Postanowienie I c 146/13 r

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I c 146/13 r~\ /9" W1 \‘ % WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 4% /2% Dnia 15 stycznia 2014 roku Sad Okregowy w Koszalinie I Wydzia’r Cwvilny w sk+adzie nastepujqcym: przewodniczqcy segdzia SO Aleksander Nowirfiski protokolant st. sekr. sad. Anna Jaz%owiecka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 roku w Koszalinie na rozprawie sprawy z powodztwa U.D., powodka przeciwko (...) S.A. w W., pozwany o zap%at¢ 1. zasqdza od pozwanego na rzecz powodki 40.000, (czterdzieéci tysiecy) z%otych z ustawowymi odsetkami od 3 stycznia 2013 r. do dnia zap’raty; 2. oddala powodztwo w pozosta’rej czoéoi; 3. zasqdza od pozwanego na rzecz powodki z tytu’ru kosztow procesu 2.226, (dwa tysiqce dwieécie dwadzieécia szeéé) z%otych. Sygn. akt I C 146/13 UZASADNIENIE Powodka U.D. wnios1‘a pozew przeciwko pozwanemu (...) S.A. z siedzibq w W. 0 zap+at¢ na jej rzecz kwoty 80.000 z%otych tytu+em zadoééuczynienia za naruszenie jej dobr osobistyoh w postaci zerwania wiozi rodzinnych z synem wraz z odsetkami ustawowymi od 3 styoznia 2013r. do dnia zap%aty oraz zasqdzenia na jej rzecz kosztow postopowania, w tym kosztow zastepstwa procesowego w wysokoéci 7.200 z%. W uzasadnieniu wskaza%a, ze w dniu 11 grudnia 2007r. w miejscowoéci 8., gmina D., T.L. nieumyélnie spowodowa’r émieré W.D. w ten sposob, ze nie zachowa+ nalezytej ostroznoéci przy prowadzeniu samochodu ciezarowego podczas roz+adunku W wyniku czego, zawieszone na wysiogniku teleskopowym wozka jezdnego dwa worki o %a1cznej wadze 1000 kg, przyoisn<;4y jej syna do tylnej burty samochodu, wskutek czego dozna+ on obrazerfi cia1a powodujqcych zgon. 1 --- STRONA 2 --- W odpowiedzi na pozew, pozwany Wniosi 0 oddaienie powodztwa. W pien/vszej kolejnoéci zgiosii zarzut przedawnienia roszczenia Wskazujqc na treéé an. 442‘ §1 k.c. i trzyletni termin przedawnienia roszczen o naprawienie szkody Wyrzaidzonej czynem niedozwolonym. Dalej podai, ze brak jest podstaw prawnych do zqdania przez poWodoW zapiaty zadoééuczynienia za émieré osoby najblizszej, gdyz zdarzenie Wywoiujeice szkodo miaio miejsce W 2007 r., natomiast przepis art. 446 § 4 k.c. pozwalajqcy na przyznanie zadoééuczynienia W zwiqzku ze émieroiq najblizszego czionka rodziny Wszedi W zycie 3 sierpnia 2008 r. i ma on zastosowanie do zdarzen majaicych miejsce od tej daty. Nie ma zatem zastosowania do zdarzenia bodqcego przedmiotem niniejszej sprawy. Nadto stwierdzii, ze syn powodki miai Wiasnq rodzino i nie mieszkai z niq, a za najblizszego czionka rodziny uwaza sie takq osobo, z ktorq zamieszkuje sie na co dzien, prowadzi Wspolne gospodarstwo domowe, z ktorq iqczq najblizsze, najéciélejsze Wiozy zarowno ekonomiczne, jak i uczuciowe, emocjonalne. Przy czym zdaniem pozwanego, powodka nie Wykazaia nalezycie naruszenia dobr osobisty, o ktorych pisze W pozwie. Pozwany podniosi takze, ze roszczenie powodki jest razqco zawyzone, a dodatkowo nie zgodzii sio na przyznanie peinomocnikowi poWodoW Wynagrodzenia W Wysokoéci po 7.200 zi, twierdzqo, ze przedmiotowa sprawa nie jest sprawa zawiiag, ani skomplikowanq i Wymagajqca Wi$KSZ€j niz zwyczajnej starannoéci W prowadzeniu postopowania (k. 4749). Sqd ustalil co nastepuje: W dniu 11 grudnia 2007r. W S., gmina D., powiat koiobrzeski, T.L. nieumyélnie spowodowai émieré W.D. W ten sposob, ze nie zachowai nalezytej ostroznoéci przy prowadzeniu samochodu ciezarowego I. o numerze rejestracyjnym (...), podczas roziadunku, gdyz podjezdzajqc nim do przodu nie upewnii sio czy wykonanie tego manewru nie spowoduje zagrozenia dla osob biorqcych udziai W roziadunku pojazdu i W wyniku tego podjazdu, dwa worki o iqcznej Wadze 1000 kg, zawieszone na Wysiegniku teleskopowym Wozka jezdnego, przycisneiy W.D. do tylnej burty samochodu, wskutek ozego doznai on Wieionarzqdowego urazu z nastepowym rozwinieciem sie agonalnego Wstrzqsu urazowo — kn/votocznego, skutkujacego jego smierciq. Sprawca wypadku zostai skazany za ten czyn wyrokiem Sqdu Rejonowego W Koiobrzegu z 23 pazdziernika 2008r. Wydanym W sprawie ll K 103/08. dowod: kserokopia wyroku Segdu Rejonowego W Kofob/zegu z 23 pazdziernika 2008 r. Wydanego W sprawie ll K 103/08 k. 30; dokumenty znajdujqce sio W aktach szkody () za/agczonych do niniejszej sprawy na k. 170179. Pojazd sprawoy zdarzenia na dzien 11 grudnia 2007 roku posiadai ochrono ubezpieczeniowq W pozwanym Towarzystwie. bezsporne W momencie émierci W.D. miai 29 lat, byi zonaty; ze zwiqzku tego byia 3 letnia corka. Jego zona byia Wowczas W osmym miesiqcu ciqzy. Powodko z synem iegczyia silna Wiez emocjonalna. Byi jej pien/vszym dzieckiem. Nie miaia z nim problemow Wychowawczych, byi dobrym uczniem. Gdy rozpoczqi studia, za Wyniki W _2_ --- STRONA 3 --- nauce otrzymat stypendium naukowe. Otrzymai Wyroznienie jako najlepszy student na roku. Nauke na (...) W S. rowniez zakonczyi bedac Wyroznionym, co miaio miejsce W 2003r. Zaraz po zakonczeniu nauki zaiozyi rodzine. Zamieszkai z zona W miejscowosci poiozonej W odlegiosci 3 km od miejsca zamieszkania rodzicow, We W. Podjai Wowczas prace W firmie B. W miejscowosci 8., gdzie pracowai razem z ojcem. Zostai takze radnym gminy D. W sierpniu 2004r. urodziia mu sie corka. Z matka codziennie Widzieli sie, gdy oboje Wracali z pracy  syn powodki pracowai W miejscowosci, W ktorej powodka mieszkaia. Nadto odwiedzai ja W Weekendy, kiedy przychodzii z rodzina na obiad. Codziennie te przychodzii na sniadania do babci — matki powodki. Kiedy postanowit Wybudowaé dom W 2006r., poprosit o pomoc finansowa rodzicow. Powodka Wraz z mezem przekazali im srodki finansowe, dzieki ktorym kupili dziaike budowlana, na ktorej zaczeii sie budowaé. Niediugo potem okazaio sie, ze zona W.D. jest W ciazy z drugim dzieckiem. Maizonkowie dowiedzieli sie, ze beda mieli syna. Na kilka tygodni przed narodzinami dziecka, Wydarzyt sie Wypadek, W ktorym syn powodki zmart. Do pogrzebu syna nie mogia zasnaé, a po pogrzebie spaia 23 godziny na dobe. Tn/vaio to przez kilka miesiecy. Wczesniej byia osoba towarzyska, spotykaia sie ze znajomymi. Po smierci syna odizolowaia sie od ludzi, kontakty sa sporadyczne. Nie uczestniczyia W Weselu organizowanym przez rodzine. Przez dWa lata od wypadku nie urzadzaia swiat. W tym tez okresie towarzyszyiy jej zaburzenia snu, czesto Wybudzaia sie W srodku nocy, Widzac syna W karetoe, ktory prosii ja 0 pomoc. Miaia takze zaburzenia iaknienia — zmuszaia sie do jedzenia. Nadto, przez kilka miesiecy odczuwaia poczucie zagubienia, nic ja nie interesowaio, nie cieszyio. Nie potrafiia sie skupié W pracy, miaia kiopoty z zapamietywaniem prostych rzeczy. W pracy otrzymaia od kierowniczki pomoc drugiej osoby, aby ta sprawdzaia jej prace. Wsparcie miata réwniez od czionkow rodziny. Obecnie najwieksza radosé sprawiaja powodce Wnuki, a szczegolnie syn Wojciecha, ktory przypomina jej syna. Nada! jednak ma ona kiopoty ze snem, sporadycznie uczestniczy W spotkaniach rodzinnych — tyiko Wtedy gdy musi. Czas spedza W domu, najlepiej ozuje sie W samotnosci. Przez okoio dwooh iat codziennie chodzita na cmentarz. Powodka nie korzystaia z pomocy psychologa czy psychiatry. Pomagai jej lekarz rodzinny przepisujac lek na uspokojenie. Pomagaia jej rowniez rodzina — mama, oraz zaprzyjazniony ksiadz. Miaia dwoch synoW: W. i 13 lat od niego mtodszego M. Miodszy syn obecnie studiuje na (...) W K. i pracuje. Zamieszkuje Wspolnie z rodzicami, jednakze W tygodniu mieszka na stancji. W pobliskich miejscowosciach mieszka jej rodzenstwo — dWc'>ch braci i siostra z rodzinami. W S. mieszka takze jej matka, ktora jest Wdowa. Z mezem powodka nadal tWorzy zwiazek maizenski. Oboje Wspierali sie po smierci syna, jednakze maz jest osoba bardziej skryta i nie okazujaca emocji. Powodka jest zatrudniona W (...) W B. od 1 Iipca 2004r. na stanowisku giownego ksiegowego. Jej maz przez Wiele lat byi administratorem spotki (...) W S. Obecnie jest zatrudniony jako kierownik plantacji drzewek choinkowych. Powodka Wraz z mezem pomogia zonie zmariego syna W Wykonczeniu budowy domu, ktory rozpoczat W.D., ohcac ukonczyé inwestycje dla jego pamieci i zgodnie z jego ceiem zmierzajacym do zapewnienia rodzinie domu. dowod." opinia sadowo  psycho/ogiczna powodki z 6 pazdziernika 2013r. k. 7985," dokumenty znajdujace sie W aktach szkody (...) zafaczonych do niniejszej _3 --- STRONA 4 --- sprawy na k. 138, 189191; zeznania éwiadkdw: E.D. k. 74, \/.Z. k. 74; przesfuchanie powédkik. 102103. Rozwoj intelektualny powodki jest W normie — odpowiedni do Wieku i poziomu Wyksztaicenia. Nie Wystepuja u niej zmiany organiczne W centrainym ukiadzie nen/vowym (CUN), natomiast Wystepuje u niej osiabienie funkcji poznawczych oraz mieszanych objaWoW leku i depresji, ktore dezorganizuja jej codzienne funkcjonowanie. Wystepuja u niej takze objawy nadpobudliwosci (rozdraznienia, trudnosci z konoentracja, Wystepowanie zaburzen snu i iaknienia) oraz objawy intruzywne, ktore okresla sie mianem ,,f|ashback” — nagie zywe Wspomnienie, ktorym towarzysza bolesne emocje, Wspomnienia tak silne, ze jednostka mysli, ze doswiadcza tego W rzeczywistosci. Pojawiaja sie u niej objawy unikania bliskich zwiazkow emocjonalnych z rodzina, znajomymi z powodu ograniczonej zdolnosci odczuwania, skutkujace Wykonywaniem tylko rutynowych i mechanicznych zajeé. Nadal powodka przezywa smutek i zal po utracie syna, a sama smieré syna Wywoiaia u niej Wystapienie zaburzen emocjonalnych pod postacia smutku, zaiu, depresji, poczucia bezsilnosci, ozestego piaczu, drazliwosci, uczucia pustki, nadmiernego leku o bliskich. Okres zaioby rozciagnai sie W czasie i trvva nadal. Przeszia przez Wszystkie fazy zaioby: od fazy szoku, poprzez faze zaprzeczania, rozpaczy, poczucia krzywdy, fazy dezorganizacji. Ostatnia faza — reorganizacji, czyii stopniowego powracania do normy Wynikajacej z adopcji do nowej sytuacji, Waha sie od szesciu do dwunastu miesiecy. W przypadku powodki tn/va do chWi|i obecnej. Nadal Wystepuja zaburzenia snu, nen/vowosé i przykrosé dla innych oséb, piaczliwosé, izolacja od ludzi; dezorganizuje to codzienne funkcjonowanie i mimo, iz zaakceptowaia zaistniata sytuacje, nie jest W stanie sie z nia pogodzié. Z uWagi na Wystepujace nadal zaburzenia emocjonalne, Wskazana jest konsuitacja psychiatryczna i psyohologiczna powodki. dowod: opinia biegfej psycholog J. K. k. 7985 17 Wrzesnia 2009r. A.D., maizonka W., zawaria z pozwanym ubezpieozycielem ugode, na mocy ktorej z tytuiu Wszelkich przysiugujaoych roszczen zwiazanych z nastepstwami wypadku z dnia 11 grudnia 2007r. podlegajacych ochronie W ramach ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej, strony ustaliiy Wartosé Wypiaty na kwote 80.000 zi, ktora zaWiera stosowne odszkodowanie na rzecz A., Z. i K.D. oraz zWrot kosztow pogrzebu. Jednoczesnie strony ugody ustality, ze zmariy W.D. przyczynii sie do zdarzenia W 30%. Jako podstawe przyznanego odszkodowania Wskazano znaczne pogorszenie sie sytuacji zyciowej. dowod." dokumenty znajdujace sie W aktach szkody (...) za/aczonych do niniejszej sprawy na k. 80, 81. Pismem datowanym na 21 grudnia 2012r. peinomoonik powodki Wezwai pozwanego do zapiaty na rzecz U.D. kwoty 130.000 zi tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde W zwiazku ze smiercia syna W.D., Wskazujac jako podstawe prawna art. 448 k.c. W ZW. z art. 24 §1 k.c. W pismie datowanym na 2 stycznia 2013r. pozwany odmowii powodce zapiaty Wskazujac, ze brak jest podstawy prawnej do takiego zadania po jej stronie. _4_ --- STRONA 5 --- dowod." Wezwanie do zap/aty z 21 grudnia 2012r. k. 1214," dokumenty znajdujace sie W aktach szkody (. . .) za/aczonych do niniejszej sprawy na k. 192194. Sad zwazyt co nastepuje: W toku postepowania sadowego przeprowadzono Wszystkie zawnioskowane przez strony dowody. Pozwany nie kwestionowai Wiarygodnosci przediozonych do akt dokumentow. Dokonawszy ich oceny Sad uznai je za Wiarygodne i na tej podstawie poczynii ustalenia faktyczne. Powodka zgiosiia roszczenie 0 zadoséuczynienie, powoiujac sie na podstawe prawna art. 24 k.c. W ZW. z art. 448 k.c. Roszczenie o zasadzenie zadoséuczynienia uzasadniia naruszeniem jej dobr osobistych W postaoi Wiezi emocjonalnej, rodzinnej i uczuciowej, ktora taczyia ja ze zmartym synem. Zgodnie z powoianymi Wyzej przepisami ten, czyje dobro osobiste zostaio zagrozone cudzym dziaianiem, moze zadaé zaniechania tego dziaiania, chyba ze nie jest ono bezprawne (art. 24 §1 zd. 1 k.c.), a takze W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde iub na jego zadanie zasadzié odpowiednia sume pieniezna na Wskazany przez niego cel spoteczny, niezaleznie od innych srodkow potrzebnyoh do usuniecia skutkow naruszenia (art. 448 k.c.). Dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnosci zdroWie, Woinosé, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalnosé mieszkania, tworczosé naukoWa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona praWa cywilnego niezaleznie od ochrony przewidzianej W innych przepisach (art. 23 k.c.). Obowiazujace praWo nie uzasadnia konstruowania kategorii ogoinego, jednego dobra osobistego i Wynikajaoych z niego praW podmiotowych W zakresie Wymienionych i niewymienionych W art. 23 k.c. dobr osobistych. Zaliozenie okreslonego dobra, ktore nie zostaio Wymienione W art. 23 do kategorii dobr osobistych, moze opieraé sie na Wykazaniu, ze W konkretnym wypadku Wchodza W gre cechy iaczace okresione dobro z ogolnym pojeciem dobra osobistego. Dobra osobiste moga przejawiaé sie W roznych sferach prawnych, nie ograniczaja sie tylko do dobr osobistych o charakterze scisle cywilnoprawnym. Dobra osobiste chronione sa nie tyiko jako pewne kategorie prawne, ochronie podlegaja takze Wszystkie zwiazane z okreslonymi dobrami uprawnienia. W judykaturze i literaturze przedmiotu przewaza poglad, ze émieré osoby najbiizszej moze prowadzié do naruszenia dc'>br osobistych osoby zwiazanej emocjonalnie ze zmartym. Nie kazda Wiez rodzinna niejako automatycznie nalezy zaliczyé do katalogu dobr osobistych, lecz jedynie taka, ktorej zen/vanie powoduje bol, cierpienie i rodzi poczucie krzywdy. Osoba dochodzaca roszczenia na podstawie art. 448 k.c. powinna zatem Wykazaé istnienie tego rodzaju Wiezi, stanowiacej jej dobro osobiste podlegajaoe ochronie (por. uzasadnienie do Uchwaty Sadu Najwyzszego z dnia 13 Iipca 2011 r., III CZP 32/11, OSNC 2012/1/10, WvvW.sn.pi, Biu|.SN 2011/7/9). Powyzsze prowadzi do braku akceptacji argumentacji strony pozwanej, ze brak jest podstaw prawnych do zadania przez poWodc'>W zapiaty zadoséuczynienia za smieré osoby najblizszej, gdyz zdarzenie Wywotujace szkode zaistniaio 12 sierpnia 2002 roku, natomiast przepis art. 446 § 4 k.c. pozwalajacy na przyznanie zadoséuczynienia W zwiazku ze smieroia najblizszego cztonka rodziny Wszedi W 5 --- STRONA 6 --- zycie 3 sierpnia 2008 r. i ma on zastosowanie do zdarzen majacych miejsce od tej daty. Owszem, zgodnie z utrvvalonym orzecznictwem sadowym, najblizszym czionkom rodziny zmartego nie przystuguje roszczenie pieniezne za doznana krzywde na podstawie art. 446 § 4 k.c., gdy smieré nastapita W nastepstwie czynu niedozwolonego przed dniem 3 sierpnia 2008 r. (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z 25 maja 2011 roku, II CSK 537/10, LEX nr 846563). Nie zmienia to jednak twierdzenia, ze roszczenie o zadoséuczynienie najblizszym czionkom rodziny, ktore W Wyniku czynu niedozwolonego, zaistniaiego przed dniem 3 sierpnia 2008 roku, utracity bliska osobe, moze przysiugiwaé i przysiuguje, na podstawie 448 k.c. W zwiazku z art. 24 k.c. Powyzsze Wyraznie potwierdzii Sad Najwyzszy W powotanej Wyzej uchwale z dnia 13 Iipca 2011 r. W uzasadnieniu tej uchwaiy napisano, ze W dniu 3 sierpnia 2008 r. przepis art. 446 k.c. zostat zmieniony przez dodanie § 4, zgodnie z ktorym sad moze przyznaé najblizszym czionkom rodziny zmartego, ktorego smieré nastapiia wskutek uszkodzenia ciaia Iub Wywoiania rozstroju zdrowia, odpowiednia sume tytuiem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde. Poprzednio obowiazujacy stan praWny nie daWaI tak Wyraznej podstawy do przyznania czionkom rodziny zmariego zadoséuczynienia. Przyjmowano zarowno W doktrynie, jak i W orzecznictwie, ze brak W kodeksie cywilnym odpowiednika art. 166 k.z., ktory stanoWiI podstawe roszczenia 0 zadoséuczynienie, oznaczai Wykiuczenie mozliwoéci uwzglednienia tego rodzaju zadania. Nie oznacza to jednak, ze W orzecznictwie Sadu Najwyzszego nie dostrzegano potrzeby naprawienia krzywdy Wyrzadzonej czionkom rodziny zmartego. W Wielu orzeczeniach Iagodzono restrykcyjna Iinie orzecznictwa przez stosowanie art. 446 § 3 k.c. do naprawienia takze szkody niematerialnej (por. m.in. Wyroki Sadu Najwyzszego z dnia 5 stycznia 1968 r., I PR 424/67, nie publ., z dnia 27 Iistopada 1974 r., II CR 658/74, nie pubI., z dnia 30 Iistopada 1977 r., IV CR 458/77, nie publ., z dnia 15 pazdziernika 2002 r., II CKN 985/00, "Izba CyWiIna" 2003, nr 6, s. 37, z dnia 25 Iutego 2004 r., II CK 17/03, nie publ. Iub z dnia 22 Iipca 2004 r., II CK 479/03, nie publ.). Wskazywano takze, ze art. 446 § 3 k.c. stanowi podstawe zadania zadoséuozynienia za naruszenie dobra osobistego, jakim jest relacja ze zmariym najblizszym czionkiem rodziny (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 6 Iutego 2008 r., II CSK 459/07, nie publ.). Po Wejsciu W zyoie z dniem 23 sierpnia 1996 r. przepisu art. 448 k.c. uznano W wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09 (nie publ.), ze ten Wiasnie przepis, a nie art. 446 § 3 k.c. stanowi podstawe ochrony odrebnego dobra osobistego, jaka jest bliska relacja pomiedzy zmariym a osoba mu najblizsza. Dodanie § 4 do art. 446 k.c. WyWoIaIo Watpliwosci odnosnie do relacji tego przepisu i art. 448 k.c. Sad Najwyzszy Wyjasnii je W uchwale z dnia 27 pazdziernika 2010 r., III CZP 76/10 (OSNCZD 2011, nr B, poz. 42), W ktorej uznai, ze najblizszemu czionkowi rodziny zmartego przysiuguje na podstawie art. 448 W zwiazku z art. 24 § 1 k.c. zadoséuczynienie za doznana krzywde, gdy smieré nastapita na skutek deliktu, ktory miai miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Sad Najwyzszy Wskazat, ze art. 446 § 4 k.c. ma zastosowanie Wyiacznie do sytuacji, W ktorej czyn niedozwolony popetniony zostai po dniu 3 sierpnia 2008 r. Przepis ten nie uchylii art. 448, jego dodanie byio natomiast Wyrazem Woli ustaWodaWcy zarowno potwierdzenia dopuszczalnosci dochodzenia zadoséuczynienia na gruncie obowiazujacych przed jego Wejsciem W zycie przepisow, jak I ograniczenie kregu osob uprawnionych do zadoséuczynienia do najblizszych czionkow rodziny. Stanowisko to zostaio potwierdzone W Wyrokach Sadu Najwyzszego z dnia 10 6_ --- STRONA 7 --- Iistopada 2010 r., II CSK 248/10 (OSNCZD 2011, nr B, poz. 44) oraz z dnia 11 maja 2011 r., I CSK 521/10 (nie publ.). Zostai W ten sposob jasno Wypowiedziany poglad, ze osoba dochodzaca zadoééuczynienia za spoWodoWanie smierci osoby najblizszej, nie jest poszkodowana jedynie posrednio. Nie moze byc': kwestionowane, ze ten sam czyn niedozwolony moze Wyrzadzaé krzywde réznym osobom, zrodtem krzyWdy jest zatem czyn niedozwolony, ktorego nastepstwem jest smieré. Krzyvvda Wyrzadzona poszkodowanemu Wprost jest utrata zycia, dla osob mu bliskich zas jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zen/vanie Wiezi emocjonalnej, szczegolnie bliskiej W relacjach rodzinnych. Rowniez Wiec osoba dochodzaca ochrony na podstawie art. 448 k.c. moze byé poszkodowana bezposrednio i dochodzié naprawienia Wiasnej krzywdy, doznanej poprzez naruszenie jej Wiasnego dobra osobistego. Nowelizacja art. 446 k.c. polegajaca na dodaniu § 4 nie pozbawia, jak Wskazat Sad Najwyzszy W uohwale z dnia 22 pazdziernika 2010 r., najblizszych cztonkow rodziny zmartego mozliwosci dochodzenia zadoséuozynienia na podstawie art. 448 k.c. takze W Wypadku, gdy czyn niedozwolony popeiniony zostai przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Skutkiem noWe|izacji jest mozliwosé dochodzenia przez nich tego roszczenia obecnie zarowno na podstawie art. 446 § 4, jak i art. 448 k.c., z tym ze na podstawie art. 446 jest to prostsze ze Wzgledu na utatwienia doWodoWe. Przed nowelizacja jedyna podstawe roszczenia o zadoséuczynienie stanowit art. 448 k.c., zarowno dla najbiizszych czionkow rodziny zmartego, jak i dla innych podmiotow. Nie sposob odmc'>Wic': praWa do prezentowania innej argumentacji, jednak W ocenie Sadu nie moze byé tak, aby brak szczegoinego przepisu praWa materiainego W okreslonym zakresie, W sytuaoji istnienia regulaoji ogolnej, pozbawiai poszkodowanych usprawiedliwionego roszczenia. istnienie przepisow szczegolnych dotyczaoych ochrony dobr osobistych poszkodowanego W postaoi zycia i zdroWia, zawartych W art. 444, 445 i 446 k.c., W brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej W dniu 3 sierpnia 2008 roku, W zaden sposob nie moze byé traktowane jako Wyczerpujace mozliwosci dochodzenia okreslonych roszczen zwiazanych ze skutkami czynu niedozwolonego. Przepisy te regulowaiy boWiem giownie roszczenia materiaine, W tym art. 444 i 445 dotyczy roszczen przystugujacych poszkodowanemu (W tym zadanie zadoséuczynienia), a art. 446 dotyczyt roszczen, ktore przystuguja okreslonym osobom na skutek smieroi poszkodowanego. Wskazana regulacja jest Wyczerpujaca co do roszczen tam Wskazanych, jednakze nie Wyiacza poszukiwania ochrony innych praw, nie Wymienionych W powyzszych artykuiach, W tym ochrony dobr osobistych, ktorych naruszenie — poprzez czyn niedozwolony — spoWodoWaIo, iz bezposrednio poszkodowanymi sa jeszcze inne osoby. Zauwazyé bowiem naiezy, ze art. 448 k.c., dotyczacy roszczenia o zadoséuczynienie, rowniez znajduje sie W rozdziale poswieconym odpowiedzialnosci z tytutu czynu niedozwolonego, stad Wytaczanie jego zastosowania przy naruszeniu dobra osobistego W postaoi zen/vania Wiezi rodzinnej na skutek popetnienia deliktu, nie moze mieo miejsca tyiko dlatego, ze ustaWodaWca zdecydowai sie Wprowadzié regulacje szczegolna, dotyczaca roszczenia o zadoséuczynienie W przypadku smierci poszkodowanego. Wobec Wprowadzenia W dniu 3 sierpnia 2008 roku przepisu art. 446 §4 k.c., nadal jest mozIiWe — W oparciu o art. 448 k.c. W ZW. z art. 24 k.c. dochodzenie zadoséuozynienia W sytuacji naruszenia dobra osobistego cztonkow rodziny poszkodowanego z tym, ze moze ono mieé miejsce, gdy nie doszio do zgonu poszkodowanego, ale mimo to dobro osobiste osob najblizszych zostato naruszone. Taka sytuacja moze mieé miejsce, gdy poszkodowany W Wyniku czynu 7 --- STRONA 8 --- niedozwolonego jest W spiaczce, Iub doznai tak giebokich urazow, ze Wymaga staiej opieki osob trzecich, a jego stan zdroWia i brak mozliwosci pomocy, Wywoiuje u najblizszych cierpienia I bol, a jednoczesnie skutkuje zen/vaniem Wiezi rodzinnej przejawiajacej sie W braku mozliwosci spedzania z poszkodowanym czasu, tak jak do tej pory. W aktualnym orzecznictwie Sadu Najwyzszego zostaia przyjeta koncepcja, iz Wiez emocjonalna Iaczaca osoby bliskie jest dobrem osobistym, a Wiec doznany na skutek smierci osoby bliskiej uszczerbek moze polegaé nie tylko na osiabieniu jej aktywnosci zyciowej i motywacji do przezwyciezania trudnosci, Ieoz jest takze nastepstwem naruszenia tej relacji miedzy osoba zmaria a jej najblizszymi (por. Wyroki Sadu Najwyzszego z dnia 2 grudnia 2009 r., I CSK 149/09, z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CSK 307/09, z dnia 10 Iistopada 2010 r., II CSK 248/10, niepublikowane i uchwaie Sadu Najwyzszego z dnia 22 pazdziernika 2010 r., III CZP 76/10, BSN 2010, nr 10 s. 11.) Skoro Wiec z tresci art. 23 k.c. Wynika, ze istnieje Wiele dobr osobistych korzystajacych z ochrony i praW osobistych chroniacych te dobra, a praWu polskiemu nie jest znany Wyozerpujacy katalog dobr osobistych, tak z tego Wzgledu, Wraz ze zmianami stosunkow spoiecznych, moga powstawaé i zanikaé pewne dobra osobiste. Obecnie W swietle dorobku Iiteratury ijudykatury nie budzi juz Watpliwosci poglad, ze podlegaja ochronie nie Wymienione W art. 23 k.c. dobra osobiste jak: pamieé po zmartych, intymnosé, prywatnosé zycia, czy pteé. Jesli zauWazyc':, ze dobrami osobistymi sa pewne Wartosci niematerialne Iaczace sie scisle z jednostka Iudzka a niekiedy z osoba prawna, to trzeba przyjaé, ze powstaja i Wygasaja z podmiotem podlegajacym ochronie i nie moga przechodzié na inne osoby. Przyjmowana jako dobro osobiste ochrona czci osoby zmariej nie polega na przejsciu prawa do czci przysiugujacego zmariemu, Iecz jest Wiasnym prawem najblizszych cztonkow rodziny zmartego. Podobnie Wiez miedzy rodzicami a dzieckiem jest Wartoscia niematerialna "WIasna" rodzicow, a skoro ona W utn/valonym juz orzecznictwie uznana zostaia jako ich dobro osobiste podlegajace ochronie prawa cywilnego, to jednym ze srodkow tej ochrony jest norma Wynikajaca z art. 448 k.c. (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z 25 maja 2011 roku, II CSK 537/10, LEX nr 846563) Stad, akceptujac poglady z Wyzej zacytowanych judykatow, byiy podstawy do przyjecia, ze stusznie powodka Wywiodia swoje roszczenie z tresci przepisow zawartych W art. 448 W ZW. z art. 24 k.c. Przy tym Wspomnieé tu rowniez nalezy, aby nie byio zadnyoh Watpliwosci W tym zakresie, ze tresé art. 34 ust. 1 ustawy z 22.05.2003 o ubezpieczeniaoh obowiazkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. nr 124, poz. 1152), Wskazuje, ze z ubezpieozenia OC posiadaczy pojazdow meohanicznych przystuguje odszkodowanie, jezeli posiadacz Iub kierujacy pojazdem mechanioznym sa obowiazani do odszkodowania za Wyrzadzona W zwiazku z ruchem tego pojazdu szkode, ktorej nastepstwem jest smieré, uszkodzenie oiaia, zdrowia badz tez utrata, zniszczenie Iub uszkodzenie mienia, nie jest zobowiazany W ramach ubezpieczenia odpowiedzialnosci cywilnej do kompensowania Wszystkich nastepstw czynu posiadacza Iub kierujacego pojazdem mechanicznym, zwiazanego z ruohem tego pojazdu, W tym z tytutu naruszenia dobr osobistych W postaoi prawa do zycia W peinej rodzinie, czy tez Wiezi rodzinne. Sad zWazyI Wiec, ze odpowiedzialnosé ubezpieczyciela siega tak daleko (z ograniozeniami dotyczacymi zapiaty jako rodzaju swiadczenia i sumy gwaranoyjnej) jak odpowiedzialnosé cyWiIna ubezpieczonego. Ustalenie zakresu jego zobowiazania 3 --- STRONA 9 --- Wymaga ustalenia Wpien/v zakresu swiadczen, do ktorych zobowiazany jest ubezpieczajacy Iub inna osoba Wyrzadzajaca szkode objeta ubezpieczeniem odpowiedzialnosci cywilnej (por. postanowienie Sadu Najwyzszego (sktad 7 sedziow) z 24 Iutego 2006 roku, III CZP 91/05, LEX nr 180669). Skoro powoiany Wyzej art. 34 ust. 1 ustawy, mowi o odszkodowaniu W ogolnym tego siowa znaczeniu, nie zakreslajac granic z nim zwiazanych, ijednoczesnie nawiazuje do odpowiedzialnosci posiadacza Iub kierujacego pojazdem, to istnienie po stronie ubezpieczonego sprawcy pojazdu, odpowiedzialnosci Wynikajacej z art. 448 W zW. z art. 24 k.c., musi skutkowaé przyjeciem, ze W ramach powoianego odszkodowania, Wchodzi rowniez zadoséuczynienie, ktore przeciez rowniez stanowi odszkodowanie tyle, ze z tytuiu szkod niematerialnych. Kontynuujac dalej rozwazania co do zasady odpowiedzialnosoi strony pozwanej, Warto przypomnieé, ze przestanka odpowiedzialnosci na podstawie omawianych Wyzej przepisow, jest nie tyiko bezprawne, ale i zawinione dziaianie sprawcy naruszenia dobra osobistego (por. Wyrok Sadu Najwyzszego z dnia 12 grudnia 2002 r., V CKN 1581/00, OSNC 2004, nr 4, poz. 53). W sprawie spetnienie tej przestanki nie mogto budzié Watpliwosci, skoro sprawca wypadku drogowego, W ktorym zgineia matka poWodc'>W, zostat skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Ta okolicznoéé ma znaczenie dla oceny zgioszonego przez strone pozwana zarzutu przedawnienia. Stosownie do normy szczegolnej Wobec przepisow podstaWOWych o przedawnieniu ( art. 117 do 125 k.c.), zawartej W art. 442 k.c., obowiazujacej W dacie zdarzenia, roszczenie o naprawienie szkody Wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiyvvem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziat sie 0 szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Jednakze W kazdym wypadku roszczenie przedawnia sie z upiywem lat dziesieoiu od dnia, W ktérym nastapiio zdarzenie Wyrzadzajace szkode ( § 1). Nadto, jezeli szkoda Wynikta ze zbrodni Iub Wystepku, roszczenie o jej naprawienie ulega przedawnieniu z upiywem lat dziesieciu od dnia popetnienia przestepstwa bez Wzgledu na to, kiedy poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia. Co istotne, z dniem 10 sierpnia 2007 r. przepis ten zostai zmieniony W ten sposob, ze zostat Wydiuzony do 20 lat okres przedawnienia roszczen Wynikajacych z przestepstwa, nadto z uWagi na norme intertemporalna zawarta art. 2 ustawy nowelizujaoej Wg ktorego do takich roszczen, powstatych przed dniem Wejscia W zycie niniejszej ustawy, a Wedtug przepisow dotychczasowych W tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje sie przepisy znoWeIizoWane a Wiec art. 442‘ Kodeksu cywilnego, Wskazany 20Ietni okres przedawnienia dotyozy takze roszczenia powodki. Odnoszac sie do twierdzen pozwanego podniesionych W tym zakresie nalezy Wskazaé, ze szkoda ma Wynikaé z czynu niedozwolonego. Wad|iWie zakiada pozwany, ze czynem sprawczym osoby, ktora sWoim postepowania doprowadzita do smierci syna powodki jest naruszenie jej dobra osobistego. Przedkiadajac dyspozycje zacytowanego Wyzej przepisu do okolicznosci niniejszej sprawy, Wskazaé nalezy, ze szkoda powédki jest zervvanie Wiezi rodzinnych z synem, natomiast czynem niedozwolonym jest zaohowanie sprawcy powodujacego smieré W.D. Naruszenie dobra osobistego powodki jest zatem skutkiem czynu sprawczego polegajacego na spowodowaniu smierci jej syna. Natomiast Wobec faktu, ze sprawca zostat skazany Wyrokiem karnym, zdarzenie sprawcze miaio charakter Wystepku W rozumieniu norm praWa karnego. Zreszta nawet W sytuacji braku Wyroku skazujacego sad dokonujacy oceny roszczenia W toku postepowania cywilnego jest _9_ --- STRONA 10 --- uprawniony do poczynienia ustalen prowadzacych do stwierdzenia, ze zachowanie sprawcy miato znamiona przestepstwa (patrz przykiadowo Wyrok Sadu Apelacyjnego W Szczeoinie Wydany W sprawie I ACa 414/12 W dniu 8 Iistopada 2012 r.). W okolicznosoiach niniejszej sprawy nalezaio zatem uznaé, ze zarzut przedawnienia W odniesienia do okresu czasowego, W jakim nastapiia szkoda powodki a Wniesieniem przez nia roszczenia do sadu, nie mogt sie ostaé. Nie sposob rowniez podzielié pogladu strony pozwanej ukierunkowanej na definicje pojecia osoby najblizszej, jako tej, z ktora trzeba zamieszkiwaé, czy prowadzié Wspolne gospodarstwo domowe, kwestionujac przy tym, aby powodka nie stanowiia dla zmariego syna osoby najbiizszej. Po pien/vsze Wiec zaznaczyé nalezy, ze roszczenie sWoje powodka Wywiodta z art. 448 k.c., ktory W swojej tresci nie zawiera pojecia ,,osoby najblizszej”. Jest tam moWa Wprost 0 tym, ze W przypadku naruszenia dobra osobistego, sad moze zasadzié zadoséuczynienie. Mowa tu jest ogolnie o naruszeniu dobra osobistego, stad dopatrywanie sie przez peinomoonika pozwanego Wystepowania dodatkowych przesianek Warunkujacych uwzglednienie roszczenia W tej podstawie, Wydaje sie ohybione. NieWatpIiWie, W aktualnie obowiazujacym art. 446 §4 k.c. istnieje stwierdzenie, ze sad moze takze przyznaé najblizszym czionkom rodziny zmartego odpowiednia sume tytutem zadoséuczynienia pienieznego za doznana krzywde. Przepis ten jednak W niniejszej sprawie nie miai zastosowania. Na marginesie Wskazaé tyiko nalezy, ze pojecie "najbIizszy czionek rodziny" ktadzie nacisk na aspekt bliskosci relacji z dana osoba, nie odnosi sie natomiast do Wspolnego zamieszkiwania, o czym swiadcza kryteria przyjete dla ustalenia podmiotu Iegitymowanego czynnie do Wystapienia z roszczeniem 0 zadoséuczynienie Wskazane W uzasadnieniu Wyroku Sadu Apelacyjnego W Gdansku z 29 marca 2013r. (I ACa 16/13, LEX nr 1316174), gdzie Sad ten przyjat, ze W takiej sytuacji nalezy dokonaé szczegoiowego ustalenia sytuacji zyciowej kazdego z poWodc'>W W chWiIi smierci osoby bliskiej, a takze faktycznego charakteru jej relacji osobistej z kazdym z poWodoW, Wreszcie  fakty umozliwiajace porownanie stanu rzeczy istniejacego przed smiercia osoby bliskiej i po jej smierci. Sad dodai takze, ze do kategorii faktc'>W umozliwiajacych dokonanie ocen W tym Wzgledzie zaliczyé Wypada takie dane, jak Wiek, sposob dotychczasowego zycia kazdego z powodow, jego miejsce zamieszkania, czestotliwosé i charakter kontaktow z bliska osoba zmaria (osobiste, telefoniczne, korespondencyjne etc.), Wiasna sytuacja rodzinna, a takze tryb zycia bliskiej osoby zmartej, jej indywidualne moziiwosci i rodzaj WpIyWu na zycie i zamierzenia na przysztosé kazdego z poWodc'>W z osobna etc. Nalezy przy tym zwazyé, ze ustaWoWe pojecie “najblizszego czionka rodziny zmariego“ nie musi byc': tozsame z istnieniem faktycznego pokrewienstwa badz stosunku powinowactwa pomiedzy zmartym a powodem. Przepis art. 446 k.c. operuje bowiem pojeciem rodziny W szerokim znaczeniu, jednakze W szczegolnych, uzasadnionych konkretnymi okolioznosciami Wypadkach nie mozna Wykluczyé, ze bliska Wiez o charakterze rodzinnym Wystepujaca po stronie powodowej z osoba zmaria takze przyda jej Iegitymacje ozynna do dochodzenia tego rodzaju roszczen. Wyktadnie taka, uwzgledniajaca zmiany spoiecznoobyczajowe W stosunkach rodzinnych i ewolucje rozumienia rodziny jako maiej grupy spoiecznej powiazanej poczuciem Wspolnosci, takze gospodarczej oraz bliskosci osobistej, dopuszcza orzecznictwo Sadu Najwyzszego (v. Wyrok z dnia 13 kwietnia 2005 r., IV CK 648/04  OSNC 2006, Nr 3, poz. 54; LEX nr 150318) Wskazujace, ze pokrewienstwo nie stanowi Wyiacznego kiyterium zaliczenia do najblizszych cztonkow rodziny W _1()_ --- STRONA 11 --- rozumieniu art. 446 § 3 k.c., co nalezy aktualnie odniesé rowniez do § 4 tego przepisu. W ocenie Sadu sam fakt, ze roszczenie WyWIodIa matka zmariego juz samo W sobie spraWia, ze nalezy traktowaé ja jako osobe najblizsza (przeciwne Wnioski mozna by Wysnué W Wyjatkowych okolicznosciach, ktore W sprawie nie Wystepuja), a Wobec zgromadzonego W sprawie materiaiu doWodoWego, ktory jednoznacznie Wskazuje, ze powodke z synem Iaczyia szczegolna I bliska Wiez emocjonaina, brak jest jakichkolwiek Watpiiwosci co do tego, ze jest ona Iegitymowana czynnie W sprawie, jak I ze zostaiy naruszone jej dobra osobiste. Dla oceny Wysokosci naleznego powodce zadoséuczynienia nalezaio Wziaé pod uwage krzywde a Wiec cierpienia doznane przez nia na skutek smierci syna, a takze skutki jakie Wystapiiy u niej na skutek tak traumatycznego przezyoia. Samo pojeoie krzyWdy nie zostato uregulowane przez ustawodawoe. Krzywda moralna to pewnego rodzaju uszczerbek dotykajacy subiektywnej sfery osobowosci cziowieka, ktora jednak nie sa objete przezycia poszkodowanego bedace refleksem doznanej szkody majatkowej. Krzywda polega na ujemnych przezyoiach poszkodowanego zwiazanych z cierpieniem fizycznym, psychicznym I/Iub moralnym (tak I. Dyka, Zasady przyznawania I ustalania Wysokosci zadoséuczynienia pienieznego W razie naruszenia dobra osobistego, Kwattalnik Prawa Prywatnego 2001, z. 3, s. 612). W literaturze Wskazuje sie, ze Wysokosci zadosouczynienia za szkode niemajatkowa nie da sie tak skrupulatnie okreslié jak przy Wynagradzaniu szkody majatkowej. Niemniej jednak kwota zadoséuczynienia Winna byé tak oznaczona, by uwzgledniaia panujace stosunki spoiecznoekonomiczne W oparciu o kryteria doswiadozenia I kolidujace ze soba W danej sprawie Interesy. Przyznanie zadoséuczynienia pienieznego ma na celu kompensate krzywde przejawiajaoej sie W naruszeniu prawa do zycia W rodzinie I bol spowodowany utrata najbiizszej osoby (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Lublinie z dnia 7 Iipca 2009 r., II AKa 44/09, LEX nr 523973). UstaWodaWca nie okreslit kiyteriow, Wediug ktorych nalezy okreslaé Wysokosé zadoséuczynienia za krzywde spowodowana przez smieré najblizszego cztonka rodziny. Jeéliby przy orzekaniu o tym zadoséuczynieniu braé pod uwage kryteria I zasady stosowane W sprawach rozpatrywanych na podstawie art. 445 § 1 k.c., ktory to przepis dotyczy zadoséuczynien dla samych poszkodowanych (tj. osob, ktore bezposrednio doznaty uszkodzenia oiata Iub rozstroju zdrowia), to stosowanie takiej prostej analogii byioby zaWodne (vide: Wyrok Sadu Apelacyjnego W Lodzi z dnia 14 kWIetnIa 2010 r., I ACa 178/10, LEX nr 715515). Wysokosé zadoséuozynienia powinna byé utrzymana W rozsadnych granicach, Iecz zarazem powinno byé odczuwalne przez uprawnionych. Zadoséuczynienie ma Wiec zmniejszyé odczuwana subiektywnie przez uprawnionego krzywde, poozucie straty bliskiej mu osoby, utrate jej Wsparcia I opieki. Przy czym prawo do zycia W rodzinie Winno zasiugiwaé na Wzmozona oohrone. Utrata bliskiej osoby stanowi znaczna dolegiiwosé psychiczna dla czionka rodziny zmariego, a jej skutki rozciagaja sie na cate zycie osob bliskich (por. Wyrok Sadu Apelacyjnego W Szczecinie z 23 Iistopada 2011 roku, sygn. akt: IACa 591/11, niepubI.). Na kanWIe przedmiotowej sprawy nalezaio uznaé, ze trudno jest Wyoenié bol I krzywde powodki, jako matki, po utracie syna. NieWatpIIWIe, smieré syna byta nagta I niespodziewana, W zwiazku z tym mogta Wywoiaé szok i silne przezycia psychiozne tym bardziej, ze relacje z nim, mimo osobnego zamieszkiwania, byty bliskie. Strata dziecka jest przezyciem, ktore trudno opisaé I zmierzyé jakakolwiek miara. Zatem uwzgiednieniu podiegai catoksztatt okolicznosci zaistniaiych W sprawie. 11 --- STRONA 12 --- O tym, ze Wiezi Iaczace powodke z synem byty bardzo silne swiadczy sposob, W jaki przezyWaIa ona zatobe W pien/vszych miesiacach, na co Wskazat biegiy W sWojej opinii. Sad uwzglednii takze okolicznosé, ze powodka nadal odczuwa cierpienia po stracie syna, ktore — jak Wynika z opinii biegtego psychologa  nadal sa zywe I W pewnym stopniu utrudniaja normalne funkcjonowanie. Biegty stWIerdzII u niej ostabienie funkcji poznawczych oraz mieszanych objaWoW Ieku I depresji, a takze objaWy nadpobudiiwosci (rozdraznienia, trudnosoi z koncentracja, Wystepowanie zaburzen snu I Iaknienia) oraz objaWy Intruzywne, ktore okresia sie mianem ,,fIashback" — nagte zywe Wspomnienie, ktorym towarzysza bolesne emocje, Wspomnienia tak silne, ze jednostka mysii, ze doswiadcza tego W rzeczywistosci. Co istotne, biegty Wskazat, ze W przypadku powodki, okres zatoby rozciagnat sie W czasie I tn/va nadal. Ostatnia faza zatoby — reorganizacji, czyli stopniowego powracania do normy Wynikajacej z adopcji do noWej sytuacji, ktora normalnie Waha sie od szesciu do dwunastu miesiecy, W przypadku powodki trvva do chwili obecnej. Biegty stWIerdzII takze, ze ze Wzgledu na Wystepujace nadal zaburzenia emocjonalne, Wskazana jest konsultaoja psychiatryczna I psychologiczna. Oceniajac zakres krzywdy nalezato rowniez Wziaé pod uwage to, ze po smierci syna powodka nie byta sama. Otrzymaia Wsparcie od czIonkc'>W rodziny, W szczegolnosci od matki oraz zaprzyjaznionego ksiedza. Przy tym nie korzystata z pomocy psychoioga czy psychiatry, choc’; uczeszczata do Iekarza rodzinnego, ktory W pien/vszych miesiacach po tragedii przepisywatjej Iek na uspokojenie. Oceniajao natomiast obecny stan zdroWIa powodki ustaII<'; nalezaio, ze jej rozwoj intelektualny jest W normie — odpowiedni do Wieku I poziomu Wyksztatcenia. Nie Wystepuja u niej zmiany organiczne W centralnym ukiadzie nen/voWym (CUN). Po smierci syna nie zrezygnowata z zatrudnienia, nie miata takze przen/vy W pracy. Od 1 Iipca 2004r. zatrudniona jest W (...) W B. na stanowisku gtéwnego ksiegowego I nadal tam pracuje. Co istotne, W pobliskich miejscowosciach mieszka jej rodzenstwo — dwoch braci I siostra z rodzinami, z ktorymi ma bliski I czesty kontakt. W S. mieszka takze jej matka. Z mezem powodka nadal tWorzy zwiazek matzenski, a oprocz zmariego ma drugiego mtodszego syna M., ktory nadal zamieszkuje W domu rodzinnym. Ma takze Wnuki — dzieci syna W., z ktorymi utrzymuje czesty kontakt I opiekuje sie nimi pod nieobecnosé ich matki. Jak sama Wskazaia, mozliwosé spedzania z nimi czasu sprawia jej najwiecej radosci, co Wydaje sie naturalna konsekwencja Istniejacych W rodzinie powodki relacji rodzinnych. Jej zycie, jak sie Wydaje, toczy sie W sposob normainy, W szozegolnosci nie jest ona osoba samotna, a nadal Istniejacy bol dzieli z bliskimi, ktorzy rozumieja ja I staraja sie udzielaé jej Wsparoia. Przeprowadzone W sprawie ustalenia pozWoIIIy zatem na stwierdzenie, ze naieznym powodce swiadczeniem od sprawcy wypadku, a z racji zobowiazania gwarancyjnego od strony pozwanej, jest suma 40.000 ziotyoh. Kwota ta jest Wtasciwa zarowno z punktu Widzenia celow, jaki ma speinié Wobec powodki, jak I W konteksoie poziomu zycia spoteczenstwa, a raczej srodowiska, W ktorym zyje powodka. Sad zasadzii powyzsza kwote Wraz z odsetkami od dnia 3 stycznia 2013 roku, tj. od dnia nastepnego od odmoWy przez pozwanego Wypiaty na rzecz powodki zadoséuczynienia, co miaio miejsce W pismie z 2 stycznia 2013r. (k. 2529). Rozstrzygniecie to jest zgodne z zadaniem pozwu. Podstawe takiego rozstrzygniecia stanowity normy z art. 481 § k.c., Wg ktorych opoznienie sie dtuznika ze spetnieniem swiadczenia pienieznego uprawnia Wierzyoiela do zadania odsetek za czas 12_ --- STRONA 13 --- opoznienia, ohociazby ten nie poniosi szkody I chociazby opoznienie byto nastepstwem okolicznosci, za ktore dtuznik odpowiedziainosci nie ponosi. Sad uznat, ze bezpodstawnym byto odmowienie co do zasady Wypiaty zadoséuczynienia, gdyz W aktualnym orzecznictwie istnieje Wyrazna tendencja do uwzgiedniania tego rodzaju roszczen, a spor co do podstawy prawnej roszczenia o zadoséuczynienie za smieré osoby najblizej, majacego swoja podstawe W art. 448 k.c. W ZW. z art. 24 k.c., juz od dawna Wydaje sie byé Wyjasniony. Stad przyjaé nalezato, ze byty podstawy do uwzglednienia, choéby W ozesoi, roszczenia powodki. Skoro tego nie uozyniono powstaje stan opoznienia dajacy podstawe do spetnienia tej naleznosoi ubocznej. Wg pogladu przedstawionego przez Sad Apelacyjny W Lublinie z 25 Wrzesnia 2013r. (I ACa 331/13, LEX nr 1372349), odsetki ustaWoWe naieza sie, zgodnie z art. 481 k.c., za samo opoznienie W spetnieniu swiadczenia, choéby Wieo Wierzyciel nie poniosi zadnej szkody I choéby opoznienie byto nastepstwem okolicznosci, za ktore dtuznik nie ponosi odpowiedzialnosci. Stanowia one zatem oparta na uproszozonych zasadach rekompensate typowego uszczerbku majatkowego doznanego przez Wierzyciela Wskutek pozbawienia go mozliwosci czerpania korzysoi z naleznego mu swiadczenia pienieznego. Jezeli powod zada od pozwanego zapiaty okresionej kwoty tytuiem zadoséuczynienia z odsetkami ustawowymi za opoznienie od danego dnia, poprzedzajaoego dzien WyrokoWanIa, odsetki te poWInny byé zasadzone zgodnie z zadaniem pozWu, o Ile tyiko W toku postepowania zostanie Wykazane, ze dochodzona suma rzeczywiscie sie poWodoWI nalezaia tytuiem zadoséuczynienia od Wskazanego przez niego dnia. Jezeli natomiast sad ustali, ze zadoséuczynienie W rozmiarze odpowiadajaoym sumie dochodzonej przez poWoda nalezy sie dopiero od dnia Wyrokowania, odsetki od zasadzonego W takim przypadku zadoséuczynienia moga sie nalezeé dopiero od dnia Wyrokowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 108 §1 k.p.c. oraz art. 100 k.p.c. zgodnie z zasada stosunkowego rozdzielenia kosztow. Wobec tego, ze stanowiska kazdej ze stron nie zostaiy W catosci uwzglednione, obowiazek poniesienia kosztow sadowych oboiaza kazda ze stron W taki stosunku, W jakim przegraty proces. Powodka Wygrata proces W 50% (zadaia 80.000 ziotych, a otrzymaia po 40.000 ztotych). W tym samym zakresie sprawe Wygrat pozwany. Laczne koszty procesu, jakie powodka poniosta to optata sadowa od pozWu W kWooIe 4.000 zi (80.000 x 5%), Wynagrodzenie zaWodoWego petnomoonika W Wysokosci 3.600 ztotych (§6 pkt. 6 Rozporzadzenia Ministra SpraWIedIIWoscI z 28 Wrzesnia 2002 roku W sprawie optat za czynnosci radcow prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Panstwa kosztow pomocy prawnej udzielonej przez radoe prawnego ustanowionego z urzedu) Wraz z opiata skarbowa od peinomocnictwa W Wysokosci 17 ziotych oraz Wynagrodzenie biegiego, ktory sporzadzii opinie pisemna W sprawie W sumie 450,45 zI (postanowienie sadu z 15 pazdziernika 2013r. k. 86) — razem 8.067,45 zi. Nie dopatrzono sie podstaw do przyznania stronie powodowej kosztow zastepstwa procesowego W Wysokosci dwukrotnosci stawki minimalnej. Nakiad pracy petnomocnika W tej sprawie nie byt nadmiernie Wiekszy od innych tego rodzaju spraw, a charakter przedmiotowej sprawy pozwala na przyjecie, ze jej przedmiot nie byi na tyie skomplikowany, aby konieczny byi zwiekszony Wysitek intelektualny dla zaprezentowania stanu faktyoznego I podstaw prawnych roszczenia. Z kolei koszty strony pozwanej to Wynagrodzenie zawodowego peinomocnika oraz optata skarbowa od petnomocnictwa, czyli 3.617 zI. Rozliczajac zatem koszty poniesione przez strony na Wynik postepowania oraz fakt, ze kazda ze stron poWInna poniesé te koszty po poIoWIe, sad zasadzii od 13 --- STRONA 14 --- pozwanego na rzecz powodki 2.226 zI. PoWodoWIe powinni bowiem poniesé koszty W Wysokosci 4.034 zI (8.067,45 x 50%), natomiast pozwany 1.808 (3.617 x 50%), a W pozostatym zakresie strony powinny zwrocié sobie Wzajemnie koszty Wynikajace z nieuwzglednionego stanowiska. Z matematycznego Wyliczenia Wynika, ze roznica nalezato oboiazyé strone pozwana na rzecz powodki (4.034  1.808) (pkt. 3 Wyroku). 14