Wyrok I C 1477/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1477/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Bajak Protokolant: protokolant sądowy Justyna Chojecka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa K. R. przeciwko P. B. o ochronę dóbr osobistych I. oddala powództwo; II. zasądza od K. R. na rzecz P. B. kwotę 1 560 zł (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 16 listopada 2013 roku K. R. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zobowiązanie P. B. do wysłania do Prezesa krajowej Rady (...), Polskiej Izby (...), Burmistrza Miasta P. oraz Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych w Ministerstwie Sportu i (...) oświadczenia następującej treści: „niniejszym serdecznie przepraszam pana K. R., za przypisanie mu w moim piśmie z 21.10.2013 r. autorstwa nieprawdziwych wypowiedzi pod adresem Krajowej Rady (...) oraz KRUS o treści „dziadowska firma, która płaci kiedy chce”, które to słowa z ust pana K. R. nigdy faktycznie nie padły”, zasądzenie od pozwanego na rzecz Instytutu (...) al. (...), (...)-(...) W. kwoty 10 000 zł z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm, w tym z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Powód w uzasadnieniu podniósł, iż pozwany w piśmie skierowanym do Krajowej Rady (...) pomówił powoda o wypowiedzenie obelżywego określenia względem (...)dziadowska firma, która płaci kiedy chce”. Rozpowszechnienie tych informacji naruszało dobre imię i godność powoda (k. 4). W odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 7 października 2014 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych (k. 50-51). W uzasadnieniu wskazał, iż powód w rozmowie telefonicznej z dnia 7 października 2013 roku użył spornych słów, natomiast jeśli chodzi o sposób przekazanie ich przez pozwanego osobom trzecim pozwany uczynił to w sposób „na ile to było możliwe oględny” (k. 51). Strony podtrzymały swoje stanowisko do zakończenia postępowania. --- STRONA 2 --- Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Powód jest zatrudniony na stanowisku Dyrektora Generalnego w spółce Biuro (...).A. R. sp.j. z siedzibą w P.. Spółka zawarła z ośrodkiem, w którym dyrektorem jest pozwany, umowę, której przedmiotem było zapewnienie miejsc noclegowych dla dzieci i młodzieży wypoczywających w ramach wypoczynku organizowanego przez spółkę powoda we współpracy z Krajową Radą (...). Wypoczynek miał miejsce w ośrodku (...) w D. w okresie od 28 czerwca 2013 roku do 23 sierpnia 2013 roku (niesporne). Zgodnie z umową pomiędzy biurem podróży a ośrodkiem 50% płatności za pobyt opłacone zostało przez biuro przed wypoczynkiem, pozostałe 50% miało zostać wypłacone do dnia 30 września 2013 roku ze środków Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Płatność drugiej części, tj. kwoty 97 461 zł nie nastąpiła w terminie (niesporne). W dniu 7 października 2013 roku strony odbyły rozmowę telefoniczną w celu ustalenia powstałego opóźnienia w płatności. Podczas rozmowy powód wypowiedział w kontekście Krajowej Rady (...) oraz Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego określenie „dziadowska firma, która płaci kiedy chce” (zeznania świadków M. P., M. B., A. K. – k. 158-161, zeznania pozwanego – k. 194-194v). W dniu 21 października 2013 roku pozwany wystosował pismo do Prezesa Krajowej Rady (...) dotyczące przyczyn opóźnienia dokonania płatności, w którym przytoczył słowa powoda nt. Krajowej Rady (...) „dziadowska firma, która płaci kiedy chce” (k. 8). Pismo to pozostało bez odpowiedzi (zeznania pozwanego - k. 194-194v). Sąd ustalił stan faktyczny w sprawie na podstawie złożonych do akt sprawy dokumentów, zeznań świadków M. P., M. B., A. K. oraz zeznań stron. Sąd dał wiarę załączonym do akt kserokopiom, bowiem żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności, jak również nie było podstaw do kwestionowania ich wiarygodności z urzędu. Sąd ocenił zeznania świadka M. P. oraz M. B. jako spójne i wiarygodne, bowiem świadkowie dysponowali wiedzą pochodzącą z własnych doświadczeń i w sposób wierny przekazali ją Sądowi. Sąd nie miał podstaw do kwestionowania zeznań świadka A. K., jednakże jego wiedza na temat faktu istotnego, tj. wypowiedzenia przez powoda spornych słów była znikoma. Za wiarygodne uznał Sąd zeznania pozwanego, bowiem korespondowały one z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Tym samym Sąd nie dał wiary powodowi w części dotyczącej wypowiedzenia przez niego słów „dziadowska firma, która płaci kiedy chce”. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z treścią art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W celu ułatwienia dochodzenia ochrony na podstawie powołanej regulacji ustawodawca, ograniczając ogólną zasadę statuowaną w art. 6 k.c., na powoda nałożył jedynie obowiązek wykazania faktu naruszenia jego dóbr osobistych przez cudze działanie, co do którego istnieje domniemanie bezprawności. Udowodnienie zgodności z prawem takiego działania należy zatem do naruszyciela. W literaturze zwykło się uznawać informację nieprawdziwą, fałszywą za taką, która jest sprzeczna z ustaleniami dokonanymi według prawidłowej metody, jak również taką, która została ustalona na podstawie nieprawidłowego rozumowania czy niestarannego lub nierzetelnego dochodzenia. --- STRONA 3 --- Powód w niniejszej sprawie domagał się ochrony dóbr osobistych, tj. dobrego imienia i godności, które miały według powoda zostać naruszone wskutek rozpowszechniania przez pozwanego nieprawdziwej informacji, iż powód w rozmowie telefonicznej z pozwanym miał użyć słów „dziadowska firma, która płaci kiedy chce” w odniesieniu do Krajowej Rady (...). W ocenie powoda rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji spowodowało naruszenie dobrego imienia powoda i odbiło się negatywnie na uzyskiwanych przez biuro podróży powoda kontraktach. W toku przeprowadzonego postępowania dowodowego pozwany wykazał, iż powód w trakcie rozmowy telefonicznej w dniu 7 października 2013 roku użył słów „dziadowska firma, która płaci kiedy chce” w odniesieniu do Krajowej Rady (...) i Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, co wobec jednoznacznie sformułowanego powództwa musiało skutkować jego oddaleniem. Zeznania świadków, którym Sąd dał wiarę, w sposób jednoznaczny potwierdzają wersję stanu faktycznego wskazywaną przez stronę pozwaną. Powód domagał się bowiem przeproszenia w formie pisma skierowanego do podmiotów, do których uprzednio zwrócił się pozwany, przytaczając słowa powoda, za słowa, „które faktycznie nie padły”. Tym samym za źródło naruszenia swoich dóbr osobistych uznał powód oszczercze sformułowanie pozwanego. Sąd zauważa, iż powód w swoich zeznaniach złożonych w trybie pomocy sądowej przez Sądem Rejonowym w Nysie negował fakt wypowiedzenia słów przytaczanych przez pozwanego. Należy wobec powyższego stwierdzić, iż nie doszło do naruszenia dóbr osobistych w postaci dobrego imienia i godności powoda w sposób przez powoda wskazany. Nie ulega wątpliwości, że Sąd jest związany granicami żądania powództwa i nie może w tym wypadku dysponować przedmiotem procesu przez określenie jego granic niezależnie od zakresu żądania ochrony określonej przez powoda (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2015 r., sygn. akt I CSK 549/14). Nadmienić należy, że zakaz orzekania ponad żądanie odnosi się zatem, bądź do samego żądania (petitum), bądź do jego podstawy faktycznej (causa petendi). W art. 321 § 1 k.p.c. jest bowiem mowa o żądaniu w rozumieniu art. 187 § 1 k.p.c., a w myśl tego unormowania obligatoryjną treść każdego pozwu stanowi dokładnie określone żądanie oraz przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I CSK 476/09). Żądanie strony zostało wskazane precyzyjnie i jednoznacznie, podobnie też określone zostało działanie pozwanego, które miało spowodować naruszenie dóbr osobistych powoda. Co więcej, zachowanie powoda w toku postępowania zmierzało do wykazania, że powód nie wypowiedział rzeczonych słów, a fakt nieprawdziwego przypisania ich powodowi miał rodzić negatywne konsekwencje po stronie powoda. Nie sposób więc przyjąć, że powód sformułował treść żądania i podstawy faktycznej w pozwie w sposób odbiegający od jego rzeczywistej intencji (por. a contrario wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt I CSK 555/12). Mając powyższe na względzie Sąd Okręgowy na podstawie art. 24 k.c. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 6 pkt 4 oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. SSO Jacek Bajak