C, oddziale V, celi 22, gdzie powierzchnia celi wynosiła 10,25 m”, a w celi było dwóch lub trzech osadzonych, zależnie od okresu. W okresie od dnia 23 lipca 2014 r. do 4 sierpnia 2014 r. powód przebywał w pawilonie C, oddziale V, celi 10, gdzie powierzchnia celi wynosiła 10,25 m, w celi było dwóch lub trzech osadzonych, zależnie od okresu. (dowód: notatka urzędowa z 28 października 2016 r. — k. 40-42) Powyższe cele były wyposażone w sprzęt kwaterunkowy, to jest: łóżka, stoły, szafki, taborety itp. Sprzęty te były sprawdzane pod względem stanu technicznego co roku przez powołaną komisję, Środki higieny Areszt zamawiał u dystrybutora i wydawał osadzonym wraz z aktualną datą przydatności. W każdej celi znajdowała się również sprawna wentylacja grawitacyjna, co potwierdzały okresowe kontrolne. (dowód: notatka służbowa Z 13 listopada 2016 r. —k. 43) Kąciki sanitarne znajdujące się w celach nie posiadały dostatecznej wentylacji. Ponadto, w niektórych celach kąciki sanitarne były oddzielone od pozostałej części celi jedynie dziurawymi prześcieradłami, przez co więźniowie byli widoczni dla pozostałych osadzonych podczas czynności fizjologicznych. W celach znajdowała się jedna miska do prania oraz. mycia na dwóch lub trzech osadzony. Dostęp do ciepłej wody osadzeni mieli dwa razy dziennie w określonych godzinach. Raz na tydzień mogli skorzystać z łaźni. Za porządek i czystość celi odpowiadali sami osadzeni. Wydawane produkty sanitarne, takie jak pasta do zębów, mydła, papier toaletowy były wydawane w zbyt małych ilościach, przez co kończyły się przed wydaniem kolejnych. W niektórych celach okna były zbutwiałe i nieszczelne. Na ścianach celi widoczny był grzyb. W celach znajdujących się przy klatkach schodowych występował przeciąg. Do cel dostawał się także dym papierosowy z innych cel oraz pomieszczeń. Przy celach znajdowały się głośniki radiowęzła, których osadzeni nie mogli wyciszyć. Oświetlenie w niektórych celach było niewystarczające do czytania. Także kąciki sanitarne były niedostatecznie doświetlone. Grzejniki w celi działały w zimie, niskie temperatury panowały jedynie w oddziale szpitalnym. (dowody: zcznania świadka D. K. (1) —k. 82-83, zeznania świadka M. S. —k. 118, zeznania świadka K. D. — akta I Cps 26/18) --- STRONA 4 --- Od maja 2014 r. powód Ł.. K. napisał kilka skarg dotyczących warunków, w których odbywał karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym W. — M.. W skargach powód podnosił, że nie zapewniono mu należytego poziomu opieki medycznej, niewłaściwe zachowania pracowników Aresztu, w tym zastraszanie powoda, nieprzekazywanie korespondencji, brak jadłospisu oraz brak informacji o gramaturze poszczególnych posiłków. Po każdej ze skarg administracja Aresztu przeprowadzała postępowanie wyjaśniające. W sprawozdaniach z tych postępowań stwierdzano, że nie ma podstaw do uznania pretensji powoda. dowody: skarga 2 77 maja 016 1. - X. 3, skarpa pieopatrzona daly — x. 10109, skarga 2.31 lipa DV 1. - 1.9), sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego z 9 lipca 2014 r, pismo z 9 lipca 2014 r. -k. 104-105, notatka służbowa z 24 czerwca 2014 r.-k. 112, notatka służbowa z 30 czerwca 2014 r. — k. 111, notatka urzędowa z 30 czerwca 2014 r. —k. 110, sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego z 2 września 2014 r. — k. 96-97 wykaz wydawanych powodowi przedmiotów — k. 100-101, notatka służbowa z 2 września 2014 r. — k. 98-99, pismo z 2 września 2014 r. — k. 94-95, notatka służbowa z. 3 listopada 2016 r. — k. 93, pismo z 8 sierpnia 2014 r. — k. 90-91) Podczas odbywania kary pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym W. - M. powód korzystał z pomocy medycznej z zakresu psychiatrii i okulistyki, neurologii, ortopedii, chirurgii oraz lekarza chorób wewnętrznych. (dowody: dokumentacja medyczna powoda k. 8-14; 141-172) 20 listopada 2013 r. u powoda rozpoznano zaburzenia adaptacyjne i przepisano pernazynę oraz hydroxizinę. Powód miał także obniżony nastrój, tendencję do zamartwiania się oraz zgłaszał zaburzenia snu. Powód w grudnia 2013 r. często odmawiał przyjmowana przepisanych mu leków. Nie rozpoznano u niego depresji, psychozy oraz myśli samobójczych. W marcu 2014 r. stwierdzono, że powód ma także problemy ze snem. Cierpienia w trakcie wykonywania kary przekraczały dolegliwości wynikające z samej kary, stąd u powoda koniecznym było zastosowanie leczenia farmakologicznego. Z powodu zaburzeń adaptacyjnych i zaburzeń snu długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda wyniósł 5%. (dowody: opinia biegłego sądowego D. K. (2) -k. 215-217, dokumentacja medyczna powoda k. 8-14; 141-172) W czasie osadzenia w Areszcie Śledczym W.-M. powód uskarżał się także na problemy ze wzrokiem. Pierwsza konsultacja lekarska w tym zakresie miała miejsce 22 sierpnia 2013 r., na której powód zgłaszał zaburzenia widzenia lewego oka, które występowały od kilku miesięcy, a także bóle głowy. Powodowi zlecono paracetamol oraz konsultację okulistyczną. Konsultacja u lekarza specjalisty odbyła się 27 sierpnia 2013 r., na której zlecono okulary oraz wypisano receptę. Podczas kolejnej konsultacji okulistycznej 12 września 2013 r. powód zgłaszał pogorszenie widzenia w lewym oku, a po badaniu zalecono konsultację okulistyczną w ramach ostrego dyżuru. Tego samego dnia powoda przebadano w Wojewódzkim Szpitalu (...) w W.. U powoda rozpoznano odwarstwienie i przedarcie siatkówki oka lewego i złecono pilne wykonanie USG oka, ewentualnie RTG twarzoczaski oraz unikanie wysiłku fizycznego. Podczas kolejnej konsultacji w Szpitalu 24 października 2013 r. u powoda rozpoznano odwarstwienic i przedarcie siatkówki oraz inne postacie odwarstwienia siatkówki. W wywiadzie stwierdzono liczne urazy głowy. W dniu 28 października 2013 r. specjalista chorób oczu stwierdził, że powód nie kwalifikuje się do operacji oka lewego ze względu na stare odwarstwienie i brak lokalizacji od dołu. 26 listopada 2013 r. powód zrezygnował z wizyty u okulisty. Podczas badania USG z 24 lipca 2014 r. stwierdzono całkowite odwarstwienie siatkówki. Podczas wyżej opisanych konsultacji i badań u powoda rozpoznano schorzenie lewego oka — odwarstwienie i przedarcie siatkówki. Wskutek schorzenia w sposób typowy narastało pogorszenie widzenia. Choroba miała typowy przebieg, objawiający się narastaniem objawów pogarszającego widzenia, zmianami anatomicznymi pod postacią całkowitego odwarstwienia siatkówki we wszystkich kwadrantach dna oka. Z tego powodu nie było kwalifikacji do leczenia operacyjnego. Pełne odwarstwienie siatkówki skutkowało utratą widzenia przcz powoda w lewym oku. ” --- STRONA 5 --- Pozwany nie przyczynił się do utraty widzenia w lewym oku powoda. Schorzenie powstało w sposób niezależny i mogło być następstwem przebytych urazów głowy, które zgłaszał powód podczas konsultacji lekarskich. Brak jest podstaw do negatywnej oceny procesu diagnostyki i leczenia powoda. | Operacja siatkówki oka jest zabiegiem szczególnie trudnym technicznie, długotrwałym, ryzykownym i nie zawsze skutecznym. U powoda były niewielkie szanse na pozytywne efekty takiego zabiegu, ponieważ objawy zaczęły występować u niego na kilka miesięcy przed zgłoszeniem się powoda do oddziału medycznego u pozwanego. Jednakże w przypadku odwarstwienia siatkówki należy przeprowadzić zabieg operacyjny, gdyż nieleczona prowadzi do ślepoty, jednakże zabiegi operacyjne przeprowadza się w tzw. świeżym odwarstwieniu siatkówki. Rozpoznanie odwarstwienia w późnym stanie często dyskwalifikuje pacjenta z wykonania zabiegu. (dowód: opinia biegłego sądowego S. O. — k. 218-221, opinia uzupełniająca biegłego sądowego S. O. — k. 251-255, opinia uzupełniająca A. S. —k. 288-290, dokumentacja medyczna powoda k. 8-14; 141-172) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wymienionych powyżej dowodów z dokumentów, których prawdziwość i treść nie budziła wątpliwości Sądu. Należy dodać, że okoliczności bezsporne w ogóle nie wymagały wykazywania ich prawdziwości za pomocą dowodów zgodnie z treścią art. 229 - 230 k.p.c. albowiem zostały przez strony wprost przyznane, bądź też nie zostały zaprzeczone, co zostało przez Sąd ocenione na zasadzie przywołanych przepisów. Jako wiarygodne Sąd uznał zeznania świadków D. K. (1), M. S. oraz K. D.. Świadkowie zeznawali spontanicznie, a ich zeznania | wzajemnie się ze sobą pokrywały. Brak było powodów, aby odmówić im przymiotu wiarygodności. Przebieg przesłuchania nie wskazywał na to, aby świadkowie zeznawali stronniczo, kierując się jedynie korzyścią powoda. Ich depozycje okazały się zaś rzeczowe i częściowo potwierdzały okoliczności podawane przez powoda w jego wyjaśnieniach. Na podstawie zeznań świadków Sąd ustalił warunki, w których powód odbywał karę pozbawienia wolności. Z zeznań wszystkich świadków wynikało, że cele były zagrzybiałe, okna zbutwiałe, sanitariaty były oddzielone jedynie dziurawymi prześcieradłami, przez co nie dawały poczucia intymności, osadzonym w jednej celi dawano jedną miskę na trzy osoby z przeznaczeniem na dbinie o własną higienę oraz pranie, cele były niedoświetlone, co uniemożliwiało czytanie w niektórych jej miejscach. Zeznania M. S. potwierdziły, że w celi znajdującej się przy klatce schodowej panował przeciąg. Natomiast zeznania K. D. stanowiły podstawę do ustaleń, że do cel docierał dym papierosowy, nawet jeżeli osoby osadzone w celi nie paliły wyrobów tytoniowych. Z zeznań świadków wynikało natomiast, że wbrew twierdzeniom powoda, w celach nie panowały niskie temperatury, jako że żaden ze świadków nie zeznawał, że nie działały kaloryfery. Jedynie świadek D. K. (1) zeznał, że zimno było na oddziale szpitalnym, ale nie dotyczyło to cel. Żaden ze świadków nie potwierdził także, aby w celach znajdowały się zagrażające życiu i zdrowiu niesprawne gniazdka elektryczne. Zeznania świadków nie potwierdziły także, iż strażnicy i pracownicy więzienia odnosili się do powoda w sposób niestosowany lub wulgarny. Ustalenie zakresu cierpień psychicznych powoda oraz faktu czy problemy powoda ze wzrokiem' powstały lub nasiliły się wskutek zawinionego działania pozwanego wymagało zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Z tej przyczyny Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy psychiatry oraz okulisty. Za w pełni wiarygodną Sąd uznał opinię biegłego sądowego z zakresu psychiatrii D. K. (2). Opinia stanowi logiczny i spójny wywód. Biegły w sposób jasny i klarowny wskazywał na jakiej podstawie opierał swoje wnioski. Na jej podstawie ustalono, że u powoda rozpoznano zaburzenia adaptacyjne, obniżony nastrój, tendencję do zamartwiania się oraz problemy z bezsennością. Biegła wprost wskazała, że cierpienia powoda w trakcie wykonywania kary przekraczały dolegliwości wynikające z samej kary, stąd u powoda koniecznym było zastosowanie leczenia farmakologicznego. Na podstawie opinii ustalono, że powód doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5%. Podkreślić należy, że żadna ze stron postępowania nie zgłaszała zastrzeżeń do opinii. Również jako wiarygodną Sąd uznał opinię biegłego sądowego z zakresu okulistyki S. O.. Biegły w sposób logiczny i rzeczowy wskazał na czym oparł swoje wnioski. Wątpliwości powoda biegły częściowo wyjaśnił w opinii uzupełniającej. Z opinii wynikało, że u powoda w czasie odbywania kary w Areszcie Śledczym W.-M. rozpoznano schorzenie lewego oka — odwarstwienie i przedarcie siatkówki, a także, że postęp choroby miał typowy przebieg i zakończyła się ona utratą widzenia w lewym oku. Biegły wyjaśnił --- STRONA 6 --- . także, że prawdopodobną przyczyną schorzenia były urazy głowy doznane przed trafieniem przez powoda do pozwanej jednostki penitencjarnej. Z opinii wynikało także, że z uwagi na etap choroby, powód nie kwalifikował się do zabiegu operacyjnego. Przede wszystkim na podstawie opinii Sąd ustalił, że pozwany nie przyczynił się do utraty widzenia w lewym oku powoda, a także, że brak jest podstaw do negatywnej oceny procesu diagnostyki i leczenia powoda. Także.za wiarygodną, choć mającą niewielkie znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał opinię uzupełniającą biegłej sądowej A. S.. Biegła przedstawiła ogólne informacje na temat schorzenia, na które cierpiał powód, a także informację, iż na wczesnym etapie choroby wskazany jest zabieg operacyjny. Biegła wskazała jednak, że rozpoznanie odwarstwienia w późnym stanie często dyskwalifikuje pacjenta z wykonania zabiegu. Z opinii uzupełniającej nie wynikało także, aby proces diagnostyki i leczenia powoda przebiegał w sposób nieprawidłowy. Na podstawie art. 235? $ 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął wnioski powoda zawarte w punktach 9-12 pozwu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia, a ogólne informacje dotyczące corocznych sprawozdań z działania pozwanej jednostki penitencjarnej nie przyczyniłyby się w większym stopniu do wyjaśnienia istotnych okoliczności związanych z odbywaniem kary przez powoda. Sąd miał przy tym na uwadze, że powód domagał się zadośćuczynienia za okres od 13 sierpnia 2013 r. do 4 sierpnia 2014 r., a zatem sprawozdania z innych lat nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanych dokumentów nie wynikałaby także sytuacja zdrowotna powoda oraz prawidłowość udzielonej mu opieki. Także na podstawie art. 235? $ 1 pkt 2 k.p.c. oraz na podstawie art. 235? $ 1 pkt 5 k.p.c. Sąd pominął dowód z zeznania świadków M.J.,K.P. oraz A. R.. Stan faktyczny w zakresie warunków odbywania kary przez powoda został w sposób dostateczny wyjaśniony przez trzech przesłuchanych w sprawie świadków, stąd dopuszczanie dowodu z zeznań kolejnych świadków na tę samą okoliczność, która została już udowodniona przez powoda było bezprzedmiotowe i zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania. Na rozprawie w dniu 18 lutego 2019 r. Sąd pominął dowód z zeznań świadków P. H. oraz M. M. z uwagi na nieuzupełnienie przez powoda danych świadków, przez co niemożliwym było ich wezwanie na rozprawę. Na podstawie art. art. 235? $ 1 pkt 2 k.pc. oraz art. 299 k.p.c. Sąd pominął wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania powoda. Zdaniem Sądu okoliczności dotyczące warunków odbywania kary oraz przebiegu leczenia powoda zostały wyjaśnione w sposób dostateczny w oparciu o pozostałe zebrane w sprawie dowody. Zgodnie natomiast z art. 299 k.p.c. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, sąd dla wyjaśnienia tych faktów może dopuścić dowód z przesłuchania stron. Jako że w sprawie nie pozostały niewyjaśnione okoliczności, brak było podstaw do dopuszczenia dowodu z przesłuchania powoda. Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie, W przedmiotowej sprawie powód Ł. K. wystąpił z roszczeniem o zapłatę zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, które miało polegać na naruszeniu jego prawa do leczenia oraz odbywania kary pozbawienia wolności w warunkach nie zapewniających godności człowieka oraz humanitarnego traktowania. Roszczenie powoda było oparte o treść art. 23 i 24 k.c. w zw. z art. 417 i 448 k.c. Zgodnie z brzmieniem art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Według art. 24 $ 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w Kodeksie cywilnym może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. --- STRONA 7 --- . W myśl art. 448 kc. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Według utrwalonej wykładni art. 448 k.c. przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę uzależnione jest od zawinienia, gdy chodzi o bezprawne zagrożenie lub naruszenie dobra osobistego (por. Gerard Bieniek, Komentarz do art. 448 k.c., w: Jaććk Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Księga trzecia. Zobowiązania, LexisNexis 2013, teza 3 i 4 oraz orzeczenia Sądu Najwyższego tam przywołane). Na podstawie art. 417 $ 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. W toku postępowania dotyczącego naruszenia dóbr osobistych na powodzie spoczywa ciężar udowodnienia, iż do takiego naruszenia ze strony przeciwnika procesowego doszło — zgodnie z zasadami spoczywania ciężaru dowodu określonymi w treści art. 6 k.c., a wówczas, gdy powód obowiązkowi takiemu sprosta — na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia, że takie jej działanie nie było bezprawne. Ciężar dowodu, że Warunki w zakładzie karnym odpowiadały obowiązującym normom i nie doszło do naruszenia dóbr osobistych spoczywał zatem na pozwanym - art. 6 w związku z art. 24 k.c. (vide: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28.02.2007 r., V CSK 431/06). Wskazać także należy, że zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych wymagań demokratycznego państwa prawnego, znajdującym wyraz również w normach prawa międzynarodowego. Wynika to wprost z art. 10 ust. I ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z 19 grudnia 1966r.i zart. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 grudnia 1950 r. stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowicka. Z powyższym łączy się zresztą wynikający z art. 8 ust. I Konwencji nakaz poszanowania życia prywatnego obywateli i ich prawa do intymności, co w odniesieniu do osób osadzonych w zakładach karnych oznacza obowiązek zapewnienia takich warunków bytowych i sanitarnych, w których godność ludzka i prawo do intymności nie doznają istotnego uszczerbku. Niemniej, należy mieć na uwadze stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 20 grudnia 2010 roku sygn. akt IV CSK 449/10, iż „o naruszeniu dobra osobistego w postaci uchybienia godności osadzonych w zakładzie karnym nie można mówić w przypadku pewnych uciążliwości lub niedogodności, związanych z samym pobytem w takim zakładzie, polegających np. na niższej od oczekiwanej jakości warunków sanitarnych albo okresowym przebywaniu w celi z większą niż określona standardami liczbą osadzonych; nie powinno się oczekiwać warunków podobnych do domowych, które dla wielu ludzi bywają bardzo trudne, a nie wynikają z odbywania żadnej kary” Odnosząc powyższe do żądania powoda wyrażonego w niniejszej sprawie, wskazać należy, że w celu wykazania zasadności swojego roszczenia, powód musiał udowodnić, że doszło do zaistnienia: - bezprawnego zagrożenia lub naruszenia dobra osobistego działaniem strony pozwanej, - krzywdy oraz - związku przyczynowego pomiędzy takim zagrożeniem lub naruszeniem a krzywdą. Żądanie zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę powoda wyrządzoną naruszeniem i zagrożeniem jego dóbr osobistych w postaci godności, prawa do prywatności i intymności, okazało się usprawiedliwione ze względu na bezprawne i zawinione niezapewnienie powodowi przez funkcjonariuszy Służby Więziennej pełniących służbę u pozwanego godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. --- STRONA 8 --- . Zgodnie z art. 110 $ 2 k-k.w. powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m2. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Bezpraiwne naruszenie dóbr osobistych powoda polegało przede wszystkim na niezapewnieniu należytych warunków w celach, do których kierowano powoda. Cele te były bowiem zagrzybiałe i wilgotne, a okna w celach były zbutwiałe. W kącikach sanitarnych nie było przegrody zapewniającej intymność podczas wykonywania czynności fizjologicznych. W celach zapewniano także jedną miskę na dwóch lub trzech osadzonych, która służyła zarówno do czynności higienicznych, jak i do prania. Jednocześnie możliwość skorzystania z łaźni istniała jedynie raz w tygodniu. Takie warunki z całą pewnością nie zapewniały należytego poziomu higieny dla osadzonego. W celach nie było także odpowiedniego oświetlenia, co uniemożliwiało czytanie, a także utrudniało korzystanie z kącika sanitarnego. Dodatkowo do cel dostawał się dym papierosowy, pomimo, że powód był osobą niepalącą. W tym zakresie zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 czerwca 201 1 r. w sprawie szczegółowych warunków używania wyrobów tytoniowych na terenie obiektów podlegających Ministrowi Sprawiedliwości oraz w środkach przewozu osób, W myśl $ 6 ust. 2 tego rozporządzenia dla osadzonych używających wyrobów tytoniowych należało wyznaczyć odrębne cele mieszkalne. Na podstawie $ 6 ust. 3 tego rozporządzenia dopuszczalne było ponadto używanie wyrobów tytoniowych poza celami mieszkalnymi, o których mowa w ust. 2, w miejscach i w czasie wyznaczonym przez kierownika, Według $ 8 tego rozporządzenia miejsca wyznaczone do używania wyrobów tytoniowych, o których mowa w $ 6 ust. 3: 1) powinny być wyznaczone w sposób uniemożliwiający oddziaływanie dymu tytoniowego na osoby niepalące, z zachowaniem stref wolnych od dymu tytoniowego; 2) nie powinny znajdować się w pobliżu pomieszczeń przeznaczonych do pracy, nauki i służby; 3) powinny być oznaczone w widoczny sposób. W sprawie niniejszej nie ujawniły się jednocześnie jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, aby w Areszcie Śledczym W. — M. brak było możliwości stosowania przepisów wspomnianego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Biorąc pod uwagę charakterystykę zakładu penitencjarnego, powód przez większość część doby musiał przebywać w celi, która nie gwarantowała godnych warunków odbywania kary. Nie budziło wątpliwości Sądu, że przebywanie w zagrzybionym pomieszczeniu, w którym panował przeciąg, bez odpowiedniego zapewnia warunków higienicznych, a także niezapewnienie intymności podczas czynności fizjologicznych mogło mieć negatywny wpływ na zdrowie psychiczne powoda. Potwierdzeniem tego stanu rzeczy była opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii, z której wynikało, że u powoda stwierdzono zaburzenia adaptacyjne oraz tendencję do zamartwiania i bezsenność. Na podstawie opinii Sąd ustalił, że cierpienia w trakcie wykonywania kary przekraczały dolegliwości wynikające z samej kary, a wskutek wszelkich powyżej opisanych uchybień powód doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5%. Wątpliwości nie budziło także zawinione zachowanie pozwanego, który w żaden sposób w toku procesu nie wykazał, że powyżej wymienione naruszenia nie były bezprawne, pomimo, że obciążał go w tym zakresie ciężar dowodowy, co wynikało z. art. 24 $ 1 k.e, w zw. z art. 6 k.c. Pozwany ze swojej winy nie zapewnił więc powodowi godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Z drugiej jednak strony powód nie wykazał, że doszło do wszystkich zawinionych uchybień, które zostały wymienione w pozwie. Przede wszystkim z zebranego w sprawie materiału dowodowego, a zwłaszcza opinii biegłych sądowych z zakresu okulistyki, nie wynikało, że pozwany przyczynił się do utraty widzenia w lewym oku powoda. Przyczyny schorzenia powstały zanim powód trafił do Aresztu Śledczego W.-M.. Natomiast z dokumentacji medycznej oraz opinii biegłych wynika, że stopień schorzenia dyskwalifikował powoda z leczenia operacyjnego. Podkreślić przy tym należy, że decyzję o tym, że powód nie kwalifikuje się do wykonania operacji podjęli lekarze nie będący pracownikami pozwanego, za których pozwany nie odpowiadał. Z dokumentacji medycznej powoda wynika także, że pomoc medyczna, w tym ta poza jednostką penitencjarną była udzielana bez zbędnej zwłoki, a powód był transportowany do szpitali na specjalistyczne badania. Nie wykazano zatem, że pozwany przyczynił się do rozwoju choroby powoda lub w jakikolwiek inny sposób odpowiada za utratę wzroku w lewym oku powoda. --- STRONA 9 --- . Ponadto, powód nie wykazał, że cele, w których przebywał były przeludnione i nie spełniały normy określonej w art. 110 $ 2 K.k.w. Ze stanu faktycznego wynika, że w każdej celi, w której powód przebywał, zapewniona była powierzchnia 3 m? przypadająca na każdego skazanego. Nie znajdowały także potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenia powoda, iż w celach panowały niskie temperatury, a kaloryfery nie grzały, nie zapewniono odpowiedniego ciśnienia wody, a także, że gniazdka w celach stwarzały zagrożenie dla osadzonych. Reasumując powyższe wywody i całokształt okoliczności tej sprawy, powód udowodnił fakt powstania po jego stronie krzywdy spowodowanej bezprawnym naruszeniem dóbr osobistych powoda przez pozwanego poprzez konieczność odbywania kary w zagrzybionej celi, brak zapewnienia odpowiednich warunków higieny, brak zapewnienia wydzielonego kącika sanitarnego, co naruszało prawo powoda do prywatności. Bezprawne naruszenia pozwanego wpłynęły negatywnie na zdrowie psychiczne powoda, który w związku z tym doznał długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Sąd miał przy tym na uwadze, że zdrowie rozumiane jako możliwość zachowania sprawności i życia bez bólu, co potocznie określa się jako „cieszenie się dobrą formą”, jest najcenniejszym dobrem człowieka. Zachowanie pozwanego doprowadziło natomiast do negatywnych skutków w zdrowiu psychicznym powoda. Sąd pragnie także podkreślić, że jednostki, których celem zasadniczym jest resocjalizacja osób osadzonych, nie powinny zmuszać osadzonych do funkcjonowania w warunkach nie zapewniających godności człowieka oraz humanitarnego traktowania. Wskazać w tym miejscu trzeba, Że ustalenie „odpowiedniej sumy pieniężnej” winno nastąpić, podobnie jak przy ustalaniu zadośćuczynienia z art. 445 k.c., z uwzględnieniem wszelkich okoliczności dotyczących: rodzaju chronionego dobra, rozmiaru doznanego uszczerbku, charakteru i następstw naruszenia, itp. Wysokość sum zasądzonych na podstawie art. 448 k.c. jest zazwyczaj umiarkowana. Podstawowym kryterium oceny Sądu w niniejszej sprawie winien być rozmiar ujemnych następstw w sferze psychicznej powoda, bowiem celem przyznania ochrony w formie majątkowej jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy. Zadośćuczynienie ma służyć udzieleniu satysfakcji w sytuacji, gdy inne środki są niewystarczające dla usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych. Sąd stwierdził zatem, że należne powodowi zadośćuczynienie, za naruszenie jego dóbr osobistych, winno w niniejszej sprawie wynosić kwotę 50.000 zł. Zdaniem Sądu taka kwota jest adekwatna do doznanej przez powoda krzywdy, mając na uwadze wszystkie opisane powyżej okoliczności tej sprawy, w tym zarówno jego sytuację, majątkową, jak i stopień naruszenia dobra oraz rozmiar wywołanej tym krzywdy. Miarkując wysokość przyznanego zadośćuczynienia Sąd uwzględnił także, że pozwanemu nie można było przypisać zawinionego zachowania w procesie leczenia lewego oka powoda, a także, że nie wszystkie okoliczności powoływane przez powoda zostały wykazane. Dlatego też Sąd nie uwzględnił żądania zapłaty z tytułu zadośćuczynienia w całości. W przekonaniu Sądu kwota 50.000 zł utrzymana jest w rozsądnych granicach. Z jednej strony będzie stanowić dla powoda ekonomicznie odczuwalną wartość, a z drugiej strony nie będzie prowadziła do jego wzbogacenia. Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 24 $ I k.c. w zw. z art. 448 k.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 50.000 zł, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, o czym orzeczono w punkcie 1. i 2. wyroku. W zakresie żądania zasądzenia odsetek Sąd zważył, iż stosownie do przepisu art. 481 $ 1 k.c., stanowiącego — zgodnie z dyspozycją art. 359 $ I k.c. — ustawowe źródło żądania zapłaty z tego tytułu, istotne jest ustalenie momentu, od którego dłużnik opóźniał się ze spełnieniem świadczenia. Krzywda powoda, za którą w ninicjszej sprawie dochodził on zadośćuczynienia została wyrządzona przez pozwanego w okresie od 13 sierpnia 2013 r. do 4 sierpnia 2014 r. Jednocześnie powód w kilku skargach podnosił fakt bezprawnego zachowania pracowników pozwanego oraz powoływał się na doznaną z tego tytułu krzywdę. Dlatego też żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu zasługiwało na uwzględnienie. Wobec powyższego, Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 50.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15 marca 2016 r. do dnia zapłaty. Okosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 100 k.p.c., zgodnie z którą w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. --- STRONA 10 --- . Powód wygrał niniejszą sprawę w 66,66% (50.000 zł / 75.000 zł). Poniesione po stronie powoda koszty wyniosły 5.417 zł i złożyły się na nie opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz kwota 5.400 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ustalona na podstawie $ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów. Wobec tego, że powód wygrał sprawę w 66,66% Sąd przyznał proporcjonalną część wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika (5.400 zł * 66,66% = 3.600 zł). Z tych powodów Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o czym orzeczono w punkcie 3. wyroku. Koszty pozwanego wyniosły 5.400 zł i złożyło się na nie wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, ustalone na podstawie $ 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Pozwany wygrał sprawę w 33,33%, więc należał mu się zwrot kosztów postępowania w kwocie 1.800 zł (5.400 zł * 33,33%), o czym orzeczono w punkcie 4. wyroku. Nieuiszczoną przez powoda opłatę sądową od pozwu oraz pozostałą część wydatków na wynagrodzenia biegłych sądowych Sąd przejął na rachunek Skarbu Państwa na podstawie art. I 13 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 28 lipca 2008 r., wobec tego, że powód był w całości zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych. Na tej podstawie orzeczono jak w punkcie 5. wyroku. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem proszę doręczyć pełnomocnikom stron (bez pouczenia).