Wyrok I C 144/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: I C 144/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 2 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Agata Młynarczyk - Śmieja Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Bugaj po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. w Katowicach sprawy z powództwa J. B. przeciwko M. M. o ochronę dóbr osobistych 1. nakazuje pozwanemu M. M., aby zamieścił na własny koszt i utrzymywał przez okres 7 dni na łamach portalu internetowego GoldenLine.pl w grupie dyskusyjnej (...) oświadczenie, sporządzone czcionką o wielkości nie mniejszej niż 12 (zgodnie z M. (...)), o treści: „Przepraszam Panią J. B. za bezprawne wykorzystanie jej wizerunku na łamach portalu internetowego GoldenLine.pl oraz za zamieszczony tam przeze mnie komentarz do zdjęć, który naruszył jej dobre imię i cześć. M. M.”, 2. nakazuje pozwanemu, aby powyższe oświadczenie opublikował także na własny koszt w czasopiśmie (...), w najbliższym wydaniu po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, na pierwszej stronie tekstowej, w prawym dolnym rogu, okolone ramkami, sporządzone czcionką o wielkości nie mniejszej niż 12 (zgodnie z M. (...)), 3. zasądza od pozwanego na rzecz (...) Fundacji (...) w W. kwotę 1.000 zł (jeden tysiąc złotych), 4. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2.014,90 zł (dwa tysiące czternaście złotych dziewięćdziesiąt groszy) tytułem kosztów procesu. Sygn. akt IC 144/11 UZASADNIENIE --- STRONA 2 --- J. B. wystąpiła z pozwem przeciwko M. M. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, domagając się aby pozwany opublikował na własny koszt w czasopiśmie (...) MAGAZYN oświadczenie następującej treści „Wykonując zobowiązanie nałożone na mnie treścią wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach Wydziału I Cywilnego, sygn. akt … z dnia … przepraszam panią J. B. za bezprawne wykorzystanie jej wizerunku na łamach portalu internetowego GoldenLine.pl oraz za zamieszczony tam przeze mnie komentarz, który naruszył jej dobre imię oraz cześć”. Domagała się również powódka, aby oświadczenie to pozwany zamieścił i utrzymywał przez 7 dni na łamach portalu internetowego GoldenLine.pl oraz, aby zapłacił na rzecz (...) Fundacji (...) w W. kwotę 1.000 zł. W uzasadnieniu pozwu powódka podała, że zarówno ona jak i pozwany są użytkownikami portalu internetowego GoldenLine.pl, który zrzesza ludzi zajmujących się szeroko rozumianym biznesem. Użytkownicy tego portalu na jego łamach wymieniają swoje poglądy, prowadzą branżowe dyskusje. W dniu 8 lutego 2011 r. pozwany zamieścił na stronie portalu GoldenLine.pl bez zgody i wiedzy powódki jej 4 fotografie z prywatnych wakacji, które pobrał bezprawnie z kont powódki na portalach społecznościowych tj. N..pl oraz F..pl. (...) tym pozwany pozwolił sobie na komentarz do zamieszczonych przez siebie zdjęć, który umieścił bezpośrednio pod fotografiami o następującej treści: „(…) Otóż jeżeli chcesz robić dobre rzeczy dla (...), zacznij od swojego wizerunku w nowych mediach. Idź do dobrego fotografa i zrób sobie porządne zdjęcie. To nie jest drogie. Za sztukę trzeba zapłacić ok. 100 zł. Potem takie zdjęcie podmień na te, które masz teraz na profilu na GoldenLine, a przede wszystkim na F. (sic!). Są mało profesjonalne, nie mówiąc już o tym, że fotograf raczej nie popisał się biznesową wyobraźnią i zrobił Ci sesję w stylu: „laska piendziesont, seks sesdziesont”. W opinii powódki zachowanie pozwanego polegające na wykorzystaniu jej wizerunku poprzez pobranie zdjęć z profilu na F. i N. oraz zamieszczenie ich na portalu o charakterze branżowym stanowiło działanie bezprawne i jako takie naruszyło jej dobro osobiste jakim jest wizerunek człowieka. Nadto, cytowany wyżej komentarz pozwanego do tych zdjęć naruszył jej dobre imię oraz cześć. Pozwany poniżył powódkę w oczach użytkowników branżowego portalu, z którymi powódka współpracuje na niwie zawodowej. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Przyznał, iż jest użytkownikiem portalu GoldenLine.pl, oraz że umieścił na nim zdjęcia powódki z portali społecznościowych i opatrzył je przytoczonym w pozwie komentarzem. Nie zgodził się jednak z twierdzeniem powódki, aby doszło z jego strony do „bezprawnego pobrania fotografii”. Pozwany dokonał bowiem w tym zakresie czynności polegającej na tzw. zrzucie ekranu, inaczej mówiąc print screenie. Bezzasadne jest również twierdzenie powódki, jakoby umieszczenie fotografii na portalach społecznościowych było gwarancją jej prywatności. Umieszczając tam swoje zdjęcia powódka sama upubliczniła swoją osobę i zrezygnowała z prywatności. Natomiast komentarz zamieszczony do zdjęć miał charakter dobrej rady dla powódki z troski o wizerunek (...) i nie wykraczał on poza granice krytyki. Krytyka ta miała zaś na celu wyeliminowanie zachowań niegodnych i bezprawnych naruszających dobry wizerunek (...) w Polsce. W ocenie pozwanego umieszczając zdjęcia powódki na portalu GoldenLine wraz z komentarzem działał on w obronie uzasadnionego interesu, co wyłącza bezprawność działania naruszającego dobro osobiste (k. 31-36). Sąd ustalił i zważył : Strony są użytkownikami internetowych portali społecznościowych F. i N. oraz portalu GoldenLine.pl, który zrzesza ludzi zajmujących się szeroko rozumianym biznesem. Od 7 lat pozwany działa jako dziennikarz w branży (...) skupiającej firmy zajmujące się sprzedażą bezpośrednią. Jest redaktorem naczelnym czasopisma (...) MAGAZYN. Na początku 2011 r. powódka założyła konkurencyjny dla pozwanego portal internetowy (...) i zaczęła wydawać pismo branżowe o tej samej nazwie. Aby wypromować swój portal powódka zaczęła się intensywnie udzielać na portalu GoldenLine.pl. (...) tam m.in. swoje zdjęcia, które pozwany krytykował, twierdząc, iż są nieprofesjonalne. Poza tym zgłaszał pozwany uwagi odnośnie prowadzonego przez powódkę portalu (...) i ogłoszonego tam konkursu. W toku dyskusji prowadzonej pomiędzy stronami na ten temat, pozwany w dniu 8 lutego 2011r. umieścił na portalu GoldenLine.pl bez wiedzy i zgody powódki 4 jej zdjęcia znajdujące się na portalach społecznościowych F. i N.. Zdjęcia te --- STRONA 3 --- pochodziły w z wakacji i z balu, a na jednym z nich powódka występowała topless. Ponadto zdjęcia te opatrzył pozwany komentarzem przytoczonym w pozwie. Fakt zamieszczenia tych zdjęć na portalu GoldenLine.pl powódka zgłosiła jego administratorowi, po czym zdjęcia i komentarz zostały usunięte. Niemniej jednak fakt ukazania się zdjęć został przez użytkowników portalu GoldenLine dostrzeżony. W ocenie pozwanego umieszczenie zdjęć powódki z portali społecznościowych F. i N. na portalu GoldenLine miało pomóc powódce w budowie jednolitego, profesjonalnego wizerunku. Zdjęcia powódki na portalach społecznościowych nie odpowiadały bowiem wizerunkowi budowanemu przez powódkę w branży marketingu sieciowego. Regulamin portalu GoldenLine.pl zabrania umieszczania na nim zdjęć innych osób, poza zdjęciami umieszczonymi przez samych użytkowników (§ 28, k. 180-186). Z koeli według wytycznych centrum zezwoleń na korzystanie z zasobów marki F. opublikowanie zrzutów ekranowych zawierających dane umożliwiające identyfikację danej osoby (takie jak zdjęcia, imiona i nazwiska aktualnych użytkowników F. itp.) wymaga uzyskania wcześniej pisemnej zgody tych użytkowników (k. 166-178). Powyższe okoliczności nie były pomiędzy stronami sporne, a ustalone zostały w oparciu o wyżej wskazane regulaminy, zeznania stron (k. 161-162, 134-135), zdjęcia powódki zamieszczone przez pozwanego na portalu GoldenLine.pl (k. 13) i zamieszczony przez pozwanego komentarz (k. 10). W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 23 kc wizerunek człowieka jest zaliczany do jego dóbr osobistych podlegających ochronie. Ochrona wizerunku uregulowana została zarówno w przepisach kodeksu cywilnego jak i w przepisach ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. 2006.90.631. tj.), której art. 81 określa w sposób szczegółowy zakres ochrony wizerunku. Zgodnie z przepisami art. 81 i 83 prawa autorskiego dobrem chronionym jest autonomia każdej osoby w zakresie swobodnego rozstrzygania, czy i w jakich okolicznościach jej wizerunek może być rozpowszechniony. Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej. Osoba przedstawiona na zdjęciu fotograficznym (lub innym materialnym nośniku jej wizerunku) ma wyłączną kompetencję do decydowania o rozpowszechnianiu jej wizerunku. Może dowolnie ograniczyć zakres zezwolenia na jego rozpowszechnianie : zezwolić na publikację tylko w oznaczonym czasopiśmie i/lub tylko w związku z oznaczonymi okolicznościami, wyznaczyć granice czasowe publikacji (wyrok SA w Krakowie z 19 grudnia 2001 r. I ACa 957/01, (...)). W ocenie Sądu zachowanie pozwanego polegające na umieszczeniu zdjęć powódki znajdujących się na portalach społecznościowych F. i N., na portalu GoldenLine, spełniło cechy rozpowszechniania wizerunku powódki. Stworzyło bowiem sytuację, w której nieograniczony zbiór użytkowników portalu GoldenLine mógł zapoznać się z wizerunkiem powódki przeznaczonym dla zupełnie innego kręgu odbiorów. Rozpowszechnianie wizerunku jest bezprawne, jeżeli osoba uprawniona nie udzieliła zezwolenia na takie działanie i nie zachodzą normatywnie stypityzowane okoliczności, w szczególności wskazane w art. 81 ust. 1 i 2 prawa autorskiego, uchylające wymaganie zezwolenia osoby uprawnionej. Bezspornym jest, iż powódka nie udzieliła pozwanemu zezwolenia na rozpowszechnianie jej wizerunku na portalu GoldenLine. To, że zdjęcia powódki umieszczone przez pozwanego na tym portalu dostępne były dla użytkowników portali społecznościowych F. i N., w tym również dla pozwanego, który był w gronie „znajomych” powódki, nie uchylało konieczności uzyskania zgody powódki na rozpowszechnianie jej wizerunku. Nie zachodzą bowiem żadne okoliczność szczególne, które na gruncie obowiązującego prawa uchylałyby wymaganie zezwolenia powódki na rozpowszechnianie jej zdjęć. Nie ma przy tym znaczenia jaką technikę zastosował pozwany w celu pozyskania zdjęć powódki z portali społecznościowych i umieszczenia ich na portalu GoldenLine, ani to czy zdjęcia te dostępne były na portalach społecznościowych dla wszystkich ich użytkowników, czy tylko dla grona „znajomych” powódki. Zeznania zawnioskowanych przez pozwanego świadków nie miały zatem dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia (k. 149). Poprzez rozpowszechnienie zdjęć powódki pozwany bezprawnie naruszył jej prawo do wizerunku i wbrew twierdzeniom pozwanego nie było to uzasadnione żadnym interesem społecznym czy indywidualnym. Skoro pozwany --- STRONA 4 --- sam siebie określa jako „swoistego strażnika” dobrego wizerunku (...) w Polsce, to tym bardziej podejmowane przez niego działania nie powinny naruszać dóbr osobistych innych osób. Także komentarz zamieszczony przez pozwanego do bezprawnie rozpowszechnionych zdjęć powódki naruszył jej dobra osobiste w postaci czci i dobrego imienia. Słowa „(..) fotograf raczej nie popisał się biznesową wyobraźnią i zrobił Ci sesję w stylu: „laska piendziesont, seks sesdziesont”, sugerują bowiem jakoby powódka świadczyła odpłatnie usługi seksualne. Taka ocena niewątpliwie negatywnie wpływa na postrzeganie powódki jako partnera w działalności zawodowej, obniża jej pozycję zawodową i prestiż. Tak jak wskazał SN w wyroku z dnia 29 października 1971 r., II CR 455/71 (OSNCP 4/72, poz. 77) cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. Biorąc zatem pod uwagę wszystkie powyższe okoliczności, uzasadnione było udzielenie powódce ochrony na podstawie przepisów art. 23, 24, 448 kc. Zamieszczenie oświadczenia pozwanego w czasopiśmie (...) MAGAZYN uzasadnia krąg jego czytelników, tożsamy z kręgiem użytkowników portalu GoldenLine.pl. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 kc Zarządzenie : 1. Odnotować, 2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć peł. pozwanego, 3. K.. 21 dni.