§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zadoééuczynienia zgioszonego przez powoda stanowil zatem przepis art. 23 W zw. zart. 24 W zw. z art. 448 k.c., zaé niezapewnienie mu odpowiednich, Wymaganych przepisami, warunkow b

Wyrok I C 1454/10 I/VYROK

zadoééuczynienia zgioszonego przez powoda stanowil zatem przepis art. 23 W zw. zart. 24 W zw. z art. 448 k.c., zaé niezapewnienie mu odpowiednich, Wymaganych przepisami, warunkow bytowych powod upatrywal przede Wszystkim

Teza / krótkie omówienie

zadoééuczynienia zgioszonego przez powoda stanowil zatem przepis art. 23 W zw. zart. 24 W zw. z art. 448 k.c., zaé niezapewnienie mu odpowiednich, Wymaganych przepisami, warunkow bytowych powod upatrywal przede Wszystkim

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt I C 1454/10 I/VYROK ' W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2012 1". Sqd Okrggowy we Wroclawiu Wydziall Cywilny w sldadziez » Przewadniczqcyz SSO Aneta Fialkowska — Sobczyk Prntokolantz Ewelina Kia}ka ’ ’ p0 rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2012 r. we Wroc}awiu sprawy z powédztwa A. C. . ‘ przeciwko Skarbowi Pafistwa _— [...)w S.i [...) we W. 0 zapiatq I. oddala powédztwo; II. nie obciaja powoda kosztami procesu za I insiancjq. --- STRONA 2 --- '1 \ Sygn. akt IC 1454/10 UZASADNIENIE Powod A. C. wniosl 0 zasqdzenie 0d pozwanego Skarbu Pafistwa  (...)w S., (...) WE! W. kwoty 200 000 zl tytulem odszkodowania oraz 100 000 zl tytulem zadozZéuczynienia za doznanq ze strony wskazanych W pozwie jednostek penitencjarnych krzywdq, w zwiqzku z naruszeniem jego débr osobistych poprzez przetrzymywanie w warunkach bytowych celi urqgajqcych godnoéci Wiqinia i czlowieka. W uzasadnieniu iegdania powod podniosl, ii w pozwanych placéwkach penitencjarnych przebywal w latachz 2001, 2005, 2008 oraz 2010, przy czym we wszystkich celach, w ktérych przebywal podczas odbywania kary pozbawienia wolnoéci pozwany, naruszal dobra osobiste powoda, naraiajqc go, na utratq zdrowia, poczucia intymnoéci i godnoéci ludzkiej. Zdaniem powoda strona pozwana, umieszczaj go powoda wewskazanych jednostkach penitencjarnych w celach, ktorych powierzchnia na jednego skazanego byia mniejsza nii 3 m2, naruszyia prawo powoda do humanitarnego traktowania. W ooenie powoda pozwany ponosi odpowiedzialnoéé za nadmierne przeludnienie w celach mieszkalnych Wskazanych W pozwie jednostek, ktore to przelndnienie Wywolywaio szereg innych negatywnych skutkow W postaci: braku dostosowanego do warunkow panujqcych w celach sprzqtu kwaterunkowego, braku miejsca W celaoh podczas wykonywania zwyklych czynnoéci dnia codziennego (mycie, spoiywanie posflkow), koniecznoéci wspoluczestniczenia osadzonych w zalatwianiu potrzeb fizjologicznych (brak intymnoéci W kzgcikach sanitarnych, male i niczym nie odizolowane toalety), obecnoéoi brudu i insektéw, braku prawidlowej Wentylacji i ogrzewania (wilgoé, zagrzybienie col, bqdi mroz W zimie) naraiania Wioiniow na zaraienie chorobami Wirusowymi zagraiajqcymi iyoiu i zdrowiu (HIV, HCV). Powod zarzuoil, fie pod okolicznoéci to stanowily irodlo wielu konfliktéw miodzy osadzonymi i narastajqcej Wérod nich agresji. W podsumowaniu powod, zarzuoil naruszenie przez (...)W S. i (...) we W. norm prawa mi:gdzynarodowego wyznaczonych przez Trybunal Praw Cziowieka, dotyczqoyoh h11manit'a1'nego traktowania wiqiniow, przez co powod zostal naraiony na utratq Zycia i zdrowia, pozbawiony minimum prywatnoéci i prawidiowej opieki medycznej, co Wplynolo negatywmie na jego stan psychiczny i resoojalizacjo. W odpowiedzi na pozew strona pozwana Skarb Pafistwa — reprezentowana przez [...) Wniosla 0 oddalenie powodztwa. Strona pozwana, przyznajqo, ie powod przebywal w (...)W S.W okresie od 31 sierpnia 2004 do 4 paédziernika 2005 r. i W (...) We W. W okrosie od 25 stycznia do 13 kwietni:1 2001, od 8 do 31 marca 2005 1*. oraz od 12 sierpnia 2010 1'. do 9 lutego 2011 r., podniosla W pierwszej kolejnoéci zarzut przedawnienia roszczenia powoda 0 zaplato odszkodowania i zadoééuozynienia, za okres sprzed 13 grudnia 2007 r., tj. oa}koWicie W stosunku (...)w S. i czqéciowo W stosunku do (...)We W.. Pozwany zarzucil takie, is powéd nie Wykazal, ii jego dobra osobiste zostaly rzoczywiécie naruszone wskutek bezpravniego i zawinionego dzialania funkcjonariuszy [...), a takie nie udowodnii, a nawet nie uprawdopodobnil przeslanek iqdanego odszkodowania, mimo, ii na nim spoozywa cioiar dowodowy W tej kwestii. Same zaé goloslowne twierdzenia nie mogq, W ooenie strony pozwanej, stanowié dowodu w sprawie. Wyprowadzenie z powszechnie znanego faktu przeludnienia panujqcego W jednostkach penitencjarnych wniosku, fie kaidy osadzony by} dotkniegty tym zjawiskiem, lub tei, ze Warunki osadzenia jakie mu zaoferowano byly zle, jest, zdaniem strony pozwanej, wnioskiem zbyt daleko idagcym. Odnoszqc sie; do Warunkéw W jakioh powod odbywa} karo pozbawienia Wolnoéoi strona pozwana Wskaza1a,iZ wszelkie niedogodnoéci jakie spotkaly z tego tytuiu osadzonych byiy usankcjonowane przez obowiqzujqce w tym zakresie przepisy prawa. Wiqzaly sio z naturalnymi dolegliwoéciami i ograniczeniami w postaci pogorszenia standardu Zycia, zwiqzanymi z odbywaniem kary izolacyjnej. Strona pozwana wskazala takie, ii Unia Europejska nie narzuca pafistwom czionkowskim ujednolicenia normy powierzchni celi przypadaj afcej na skazanego, natomiast Trybunal Praw Czlowieka nie wskaza} konkretnej normy powierzchni, ktorej przekroczenie oznaczaioby automatycznie naruszenie art. 3 Europejskiej konwencji prawa czlowieka i podstawowych Wolnoéci. Z orzecznictwa Trybunalu Wynika, W ocenie strony pozwanej, Ze powierzchnia celi przysmgujqca osadzonemu nie jest samoistnq i wystarczajqczi przeshnkq oceny, ozy doszlo do naruszenia praw zagwarantowanych w Konwencji. Naleiy bowiem w tej kwestii dokonaé kompieksowej oceny Wszelkich aspektow Warunkow oraz rygorow pobytu, takich jak min. powierzchnia celi, liczba osob niej osadzonych, warunki sanitarne, rnoiliwoéé zapewnienia minimum prywatnoéci, iloéé czasu spqdzanego poza celq, moiliwoéf: pracy, czas i czqstotliwoéé zajqé sportowych i rekreacyjnych, wiek, plea‘: osadzonyoh, ich dobor itp. W dalszej czoéci uzasadnienia odpowiedzi na pozew strona pozwana powolala sio na orzeczniotwo szgdow powszechnych, w tym zwlaszcza orzecznictwo Sqdu Najwyiszego, zgodnie z ktorym naruszenie normy powierzchniowej jest Wainq okolicznoéciq, jednakie dopiero kumulatywnie, W zwiqzku z innymi okolicznoéciami, pozwala na podstawie oceny indywidualnych --- STRONA 3 --- przyjradkow stwierdzié, ozy doszlo do narllszenia débr osobistych osadzonego. Oceniajag‘: sytuaojq Wieiniow osadzonych W polskioh zakladach penitencjarnych, naieiy, zdaniem pozwanego, Wziqé pod rozwage rowniei ogolnq sytuacje; ekonomicznq i Spolecznq panujocq W pafistwie. Strona pozwana wskazaia nadto, it Wskazane W pozwie jednostki penitencjarne podlegajq regularnyrn kontrolom sedziego penitencjar11eg0., ktéry kaidorazowo na bieiqco informowany by} 0 wystepowaniu zjawiska przeludnienia. Pozwany wskazal, ii kontrole nie stwierdzily uchybiefi W fiinkcjonowaniu jednostek. Pozwany, przytaczaja,c nie tak odlegle W czasie (XIX — XX Wiek) przyldady niskioh standardow i zwyozajow funkcjonowania placowek penitencjarnych podniosl, ii Wszystkie cele W objetych pozwem jednostek penitencjarnych posiadajq wygrodzone Wezly sanitarne z dostepem do bieiqcej Wody. Kqciki sanitame urzqdzone w celach, w ktorych przebywal powod, ’oy}y wyposaione, zabudowane i odizolowane W sposéb umoiliwiajqcy osadzonym nieskrepowane korzystanie z ubikacji, co odpowiada normom prawnym W tym zakresie. Pozwany podkreélfl, it toalety W celach (...) nie mogq bye w peini zabudowane i zamykane masywnymi drzwiami celem zapobiegania probom samobéjczyrn i przemocy pomiedzy samymi osadzonymi. Pozwany wskaza} takie, it przepisy nie nakladajq na jednostke obowiqzkow zapewnienia wieiniom zapewnienia cieplej wody W celach, natomiast gléwnq przyczynag zawilgocenia i zagrzybienia eel jest nieprawidlowe (zbyt czeste) korzystanie przez osadzonyoh z Wody (pranie odzieicy i kqpiele W celi). W odniesieniu do zarzutu braku intymnoéci strona pozwana Wskazala, ii brak ten jest jedne; z podstawowych cech kary pozbawienia wolnoéci, jak rowniei stanowi jej podstawowe zaloienie. Zdaniem pozwanego sytuacja lokalowa Wielu rodzin W Polsce, zajmujqoych mieszkania komunalne, czy socjalne jest gorsza pod wzgledem zarowno metraiu, stanu technieznego budynkow, ozy dostepu do mediow 0 tej wskazywanej przez powoda W pozwie. Podsumowujqo, strona pozwana podkreélila, ii zarzuty powoda co do nieW1aé.ciWego traktowania, nie zostaly poparte jakimikolwiek dowodami, natomiast warunki W jakich powod odbywala Rare pozbawienia Wolnoéci dotyczyly Wszystkieh * osadzonych i nie stanowiiy jaldejkolwiek formy indywidualnej dysktyminaoji. ' Sqd zwaiyf, co nastrgpuje: PoWod A. C. przebywal W (...)W S. W okresie od 31 sierpnia 2004 do 4 paédziernika 2005 r. natomiast W (...) we W. powod przebywal W okresie od 25 stycznia do 13 kwietnia 2001, od 8 do 31 mama 2005 r. oraz od 12 sierpnia 2010 1'. do 9 lutego 2011 r., odbywajzgc W (...)W S. kare pozbawienia Wolnoéci za popelnienie przestepstwa Wyludzenia, zaé w (...) We W.— za kolejne przestepstwo przeciwko mieniu z art. 286 §1k.k. (oszustwo). (dowod: akta os0boWe powoda A. C., przesiuchaniepowoda A. C., protokol elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty 0d 00:08:12 do 00:13:07, k. 302, przeslochanie W charakterze strony pozwanej Dyrektora (...) We W.— K. K., protokol elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:15:00 do 00:19:20, k. 302); ' W w/W okresie powod przebywal W kilku celaoh, w ktorych niejednokrotnie panowalo przeludnienie i ziviqzane z tym trudne Warunki sanitarno — bytowe. ' (dowéd: fakt notoryjny, a nadto zeznania éwiadka M. P., k. 133, zeznania éwiadka M. S., protoko} elektroniczny rozprawy z dnia 1 paidziernika 2012 r., minuty 0d 00:04:07 do 00:12:04, k. 237, zeznania éwiadka P. K., protokél elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:05:31 od 00:08:12, k. 302, przesluchanie powoda A. C., protokol elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty 0d 00:08:12 do 00:13:07, k. 302); Jedna 2 cel W (...) We W., W ktorej przebywa§ A. C. W okresie od sierpnia 2010 r. do Iutego 2011 r., uprzednio stanowila éwietlice. Sala posiadala 46 m 2 i zostala zaadoptowana na potrzeby osadzenia W niej Wieiniow. Znajdowalo sie W niej 9 loiek [pietrowych i pojedynczych}. Brakowaio W niej sprzetu kwaterunkowego i miejsca na jednoozesne wykonywanie przez Wieiniéw zwyldych czy11n0écibie:':2;cych (np.: spoiywanie posilkow, przechadzanie sie), cela byla niedogrzana, slabo Wentylowana, zawilgoeona (nieszczelne okna), pojawialy sie insekty, znajdowal sie w niej odgrodzony nietrwaia, konstrukcjq kaicik sanitarny z toaletq, umywalke i zimnq, biefaqcq wodq. Raz W tygodniu wieéniowie korzystali z laéni. W celi powoda znajdowal sie sprawnie funkcjonujgcy telewizor. Osadzeni mogli korzystaé z czajnika elektrycznego lub grzaiki. Wieiniowie skariyli sie na warunki panujqce w celach, czesto dochodzilo pomiedzy nimi do konfliktow i przejawow agresji. ( dowéd: zeznania éwiadka M. P., k. 133, zeznania éwiadka M. S., protokol elektroniczny rozprawy z dnia 1 pafidziernika 20121., minuty od 00:04:07 do 00:12:04, k. 237, zeznania éwiadka P. K., protoko} elektroniozny rozlprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:05:31 od 00:08:12, k. 302, przesluchanie powoda A. C., protokoi elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:08:12 do 00:13:07, k. 302, przesluchanie W charakterze strony‘ pozwanej Dyrektora (...) We W.~— K. K., protokoi elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty 0d 00:15:00 do 00:19:20, k. 302); W okresie pobytu powoda W (...) We W., powéd powziq} przypuszczenia, fie jeden z osadzonych — K. S. (1), zaraiony byl (...). PoW0d skarfiyi sie na w/w fakt, wysyiajqc do SANEPIDU pismo ze stosownq informacjq. Zarowno A. C., jak i inni Wieéniowie z jego celi, unikneli zaraienia sie (...). 2 --- STRONA 4 --- (d0w6d.' zeznania éwiadka M. S., protokol elektroniczny rozprawy z dnia 1 paidziernika 2012 r., minuty od 00:04:07 do 00:12:04, k. 237, przesluchanie powoda A. C., protokoi elektroniozny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:08:12 do 00:13:07, k. 302); Po odbyoiu przez p0W0da A. C. kary pozbawienia wolnoéci W (...) We W., zosta} przeprowadzony remont oel i instalacji Wodno  kanalizacyjnej. Do cel prowadzono ciepla Wode. Remont objai takie cele powstaiq z zaadoptowanej éwietlicy, W ktorej uprzednio przebywal powod. ( dowodz przesiuchanie W charakterze strony pozwanej Dyrektora (...) We W.— K. K., protokoi elektroniczny rozprawy z dnia 01.10.2012 r., minuty od 00:15:00 do 00:19:20, k. 302). Sqd zwaiyl, co nastepuje: Powodztwo nie rnoglo zostaé uwzglednione. Zadane przez powoda A. C. od Skarbu Pafistwa odszkodowanie i zadoééuczynienie W lacznej kwooie 300 000 zi mialy stanowié rekornpensate za szkode i krzywde W zwiazku z namszeniem przez wskazane jednostki penitericjarne dobr osobistych powoda W postaci godnoéci ludzkiej i prawa do poszanowania jego zdrowia (przeludniex1ie,trudne warunki bytowe i nieprawidlowa opieka medyczna). Podstawa faktyczna Zadania zasadzenia od Skarbu Pafistwa zadoééuczynienia, wskazywana przoz powoda byio przede Wszystkim przeludnienie cel mieszkalnych (...)w S.i (...) we W.i zwiazane z tym naruszenie przez strone pozwana przepisow prawa Wyznaczajacych norme powierzchni minimalnej celi mieszkalnej, przypadajaca na jednego osadzonego (3 m 2). Dodatkowo, powod Wskazai jako na podstawe faktyczna swoich roszczeiiz brak swobody poruszania sie po ceiach wywoiujacy konflikty pomiedzy Wieéniami i agresje, zniszczenie i zdewastowanie cei i sprzetu kwaterurikowego, brak odpowiedniej Wentylaoji, brak in1ymno§ci i warunkow do utrzymania higieny osobistej, brak odpowiedniego wyposaienia kwaterunkowego, brak wlaéciwego oéwietlenia cel oraz ioh niedogrzanie, jak i naraienie na utrate iycia i zdrowia, W zwiazku z osadzeniem powoda razem z osoba zaraiona, nieuleczalnyrni chorobami zakainymi. Podstawe prawna iadania W przedmiocie zadoééuczynienia zgioszonego przez powoda stanowil zatem przepis art. 23 W zw. zart. 24 W zw. z art. 448 k.c., zaé niezapewnienie mu odpowiednich, Wymaganych przepisami, warunkow bytowych powod upatrywal przede Wszystkim W nadmiernym przeludnieniu wskazanych jednostek penitenojarnych i Wynikajqcych z tego konsekwencjach opisanych bliiej W pozwie. Zgodnie z art. 23 k.o. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéei zdrowie, Wolnoéé, 'czeéc':, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, W"iZ8I'L1I1E!k, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa cywilnego niezaleinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. Przepis art. 24 k.c. okreéla z kolei érodki oohrony dobr osobistych, Wskazujac ice ten, czyje dobro osobiste zostaje zagroéone cudzym dziaianiem, moie iadaf: zaniechania tego dzialania, chyba fie nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moée on takie fiadaé, aieby osoba, ktora dopuéoiia sie naruszeniH,._ dopelniia czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéci aieby zioiyia oéwiadczenie odpowiedniej treéci i W odpowiedniej formie, a na zasadach przewidzianych W kodeksie mote on rowniei iqdaé zadoééuczynienia pienieénego lub zapiaty odpowiedniej sumy pienieinej na Wskazany eel spoleczny. W zakresie Zadania zadoééuczynienia z tytuiu naruszenia dobr osobistych cytowany art. 24 k.c. odsyla Wieo do przepisow 0 ozynaoh niedozwolonych, W szozegolnoéci do art. 448 k.c., w myél ktorego W razie naruszenia dobra osobistego sad moie przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostalo naruszone, m.in. odpowiednig sume tytuiem zadoééuczynienia pienieinego za doznana krzywde. Powod, A. C., nie precyzowai jakiej konkretnie szkody i jakiej krzywdy dozna} ze strony wskazanych W pozwie jednostek organizacyjnych Skarbu Pafistwa, a jego roszczenia finansowe skierowane zostalo generalnie — W stosunku do obu placowek penitencjarnych, W sprawie konieczne byio zatem ustalenie, czy W rozwaianym okresie doszio do naruszenia débr osobistych powoda i czy dziaianie pozwanego byio bezprawne, a na daiszym etapie ustalenie, czy pozwany ponosi wine za szkode i krzywde pozostajace W zwiazku z naruszeniem dobr osobistych powoda, ktora to wina warunkuje skuteczne dochodzenie roszczefi 0 charakterze majatkowym, W oparciu 0 art. 448 k.c. Na powodzie spoczywa} przy tym cieiar udowodnienia, is poniosi on szkode i krzywde, a pozwany rzeczywiécie naruszy} jego dobra osobiste oraz fie dziaiania pozwanego miaiy charakter zawiniony, natomiast na pozwanym ciaiyi dowod braku bezprawnoéci dziaiafi powodujacych naruszenie débr osobistych powoda. W pierwszej koiejnoéci uwzglednié jednak naleialo podniesiony przez strong pozwana — Skarb Pafistwa — zarzut czeéciowego przedawnienia roszczeniapowoda objetego Zadaniem pozwu. Sad zgodzii sie z uzasadnieniem zarzutu przedawnienia, a mianowicie za przedawiiione caikowicie uznaé naleialo roszczenie powoda zwiqzane z jego pobytem W (...) W S. i ozeéciowo W stosunku do (...]We W.za okres pobytu W nirn powoda, przed dniem 13 grudnia 2007 1". Przedawnienie roszczefi 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym podiega ogolnym regulom przedawnienia ustanowionym w przepisach art. 117 i I1. k.c., z modyfikacjami okreéionymi W art. 4421 k.c., dotyczaoymi terminow przedawnienia tych roszczefi i ich biegu. Przepisy te reguluja przedawnienie wszelkich .roszcze1'1 majatkowych W zakresie odpowiedziainoéci deliktowej, a Wiec roszczefi 0 naprawienie szkody majatkowej oraz roszczefi 0 3 --- STRONA 5 --- pieniezne zadoséticzynienie krzywdzie. W art. 4421 § 1 k.c. ustawodawca sformuiowai ogolne reguiy okreslajace terrain przedawnienia roszczefi 0 naprawienie szkody Wyrzadzonej ozynem niedozwolonymz przedawnienie nastepuje z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie o szkodzie i o osobie obowiazanej do jej naprawienia (termin a tempore soientiae), jednakze termin ten nie rnoze byé diuzszy niz 10 lat od dnia, W ktoryni nastapiio zdarzenie Wywolujaoe szkode {termin a ternpore facti). Przepis art. 4421 k.c. Wprowadzony zostai do kodeksu cywilnego ustawa z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy  Kodeks cywi1ny(Dz. U. Nr 80, poz. 538), ze skutkiem od dnia 10 sierpnia 2007 1. Dokonana zmiana polegala na uchyleniu Wozeéniej obowiazujacego przepisu art. 442, zgodnie z ktorym roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzadzonej czynem niedozwolonym ulegaio przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie i 0 osobie obowiazanej do jej naprawienia. (W kazdym Wypadku roszczenie przedawniaio sie z upiywern lat dziesieciu od dnia, W ktotym nastapiio zdarzenie wyrzadzajace szkode}. Przepis art. 4421 k.c. stosuje sie jednak nie tyllto do roszczefi powstaiych po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale takze do wozeéniej powstaiych roszczefi z tytulu czynéw niedozwolonych i nieprzedawnionych W dniu Wejscia W zycie ustawy nowelizujacej kodeks cywilny, a wiec w dniu 10 sierpnia 2007 r. Natomiast komentowany ___przepis nie znajdzie zastosowania do roszczefi deliktowych, ktore na podstawie Wczeéniej obowiazujacej regulacji prawnej ulegty przed tym terminem przedawnieniu (por. art. 2 powoianej Wyzej ustawy z 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy — Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 80, poz. 538). Przenoszao powyisze rozwaéania na grunt rozpoznawanej sprawie, nalezy stwierdzié, iz W chwiii Wejscia W zycie noWej regulacji (10 sierpnia 2007 r.) roszczenie powoda A. C. przedawnione byio W stosunku do okresu od 25 stycznia do 13 kwietnia 2001 r. zwiazanego z pobytem powoda W (...) We W.. W stosunku do okresu przebywania powoda W (...)W S.W okresie od 31 sierpnia 2004 do 4 pazdziernika 2005 r. oraz W (...) We W.od 12 sierpnia 2010 r. do 9 lutego 2011 r., zastosowanie znajduje nowa reguiacja przedawnienia roszczefi odszkodowawczych z tytuiu czynow niedozwolonych. Powod Wniosi pozew W niniejszej sprawie W dniu 29 listopada 2010 r. (pieczatka administraoji (...)We W. na kopercie, k. 4). Biorao zatem pod uwage przepis art. 442 1 k.c. oraz trzyletni termin przedawnienia, W dniu Wniesienia pozwu W niniejszej sprawie przedawnione byio takze skierowane pod adresem Skarbu Pafistwa roszozenie powoda 0 zapiate odszkodowania i zadoséuczynienia za krzywde W zwiazku z ozynem niedozwoionym polegajacym na naruszeniu jego dobr osobistych W trakcie pobytu powoda W (...) W S.. Przechodzac do dalszych rozwazafi nalezy stwierdzié, iz podstawa odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa za szkode Wyrzadzona przez niezgodne z prawem dziaianie lub zaniechanie przy Wykonywaniu Wiadzy pubiicznej jest przepis art. 417 k.c. Przeslanka tej odpowiedzialnoéci jest przede Wszystkim bezprawnoéé, ktora nalezy rozumieé jako niezgodne z prawem dziaianie lub zaniechanie. Przesianka odpowiedzialnosei odszkodowawczej na podstawie art. 417 k.c. jest szkoda W rozumieniu art. 361 § 2 k.c., ale W przypadkach uregulowanych W art. 445 i448 k.c. Sad moie tez przyznaé zadoséuczynienie pieriiezne za krzywde. Dla przyjecia odpowiedzialnoéci Skarbu Pafistwa, Wazne jest, aby zachowanie osob dzialajacych W jego imieniu, W ramaoh wykonywania Wiadzy publicznej byio bezprawne. Wymog zapewnienia przez Pafistwo godziwych Warunkéw odbywania kary pozbawienia Wolnosci jest jednym z podstawowych wyrnogow nowozytnego paiistwa prawa, znajdujacym wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Stanowi 0 tym Wprost art. 10 11st. 1 ratyfikowanego przez Polske Miedzjmarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., N1" 38, poz. 167 i 169) gioszacy, ze kazda osoba pozbawiona Wolnoéci bedzie traktowana W sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci czlowieka. Takze art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka i Podstawowych Wolnosci z dnia 4 grudnia 1950 r., ratyfikowanej przez Polske W 1993 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) Wprowadza obowiazek Wladzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w (...) godziwych i humanitarnych Warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci, nie naruszajacych godnosci ludzkiej. Odpowiednikami powyzszych norm prawa miedzynarodowego sa art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP wprowadzajace Wyzej wskazane zasady na grunt prawa polskiego. Odpowiednia norm prawna zawarta jest tez W Kodeksie Karnym Wykonawczym — W art. 4 czytamy, fie ,,kary, érodki karne, zabezpieczajace i zapobiegawcze wykonuje sie W sposob humanitarny, z poszanowaniem godnoéci ludzkiej skazanego. Norme powierzchni oeli, jaka powinien zachowaé pozwany W stosunku do powoda i kazdego z osadzonych, wskazuje art. 110 kodeksu karnego wykonawczego, zgodnie z ktorym skazanego osadza sie w ceii mieszkalnej Wieioosobowej lub jednoosobowej, a powierzchnia W celi mieszkalnej przypadajaca na skazanego powinna Wynosié nie mniej niz 3 ma. Dalej przepis stanowi, ze cele wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajaoy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateozny doptyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, Wedlug norm okreélonyoh dla pomieszczefi mieszkalnych, a takze oéwietlenie odpowiednie do czytania i wykonywania praoy. W sprawie zostaio ustalone, ze poW6d, trakcie pobytu w (...)We W. przebywai W celi powstaiej z zaadaptowanej na ten celswietlicy, W ktorej bywaio przeludnienie . Wyzej Wymieniona okolicznosé zostaia potwierdzona nie tylko przez samego powoda, siuchanego przed tut. Sadem, ale takze przez 4 --- STRONA 6 --- . in samastrone pozwana — W odpowiedzi _na pozew. Okolicznosé, ze cele (...)We W.przez 2010 r. bywaiy przeludnione, jest zreszta znana tut. Sadowi z urzedu. Faktern notoryjnym jest Wystepowanie przeludnienia W (...) W Polsce W latach 2007  2009, natomiast z orzecznictwa tut. Sadu powolywanego zreszta przez strone pozwana W odpowiedzi na pozew Wynika nadto, ze W placowkach penitencjarnyoh na D.((...)We W., (...)[...) We W., (...)w W., (...)w K., (...)W S.) przeludnienie cel z uwagi 11a liczbe osadzonyeh Wystepowalo ze znacznym nasileniem. W ocenie Sadu, samo osadzenie W przeludnionej celi jest wystarczajace do przyjqcia naruszenia dobr osobistych skazanego. Warunkow, ktore Wiaza sie scisle z niezachowaniem przez strong pozwana normy powierzchniowej celi przypadajacej na jedna osobe osadzona, nie mozna uznaé za uzasadniony i normalny element odbywania kary pozbawienia Wolnoéci. Przeludnienie pociaga bowiem za soba brak minimum przestrzeni ruehowej, co jest jednym z elementow naruszenia dobra osobistego W postaci godnosci cziowieka  osadzonego. Przeludnienie cel prowadzi — co zreszta relacjonowai sam powod  do innych niedogodnoéci zwiazanych z odbywaniem kary W Warunkach izolacji, takich jak m.in. brak odpowiedniej wentylacji pomieszczenia oraz brak odpowiedniego poziomu intymnosci, przy zalatwianiu potrzeb fizjoiogicznych. Poruszanie sie osadzonych po celi, jaki i inne wykonywane w niej czynnosci dnia codziennego, takich jak spozywanie posiikow, toaleta, jest utrudnione i iwniaga wspoipracy ze strony wiezniow. Niejednokrotnie, rodza, sie konflikty i przemoc fizyczna. Wspoizycie osob odsadzonych, niejednokrotnie — zdemoralizowanych — W jednej celi jest nader utrudnione. Okolicznoéci powyzsze potwierdziiy sie takze W relacji siuchanego przez Sad powoda — A. C. i powoianych przez niego W charakterze swiadkow: M. P., M. S. i P. K., ktore to osoby razem z powodem przebywaiy W przeludnionej ceii (...) we W.. W trakcie przesiuchania powod kierowal sW0je zarzuty pod adresem przeludnienia eel, ale takze W kierunku ich niedogrzania i ogolnego ziego stanu technicznego cel oraz sprzetu kwaterunkowego (zniszczenie). Powod, nie udowodnil natomiast powyzszych okolicznoéci, wskazywanych W swoim pozwie, jako podstawe faktyezna zadania oraz jako przyczyne szkody i krzywdy, ktorej doznai. Powod nie wykazai bowiem, ze (...) nie zapeWni1 mu odpowiednich Wanmkow do utrzymywania higieny osobistej. Nie wykazai takze W jaki sposob ziy stan teohniczny cel, nieszczelnoéé okien oraz brak intymnosci przy zaspokajaniu potrzeb fizjologicznych Wpiyneiy na jego zie samopoczucie, czy W ogole skutkowaly rozstrojem zdrowia i poczuciem doznanej krzywdy psychicznej, czy jedynie stwarzaiy znaoznego poziomu dyskomfort bedacy normalnym skutkiem odbywania kary W warunkach izolacji. Powod nie udowodnil pogorszenia swojego stanu zdrowia fizycznego i psychioznego pozostajacego W zwiazku z Warunkami technicznyini i sanitarnymi W oeiach (...) We W.. Powod, W swych twierdzeniach, koncentrowai sie giownie na samym fakoie przeludnienia cel i zwiazanych z tym utrudnieniach sanitarno  bytowyoh. O ziych Warunkach panujaoych W celi (...) poswiadozyli takze siuchani W sprawie swiadkowie, jednakze i oni nie dowiedli, jakiej szkody i jakiej krzywdy powod doznal W zwiazku z przeludnieniem. Wskazujac na problemy z utrzymaniem higieny osobistej W przeiudnionej celi powod nie Wykazai pogorszenia sie jego stanu zdrowia. A. C. W trakcie przesiuohania podnosii, ze W zwiazku pobytem W (...) nadal cierpi na zmiany (...), iecz swoich twierdzefi nie udowodnil jakimikolwiek dokumentami lekarskimi. Nie potwierdziiy sie takze kierowane przez powoda pod adresem (...) We W. zarzuty narazenia powoda na utrate zycia i zdrowia poprzez umieszozenie W celi osoby zarazonej wirusem IICV. Strona pozwana nie potwierdziia, ze K. S. (2)by} nosicielem Wirusa, zaé powod ostatecznie, pismem z dnia 29 maja 2012 r. (k. 251) Wyoofai Wniosek dowodowy 0 przesiuchanie K. S. (2)os0by W charakterze swiadka. Podsumowujac, Wsrod okolicznosci Wskazanych przez powoda jako naruszenie jego praw i débr osobistych, potwierdzenie W wynikach postepowania dowodowego znaj duje tyiko zarzut umieszczania go W ceiach nieodpowiadajacych normom co do powierzchni przypadajacej na jednego skazanego, jednakze naruszenie norm powierzchniowych przez strone pozwana miaio charakter sporadyezny. Okolicznoéé utrzymywania sie przeludnienia Wszystkich jednostek penitencj arnych W Poisce, jak i brak po stronie tych placowek mozliwosci odmowy. przyjecia kolejnych skazanych nie zwalnia pozwanego z odpowiedzialnoéci i nie moze prowadzié do konstatacji, iz podj ete przez niego dziatania byiy zgodne z prawem. Pamietaé bowiem nalezy, iz pozwanym W sprawie nie sa Wskazane jednostki penitencjarne, ktore doiozyly wszelkich starafi do zapewnienia minimalnej przestrzeni zyciowej osadzonym W celach mieszkalnych, ale Skarb Pafistwa, ktory dopuscii do odbywania kary W Warunkach pogwalcenia zasady poszanowania godnosci skazanego. Dzialania pozwanego byiy zatem bezprawne. Nie oznacza to jednak, ze zasadne jest zadanie powoda zasadzenia na jego rzecz od Skarbu Pafzstwa odszkodowania i zadoséuczynienia W niebagatelnej sumie 300 000 zl lub tez w jakiejkolwiek innej Wysokosoi. Sad nie ma obowiazku zasadzenia zadoséuczynienia pienieznego w kazdym przypadku naruszenia dobr osobistych, co wynika zarowno z redakcji art. 448 k.c. [,,sad moze przyznaé”), jak i z kompensacyjnej funkcji zadoséuozynienia za naruszenie dobr osobistych. Przy stosowaniu tego przepisu sad bierze pod uwage caioksztait okolicznoéci faktycznych, W tym wine sprawcy naruszenia dobr osobistych i jej stopiefi oraz rodzaj naruszonego dobra (tak Sad Najwyzszy W Wyroku z 19 kwietnia 2006 r. , II PK 245/ 05, OSNP 2007 Nr 78, poz. 101, a poglad ten sad orzekajacy podziela). Istotnym kryterium jest rozmiar krzywdy, zadoséuozynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie pokrzywdzonemu 5 --- STRONA 7 --- Wszelkich ujemnych doznafi psyehioznych lub fizycznych bedacyoh nastepstwem zawinionego dziaiania lub zaniechania sprawcy. Odbywajacy kare pozbawienia Wolnosci za przestepstwa przeciwko mieniu powod A. C. nie Wykazai, azeby W zwiazku z pobytem W (...) We W., do ktorego powrocii z uwagi 11a swiadome popetnienie kolejnego przestepstwa, doznai cietpiefi uzasadniajacych zasadzenie na jego rzecz jakiejkolwiek kwoty pienieznej. Powod nie Wskazai nawet jakiego konkretnie uszczerbku na zdrowiu doznai i jakie negatywne skutki W jego sferze emocjonalnej Wywolywaio Wieksze  niz przewiduja przepisy — zageszczenie w celach. Pojawiajace sie u osadzonych konflikty, agresja, emocje negatywne sq natomiast zwiazane z samym faktem odbywania kary izolacyjnej, wynikajacyni z ograniczeniem W sferze prywatnoéci, brakiem swobody dokonywania wyborow, konieoznoécia przebywania W towarzystwie innych, przypadkowych osob, éwiadomosoia izoiacji i perspektywa dalszego jej trwania. Powod nie udowodnii, iz staral sie Wykorzystaé Wszelkie mozliwoéci przebywania poza przeludniona cela, co prowadziioby do zmniejszenia jego ewentualnej krzywdy. Zdaniem Sadu, powodztwo ma zdecydowanie charakter fiskalny. Powyzsze okolicznoéci i metoda realizowania przez powoda swojego prawa podmiotowego, rowniez w kontekécie obecnej sytuacji finansowej w caiej sferze budzetowej, W tym siuzby zdrowia, placowek opiekuficzo — wychowawczych, szko}, przedszkoli, zlobkow itp. powoduje, fie zadanie powoda zasadzenia na jego rzecz znacznej kwoty 200 000 z} odszkodowania oraz dodatkowo niebagatelnej sumy 100 000 z} tytuiem zadoséuczynienia, nalezy ocenié jako nieuprawniona forme dochodzenia prawa podmiotowego, sprzecznego z zasadami wspoizyoia spoiecznego, a zatem nie zasiugujacego na uwzglednienie, na co Wskazuje tresr’: art. 5 k.o. Przedstawione argumenty uzasadniaja odmowe przyznania powodowi A. C. jakiegokolwiek zadoééuczynienia z tytuiu naruszenie ich dobr osobistych. . Majac na uwadze powyzsze okolicznosci powodztwo jako bezzasadne oddalono W punkcie I sentenoji wyroku. Orzeczenie 0 kosztach W punkcie II sentencji wyroku Sad wydai, kierujac sie norma art. 102 i<.p.c., Wediug ktorej W Wypadkaoh szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzié od strony przegrywajacej tylko czesé kosztow aibo nie obciazaé jej W ogole kosztami. Sad uznal, iz naruszenie dobr osobistych powoda nastapiio, a jedynie zgioszone zadanie zaplaty byio nieuzasadnione, stad z przyczyn slusznosciowych oboiazanie powoda kosztami procesu nie bylo uzasadnione. 6

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Wrocław#I C 1454/10 I/VYROK#art. 3 Europejskiej#art. 448 k.c.#art. 23 k.o.#art. 24 k.c.#art. 4421 k.c.#art. 4421 § 1 k.c.#art. 2 powoianej#art. 417 k.c.#art. 361 § 2 k.c.#art. 4 czytamy#art. 110 kodeksu#art. 5 k.o.